ZonMw tijdlijn Kwaliteit van zorg https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Kwaliteit van zorg nl-nl Wed, 12 Dec 2018 22:22:49 +0100 Wed, 12 Dec 2018 22:22:49 +0100 TYPO3 news-3332 Mon, 10 Dec 2018 12:28:20 +0100 Beroepsgroepen eerstelijnszorg bieden negen kennisagenda’s aan https://www.nhg.org/actueel/nieuws/beroepsgroepen-eerstelijnszorg-bieden-negen-kennisagendas-aan Op woensdag 5 december ontving drs. Marije Beens, directeur en plaatsvervangend directeur generaal Curatieve Zorg van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de kennisagenda’s van 9 beroepsverenigingen uit de eerstelijnszorg en het onderzoekskader paramedische zorg. news-3329 Mon, 10 Dec 2018 09:44:05 +0100 Schrijf jouw innovatie in voor de Nationale Zorginnovatieprijs 2019 https://www.zorginnovatie.nl/nationale-zorginnovatieprijs-2019 Lijkt het jou leuk om jouw zorginnovatie te pitchen tegenover partners, startups, experts, zorginstellingen en financierders? Schrijf je nu in voor de Nationale Zorginnovatieprijs 2019 en maak kans op een geldbedrag van in totaal €15.000,- euro (€10.000,- voor de vakjuryprijs en €5.000,- voor de publieksprijs). Aanmelden kan tot en met 31 december 2018. news-3316 Thu, 06 Dec 2018 10:00:00 +0100 Beroepsgroepen eerstelijnszorg bieden 9 kennisagenda’s aan https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/beroepsgroepen-eerstelijnszorg-bieden-9-kennisagendas-aan/ Op woensdag 5 december ontving drs. Marije Beens, directeur en plaatsvervangend directeur generaal Curatieve Zorg van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de kennisagenda’s van 9 beroepsverenigingen uit de eerstelijnszorg en het onderzoekskader paramedische zorg. De beroepsverenigingen van diëtisten, ergotherapeuten, fysiotherapeuten, huidtherapeuten, huisartsen, logopedisten, oefentherapeuten, podotherapeuten en wijkverpleging hebben ieder een kennisagenda ontwikkeld waarin staat aan welke kennis behoefte is om de kwaliteit van zorg te kunnen verbeteren. De beroepsgroepen zijn bereid om elkaar te versterken in kennisontwikkeling en verkennen hoe zij overlappende kennisvraagstukken gezamenlijk kunnen gaan oppakken. 

Om goede zorg te kunnen bieden, is actuele kennis nodig over effectiviteit, doelmatigheid en impact van zorg. Want hoe weet je of de zorg die je als professional levert de juiste zorg is en van goede kwaliteit? Kennis draagt bij aan de continue verbetering van kwaliteit van zorg. 

Kennisagenda’s

ZonMw financiert gezondheidsonderzoek en wil praktijkgericht onderzoek laten doen dat aansluit bij de kennisbehoeften van het veld. Kennisagenda’s maken inzichtelijk welke onderzoeksonderwerpen zorgprofessionals, patiënten en andere relevante betrokkenen belangrijk vinden. In de kennisagenda’s staat aan welke kennis behoefte is, welke kennis al beschikbaar is en wat de prioritering is van de kennisvragen per beroepsgroep. Bijvoorbeeld op het gebied van preventie, technologie & innovatie en (kosten)effectiviteit. Ze bieden een leidraad voor toekomstig wetenschappelijk onderzoek. Relevante partijen, waaronder patiënten, zijn bij de ontwikkeling betrokken geweest. 

Onderzoekskader paramedische zorg

In aanvulling op de afzonderlijke kennisagenda’s hebben paramedische beroepsgroepen aan de hand van patiënt journeys, samen met patiënten en professionals de toegevoegde waarde van paramedische zorg voor de patiënt geïnventariseerd en expliciet gemaakt. Kennishiaten uit de kennisagenda’s en knelpunten uit het project patiënt journey zijn samengebracht in het onderzoekskader paramedische zorg. Het onderzoekskader biedt de basis voor zowel onderzoek als samenwerking in de dagelijkse praktijk. Dit paramedisch onderzoekskader kan wellicht verbreed worden naar wijkverpleging en huisartsen.

De juiste zorg voor de juiste patiënt op de juiste plek

Het ministerie van VWS zet in op ‘de juiste zorg op de juiste plek’. De organisatie van zorg en ondersteuning is sterk gefragmenteerd, terwijl mensen baat hebben bij meer integrale zorg. Wanneer we zorg leveren willen we dit, waar mogelijk, ook dichter bij de mensen thuis of zelfs thuis organiseren. De professionals in de eerste lijn spelen hierbij gezamenlijk en in afstemming met elkaar een cruciale rol. Samenwerking in de eerstelijnszorg tussen professionals is vereist voor een goed functionerende keten waarbinnen de patiënt centraal staat. Het samenwerken op het gebied van kennisontwikkeling in de eerstelijnszorg sluit hier goed bij aan.

Marije Beens: ' Laat je daarbij leiden door de behoefte van de patiënt'

Hoe nu verder?

De beroepsgroepen gaan beginnen met de geformuleerde kennislacunes/kennisvragen uit hun eigen onderzoeksprogramma’s. De separate kennisagenda’s en het onderzoekskader vormen een goede basis om te zoeken naar overlap tussen de agenda’s in thema’s en doelgroepen. Een voorbeeld is het thema preventie of (kosten)effectieve interventies bij (kwetsbare) ouderen en mensen met lage gezondheidsvaardigheden/lage Sociaal Economische Status (SES). 

ZonMw gebruikt de kennisagenda’s bij het opstellen van nieuwe onderzoeksprogramma’s en is blij met de bereidheid van de 9 beroepsverenigingen om elkaar te willen versterken in kennisontwikkeling door gezamenlijk met overlappende thema’s en doelgroepen uit de kennisagenda’s aan de slag te gaan. 

Meer informatie

Kennisagenda wijkverpleging factsheet
Kennisagenda wijkverpleging raamwerk

Kennis centraal, functioneren optimaal: een kader voor het meerjarig onderzoeksprogramma paramedische zorg

]]>
news-3303 Tue, 04 Dec 2018 15:46:00 +0100 Nieuwe subsidieoproepen Zwangerschap en geboorte https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-subsidieoproepen-zwangerschap-en-geboorte/ Binnen het programma Zwangerschap en geboorte II zijn 2 nieuwe subsidieoproepen opengesteld. Tot 12 maart 2019 kunt u een onderzoeksvoorstel indienen. Met uw onderzoek levert u een bijdrage aan de verbetering van de kwaliteit van integrale geboortezorg, prenatale of neonatale screening. Subsidieoproep: Verbeteren kwaliteit integrale geboortezorg

Het doel van deze subsidieoproep is het bevorderen van de perinatale en maternale gezondheid in het algemeen en het terugdringen van verschillen in perinatale en maternale gezondheid in het bijzonder.

