In de organisatie en bekostiging van de combinatie van (zeer) specialistische zorg en onderzoek zijn verschillende ontwikkelingen gaande. Bij ZonMw staan twee programma’s in het teken van deze combinatie zorg en onderzoek, het Citrienfonds en het experiment TopZorg.

Citrienfonds

Universitair medische centra (umc’s) leveren een belangrijke bijdrage aan duurzame en breed inzetbare verbeteringen in de gezondheidszorg. De sterke verwevenheid van patiëntenzorg, wetenschap én onderwijs binnen de umc’s stelt hen goed in staat om hieraan een bijdrage te leveren. Om dit een extra impuls te geven heeft de minister van VWS een fonds ingericht waarmee de umc’s een aantal plannen voortvarend kunnen aanpakken: het Citrienfonds. De umc’s werken via het Citrienfonds samen met stakeholders aan duurzame en breed inzetbare verbeteringen in de zorg vanuit hun maatschappelijke rol als innovators van de gezondheidszorg. Op het gebied van 5 thema’s werken de umc’s en de NFU samen om de kwaliteit van zorg te verbeteren en de zorgkosten betaalbaar te houden.

Umc's ontvangen voor de combinatie van zeer specialistische zorg en wetenschappelijk onderzoek een zogeheten beschikbaarheidsbijdrage van de overheid. Het is onvoldoende helder hoe de umc's deze publieke middelen besteden en of zij hun taken doelmatig uitvoeren. Daarom zijn er twee trajecten gestart om hieraan tegemoet te komen (zie hiervoor de Positioneringsnota van de umc's).

Robijn

De Nederlandse Federatie van UMC's (NFU) is gestart met het programma ROBIJN (Rijks Overheids Bijdrage IJverig Nageplozen). Deze heeft als doel het integraal transparant maken van kosten en opbrengsten van de publieke taken van de umc’s, het definiëren van de publieke taken van de umc’s en het scherper definiëren van de topreferente functie. Daaronder valt ook meer transparantie over de feitelijke aanwending van middelen uit de beschikbaarheidsbijdrage academische zorg.

TopZorg

Daarnaast heeft de minister van VWS bij ZonMw het experiment TopZorg gestart. Doel van TopZorg is vast te stellen of het meerwaarde biedt om de combinatie van zorg en onderzoek ook te faciliteren voor niet-academische ziekenhuizen. Dit experiment faciliteert gedurende vier jaar bij drie ziekenhuizen op een aantal specifieke domeinen een combinatie van zorg en onderzoek. Een evaluatieonderzoek zal de meerwaarde hiervan uitwijzen.

Uitgelicht

Definitie topreferent en topklinisch

‘Topreferent’ en ‘topklinisch’ zijn termen die niet gemakkelijk te definiëren zijn. Ze worden op verschillende manieren worden geduid. Topreferente zorg is hooggespecialiseerde zorg voor patienten voor wie geen doorverwijzing mogelijk is (last resort). En het is zorg die niet door ieder ziekenhuis wordt geboden. Zorg die onder de topreferente functie valt, onderscheidt zich van topklinische zorg door onzekerheid over de diagnosestelling en de juiste behandeling van een aandoening, het belang van wetenschappelijk onderzoek en de afwezigheid van een standaard aanpak; kennisontwikkeling, experimenteren en innovatie staan centraal. De Positioneringsnota van de umc’s zijn eenduidig in de definitie van ‘topreferent’ en gaan er van uit dat praktisch alle topreferente zorg in umc’s wordt geleverd, mede doordat fundamenteel onderzoek onderdeel uitmaakt van de definitie. Onder topklinische zorg vallen alle verrichtingen die zijn opgenomen in de Regeling aanwijzing bijzondere medische verrichtingen. Spraakverwarring ontstaat doordat veldpartijen, zoals de STZ en STZ-ziekenhuizen, een ruimere definitie van topklinische zorg hanteren: hooggespecialiseerde zorg die niet door ieder ziekenhuis wordt geboden. Deze definitie lijkt deels te overlappen met topreferente zorg.

Programma TopZorg: de tussenstand in beeld gebracht

Bekijk de publicatie hier.

Lees ook de digitale publicaties van de afzonderlijke ziekenhuizen.

Antonius ziekenhuis in Nieuwegein
ETZ Elisabeth in Tilburg
Oogziekenhuis Rotterdam

Relevante ZonMw programma's

Citrienfonds

Het Citrienfonds helpt duurzame en breed inzetbare verbeteringen in de gezondheidszorg te ontwikkelen gedurende de looptijd van 2014 t/m 2018. De NFU en 8 umc’s werken via het Citrienfonds samen met stakeholders aan 5 themagebieden. Dit zijn Naar regionale oncologienetwerken, Registratie aan de bron, Doen of laten? Terugdringen van onnodige zorg, Sturen op kwaliteit en eHealth.

Citrienfonds

TopZorg

Het experiment TopZorg subsidieert voor een periode van vier jaar de combinatie van zeer specialistische zorg met wetenschappelijk onderzoek in drie niet-academische ziekenhuizen. Deze ziekenhuizen zijn door het ministerie aangewezen. Een evaluatieonderzoek zal uitwijzen hoe dit zich verhoudt tot wat er in de academische ziekenhuizen gebeurt en wat hiervan de maatschappelijke meerwaarde is.

Programma TopZorg

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website