ZonMw tijdlijn Medisch specialistische zorg https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Medisch specialistische zorg nl-nl Wed, 24 Jul 2019 04:32:03 +0200 Wed, 24 Jul 2019 04:32:03 +0200 TYPO3 news-4290 Fri, 05 Jul 2019 12:33:11 +0200 Ondersteuning bij zelfmanagement noodzakelijk voor mensen met dementie én hun mantelzorgers https://nivel.nl/nl/nieuws/ondersteuning-bij-zelfmanagement-noodzakelijk-voor-mensen-met-dementie-en-hun-mantelzorgers Zelfmanagement voor mensen met dementie en hun mantelzorgers is niet vanzelfsprekend. Zij hebben hier hulp bij nodig. Verpleegkundigen kunnen ondersteuning bieden bij het zelfmanagement van zowel de persoon met dementie als de mantelzorgers. Verpleegkundige Judith Huis in het Veld onderzocht dit en promoveerde recent aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Dit onderzoek is gefinancierd door ZonMw, vanuit het programma ‘Tussen weten en doen II’ en is uitgevoerd bij onder andere het Nivel. news-4259 Fri, 28 Jun 2019 08:23:41 +0200 MijnIBDcoach wint Wetenschaps- en Innovatieprijs 2019 https://www.demedischspecialist.nl/nieuws/mijnibdcoach-wint-wetenschaps-en-innovatieprijs-2019 MijnIBDcoach van de maag- darm- leverartsen is uitgeroepen tot winnaar van de Wetenschaps- en Innovatieprijs 2019. De onderzoekers toonden aan dat het gebruik van telemonitoring bij patiënten met de chronische darmaandoening IBD leidt tot betere zorguitkomsten en aanzienlijk lagere zorgkosten. 24 wetenschappelijke verenigingen hebben een onderzoek vanuit hun specialisme voorgedragen voor de Wetenschaps- en Innovatieprijs. news-4220 Fri, 21 Jun 2019 12:07:26 +0200 Online vragenlijst helpt artsen over voeding te praten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/online-vragenlijst-helpt-artsen-over-voeding-te-praten/ Invullen van de Eetscore, een online vragenlijst van Wageningen Universiteit, biedt mensen snel een goed beeld van hoe gezond ze eten. Een implementatieproject van de Alliantie Voeding laat zien hoe deze tool huisartsen en specialisten steun biedt in gesprekken met chronisch zieken over hun voeding. Het kan de eerste stap zijn op weg naar een gezonder eetpatroon. ’Goede voeding helpt mensen met chronische ziektes minder last te hebben van hun aandoening,’ verklaart Menrike Menkveld, directeur van de Alliantie Voeding.  ‘Maar volgens een recente kennissynthese maakt voedingsadvies nog maar zelden deel uit van de behandeling. Toch benoemt de Zorgmodule Voeding de noodzaak om naast de medische diagnose aandacht te geven aan de persoonlijke voedingszorgbehoefte van de patiënt. Wij hebben artsen van patiënten met chronische ziekten de Eetscore laten uitproberen of deze vragenlijst hen daarbij kan helpen. Dat hebben zowel artsen bij Ziekenhuis Gelderse Vallei als in de eerstelijnszorg gedaan, omdat transmurale samenwerking bij mensen met chronische ziekten essentieel is.’

Praktijktoets

In drie pilots gingen specialisten en huisartsen met patiënten met hoge bloeddruk, diabetes en hart- en vaatziekten in gesprek over wat ze aten. ‘Meestal zeggen mensen dan dat ze wel gezond eten, maar de praktijk is vaak anders,’ zegt Menkveld. Patiënten konden hun voedingspatroon toetsen door de Eetscore in te vullen. Een link naar de vragenlijst vonden ze bij thuiskomst in hun mailbox. Invullen kostte hooguit 15 minuten. Vrijwel alle patiënten beantwoordden de vragen nog dezelfde dag.  ‘Ze waren dus snel te activeren. 90% van hen bekeek ook de resultaten.’

Verrassende uitkomsten

Bij het volgende consult bespraken arts en patiënt de uitkomsten. Patiënten waren daar soms door verrast. Ze bleken bijvoorbeeld toch te weinig fruit of te veel zout te eten. Met die informatie kon de arts in gesprek over leefstijl en voeding, om de patiënt te motiveren gezonder te eten. ‘Arts en patiënt bepalen samen wat ze eerst aanpakken. Bijvoorbeeld meer groenten eten of minder alcohol drinken. Mensen krijgen dus begeleiding bij de verandering. Door de vragenlijst later opnieuw in te vullen kunnen ze kijken of gezonder eten lukt. Ze kunnen met de Eetscore dus aan zelfmanagement doen. Zorgverleners kunnen ermee zien welke punten ze moeten bespreken. 50% van de patiënten heeft behoefte aan zo’n gesprek en aan steun.’

Gebruik bij coaching

Projectuitvoerder Anne Slotegraaf onderzocht hoe de specialisten en huisartsen met de Eetscore werkten. De medisch specialisten gebruikten de vragenlijst vooral voor het signaleren van voedingsproblemen en het motiveren en activeren van patiënten. Zij verwezen mensen vaker door naar de diëtist. In de huisartsenpraktijken pakte de praktijkondersteuner het werken met de Eetscore snel op, als instrument om mensen op voedingsgebied te coachen. Gesprekken met diëtisten maakten duidelijk dat de Eetscore goed bruikbaar is voor mensen met veelvoorkomende chronische ziekten. 

Vereenvoudiging

De Eetscore biedt artsen een goed handvat om het in de spreekkamer over voeding te hebben, concludeert Menkveld. Zij ziet nog mogelijkheden tot verbeteringen, zoals vereenvoudiging van de vragenlijst voor laaggeletterde mensen en een koppeling naar makkelijk te bereiden recepten. ‘Er zijn nog wel slagen te maken. Wat mij betreft blijven we met ZonMw en andere partijen nadenken over verdere optimalisering en verspreiding van de Eetscore.’ 

De Eetscore is een gevalideerde vragenlijst die is ontwikkeld door Wageningen Universiteit om de kwaliteit iemands voeding te meten. Het implementatieonderzoek is uitgevoerd door de Alliantie Voeding in de Zorg, in opdracht van Zorginstituut Nederland, met subsidie en begeleiding vanuit het programma Ondersteuning Zorginstituut van ZonMw.  
 

]]>
news-4199 Tue, 18 Jun 2019 14:56:58 +0200 Op weg naar een test om bijwerkingen te voorspellen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/op-weg-naar-een-test-om-bijwerkingen-te-voorspellen/ Steeds meer mensen laten de rimpels in hun gezicht opvullen. Soms ontstaan daardoor klachten als roodheid, zwelling en verharding van de huid. Het Vumc en het RIVM hebben de producten en het ontstaan van deze klachten onderzocht. Ligt er straks een test om bijwerkingen van rimpelvullers te voorspellen?  