Subsidieoproep: Prenatale screening en neonatale screening

Het doel van deze subsidieoproep is bij te dragen aan het optimaliseren van de prenatale screening of neonatale screening in Nederland.

Kijk voor meer informatie over het programma Zwangerschap en geboorte op de programma pagina.

Let op: ZonMw is overgestapt naar een ander digitaal indiensysteem, ‘Mijn ZonMw’. Aanvragen kunnen uitsluitend en conform de richtlijnen worden ingediend via Mijn ZonMw, zie hier voor meer informatie.

 

]]>
news-3311 Tue, 04 Dec 2018 14:33:41 +0100 Terugblik Netwerkbijeenkomst Tussen Weten en Doen II (TWDII) https://publicaties.zonmw.nl/terugblik-netwerkbijeenkomst-tussen-weten-en-doen-ii/ TWDII: hoe krijgen we onderzoeksresultaten zo snel mogelijk ingebed in onderwijs en praktijk? Sinds 2013 organiseert ieder jaar één van de onderzoekslijnen een netwerkbijeenkomst. Dit jaar was Nursing Science Nijmegen aan de beurt. In workshops en presentaties kwamen projecten aan bod die aansloten bij de thema’s implementatie en patiënten participatie. news-3310 Tue, 04 Dec 2018 14:16:09 +0100 Tweede subsidieronde Actieonderzoek Innovatieve Zorg gesloten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tweede-subsidieronde-actieonderzoek-innovatieve-zorg-gesloten/ De deadline voor het indienen van projectideeën voor de tweede subsidieronde Actieonderzoek Innovatieve Zorg is inmiddels verstreken. Er zijn 81 projectideeën binnengekomen. De commissie vergadert medio december over deze projectideeën. Medio januari 2019 kunnen de indieners het advies verwachten over hun ingediende projectidee.

Meer weten?

]]>
news-3169 Tue, 30 Oct 2018 11:03:12 +0100 5 nieuwe projecten gehonoreerd https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/5-nieuwe-projecten-gehonoreerd/ In de ronde Huisartsgeneeskunde van programma Huisartsgeneeskunde en Ouderengeneeskunde (HGOG) zijn 5 nieuwe projecten gehonoreerd. Deze projecten starten uiterlijk begin 2019 met hun onderzoek in de huisartsenpraktijk. Naar verwachting zijn deze projecten in 2025 afgerond. Het programma HGOG draagt bij aan de ontwikkeling van nieuwe kennis rondom ziekten waar huisartsen en specialisten ouderengeneeskunde in de dagelijkse praktijk mee te maken hebben. 3 projecten hebben als doelgroep ‘ouderen’. Een van deze projecten heeft als doel om de persoonlijke continuïteit van zorg te verbeteren bij ouderen; het hebben van een vaste hulpverlener die de patiënt kent en volgt. In het project wordt een toolkit ontwikkeld en geëvalueerd die de huisarts daarbij kan gebruiken (839110023). Een ander project richt zich op de effecten van intensieve vaatzorg op het ontstaan van dementie na meer dan 10 jaar. Daarnaast wordt gekeken of sommige bloeddrukverlagers een beschermend effect hebben op dementie (839110025). Het derde project met onderzoekt bij hoeveel oudere personen het medicijn levothyroxine afgebouwd kan worden en wat het effect daarvan is (839110026). Dit medicijn heeft bijwerkingen en kan schade aan de gezondheid geven. 

In het huidige zorgaanbod wordt vaak geen rekening gehouden met het hebben van meerdere chronische ziekten tegelijkertijd. Het 4e gehonoreerde project ontwikkelt, optimaliseert en evalueert een nieuw, duurzaam en persoonsgericht ketenzorgmodel om de kwaliteit van leven en tevredenheid over zorg te verbeteren bij patiënten met meerdere chronische ziekten (839110024). Tot slot is er een project gehonoreerd dat onderzoek doet naar de seksueel overdraagbare infectie chlamydia bij vrouwen en het effect van huisartsen consulten en thuistesten op het percentage hertesten van patiënten die chlamydia hadden (839110027). 

Een overzicht van de nieuw gehonoreerde projecten: 

ZonMw en SBOH

Met ons programma Huisartsgeneeskunde en Ouderengeneeskunde (HGOG) verzorgen we de uitvoering van onderzoek, dat door SBOH (Stichting beroepsopleiding huisartsen) wordt gefaciliteerd en gefinancierd. SBOH is de werkgever van huisartsen in opleiding, specialisten ouderengeneeskunde en artsen verstandelijk gehandicapten in opleiding en financiert hun opleiding. Het doel van het programma is een bijdrage leveren aan de integratie van de secties onderzoek en opleiding binnen de afdelingen huisartsgeneeskunde en ouderengeneeskunde.

]]>
news-3167 Mon, 29 Oct 2018 14:27:10 +0100 Veel uitdagingen in de zorg aan patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden https://www.nivel.nl/nl/nieuws/veel-uitdagingen-de-zorg-aan-pati%C3%ABnten-met-beperkte-gezondheidsvaardigheden Bijna 3 op de 4 zorgverleners wordt regelmatig geconfronteerd met uitdagingen in het contact met patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden. In de huisartsenpraktijk is dit zelfs op ruim 4 op de 5. In opdracht van ZonMw hebben Nivel en Amsterdam UMC (AMC Sociale Geneeskunde) onderzocht welke uitdagingen zorgverleners in de eerste en tweede lijn ervaren in het contact met patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden. news-3164 Mon, 29 Oct 2018 11:14:49 +0100 Resultaten uit programma Veiligheid in de Spoedzorgketen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/resultaten-uit-programma-veiligheid-in-de-spoedzorgketen/ Doel van het programma is het stimuleren van nieuwe kennis over patiëntveiligheid in de acute zorgketen. Het programma richt zich op het thema patiëntveiligheid bij medicatie- en/of informatieoverdracht in de spoedzorgketen. Er zijn binnen het programma 3 projecten afgerond. De resultaten van deze projecten geven een aantal knelpunten weer, met name in de samenwerking en communicatie. Maar ook zijn er een aantal verbetertrajecten ingezet om de patiëntveiligheid en samenwerking te verbeteren tussen professionals en de patiënttevredenheid te verhogen. Resultaten van de 3 projecten: 

Kwaliteit visites verpleegkundig specialisten ten opzichte van huisartsenvisites

Om de werkdruk op de huisartsenposten te verminderen is in de regio Twente gewerkt aan een taakherschikking door de inzet van verpleegkundig specialisten (VS) van de ambulancedienst. Deze studie onderzocht de kwaliteit van visites door getrainde VS en vergeleek dit met de gebruikelijke huisartsvisites. Patiënten gaven zowel de visites van de verpleegkundig specialisten (8,6) als die van de huisartsen (8,3) zeer hoge rapportcijfers. De huisartsen beoordelen de werkzaamheden van de VS ook positief en zien de inzet van de VS als een wenselijke ontwikkeling. Of de geleverde zorg door de VS veiliger dan wel onveiliger is vergeleken met de huisartsen is op basis van deze studie niet te concluderen. In de studie viel het bezoek van de VS duurder uit, omdat gebruik werd gemaakt van de ambulance. Dus met een ander vervoermiddel zou dit wellicht wel goed uitpakken. 
Lees meer over project 'Veilig visite rijden door verpleegkundig specialisten'

Regionale eenduidigheid bij overdracht SBAR

In de acute zorgketen is goede communicatie tussen de zorgverleners van groot belang. Goed gestructureerde informatieoverdracht vergroot de kwaliteit van zorg en patiëntveiligheid. Een methode  om informatie in de zorg over te dragen is de SBAR (Situation, Background, Assessment en Recommendation). In dit project werd het gebruik van deze SBAR-methode onderzocht tussen medewerkers van de ambulance en medewerkers van de spoedeisende hulp (SEH).

Conclusie is dat overdracht veelal niet volledig en niet in de juiste volgorde van de SBAR systematiek plaatsvindt. Behalve wanneer de patiënt zich niet in een acute situatie bevindt en men kennelijk meer rust ervaart om over te dragen. 

Naar aanleiding van dit project is ingezet op het inbedden van de systematiek in het onderwijs in de regio van het project (Amsterdam). Met een e-learning en een training in kleinere setting. Als het onderzoek positief uitpakt zullen de trainingen verder worden uitgerold in heel Noord-Holland en Flevoland.
Lees meer over project: 'Regionale eenduidigheid bij overdrachten: SBAR'

Inventarisatie van veiligheidsrisico’s personenalarmering in de Spoedzorgketen 

Het doel van dit project is in kaart te brengen hoe verbetering van de kwaliteit van personenalarmering -  en specifiek de samenwerking in de spoedzorgketen tussen centrale voor personenalarmering, huisartsenpost en spoedpost -  de risico’s voor patiëntveiligheid kan verbeteren. 

Bij de inventarisatie personenalamering komt naar voren dat de alarmknop niet goed wordt gebruikt door de gebruiker en dat hulpdiensten en huisartsen niet altijd beschikken over actuele informatie. Daarom zijn verpleegkundige of verzorgende van de thuiszorg niet altijd snel ter plaatse. Vooral ’s avonds en ’s nachts. Of er doen zich problemen voor met de verbinding met de cliënt. In de onderzoek regio (Rotterdam en Zuidoost-Brabant) zijn samenwerkingsafspraken gemaakt om beter gebruik te maken van de alarmering. De resultaten worden verwerkt in flowcharts, infographics en een video. Kennisverspreiding vindt plaats door een invitational conference, nieuwsbrieven, een onderzoeksrapport en artikel.
Artikel Nivel: 'Meer samenwerking nodig voor efficiënte inzet van personenalarmering' 
Video: 'Beter gebruik van personenalarmering'

]]>
news-3162 Mon, 29 Oct 2018 11:09:57 +0100 TOP: 3 indicatoren gecombineerd in 1 betrouwbare uitkomstmaat voor zorgkwaliteit https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/top-3-indicatoren-gecombineerd-in-1-betrouwbare-uitkomstmaat-voor-zorgkwaliteit/ Textbook Outcome Plus (TOP) biedt ziekenhuizen een heldere uitkomstmaat voor de kwaliteit van de geleverde zorg. De maat combineert de sterftecijfers met de data voor ligduur en heropname. Samen bieden de gegevens de patiënt, de zorgverzekeraar en de eigen professionals een betrouwbaarder inzicht in de zorg per diagnosegroep van een ziekenhuis. Elk jaar publiceren Nederlandse ziekenhuizen hun sterftecijfers, om patiënten en – bijvoorbeeld – zorgverzekeraars te informeren. Maar die cijfers op zich zeggen niet zo veel over de kwaliteit van zorg, zegt Perla Marang-van de Mheen, onderzoeker bij het LUMC. ‘Bij een operatie voor een nieuwe knie of heup is het risico op overlijden bijvoorbeeld heel klein. Bij hart- en vaatziekten ligt die veel hoger.’  

3 indicatoren

Als projectleider werkte Marang aan de totstandkoming van de Textbook Outcome Plus (TOP), een doorontwikkeling van de originele Textbook Outcome. Voor TOP zijn naast sterftecijfers ook data over de ligduur en eventuele heropname van patiënten per diagnosegroep gecombineerd tot één geordende uitkomstmaat voor de kwaliteit van zorg. 

Er zijn nog veel meer interessante indicatoren om de kwaliteit van zorg mee in beeld te brengen. Maar bij de Landelijke Basisadministratie Zorg worden de data over sterfte, ligduur en heropname al routinematig verzameld voor alle ziekenhuizen. Die gegevens worden los van elkaar naar de ziekenhuizen teruggekoppeld, vertelt Marang. ‘Door de geordende combinatie kan het ziekenhuis per diagnosegroep zichtbaar maken hoe het presteert en beter nagaan op welke aspecten er verbeteringen nodig zijn.’

Data in hun context

‘De afzonderlijke indicatoren krijgen pas echt betekenis in hun context en in relatie tot elkaar,’ verklaart Marang. ‘Stel, je bent als ziekenhuis heel succesvol als het erom gaat dat patiënten met complexe problematiek die een flink risico lopen om te overlijden, levend het ziekenhuis verlaten. Maar misschien hebben die wel een lange ligduur of een heropname nodig gehad. Weeg je het hoge sterfterisico van de patiënt niet mee en kijk je alléén naar ligduur of heropname, dan is de conclusie misschien dat er te veel patiënten met een lange ligduur waren of te veel heropnames zijn geweest. Het gaat dus om de relaties die er bestaan tussen de 3 indicatoren in samenhang met de diagnosegroep.’