Frank Niessen is plastisch chirurg, onder meer bij Vumc. Hij ziet mensen met zorgen over de permanente en semipermanente rimpelvullers waarmee ze behandeld zijn, naast mensen met concrete klachten. Die ontstaan door materiaal dat verschoven is, verharding, zwelling of rood worden van de huid. Permanente fillers zijn inmiddels verboden, zegt Niessen. ‘Niet-permanente fillers lossen na verloop van tijd vanzelf op. Klachten kunnen we meestal verhelpen door behandeling met een enzym waardoor de stof oplost.’ Toch verwacht hij dat ook bij de oplosbare fillers de problemen toenemen. ‘Steeds meer mensen gebruiken deze fillers, en ze laten ook steeds vaker bijspuiten voordat de vorige behandeling is uitgewerkt.’ 

Nare klachten

Niessen heeft berekend dat nu 0,4% van de gebruikers van oplosbare fillers nu klachten krijgt. Dat lijkt niet veel, maar op 100.000 mensen gaat het toch al snel om 400 mensen. Die kunnen ernstig gebukt gaan onder hun klachten, omdat die hun gezicht betreffen. Niessen en zijn collega’s wilden daarom weten waarom sommige mensen klachten krijgen en andere niet. Ze onderzochten daarvoor cliënten met tijdelijke en permanente rimpelvullers van poliklinieken in Amstelveen en het Erasmus MC.  Ongeveer een derde van hen had tijdelijke rimpelvullers. 

Immuunaanleg

Net als eerder onderzoekers in Barcelona vonden de onderzoekers bij Vumc dat mensen met een bepaalde combinatie van HLA-eiwitten, die een rol spelen in het immuunsysteem, flink meer kans hebben op problemen door gebruik van fillers. ‘Je ziet deze klachten bij hen 10-15% vaker dan te verwachten is op basis van de verdeling van deze immuunaanleg in de bevolking,’ aldus Niessen. ‘Dat geldt zowel voor permanente als niet-permanente fillers.’ Hij zou graag op deze aanleg kunnen testen, zodat hij mensen straks gericht kan adviseren over het gebruik van rimpelvullers. 

Implantaat

Het RIVM heeft in het laboratorium fillers met hyaluronzuur onderzocht. Die zijn als veilig op de markt gebracht en worden het meeste gebruikt, verklaart toxicologisch patholoog Wim de Jong, tot zijn recente pensioen actief bij het RIVM-onderzoek. ‘Hyaluron is een lichaamseigen stof en op zichzelf niet schadelijk. Maar na bewerking als rimpelvuller en toegediend in grotere hoeveelheden beschouwt het lichaam de ingebrachte stof als een implantaat en elk implantaat roept een immuunrespons op. De heftigheid van de reactie bepaalt of er sprake is van een bijwerking of niet.’

Test?

Bij analyse van de producten volgens standaardprocedures vonden de onderzoekers geen bijzondere toxicologische reacties. Maar uit aanvullend onderzoek bleken wel alle onderzochte fillers in zekere mate het immuunsysteem te activeren. Klachten of bijwerkingen zijn nu nog niet te voorspellen. ‘Maar het lijkt mogelijk een voorspellende test te ontwikkelen om te bepalen of iemand een gewone ontstekingsreactie krijgt of een ernstige fibrose.’

Meldingen

De onderzoekers kunnen de fillers nu uitgebreid analyseren op verschillen in samenstelling. Toch kunnen ze nog niet zeggen welke beter zijn. Dat vraagt vervolgonderzoek. ‘Je wilt weten hoe het verval van het product bij een patiënt in de loop van de tijd is. Daarvoor moet je én materiaal van een patiënt kunnen onderzoeken én weten welke gebruiker welk product heeft gekregen. Dat wordt nu lang niet altijd geregistreerd.’
Ook Niessen praat met samenwerkingspartners over vervolgonderzoek, met name naar de rol van de bacteriën en het immuunsysteem. ‘We willen voorkomen dat de problemen de komende jaren toenemen. Daarom willen we tijdig een goede aanpak hebben en oplopende zorgkosten voorkomen.’

Training nodig 

Beide onderzoekers benadrukken beiden de noodzaak van duidelijke beroepseisen aan professionals die fillers inspuiten. ‘Je moet hygiënisch werken en rekening houden met de anatomie, en bijvoorbeeld niet te veel filler op een plek spuiten,‘ zegt Niessen. ‘Daar is opleiding en training voor nodig.’ Gelukkig wordt daaraan gewerkt. ‘Cosmetisch arts is nu een erkend specialisme en er zijn opleidingseisen geformuleerd,’ aldus De Jong.

Meldpunt Bijwerkingen Implantaten

Gebruikers kunnen bijwerkingen door rimpelvullers melden bij het Meldpunt Bijwerkingen Implantaten

Meer informatie

Beide onderzoeken zijn gedaan met subsidie van het programma Kwaliteit van Zorg.

]]>
news-4178 Fri, 14 Jun 2019 11:14:03 +0200 Drie nominaties Wetenschaps- en Innovatieprijs 2019 https://www.demedischspecialist.nl/nieuws/drie-nominaties-wetenschaps-en-innovatieprijs-2019 Na intensief en zorgvuldig beraad heeft de vakjury van de Wetenschaps- en Innovatieprijs van de Federatie Medisch Specialisten drie genomineerden geselecteerd uit de 21 inzendingen van de wetenschappelijke verenigingen. De kanshebbers zijn onderzoeken van de cardiologen, internisten en radiologen, de mdl-artsen en de pathologen. Het blijft nog even spannend. Op 27 juni wordt bekend gemaakt wie de gelukkige winnaar is van de Wetenschaps- en Innovatieprijs 2019. news-3941 Thu, 18 Apr 2019 11:52:48 +0200 Hoe de zorg betaalbaar blijft én beter kan https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/hoe-de-zorg-betaalbaar-blijft-en-beter-kan/ De 4 programma's van het Citrienfonds hebben officieel het startschot gekregen van het ministerie van VWS om door te gaan met het implementeren van de behaalde resultaten uit de afgelopen jaren. En zo te werken aan duurzame oplossingen om de zorg voor de patiënt zo goed mogelijk te organiseren. Het ministerie heeft hiervoor 20 miljoen euro beschikbaar gesteld. ‘Betere zorg tegen lagere kosten, dat krijgen we alleen samen voor elkaar.’  

Helen Mertens, gynaecoloog, stopte begin 2017 met patiëntenzorg. ‘Sindsdien ligt het accent voor mij op zorgen voor het collectief.’ Dat geldt ook voor haar rol bij het Citrienfonds: ‘We weten allemaal: als we de Nederlandse gezondheidszorg betaalbaar en toegankelijk willen houden, dan vraagt dat om nieuwe, slimme manieren om de zorg te organiseren. Het mooist is het als kostenbeheersing en kwaliteitsverbetering hand in hand gaan. Met het Citrienfonds nam de Nederlandse Federatie van Universitaire Medische Centra (NFU) hierbij het voortouw. We werken samen met ZonMw en worden gefinancierd door het ministerie van VWS.’

De juiste zorg, met de juiste informatie op de juiste plek

Het Citrienfonds helpt bij het ontwikkelen van duurzame en breed inzetbare verbeteringen in de gezondheidszorg, ten behoeve van de patiënt. Met als doel: de juiste zorg, met de juiste informatie op de juiste plek. Mertens: ‘We richten onze pijlen op: Het voorkomen van (duurdere) zorg; Zorg dichterbij mensen thuis; En het vervangen van zorg door andere zorg, bijvoorbeeld met behulp van bewezen effectieve e-Health-toepassingen.’