Nuttig

De TOP blijkt een betrouwbaarder beeld te geven van de zorgkwaliteit dan de afzonderlijke indicatoren, met name voor sterfte en heropnames. Patiënten in focusgroepen vertelden de gecombineerde maat nuttig en bruikbaar te vinden. Ziekenhuisprofessionals kunnen met behulp van een speciaal hiervoor ontwikkelde handleiding de TOP-uitkomsten gebruiken voor gericht dossieronderzoek als basis voor verbeteringen in de zorg. En verzekeraars kunnen de uitkomsten gebruiken als startpunt in het gesprek met ziekenhuizen over de zorginkoop, zegt Perla Marang.

Implementatie   

De projectleider hoopt dat ziekenhuizen de gecombineerde uitkomstmaat breed gaan gebruiken. ‘Ze kunnen TOP zelf toepassen op hun data en zo hun ziekenhuis vergelijken met de landelijke gegevens. De resultaten kunnen ze op hun website zetten. Ze kunnen patiënten ook informeren met de folder die wij daarvoor hebben ontwikkeld.’ 

Meer informatie

Project: 'Een samenvattende uitkomstmaat voor betere interpretatie van kwaliteit van zorg in ziekenhuizen'

]]>
news-3160 Mon, 29 Oct 2018 10:49:11 +0100 MEMZ: spelenderwijs de zorgkwaliteit meten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/memz-spelenderwijs-de-zorgkwaliteit-meten/ Veel cliënten in de langdurige zorg kunnen de jaarlijkse vragenlijsten om de kwaliteit van zorg te meten niet invullen. Kennis en begrip van de (Nederlandse) taal vormen onoverkomelijke barrières. Voor deze groep ontwikkelde Hogeschool Zuyd het kwaliteitsinstrument MEMZ: Mijn Ervaringen Met de Zorgrelatie. Het bestaat uit 2 spellen en een app. Hiermee kunnen communicatief kwetsbare mensen hun kijk op de zorgrelatie kenbaar maken. Cliënten met een verstandelijke of zintuiglijke beperking, met hersenletsel of dementie, die van huis uit geen Nederlands spreken, niet goed kunnen lezen en schrijven: er zijn er veel in de langdurige zorg. Voor hen is de communicatie met zorgverleners ingewikkeld, vertelt spraak- en taalpatholoog Ruth Dalemans, senior onderzoeker bij Hogeschool Zuyd. ‘Maar je ziet hun probleem zelden aan de buitenkant. Zorgverleners hebben dan niet door dat ze hun manier van communiceren moeten aanpassen. De cliënten zelf verbergen hun communicatieprobleem liefst uit schaamte. Het zorgproces raakt zo makkelijk verstoord.’

Zorgrelatie

Ook van deze communicatief kwetsbare mensen is het belangrijk te weten hoe zij de zorg ervaren. Daarom ontwikkelde het team van Dalemans en haar collega Moser bij Hogeschool Zuyd MEMZ. Met dit instrument kunnen mensen die moeilijk Nederlands kunnen begrijpen, schrijven en spreken, hun mening geven over een kernaspect van de kwaliteit van zorg, de zorgrelatie. ‘De meeste kwaliteitsmetingen gaan over zorguitkomsten,’ verklaart Dalemans. ‘Maar voor een goed verloop van de zorg is de zorgrelatie doorslaggevend. Dat is altijd zo, maar al helemaal bij deze doelgroep.’

Spellen en een app

Het instrument bestaat uit 3 versies: 2 spellen – individueel en voor een groep – en een app voor tablet of smartphone. De spellen werken met een spelbord en worden gespeeld met een professioneel zorgverlener. Met de app kan de gebruiker de vragen desgewenst helemaal alleen invullen. Een digitaal persoontje helpt hem daarbij. De vragen zijn kort gehouden. Tekeningen en andere hulpmiddelen bieden ondersteuning om de vraag te begrijpen en te beantwoorden. 

Samen met de doelgroep

In het ontwikkelteam van MEMZ zaten een verpleegkundige, een logopedist, een ergotherapeut en een gezondheidswetenschapper, maar ook mensen uit de doelgroep. Bijvoorbeeld iemand met een leerbeperking en een hersenaandoening en een mantelzorger van iemand met dementie. ‘Zo wisten we dat wat we ontwikkelden ook echt aansluit bij hun communicatiemogelijkheden.’

Bejegening

Dankzij hun deelname is er niet alleen een individueel maar ook een groepsspel ontwikkeld. ‘Dat was een uitdrukkelijke wens van een cliënt uit de onderzoeksgroep,’ zegt Dalemans. ‘Bedoeling is de cliënten met elkaar te laten praten over de zorgrelatie, bijvoorbeeld over bejegening en communicatie.’ De cliënten hebben nog meer verbeteringen voorgesteld. Ze vonden bijvoorbeeld de hoeveelheid vragen te groot. ‘Dat aantal hebben we flink verminderd. We hebben de pionnen voor het bordspel groter gemaakt en de kleuren aangepast aan mensen die slecht zien. En we gebruiken geen abstracte figuurtjes meer, maar herkenbare iconen.’  

Handleiding

De conceptversies zijn uitgetest bij verschillende zorglocaties en met de feedback zijn de definitieve versies gemaakt. Ze zijn voorzien van een handleiding. ’Als professional moet je bij het spelen de nodige communicatieve vaardigheden hebben,’ zegt Dalemans. ‘Dus enige training is wel nodig. Ons advies is om het spel door een onafhankelijke professional te laten spelen. Iedere cliënt moet zijn ervaringen vrijuit duidelijk kunnen maken.’

Gebruik

MEMZ wordt onder meer verspreid via Kennisplein Vilans, Movisie, Burgerkracht Limburg en Alzheimer Nederland. Bezoek ook www.mijnervaringmetdezorgrelatie.nl.

Meer informatie

Project: 'Mensen in een communicatief kwetsbare positie – een instrument om de kwaliteit van de zorgrelatie met de hulpverlener inzichtelijk te maken'

]]>
news-3159 Mon, 29 Oct 2018 10:40:41 +0100 Depressieve ouderen met chronische aandoeningen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/depressieve-ouderen-met-chronische-aandoeningen/ Ouderen met een depressie hebben meer chronische aandoeningen en gebruiken meer medicijnen dan ouderen die niet depressief zijn. Huisartsen zouden daarom bij de groep depressieve ouderen extra goed moeten letten op welke medicijnen ze voorschrijven. De uitkomsten van een onderzoeksproject moeten hen daarbij helpen. Psycholoog Peter Verhaak is bijzonder hoogleraar GGZ binnen de huisartsvoorziening aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Hij leidt ook een onderzoek naar polyfarmacie (het gebruik van veel medicijnen tegelijkertijd) en comorbiditeit (het hebben van meerdere ziektes tegelijkertijd) bij oudere depressieve patiënten in huisartsenpraktijken. ‘Ouderen hebben vaak meerdere chronische aandoeningen tegelijkertijd en slikken daarom veel medicijnen,’ verklaart Verhaak. ‘En depressie brengt de therapietrouw in gevaar.’

Dossiers van huisartsen en apothekers

Voor het onderzoek zijn geanonimiseerde dossiers van patiënten van 60 jaar en ouder uit 100 huisartspraktijken en daarmee samenwerkende apotheken gebruikt. Doel was na te gaan of de kans op méér chronische ziektes nog toeneemt bij ouderen die depressief zijn, in vergelijking met ouderen die dat niet zijn. Daartoe is het aantal chronische ziektes bij een groep oudere mensen die in 2012 de diagnose ‘depressie’ hadden, vergeleken met een vergelijkbare groep ouderen zonder deze diagnose. ‘De kans dat je als oudere met een depressie ook andere chronische ziektes hebt, ligt 20% hoger dan bij ouderen zonder een depressie,’ vertelt Verhaak. 

Nadelige gevolgen

Het lijkt logisch dat mensen met meer chronische ziektes meer pillen slikken, vervolgt hij. Dat is op zich al niet gunstig, omdat die medicijnen elkaar in de weg kunnen zitten. Nu blijkt bovendien dat mensen met meerdere aandoeningen en een depressie nóg meer medicijnen slikken dan mensen met dezelfde chronische aandoeningen, die niet depressief zijn. Oók als je de voorgeschreven antidepressiva buiten beschouwing laat. 

Valincidenten

Met name bij hart- en vaatziektes en diabetes slikken mensen verhoudingsgewijs nóg meer pillen. ‘Ook pillen die suf maken en een hoger risico geven op bijvoorbeeld valincidenten en slechtere aandacht, en zelfs op aandoeningen als epilepsie,’ onderstreept Verhaak. ‘Depressieve ouderen hebben dus zowel een hogere kans op het hebben van meerdere ziektes tegelijkertijd als op polyfarmacie en op nadelige farmacologische gevolgen van de multimorbiditeit.’ 

Volgens de onderzoeksgegevens over het medicijngebruik begonnen de ouderen met een depressie vaak wel volgens voorschrift met hun medicijnen. Maar ze haalden daarna de vervolgmedicatie vaak niet meer op. ‘Dat gebrek aan therapietrouw is dus een extra risicofactor bij depressieve mensen.’ 

Persoonlijkere benadering

De combinatie van meerdere chronische aandoeningen en depressie vraagt een sterk persoonlijke benadering, buiten de richtlijnen om, besluit Verhaak. ‘De huisarts doet er goed aan per patiënt te kijken welke middelen het beste voorgeschreven kunnen worden. De interferentie van de diverse medicijnen middelen kan het nodig maken soms een ‘second best’ middel te kiezen. Ook is er intensiever overleg met de apotheker nodig.’ 

De onderzoekers bespreken in focusgroepen met huisartsen en apothekers hoe ze hun bevindingen het beste kunnen verwerken in een brochure voor huisartsen. ‘We willen dat ze bij gecompliceerde patiënten in detail kunnen opzoeken welke veelvoorkomende combinaties van medicijnen de grootste risico’s geven. Aan zulke patiënten moeten ze medicijnen misschien heel erg op de vierkante millimeter voorschrijven. Ze moeten hen ook goed blijven volgen.'

]]>
news-3150 Thu, 25 Oct 2018 13:36:32 +0200 Leadership Mentoring in Nursing Research 2.0 gaat weer van start in 2019 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/leadership-mentoring-in-nursing-research-20-gaat-weer-van-start-in-2019/ The overall objective of the LMNR 2.0 is to build the future generation of leaders in nursing research, expand the cadre of nurse scientist and thereby to create a pool of national and international networks that can advance potential of achieving large scale collaborative funding. Applications are submitted by an e-mail to: LeadershipNursing@umcutrecht.nl where applicants can inquire about information regarding the program, the application, eligibility criteria, selection procedure. Applications period is van September 17th 2018 → November 15th, 2018.

Deadline for applications is November 15th, 2018, 12.00 hours (noon) CET. 

Meer informatie

Neem contact met Ymkje Damsma of Thóra B. Hafsteinsdóttir via LeadershipNursing@umcutrecht.nl 

Downloads

Leadership Mentoring in Nursing Research flyer

Leadership Mentoring in Nursing Research call for applications

]]>
news-3121 Wed, 17 Oct 2018 13:39:11 +0200 Het Citrienfonds gaat door: https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/het-citrienfonds-gaat-door/ In het hoofdlijnenakkoord medisch-specialistische zorg 2019-2022 is 20 miljoen beschikbaar gesteld voor een vervolg van het Citrienfonds. Hiermee gaan de umc’s met andere partijen in de zorg verder werken aan het leveren van de juiste zorg, met de juiste informatie op de juiste plek. De maatschappelijke uitdaging om de zorg beter, toegankelijk en betaalbaar te houden was destijds de aanleiding voor de minister van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS) om het Citrienfonds op te richten. Vier jaar Citrienfonds (2014-2018) heeft veel duurzame en breed inzetbare oplossingen opgeleverd. Zoals zorg op maat dichtbij huis, het eenduidig vastleggen van zorginformatie, terugdringen van zorg zonder toegevoegde waarde, innovatieve e-health vormen en kwaliteitsinformatie om de zorg te verbeteren. Vanaf vandaag zijn de eerste resultaten en praktische voorbeelden gratis te downloaden via www.citrienfonds.nl.

Citrienfonds gaat door met vier thema’s

De huidige vraagstukken van betere en duurzame zorg blijven actueel. De komende vier jaar gaat de Nederlandse Federatie van Universitaire Medische Centra (NFU) - initiatiefnemer van het Citrienfonds – samen met ZonMw en vele andere partijen in de zorg door. En wel met vier belangrijke thema’s: Registratie aan de Bron (hoe kun je zorginformatie in een keer goed vastleggen zodat je het op verschillende manieren kunt hergebruiken), Regionale Oncologienetwerken (op welke manier kun je de beste zorg voor patiënten met kanker organiseren), E-Health (welke nieuwe innovatieve e-Health vormen van zorg zijn er) en Doen of Laten (besluiten om diagnostiek, een verrichting of ingreep juist niet uit te voeren omdat de meerwaarde ontbreekt).