Mertens benadrukt dat het fonds niet ‘alleen van de umc’s’ is. ‘Betere zorg tegen lagere kosten, dat krijgen we alleen samen voor elkaar. Mooi is dus dat, waar het initiatief eerst bij de umc’s lag, gaandeweg steeds meer partijen betrokken raakten. Vele andere ziekenhuizen, zorgorganisaties en koepelorganisaties, zoals de FMS, V&VN en NHG, denken en doen actief mee in alle gelederen. Ook patiëntenorganisaties zijn nauw betrokken.’

Helen Mertens: ‘De resultaten kunnen zo worden overgenomen in het land’

Citrienfonds 2014-2018: 5 programma’s, ruim 100 projecten   

Mertens somt het soort verbeteringen op waarop het Citrienfonds zich richt. ‘Het eenmalig en eenduidig vastleggen van zorginformatie, zodat je er later in het zorgproces méér profijt van hebt. Onnodige zorghandelingen terugdringen. Innovatieve e-health-toepassingen. Persoonsgerichte zorg voor patiënten met kanker in regionale oncologienetwerken. En: Heldere kwaliteitsinformatie om de zorg te verbeteren.’ Onder vijf programma’s vielen ruim honderd projecten die de zorg verbeterden, voor zowel de patiënt als voor zorgverleners. ‘Het leverde concrete resultaten op, die zo overgenomen kunnen worden in het land.’ Vele toolkits, kernsets, onderwijsmodules, apps en roadmaps zijn te vinden op de programma-sites (zie kopje 'Over het Citrienfonds').

Terugdringen van onnodige zorg

‘Het programma Doen of Laten? liet zien dat we sommige zorg verantwoord kunnen verminderen. Denk aan onnodige laboratoriumtesten, medicijnen, urinekatheters, controles na sommige vormen van kanker en kijkoperaties in knie en maag. Meer dan 200 huisartsen en 38 ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra uit het land werkten hieraan mee. De patiënt is beter af en het kan de kosten met vele miljoenen euro’s verlagen.’  

Van verantwoorden naar verbeteren

‘De balans tussen verantwoorden en verbeteren is zoek’, kaart Mertens aan. ‘We willen een toekomst met minder verplichte indicatoren en alleen nog registraties waarmee je de kwaliteit echt verbetert. Het programma Sturen op Kwaliteit maakt dit mogelijk. De verpleegkundige zorgindicatoren pijn en ondervoeding werden bijvoorbeeld zo vertaald, dat zorgprofessionals en verpleegafdelingen er ook baat bij hebben. Iedereen is toe aan deze omslag, zo bleek uit de dialoogsessies met bestuurders.’  

Weer vier jaar vooruit  

‘Met het programma E-Health ontstond een krachtig e-health-netwerk. Het leidde tot tientallen effectieve toepassingen, waarmee patiënten en hun zorgnetwerk hun gezondheid en ziekte kunnen managen. Zo ben ik als gynaecoloog enthousiast over Safe@Home: een project dat het mogelijk maakt dat zwangere vrouwen met een verhoogd risico, hun bloedruk en klachten zelf thuis kunnen monitoren.

‘Er is veel moois bereikt’, concludeert Mertens. ‘De vijf programma’s zijn een vliegwiel en versterken elkaar. De onderliggende thema’s staan nu op de kaart, maar de vraagstukken van betere en duurzame zorg blijven actueel. We gaan de komende vier jaar met vier programma’s door. Sturen op Kwaliteit gaat verder bij het NFU-consortium Kwaliteit van Zorg.’

Over het Citrienfonds

Het Citrienfonds werkt aan duurzame oplossingen om de zorg voor de patiënt zo goed mogelijk te organiseren. Dáár waar en door wie dit het best kan. En met de juiste informatie. Met als doel de zorg te verbeteren en betaalbaar te houden. Hiervoor werkt de Nederlandse Federatie van Universitaire Medische Centra (NFU) met meer dan 70 partijen samen. Het Citrienfonds is een initiatief van de NFU en is mede mogelijk gemaakt door ZonMw.

Onderstaand vind je de 5 Citrienfonds-programma’s tussen 2014 en 2018. De 4 eerstgenoemde krijgen een vervolg in de 2e fase tussen 2019 en 2022.

Meer informatie en concrete resultaten vind je op de website van het Citrienfonds en op onze themapagina medisch specialistische zorg.

Dit artikel stond in de nieuwsbrief Kwaliteit van Zorg, editie april 2019 en is geschreven door Karlijn van Driel en Laura Jansma. Wilt u de nieuwsbrief ontvangen? Meld u dan aan.

 

]]>
news-3917 Tue, 16 Apr 2019 15:00:20 +0200 Sjoerd Repping, de man die alle bewezen onzinzorg uit de ziekenhuizen moet schrappen https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/sjoerd-repping-de-man-die-alle-bewezen-onzinzorg-uit-de-ziekenhuizen-moet-schrappen~be2b7845/?utm_campaign=shared_earned&utm_medium=social&utm_source=email Sjoerd Repping, jarenlang hoogleraar voortplantingsgeneeskunde aan het AMC, is sinds februari namens alle partijen uit de medisch specialistische zorg ‘kwartiermaker Zorgevaluatie en Gepast Gebruik’ bij het Zorginstituut. Hij ziet het als zijn missie om een einde te maken aan de ‘onzinzorg’ in de ziekenhuizen. Lees verder in de Volkskrant news-3885 Mon, 08 Apr 2019 11:24:22 +0200 Gezocht: ziekenhuizen die niet-gepaste zorg willen terugdringen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/gezocht-ziekenhuizen-die-niet-gepaste-zorg-willen-terugdringen/ Heb je ook het idee dat minder zorg soms beter is en wil je je hiervoor inzetten? Het NFU-programma ‘Doen of laten?’ financiert en ondersteunt zorgverleners die een vorm van niet-gepaste zorg in hun ziekenhuis terugdringen. Kijk op doenoflaten.nl of neem contact op met eva.verkerk@radboudumc.nl. news-3876 Wed, 03 Apr 2019 15:17:18 +0200 Publiek vertrouwen in huisartsen en specialisten al jaren hoog https://www.nivel.nl/nl/nieuws/publiek-vertrouwen-huisartsen-en-specialisten-al-jaren-hoog Het publiek vertrouwen in de gezondheidszorg is aanzienlijk. Het vertrouwen in huisartsen, specialisten en verpleegkundigen is het hoogst. Het vertrouwen in ziekenhuizen is weliswaar iets lager, maar nog altijd hoog. Dit blijkt uit de nieuwe cijfers van 2018 uit de ‘Barometer Vertrouwen in de gezondheidszorg’ van het Nivel. Lees het volledige nieuwsbericht op de website van Nivel. news-3843 Thu, 28 Mar 2019 16:38:15 +0100 Sturen op kwaliteit https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/sturen-op-kwaliteit/ news-3747 Mon, 11 Mar 2019 15:26:14 +0100 Resultaten Sturen op kwaliteit https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/resultaten-sturen-op-kwaliteit/ news-3709 Mon, 04 Mar 2019 16:00:45 +0100 Resultaten Doen of laten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/resultaten-doen-of-laten/ news-3618 Thu, 14 Feb 2019 11:53:24 +0100 Toelatingsronde Topspecialistische Zorg en Onderzoek geopend https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/toelatingsronde-topspecialistische-zorg-en-onderzoek-geopend/ Vandaag is de toelatingsronde geopend voor het programma Topspecialistische Zorg en Onderzoek (TZO). Deze ronde, die valt onder de verantwoording van VWS, fungeert als toegangspoort voor het kunnen indienen van subsidieaanvragen. Alle niet-UMC’s in Nederland die specifieke topspecialistische functies op zeer hoog niveau uitvoeren, kunnen een aanvraag indienen. De deadline van deze toelatingsronde is 28 maart 2019. Het programma TZO heeft als doel om topspecialistische zorg, onderzoek en onderwijs in niet-academische ziekenhuizen te continueren en te verbeteren en qua bekostiging tot een duurzame oplossing te komen. Het programma is het vervolg op het programma TopZorg, waarvan eerder deze maand de evaluatie is verschenen.