Door en voor zorgprofessionals 

Op www.citrienfonds.nl staan tientallen concrete resultaten van de programma’s tot nu toe. Zoals het verminderen van onnodig katheter-gebruik met 25%, het nut van de mobiele hartwacht voor hartpatiënten, hoe patiënten met kanker door regionale netwerken betere zorg krijgen, hoe hoofd-hals chirurgen tijdswinst boeken door het hele zorgproces anders te registreren en hoe bestuurders in de zorg leren door het meten van de patiëntenparticipatie in een ziekenhuis. 
De resultaten zijn ontwikkeld door zorgprofessionals, veelal in samenspraak met patiënten. De informatie op de site is vooral bedoeld voor iedereen die werkzaam is in de zorg: zorgprofessionals, patiëntenorganisaties, kwaliteitsfunctionarissen, beleidsmedewerkers en bestuurders. De website is een handige tool en heeft net als het Citrienfonds als doel de zorg beter en betaabaarder te maken. Alle kennis, ervaringen en concrete resultaten zijn in de vorm van werkplannen, apps, kernsets, toolkits, etc. gratis te downloaden en eenvoudig te delen. 

Wat doet het Citrienfonds? 

Bekijk de video over het Citrienfonds met Minister Bruno Bruins, minister voor Medische Zorg en Sport op het ministerie van VWS. 
 

]]>
news-3115 Tue, 16 Oct 2018 12:59:31 +0200 Terugvraagmethode veelbelovend bij patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/terugvraagmethode-veelbelovend-bij-patienten-met-beperkte-gezondheidsvaardigheden/ Ruim 1 op de 3 Nederlanders heeft beperkte gezondheidsvaardigheden: zij hebben moeite om gezondheidsinformatie te vinden, te begrijpen, te beoordelen en toe te passen. In opdracht van ZonMw hebben Nivel en Amsterdam UMC (AMC Sociale Geneeskunde) onderzocht welke uitdagingen zorgverleners in de eerste en tweede lijn ervaren in het contact met patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden. 

Beperkte gezondheidsvaardigheden

Bijna driekwart van de ondervraagde zorgverleners heeft minstens wekelijks te maken met patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden. Het gaat dan bijvoorbeeld om patiënten die niet of te laat op afspraken komen, patiënten die hun klachten moeilijk kunnen verwoorden, patiënten die niet actief deelnemen aan het consult of patiënten die de informatie van de zorgverlener niet begrijpen.

Terugvraagmethode

Zorgverleners hebben zelf de ‘terugvraagmethode’ (teach back method) genoemd als meest aanbevolen strategie om na te gaan of patiënten de gegeven informatie begrijpen. Hierbij vraagt de zorgverlener de patiënt om in eigen woorden te vertellen wat er zojuist besproken is. 

Bevorderen implementatie terugvraagmethode 

Pharos heeft in het kader van het onderzoeksproject een interventie ontwikkeld om de terugvraagmethode te bevorderen, bestaande uit een training, een kaart voor op het bureau en een poster. Deze middelen werden gepresenteerd op de Nivel-verbindt-bijeenkomst ‘Op weg naar een gezondheidsvaardige zorg’ van 26 september jl. Hierbij stond de vraag centraal: hoe kunnen we deze veelbelovende methodiek verder in de zorg geïmplementeerd krijgen? Ruim 40 deelnemers van verschillende organisaties dachten hier actief over mee. U leest meer over de bijeenkomst in het verslag.

Verslag invitational Beperkte gezondheidsvaardigheden curatieve zorgRapport 'Beter omgaan met beperkte gezondheidsvaardigheden in de curatieve zorg'

Project 'Beter omgaan met beperkte gezondheidsvaardigheden in de curatieve zorg: kennis, methoden en tools'

]]>
news-3077 Thu, 04 Oct 2018 11:29:00 +0200 Tweede subsidieronde Actieonderzoek Innovatieve Zorg opengesteld https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tweede-subsidieronde-actieonderzoek-innovatieve-zorg-opengesteld/ Vandaag is de oproep voor de tweede subsidieronde van het programma Kwaliteit van Zorg: Actieonderzoek Innovatieve Zorg opengesteld. Net zoals bij de eerste oproep wordt in het programma naar oplossingen gezocht voor uitdagingen op het gebied van de organisatie van zorg. Doel is dat innovaties beter aansluiten bij de behoeften van de patiënt en professional in de zorg, waardoor de kwaliteit van de zorg verbetert. Wie kan aanvragen?

De hoofdaanvrager is verbonden aan een zorgorganisatie, waarin innovatieve processen van zorg reeds plaatsvinden (bijvoorbeeld in de vorm van pilots). De bestuursverantwoordelijke ondersteunt de aanvraag.

Verder zijn er naast de hoofdaanvrager andere relevante stakeholders medeaanvrager. Deze zijn betrokken bij de zorginnovatie en werkzaam buiten de organisatie van de hoofdaanvrager. Daarbij valt te denken aan zorgaanbieders, patiënten die direct met de zorg te maken hebben, onderzoekers van een kennisinstelling of zorgverzekeraars vanwege bekostigingsvraagstukken.

Wat zijn de voorwaarden?

Voor deze ronde is in totaal € 900.000 beschikbaar, voor 3 tot 5 projecten. De looptijd van het project is maximaal 18 maanden.

Voor de voorwaarden wordt u verwezen naar de oproep in de subsidiekalender.

Hoe kan subsidie aangevraagd worden?

Tot uiterlijk 15 november 2018 voor 14.00 uur kunt u een projectidee indienen. Bij een positieve beoordeling van de programmacommissie nodigt ZonMw u uit om een gedetailleerde subsidieaanvraag op te stellen en in te dienen. De deadline voor het indienen van een uitgewerkte subsidieaanvraag is 2 april 2019 om 14:00 uur. De volledige subsidieoproep en criteria leest u in de subsidiekalender van ZonMw.

Meer weten?

]]>
news-3047 Thu, 27 Sep 2018 10:49:16 +0200 Nieuwe subsidieoproepen voor de ontwikkeling van richtlijnen voor verpleegkundigen en verzorgenden https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-subsidieoproepen-voor-de-ontwikkeling-van-richtlijnen-voor-verpleegkundigen-en-verzorgenden/ ZonMw werkt intensief samen met V&VN – de beroepsvereniging voor verpleegkundigen en verzorgenden – aan de ontwikkeling van kwaliteitsstandaarden die vanuit de verpleegkundig zorg ontwikkeld worden. Dit najaar staan 3 nieuwe subsidieoproepen open voor nieuw te ontwikkelen kwaliteitsstandaarden. Nieuwe onderwerpen

Wat zijn de onderwerpen van de nieuwe subsidieoproepen dit najaar?

Op dit moment zijn er al 14 richtlijnen voor verpleegkundigen en verzorgenden in ontwikkeling binnen het programma Ontwikkeling Kwaliteitstandaarden.   

Aanvraag indienen

Werkt u voor een organisatie, instituut of samenwerkingsverband en hebt u aantoonbaar ervaring met het ontwikkelen van kwaliteitsstandaarden in combinatie met kennis over bovengenoemde onderwerpen? Dan bent u van harte uitgenodigd een aanvraag in te dienen.

U vindt de drie subsidieoproepen in de subsidiekalender van ZonMw. U kunt indienen tot 20 november 2018. Meer informatie vindt u op de programmapagina Kwaliteit van zorg – ontwikkeling kwaliteitsstandaarden.

Samenwerking V&VN

Sinds 2015 werkt ZonMw intensief samen met V&VN – de beroepsvereniging voor verpleegkundigen en verzorgenden – aan de ontwikkeling van richtlijnen die helemaal vanuit de verpleegkundig zorg ontwikkeld worden. ZonMw coördineert de ontwikkeling én update van kwaliteitsstandaarden en zet de subsidierondes uit. V&VN, de beroepsvereniging voor verpleegkundigen en verzorgenden, prioriteert de inhoudelijke onderwerpen op basis van de behoefte uit de praktijk en richt een ondersteuningsstructuur in.

]]>
news-3034 Tue, 25 Sep 2018 11:37:59 +0200 Eenzaamheid: een probleem in alle lagen van de samenleving https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/eenzaamheid-een-probleem-in-alle-lagen-van-de-samenleving/ Bij eenzaamheid denken we vaak aan eenzame ouderen. Toch raakt dit maatschappelijke probleem ook andere groepen Nederlanders, zoals mensen met psychische problemen, migranten, jongeren, gezinnen die in armoede leven of mensen die zonder werk thuis zitten. In de Week tegen Eenzaamheid (27 september – 6 oktober) besteedt ZonMw aandacht aan eenzaamheid, in alle lagen van de samenleving. Eenzaamheid is een probleem waar veel Nederlanders mee te maken krijgen: ruim 40% van de volwassenen geeft aan zich eenzaam te voelen. Daarom stimuleert ZonMw projecten die professionals helpen om eenzaamheid te signaleren en mensen helpt om zich weer verbonden te voelen. In dit bericht lichten wij een aantal van die projecten uit.

Eenzaamheid signaleren

Een goed voorbeeld van een succesvolle aanpak is Welzijn op recept, een project dat is gestart met subsidie uit het ZonMw-programma Op één lijn. Welzijn op Recept is een alternatief voor het ‘traditionele pilletje’ en is bedoeld voor mensen die regelmatig de huisarts bezoeken, maar eigenlijk geen medicijnen of doorverwijzing nodig hebben. Een huisarts verwijst zo’n patiënt voor Welzijn op recept door naar een welzijnscoach, die met de patiënt op zoek gaat naar aansluiting bij activiteiten op het gebied van ontmoeting, sport of cultuur. Zo ontdekt de patiënt (opnieuw) wat hem of haar gelukkig maakt.

ZonMw helpt ook op andere manieren om professionals te ondersteunen in het signaleren van eenzaamheid. Zo wordt er binnen het programma Kwaliteit van Zorg gewerkt aan een richtlijn ‘eenzaamheid’. Deze richtlijn zal wijkverpleegkundigen en verzorgenden in de toekomst helpen bij het signaleren en inschatten van de aard, risico’s en gevolgen van eenzaamheid en het kiezen van de juiste zorg.

Innovaties helpen eenzame ouderen

Naast algemene projecten over eenzaamheid ondersteunt ZonMw ook projecten voor specifieke doelgroepen, zoals ouderen. Ouderen die nog zelfstandig wonen, komen soms te weinig tussen de mensen. Ze bewegen te weinig, raken sociale contacten kwijt en dreigen verder te vereenzamen.

Om dat tegen te gaan zijn er verschillende initiatieven ontwikkeld, zoals de Grip en Glans cursussen, die ouderen helpen actief en zelfredzaam te blijven. Daarnaast worden binnen het programma Active and Assisted Living (AAL) ICT-oplossingen ingezet om het eenzame gevoel te doorbreken en ouderen te activeren. Projecten zoals Co-LIVING, WeCare 2.0 en eWARE zijn hier mooie voorbeelden van.  

Ook in de toekomst heeft ZonMw de nodige aandacht voor het bestrijden van eenzaamheid onder ouderen. Zo is eenzaamheid een van de onderwerpen van het pas gestarte programma Langdurige Zorg en Ondersteuning.

Een buurt waarin iedereen meedoet

Veel mensen die voorheen in een zorginstelling verbleven, wonen tegenwoordig in de wijk tussen de mensen. Maar door de psychische problemen waar ze mee kampen kunnen zij in een sociaal isolement raken. Zorg- en welzijnsorganisaties en een wooncorporatie in Amstelveen werken samen aan een ‘inclusieve buurt’, waarin iedereen meedoet. Ze helpen kwetsbare bewoners een goede buur te zijn en leren buurtgenoten omgaan met verward gedrag. Zo wordt eenzaamheid tegen gegaan. Je leest in Mediator meer over het project Bijspringen en versterken. Op de ZonMw-website lees je meer over de programmalijn inclusieve samenleving.

Isolement van migranten doorbreken

Vluchtelingen die naar Nederland komen bevinden zich, onder andere door de taalbarrière, in een sociaal isolement en kunnen daardoor last krijgen van eenzaamheid. Om daar verandering in te brengen wordt vanaf januari 2017 het project Liever Bewegen Dan Moe (LBDM) in Vlaardingen uitgevoerd. LBDM is een fit-programma voor allochtone en vluchtelingen vrouwen die weinig of niet bewegen, weinig sociale contacten hebben en ook lichte depressieve klachten hebben. Het doel is om hen letterlijk en figuurlijk weer in beweging te krijgen. Doordat vrouwen elkaar ontmoeten, wordt de sociale cohesie in de wijk bevorderd. Tevens wordt het netwerk van de vrouwen vergroot, waarmee het sociaal isolement wordt doorbroken.