Voor wie

Deze oproep staat open voor alle ziekenhuizen en categorale instellingen in Nederland die medisch specialistische zorg leveren en niet in aanmerking komen voor de beschikbaarheidsbijdrage academische zorg (BBAZ). Aanvragers voeren op zeer hoog niveau binnen één of meerdere specifieke zorgfuncties een combinatie van topspecialistische zorg, onderzoek en onderwijs uit en willen deze functie versterken.

Besluit VWS

Een door VWS aangestelde toelatingscommissie brengt advies uit aan de minister voor Medische Zorg en Sport. Deze besluit welke topspecialistische functies doorgaan naar de subsidieronde die later dit jaar opengesteld wordt.

Meer informatie

Het programma TZO
De oproep voor de toelatingsronde
Evaluatie programma TopZorg (pdf)

 

]]>
news-3616 Thu, 14 Feb 2019 09:28:13 +0100 De juiste focus en een praktijktoets: de serious game voor Horizontaal Toezicht Zorg https://www.registratieaandebron.nl/actueel/de-juiste-focus-en-een-praktijktoets-de-serious-game-voor-horizontaal-toezi/ De serious game Medisch Centrum Oost is inmiddels door zo'n duizend mensen gespeeld. In ziekenhuizen, maar ook elders, blijkt de game een aanzet tot bewustwording en gedragsverandering; bijvoorbeeld in de opleiding Horizontaal Toezicht Zorg. De cursisten starten hun opleiding namelijk in het fictieve ziekenhuis van Registratie aan de bron (Citrienfonds), en dat geeft meteen de juiste focus - zo blijkt. news-3602 Mon, 11 Feb 2019 08:45:06 +0100 Resultaten Citrienfonds-programma 'Doen of laten?' https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/resultaten-citrienfonds-programma-doen-of-laten/ Niet-gepaste zorg kan je verantwoord terugdringen. En de patiënt heeft daar een belangrijke rol in. Dat is de hoofdconclusie van het Citrienfonds-programma ‘Doen of laten? Het terugdringen van niet-gepaste zorg’. Lees meer over het onderzoeksrapport, de Deïmplementatiegids en de 2 ontwikkelde toolkits: 'Beter zonder katheter' en 'Schrap het niet-gepaste lab'. Meer zorg is niet altijd betere zorg. Door gemotiveerde zorgverleners én geïnformeerde patiënten kan de kwaliteit van zorg verbeterd worden en de kosten met vele miljoenen euro’s worden verlaagd. Zo blijkt uit het rapport Doen of laten in de gezondheidszorg. Hierin komt onderzoek aan bod naar de mogelijkheden om niet-gepaste zorg terug te dringen.

Het programma bestaat uit 8 projecten. In totaal werkten meer dan 200 huisartsen, 38 ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra mee, verspreid over het land.

Mooi voorbeeld

Maar liefst 26 huisartsenpraktijken wisten het aantal vitaminebepalingen met 20% terug te brengen. Dit is een bloedonderzoek dat sommige patiënten willen, maar meestal niet nodig is. Ze wisten het terug te brengen aan de hand van patiëntinformatie, scholing en feedback.

Deïmplementatiegids

De onderzoekers hebben de Deïmplementatiegids ontwikkeld. Dit is een handleiding voor zorgverleners en beleidsmakers uit alle zorgsectoren, om hen te helpen bij het zelf terugdringen van niet-gepaste zorg. De gids bevat:
-    achtergrondinformatie over niet-gepaste zorg,
-    stappenplan voor het opzetten, uitvoeren en evalueren van een deïmplementatieproject,
-    voorbeelden van niet-gepaste zorg.

Toolkits

Ook hebben de onderzoekers 2 toolkits ontwikkeld met tips voor het terugdringen van laboratoriumdiagnostiek en urinekatheters en infusen:
-    Toolkit Schrap het niet-gepaste lab, voor gepast gebruik van laboratoriumdiagnostiek in ziekenhuizen en huisartsenpraktijken
-    Toolkit Beter zonder katheter, voor gepast gebruik van urinekatheters en infusen in ziekenhuizen.

Programma Doen of laten?

De komende jaren gaat het programma Doen of laten? verder met het terugdringen van niet-gepaste zorg en het vergroten van het bewustzijn om terughoudend te zijn bij sommige vormen van zorg. Een (nog) actievere rol van zorgverleners en patiënten is hard nodig om gedragsverandering te bewerkstelligen.

Citrienfonds

‘Doen of Laten?’ is één van de vier programma’s van het Citrienfonds. Het is een fonds van de Nederlandse Federatie van Universitair medische centra (NFU) en ZonMw en het helpt duurzame en breed inzetbare oplossingen in de gezondheidszorg ontwikkelen. Het Citrienfonds bestaat uit deze vier programma's:

Meer weten

 

Dit artikel stond in de nieuwsbrief Kwaliteit van Zorg, editie februari 2019. Wilt u de nieuwsbrief ontvangen? Meld u dan aan.

]]>
news-3595 Thu, 07 Feb 2019 16:26:30 +0100 Energieke Meet & Greet Citrienfonds https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/energieke-meet-greet-citrienfonds/ Op vrijdag 25 januari 2019 vond de Inspiratie Meet & Greet plaats van het Citrienfonds. Vijf jaar Citrienfonds heeft veel duurzame oplossingen opgeleverd om de zorg beter te maken en toegankelijk en betaalbaar te houden. Al vroeg in de ochtend vulde het Gooilandtheater zich met ruim 350 deelnemers; de vijf sessies van de Citrienprogramma's waren allemaal volgeboekt. Zo gingen de deelnemers, waaronder veel bestuurders, tijdens het succesvolle Lagerhuisdebat van het programma Sturen op kwaliteit met elkaar in discussie over het belang van sturen op kwaliteit. De projectleiders van het programma Doen of laten? presenteerden de resultaten van de acht projecten en lieten zien dat meer zorg niet altijd betere zorg is.

In de middag stonden de tien inspiratiesprekers in de spotlight. Vol overgave presenteerden zij de resultaten van hun projecten zoals het e-Health project Safe@home, het Digitaal proactief palliatief zorgplan van het programma Naar regionale oncologienetwerken en de plannen van de roadmaptrekker van Registratie aan de Bron in Maastricht UMC+. De tien presentaties zijn binnenkort terug te kijken op www.citrienfonds.nl.

Tussen de presentaties door ging dagvoorzitter Inge Diepman in gesprek met verschillende bestuurders over wat patiënten, medisch specialisten en verpleegkundigen hebben aan de projecten van het Citrienfonds. Allen waren het erover eens dat het goed is dat het Citrienfonds doorgaat om succesvolle projecten te implementeren in en buiten de umc's. Want het vraagstuk van betere en duurzame zorg blijft actueel.

Bekijk een korte impressie van de Meet & Greet.

Bron: NFU

 

Dit artikel stond in de nieuwsbrief Kwaliteit van Zorg, editie februari 2019. Wilt u de nieuwsbrief ontvangen? Meld u dan aan.

]]>
news-3582 Wed, 06 Feb 2019 17:09:45 +0100 Toolkit voor onnodig katheter- en infuusgebruik https://www.nursing.nl/katheter-en-infuus-vaak-onnodig-en-pijnlijk/ Veel patiënten met een urinekatheter of een perifeer infuus ervaren daar ongemak of klachten van, zonder dat verpleegkundigen of artsen hiervan weten. Het Citrienfondsprogramma 'Doen of Laten?' maakte een toolkit waarmee verpleegkundigen en artsen kunnen achterhalen of ook op hun afdeling onnodig gebruik van katheters en infusen plaatsvindt en handvatten om dit probleem aan te pakken. news-3514 Thu, 24 Jan 2019 15:09:03 +0100 Meet & Greet Citrienfonds 25 januari 2019 https://www.nfu.nl/actueel/citrienfonds-laat-zien-hoe-de-zorg-beter-kan-en-betaalbaar-blijft-1 Vijf jaar Citrienfonds heeft veel duurzame oplossingen opgeleverd om de zorg beter te maken, toegankelijk en betaalbaar te houden. Zoals het eenduidig vastleggen van zorginformatie, terugdringen van onnodige zorghandelingen, innovatieve e-Health toepassingen, persoonsgerichte zorg voor patiënten met kanker en heldere kwaliteitsinformatie om de zorg te verbeteren. news-3506 Thu, 24 Jan 2019 10:19:24 +0100 Meer voorlichting aan arts en patiënt leidt tot minder onnodige behandelingen https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/meer-voorlichting-aan-arts-en-patient-leidt-tot-minder-onnodige-behandelingen~b632770b5/ Het aantal onnodige behandelingen in de zorg kan fors worden teruggebracht. Betere voorlichting aan patiënten en scholing van zorgprofessionals kunnen jaarlijks miljoenen euro’s opleveren. In de 'Deïmplementatiegids' lezen zorgverleners hoe ze zelf onnodige behandelingen kunnen verminderen. De gids is een product van het programma ‘Doen of laten? Het terugdringen van onnodige zorg’, gefinancierd door het Citrienfonds. Lees verder op Volkskrant.nl news-3464 Wed, 16 Jan 2019 21:26:18 +0100 Bekostiging van specialistische zorg en onderzoek in niet-universitaire ziekenhuizen heeft meerwaarde https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/bekostiging-van-specialistische-zorg-en-onderzoek-in-niet-universitaire-ziekenhuizen-heeft-meerwaard/ Het programma TopZorg, dat drie niet-universitaire ziekenhuizen tijdelijk extra budget heeft toegekend, laat zien dat het maatschappelijke meerwaarde heeft zeer specialistische zorg en onderzoek ook buiten universitaire ziekenhuizen te bekostigen. Dat concluderen onderzoekers van Erasmus School of Health Policy and Management (ESHPM) in hun eindevaluatie van TopZorg. Een klein aantal niet-universitaire ziekenhuizen richt zich naast algemene zorg op zeer specialistische zorg en wetenschappelijk onderzoek. Dit wordt niet regulier bekostigd. TopZorg is een experiment waarin drie niet-UMC’s, het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein, het ETZ in Tilburg en Het Oogziekenhuis Rotterdam, in de periode 2014-2018 28,8 miljoen euro hebben gekregen voor de combinatie van zeer specialistische zorg en wetenschappelijk onderzoek op een aantal specifieke domeinen. Universitair Medische Centra ontvangen voor deze taken de beschikbaarheidbijdrage academische zorg; voor niet-UMC’s bestaat die bekostiging niet. Het doel van het experiment TopZorg was om inzichtelijk te maken of het ‘maatschappelijke meerwaarde’ heeft zeer specialistische zorg en wetenschappelijk onderzoek ook structureel in niet-UMC’s te bekostigen.

Meerwaarde voor zorg, onderzoek én samenwerking

Uit de evaluatie van Erasmus School of Health Policy and Management, die minister Bruins deze week naar de Tweede Kamer heeft gestuurd, blijkt dat TopZorg maatschappelijke meerwaarde heeft. De drie ziekenhuizen vervullen een belangrijke rol in de complexe patiëntenzorg in het long- en, hartdomein (St. Antonius Ziekenhuis), het neuro- en traumadomein (ETZ) en het oogdomein (Het Oogziekenhuis Rotterdam). Het experiment heeft positieve effecten op de patiëntenzorg, het wetenschappelijk onderzoek, de kwaliteit van de infrastructuur (zoals apparatuur en software) en de samenwerking met UMC’s en andere instellingen.

Smeerolie voor niet vergoede zorg

De evaluatie van TopZorg constateert dat het experiment heeft gewerkt als ‘smeerolie’ voor zeer specialistische zorg en wetenschappelijk onderzoek die niet op een andere manier kunnen worden bekostigd. Daarbij blijkt dat het geld het meest effectief is besteed op de plekken die al een historie hebben in het leveren van zeer specialistische zorg en onderzoek. Ook komt uit de evaluatie naar voren dat de (inter-)nationale samenwerking in deze vormen van zorg en onderzoek kan worden versterkt. ESHPM adviseert het Ministerie van VWS en ZonMw om deze inzichten mee te nemen bij het inrichten van het vervolg.

Vervolg programma TopZorg

Het Ministerie van VWS heeft intussen besloten tot een vervolg op TopZorg. Alle niet-UMC’s in Nederland die specifieke zorgfuncties op zeer hoog niveau uitvoeren en deze functie willen versterken, kunnen daarvoor een aanvraag indienen. Meer informatie daarover is binnenkort te vinden op de website van ZonMw.

Meer informatie

Rapport: Evaluatie programma TopZorg (PDF)
Film: Evaluatie van TopZorg door de ogen van evaluatie-onderzoeker Jeroen Postma (ESHPM)
Programma TopZorg

 

 

 

]]>
news-3340 Tue, 11 Dec 2018 14:35:00 +0100 Ontwikkeling voorlichtingsmateriaal voor patiënten en publiek over Next Generation Sequencing https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/ontwikkeling-voorlichtingsmateriaal-voor-patienten-en-publiek-over-next-generation-sequencing/ ZonMw heeft, vanuit het programma Personalised Medicine, het Erfocentrum opdracht gegeven voorlichtingsmateriaal te ontwikkelen voor patiënten en publiek over Next Generation Sequencing (NGS). In dit project ontwikkelt het Erfocentrum samen met de VSOP (Vereniging Samenwerkende Ouder- en Patiëntenorganisaties; koepelorganisatie voor zeldzame en genetische aandoeningen) schriftelijk, visueel en digitaal voorlichtingsmateriaal voor patiënten en publiek. Dit gebeurt op basis van gebleken behoeften uit een eerdere inventarisatie onder de doelgroepen. Doel is de bewustwording van de (on)mogelijkheden en gevolgen van NGS te vergroten onder patiënten en publiek.

Next Generation Sequencing

De inzet van nieuwe genetische onderzoeksmethoden bij erfelijke en aangeboren aandoeningen; genaamd Next Generation Sequencing (NGS), neemt snel toe. Dit vraagt om goed geïnformeerde patiënten. Maar ook voor het algemeen publiek is enig basisbegrip van NGS en de (on)mogelijkheden ervan van belang, omdat iedereen sinds kort ook buiten het reguliere zorgcircuit en zonder indicatie (door commerciële partijen), NGS kan laten inzetten. Bovendien is deze kennis nodig zodat het publiek deel kan nemen aan de maatschappelijke discussie over de verschillende toepassingsmogelijkheden van NGS in de toekomst.

Wat wordt ontwikkeld?

Concreet zullen de volgende  resultaten worden opgeleverd: een geüniformeerd informatieblad voor in de klinieken, ondersteunende illustraties voor tijdens het consult en digitale content op erfelijkheid.nl en andere relevantie websites. Het project is gestart in september en loopt tot 1 augustus 2019. Uit ieder klinisch genetisch centrum van de UMC’s is een klinisch geneticus vertegenwoordigd in de klankbordgroep. Er wordt afgestemd met andere projecten, zoals het WGS-first project. Het project wordt gefinancierd door ZonMw, Zilveren Kruis en KWF Kankerbestrijding.

Programma Personalised Medicine

Het onderzoeksprogramma Personalised Medicine van het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen werkt aan een doelmatige implementatie van genome sequencing in de Nederlandse gezondheidszorg, zodat resultaten sneller bij de patiënt kunnen komen.

Projectpagina Voorlichting aan patiënten en publiek over Next Generation Sequencing

Bericht Erfocentrum: Uitslag peiling DNA-onderzoek

 

]]>
news-3312 Tue, 04 Dec 2018 16:01:19 +0100 Rapport geeft analyse en oplossingsrichtingen: financiering van netwerkzorg https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/rapport-geeft-analyse-en-oplossingsrichtingen-financiering-van-netwerkzorg/ Ziekenhuizen en andere zorgverleners werken steeds vaker samen in regionale oncologienetwerken. Specialisten uit verschillende ziekenhuizen in één regio zijn betrokken bij de diagnose en behandeling. Dit biedt patiënten met kanker integrale, persoonsgerichte oncologische zorg. Dichtbij huis als het kan, wat verder weg als het moet.  Rapport Ontwikkeling van oncologienetwerken in Nederland

De oncologienetwerken lopen echter vaak tegen belemmeringen aan op het vlak van financiering en regelgeving. 

Het gaat bij de financiering van oncologienetwerken om 3 belangrijke onderdelen:

  1. De primaire zorgactiviteiten binnen een oncologienetwerk. Hoe registreren en declareren we die? De mogelijke alternatieven zijn onderlinge dienstverlening, verwijzing en regiofinanciering.
  2. De algemene kosten van oncologienetwerken. Denk aan coördinatie, regionaal casemanagement, beveiligde beeld- en informatie-uitwisseling.
  3. Het multidisciplinair overleg en de inzet van expertpanels in oncologienetwerken. Hoe organiseren en registreren we dat en hoe wordt het bekostigd?

Het pas verschenen rapport ‘Ontwikkeling van oncologienetwerken in Nederland- aanbevelingen voor organisatie en financiering’ schetst de ontwikkeling van oncologienetwerken in Nederland en analyseert de belemmerende en bevorderende factoren.

Meer informatie

Rapport De ontwikkeling van oncologienetwerken in Nederland
 

]]>
news-3225 Fri, 16 Nov 2018 12:39:39 +0100 Netwerkvoorbereider voor netwerkvorming rondom onderzoek in de zorg https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/netwerkvoorbereider-voor-netwerkvorming-rondom-onderzoek-in-de-zorg/ De Federatie Medisch Specialisten en ZonMw willen in samenwerking met de wetenschappelijke verenigingen de realisatie van netwerken faciliteren. De inzet van netwerken en consortia rondom onderzoek in de zorg creëert meer mogelijkheden om beter en meer toepasbaar onderzoek te doen en onderzoeksresultaten sneller te kunnen implementeren. Daarom is er voor de wetenschappelijke verenigingen de Netwerkvoorbereider ontwikkeld. Deze Netwerkvoorbereider is een leeromgeving voor netwerkvorming rondom onderzoek in de zorg en biedt ondersteuning bij het opstarten en ontwikkelen van onderzoeksnetwerken

Netwerkvoorbereider.nl is een gezamenlijk initiatief van ZonMw, de Federatie Medisch Specialisten en het Instituut voor Briljante Mislukkingen.

]]>
news-3167 Mon, 29 Oct 2018 14:27:10 +0100 Veel uitdagingen in de zorg aan patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden https://www.nivel.nl/nl/nieuws/veel-uitdagingen-de-zorg-aan-pati%C3%ABnten-met-beperkte-gezondheidsvaardigheden Bijna 3 op de 4 zorgverleners wordt regelmatig geconfronteerd met uitdagingen in het contact met patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden. In de huisartsenpraktijk is dit zelfs op ruim 4 op de 5. In opdracht van ZonMw hebben Nivel en Amsterdam UMC (AMC Sociale Geneeskunde) onderzocht welke uitdagingen zorgverleners in de eerste en tweede lijn ervaren in het contact met patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden. news-3121 Wed, 17 Oct 2018 13:39:11 +0200 Het Citrienfonds gaat door: https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/het-citrienfonds-gaat-door/ In het hoofdlijnenakkoord medisch-specialistische zorg 2019-2022 is 20 miljoen beschikbaar gesteld voor een vervolg van het Citrienfonds. Hiermee gaan de umc’s met andere partijen in de zorg verder werken aan het leveren van de juiste zorg, met de juiste informatie op de juiste plek. De maatschappelijke uitdaging om de zorg beter, toegankelijk en betaalbaar te houden was destijds de aanleiding voor de minister van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS) om het Citrienfonds op te richten. Vier jaar Citrienfonds (2014-2018) heeft veel duurzame en breed inzetbare oplossingen opgeleverd. Zoals zorg op maat dichtbij huis, het eenduidig vastleggen van zorginformatie, terugdringen van zorg zonder toegevoegde waarde, innovatieve e-health vormen en kwaliteitsinformatie om de zorg te verbeteren. Vanaf vandaag zijn de eerste resultaten en praktische voorbeelden gratis te downloaden via www.citrienfonds.nl.

Citrienfonds gaat door met vier thema’s

De huidige vraagstukken van betere en duurzame zorg blijven actueel. De komende vier jaar gaat de Nederlandse Federatie van Universitaire Medische Centra (NFU) - initiatiefnemer van het Citrienfonds – samen met ZonMw en vele andere partijen in de zorg door. En wel met vier belangrijke thema’s: Registratie aan de Bron (hoe kun je zorginformatie in een keer goed vastleggen zodat je het op verschillende manieren kunt hergebruiken), Regionale Oncologienetwerken (op welke manier kun je de beste zorg voor patiënten met kanker organiseren), E-Health (welke nieuwe innovatieve e-Health vormen van zorg zijn er) en Doen of Laten (besluiten om diagnostiek, een verrichting of ingreep juist niet uit te voeren omdat de meerwaarde ontbreekt).

Door en voor zorgprofessionals 

Op www.citrienfonds.nl staan tientallen concrete resultaten van de programma’s tot nu toe. Zoals het verminderen van onnodig katheter-gebruik met 25%, het nut van de mobiele hartwacht voor hartpatiënten, hoe patiënten met kanker door regionale netwerken betere zorg krijgen, hoe hoofd-hals chirurgen tijdswinst boeken door het hele zorgproces anders te registreren en hoe bestuurders in de zorg leren door het meten van de patiëntenparticipatie in een ziekenhuis. 
De resultaten zijn ontwikkeld door zorgprofessionals, veelal in samenspraak met patiënten. De informatie op de site is vooral bedoeld voor iedereen die werkzaam is in de zorg: zorgprofessionals, patiëntenorganisaties, kwaliteitsfunctionarissen, beleidsmedewerkers en bestuurders. De website is een handige tool en heeft net als het Citrienfonds als doel de zorg beter en betaabaarder te maken. Alle kennis, ervaringen en concrete resultaten zijn in de vorm van werkplannen, apps, kernsets, toolkits, etc. gratis te downloaden en eenvoudig te delen. 

Wat doet het Citrienfonds? 

Bekijk de video over het Citrienfonds met Minister Bruno Bruins, minister voor Medische Zorg en Sport op het ministerie van VWS. 
 

]]>
news-3115 Tue, 16 Oct 2018 12:59:31 +0200 Terugvraagmethode veelbelovend bij patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/terugvraagmethode-veelbelovend-bij-patienten-met-beperkte-gezondheidsvaardigheden/ Ruim 1 op de 3 Nederlanders heeft beperkte gezondheidsvaardigheden: zij hebben moeite om gezondheidsinformatie te vinden, te begrijpen, te beoordelen en toe te passen. In opdracht van ZonMw hebben Nivel en Amsterdam UMC (AMC Sociale Geneeskunde) onderzocht welke uitdagingen zorgverleners in de eerste en tweede lijn ervaren in het contact met patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden. 

Beperkte gezondheidsvaardigheden

Bijna driekwart van de ondervraagde zorgverleners heeft minstens wekelijks te maken met patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden. Het gaat dan bijvoorbeeld om patiënten die niet of te laat op afspraken komen, patiënten die hun klachten moeilijk kunnen verwoorden, patiënten die niet actief deelnemen aan het consult of patiënten die de informatie van de zorgverlener niet begrijpen.

Terugvraagmethode

Zorgverleners hebben zelf de ‘terugvraagmethode’ (teach back method) genoemd als meest aanbevolen strategie om na te gaan of patiënten de gegeven informatie begrijpen. Hierbij vraagt de zorgverlener de patiënt om in eigen woorden te vertellen wat er zojuist besproken is. 

Bevorderen implementatie terugvraagmethode 

Pharos heeft in het kader van het onderzoeksproject een interventie ontwikkeld om de terugvraagmethode te bevorderen, bestaande uit een training, een kaart voor op het bureau en een poster. Deze middelen werden gepresenteerd op de Nivel-verbindt-bijeenkomst ‘Op weg naar een gezondheidsvaardige zorg’ van 26 september jl. Hierbij stond de vraag centraal: hoe kunnen we deze veelbelovende methodiek verder in de zorg geïmplementeerd krijgen? Ruim 40 deelnemers van verschillende organisaties dachten hier actief over mee. U leest meer over de bijeenkomst in het verslag.

Verslag invitational Beperkte gezondheidsvaardigheden curatieve zorgRapport 'Beter omgaan met beperkte gezondheidsvaardigheden in de curatieve zorg'

Project 'Beter omgaan met beperkte gezondheidsvaardigheden in de curatieve zorg: kennis, methoden en tools'

]]>
news-2886 Mon, 20 Aug 2018 15:38:35 +0200 Verpleegkundige met lef https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/verpleegkundige-met-lef/ Registratie aan de bron, thema binnen het Citrienfondsprogramma, kan niet zonder zorgverleners met lef. Zij zetten de schijnwerper op Isala's CNIO Frida van de Klippe - van Dam. Deze Chief Nursing Information Officer hecht grote waarde aan goede dossiervoering.

Van de Klippe - van Dam vertelt in een filmpje dat ze het belangrijk vindt dat verpleegkundigen en andere zorgverleners met elkaar nadenken en spreken over hóe zij informatie vastleggen. 

Dossiervoering

‘Het gaat om de patiënt; om wie die patiënt is en wat hij of zij wil bereiken. Het gesprek daarover is heel belangrijk, en dan is het daarna van belang dat ik dat zo vastleg dat niet alleen ik, maar ook mijn collega, de arts, het verpleeghuis en de thuiszorg de informatie naar zich toe kunnen halen.’ Isala’s CNIO Frida van de Klippe - van Dam is duidelijk, zij hecht grote waarde aan een goed dossier. ‘We willen dat de patiënt steeds meer regie gaat voeren, over zijn gezondheid en over de zorg die hij of zij ontvangt. En ik denk dat dossiervoering daar een belangrijke rol in kan spelen.’ Van de Klippe - van Dam vindt het belangrijk dat verpleegkundigen en andere zorgverleners met elkaar nadenken en spreken over hóe zij informatie vastleggen. Eenheid van taal is - zo stelt zij - cruciaal, en ze vindt dan ook dat ook de verpleegkundige beroepsgroep daarin nu echt stappen moet zetten. ‘Het voelt heel vertrouwd om in vrije tekst vast te leggen, maar we zullen dat gestructureerd moeten doen. We willen tenslotte geïntegreerde zorg leveren, en dan moeten artsen en verpleegkundigen ook in dezelfde taal vastleggen om goed te kunnen uitwisselen.’

Meer betrekken van patiënten

De Zwolse CNIO zou patiënten ook graag toegang geven tot het verpleegkundig dossier, zodat zij zien wat verpleegkundigen registreren. ‘Dat gaat over het psychisch en sociaal functioneren, of over in en uit bed komen. Deze zaken zijn, hoe eenvoudig soms ook, heel relevant voor het welbevinden van de patiënt.’ Ze betrekt patienten en hun naasten dan ook graag bij wat er in het dossier komt te staan. ‘Een patiënt, of diens naaste, kan dan veel beter zelf meedenken hoe wij goede zorg kunnen verlenen. Zo kan iemand ons wijzen op dat zijn partner zo snel doorligt, waardoor wij daar nog veel eerder attent op zijn.’ Van de Klippe - van Dam ziet de gesprekken met patiënten veranderen door hen meer te betrekken, en dat vindt ze positief. Als CNIO neemt ze haar collega-verpleegkundigen graag mee in de ontwikkelingen, en pleit ze onophoudelijk voor het belang van een goed dossier waarin informatie voor patiënten en zorgverleners begrijpelijk en vindbaar is vastgelegd. 'We willen tenslotte geïntegreerde zorg leveren, en dan moeten artsen en verpleegkundigen ook in dezelfde taal vastleggen om goed te kunnen uitwisselen.'

Meer informatie

Dit artikel stond in de nieuwsbrief Kwaliteit van Zorg, editie augustus 2018. Wilt u de nieuwsbrief ontvangen? Meld u dan aan.

]]>
news-2885 Mon, 20 Aug 2018 15:35:09 +0200 Toolkit helpt bij gericht sturen op kwaliteit https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/toolkit-helpt-bij-gericht-sturen-op-kwaliteit/ De Raad van Bestuur (RvB) is eindverantwoordelijk voor de kwaliteit van de zorg. Maar hoe selecteer je de juiste informatie om op te sturen? Het programma Sturen op Kwaliteit heeft hiervoor met 20 projecten concrete informatie opgeleverd in de vorm van best practices, kernsets, methoden en handreikingen en verzameld in een toolkit Sturen op kwaliteit.

De toolkit bevat een stappenplan en kernsets voor het filteren, interpreteren en gebruiken van de juiste kwaliteitsinformatie. Deze zijn samengesteld door zorgprofessionals, bestuurders én patiënten. Door samen in gesprek te gaan, daal je met de Raad van Bestuur af tot de kern en inhoud. Zo gaat bij de bestuurders leven wat er speelt op een afdeling en wat juist hier belangrijk is. En zo beschikt de RvB over de juiste sturingsinformatie. Om zo een zinvol gesprek te voeren over kwaliteit en de zorg écht beter te maken. Bekijk ook het filmpje.

Kernsets

Een kernset is een selectie van nuttige indicatoren voor een specialisme, afdeling of netwerksamenwerking. Deze selectie is een mooie aanleiding om met patiënten en zorgprofessionals in gesprek te gaan over de kwaliteit en beleving van zorg. Om tot een kernset te komen, kan de Delphimethode worden gebruikt die leidt tot een breed gedragen indicatorenset. Deze wordt stap voor stap uitgelegd in de toolkit.

Dashboard

Een dashboard biedt inzicht op het gebied van kwaliteit. In de praktijk blijken dashboards vaak erg algemeen en daardoor worden ze soms weinig gebruikt. De toolkit helpt bij de ontwikkeling van een dashboard dat wel echt tot actie leidt en waarmee je gericht kunt sturen op kwaliteit. Alle aspecten van een dashboard worden hierin meegenomen: van betrouwbaarheid van de gegevens tot een gebruikersvriendelijke en transparante presentatie.

Zorgnetwerken

Als ziekenhuis werk je steeds vaker samen met andere zorgverleners. Maar weet je welke kwaliteit iedereen levert? En hoe praat je hier met elkaar over? In onze toolkit staan voorbeelden van netwerksamenwerking van onder andere de oncologische en verloskundige keten.

Zelf aan de slag

Door middel van de toolkit voor Sturen op Kwaliteit kan een ziekenhuis zelfstandig in de eigen praktijk aan de slag gaan met de kennis en voorbeelden die in het programma zijn verzameld. In 2018 staat verspreiding van onze resultaten centraal. Ook loopt er nog een aantal projecten waarin we de ontwikkelde producten, resultaten en methoden verder testen en verbeteren in umc’s, ziekenhuizen en netwerken. Deze resultaten komen ook in de toolkit. Bekijk ook het filmpje.

Meer informatie

Dit artikel stond in de nieuwsbrief Kwaliteit van Zorg, editie augustus 2018. Wilt u de nieuwsbrief ontvangen? Meld u dan aan.

]]>
news-2884 Mon, 20 Aug 2018 15:30:08 +0200 Stickers en een app om oefeningen te stimuleren https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/stickers-en-een-app-om-oefeningen-te-stimuleren/ In het project ‘Sticking to your exercises’ worden fysiotherapiepatiënten met scanbare stickers en een app ondersteund om hun oefeningen te doen. Patiënten die van hun fysiotherapeut oefeningen mee naar huis krijgen ten behoeve van hun revalidatie, doen die oefeningen vaak niet, of niet consequent. Of ze doen de oefeningen verkeerd. In gesprekken met patiënten van het Radboudumc over deze gebrekkige therapietrouw, gaven die aan prijs te stellen op reminders, op de juiste tijd en op de juiste plaats en liefst met hernieuwde instructies.

'Er zijn maar weinig wetenschappelijke publicaties over de omvang van dat verschijnsel', vertelt programmamanager bij Radboud REshape en projectmanager voor ‘Sticking to your exercises’ Barend Heeren. 'In 1 artikel wordt 50 procent genoemd. Maar het zou mij niets verbazen als het nog wat meer is.'

Self efficacy

In gesprekken met patiënten van het Radboudumc over deze gebrekkige therapietrouw, gaven die aan prijs te stellen op reminders, op de juiste tijd en op de juiste plaats en liefst met hernieuwde instructies. Heeren: 'Ze willen het zo evident voor hun neus hebben dat ze er als het ware nauwelijks meer voor hoeven te kiezen. Dat heeft ons getriggerd om een methode te bedenken met stickers, voorzien van NFC-technologie. De sticker ter grootte van een creditcard plak je ergens op waar je weet dat je de – korte, gepersonaliseerde - oefening kunt doen. Vervolgens scan je die op het moment dat het jou uitkomt met behulp van de app op je telefoon, waarna je een filmpje te zien krijgt van jezelf, terwijl je die oefening aan het doen bent.' Daarnaast is er een speciale sticker voor op het nachtkastje, die toegang biedt tot het logboek. Daarin kan de patiënt aangeven hoe het staat met diens pijnbeleving en self efficacy; de mate van overtuiging dat hij de oefeningen gaat doen en dat hij/zij ze goed gaat doen. 

Doortrekken

Een half jaar lang is de methode getest, bij 20 patiënten. Momenteel wordt er gewerkt aan de analyse van de verzamelde gegevens. Maar Barend Heeren durft nog geen uitspraken te doen over de resultaten. Als die er zijn, verwacht hij een wetenschappelijke publicatie te schrijven, maar ondertussen wil hij snel proberen te schakelen met andere ziekenhuizen en met name revalidatiecentra. 'Het zou geweldig zijn als we deze werkwijze straks naadloos door kunnen trekken naar fysiotherapeuten en revalidatiecentra in de eerste lijn. De eerste gesprekken over die mogelijkheid hebben we al gevoerd.'

Meer informatie

Dit artikel stond in de nieuwsbrief Kwaliteit van Zorg, editie augustus 2018. Wilt u de nieuwsbrief ontvangen? Meld u dan aan.

]]>
news-2761 Mon, 16 Jul 2018 13:02:18 +0200 Project: Zorg op de juiste plaats in Utrecht https://www.youtube.com/watch?v=unWLzqh3h88& Binnen dit project wordt onderzocht of leerbijeenkomsten tussen huisartsen en specialisten – en de koppeling van hun dossiers- bijdragen aan zorg op de juiste plaats. Het is één van de vier projecten binnen ons programma Actieonderzoek innovatieve zorg. De geleerde lessen dragen bij aan de verbetering, implementatie en opschaling van innovatieve zorg en betere inzet van eHealth. Bekijk het videoverslag van de 1e projectleidersbijeenkomst.