Meer informatie

Wilt u meer weten over wat ZonMw doet voor ouderen, vluchtelingen of mensen met psychische problemen? Bekijk dan de themapagina’s over ouderen, geestelijke gezondheid en zorg voor vluchtelingen.

 

]]>
news-2935 Tue, 04 Sep 2018 09:30:00 +0200 Internationale coalitie wil versnelling Open Access https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/internationale-coalitie-wil-versnelling-open-access/ Vanaf 1 januari 2020 zijn resultaten van onderzoek voor iedereen beschikbaar in Open Access tijdschriften en Open Access platforms. Dit is de kern van het plan dat vandaag door de cOAlition S, een internationale groep van onderzoeksfinanciers, waaronder NWO en ZonMw, bekend wordt gemaakt. Het doel is versnelling van de transitie naar Open Access. Het initiatief voor het versnellingsplan werd genomen door Robert-Jan Smits, special envoy Open Access bij de Europese Commissie. En wordt onderschreven door een brede coalitie van nationale en Europese onderzoeksfinanciers uit Frankrijk, Groot-Brittannië, Zweden, Noorwegen, Oostenrijk, Ierland, Luxemburg, Polen, Slovenië en Nederland. De Europese Commissie geeft aan het plan van harte te ondersteunen. Ook de European Research Council (ERC) onderschrijft het plan.

Betaalmuur

Met dit gezamenlijke initiatief wordt de internationale druk op de uitgevers opgevoerd om hun business model definitief om te gooien en Open Access over de volle breedte mogelijk te maken. Stan Gielen, voorzitter NWO: ‘Wetenschap hoort niet achter een betaalmuur, maar moet voor iedereen vrij toegankelijk zijn.’  Jeroen Geurts, voorzitter ZonMw: ‘Bij gezondheidsonderzoek hebben we ook te maken met patiënten en zorgprofessionals. Vrije toegang tot onderzoeksresultaten is voor deze groepen belangrijk.’ Naast NWO en ZonMw onderschrijven ook de VSNU, de KNAW en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap het belang van de stappen die nu gezet worden.

Full Open Access in de praktijk

Belangrijkste consequentie van het plan is dat alle publicaties die voortkomen uit financiering van NWO, ZonMw en de andere onderzoeksfinanciers per 1 januari 2020 gepubliceerd moeten worden in volledig Open Access tijdschriften. Het publiceren in hybride tijdschriften die volgens het oude abonnementenmodel werken maar wel de mogelijkheid bieden om artikelen Open Access te maken, wordt gedurende een overgangsperiode van 2 jaar toegestaan tot eind 2021. Wel op voorwaarde dat daar het soort contracten onderligt dat de VSNU namens de gezamenlijke universiteiten met de uitgevers sluit. In disciplines waar onvoldoende mogelijkheden tot Open Access bestaan, zullen de organisaties initiatieven nemen en steunen zodat die mogelijkheden ook daar ontstaan. ‘De universiteiten zijn verheugd met deze maatregel, het is een duidelijke steun voor de onderhandelingen die wij met de uitgevers hierover voeren,’ aldus VSNU-voorzitter Pieter Duisenberg.

Meer informatie:

  • Nieuwsbericht + Plan S van NWO
  • Over Open Access op onze website
  • Voor informatie over Open Access publiceren kunnen onderzoekers de website van VSNU raadplegen .
  • In het eerder verschenen nieuwsbericht over het VWS-advies over Open Access publiceren in de gezondheidszorg 
  • in het eerder verschenen nieuwsbericht over de aanbieding van het Nationaal Plan Open Science


]]>
news-2925 Tue, 28 Aug 2018 14:25:18 +0200 Huisartsen richten een speciaal fonds op voor huis-tuin-en-keukenkwalen https://www.trouw.nl/home/huisartsen-richten-een-speciaal-fonds-op-voor-huis-tuin-en-keukenkwalen-~abfc3db6/ Een studie naar voetschimmels en wratten is niet zo sexy als kankeronderzoek. Huisartsen beginnen daarom een speciaal fonds voor onderzoek naar alledaagse ongemakken.  

]]>
news-2921 Tue, 28 Aug 2018 10:33:21 +0200 WRR presenteert rapport over sociaaleconomische gezondheidsverschillen https://www.wrr.nl/actueel/nieuws/2018/08/27/zet-in-op-gezondheidswinst Hoewel we in de afgelopen jaren veel gezonder zijn gaan leven, zijn gezondheidsverschillen tussen groepen in de maatschappij niet kleiner geworden. Daarom stelt de WRR voor om niet langer gezondheidsverschillen centraal te stellen maar het gezondheidspotentieel. Hoe kan zoveel mogelijk gezondheidswinst behaald worden?  

]]>
news-2909 Mon, 27 Aug 2018 09:46:03 +0200 ‘Verpleegkundigen moeten gesprek over levenseinde voeren’ https://www.nursing.nl/verpleegkundigen-moeten-gesprek-over-levenseinde-voeren/ Het is belangrijk dat verpleegkundigen het gesprek met hun patiënten aangaan over het levenseinde, omdat dit de kwaliteit van leven verhoogt. Dit stelt Bianca Buurman, hoogleraar Acute Ouderenzorg bij het Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam. ‘Het is niet alleen de taak van de arts.’  

]]>
news-2887 Mon, 20 Aug 2018 15:46:54 +0200 Honorering 4 nieuwe projecten Huisarts- en Ouderengeneeskunde (HGOG) https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/honorering-4-nieuwe-projecten-huisarts-en-ouderengeneeskunde-hgog/ Het programma Huisartsgeneeskunde en Ouderengeneeskunde (HGOG) levert onderzoeksresultaten op die goed toepasbaar zijn in de praktijk. Recent zijn 4 nieuwe projecten gehonoreerd.

2 van de 4 leveren nieuwe kennis op voor ouderengeneeskunde en de sector verstandelijk gehandicapten. De andere 2 zorgen voor onderzoek naar onderwijs om de kwaliteit van vervolgopleidingen te verbeteren.

  1. Voorschrijven medicijnen hart- en vaatziekten.
    Eén van de toegekende projecten gaat over het optimaliseren van het voorschrijven van medicijnen voor hart- en vaatziekten bij ouderen. Deze medicijnen hebben vaak verschillende bijwerkingen. Artsen moeten daarom beslissen of een medicijn wel of niet geschikt is voor de patiënt. Er is meer begeleiding nodig voor (goede) besluitvorming.

    Projectleider is drs. R.K.E. Poortvliet van het Leids Universitair Medisch Centrum is: Optimizing cardiovascular disease prevention in older people with complex health problems.

  2. Effect medicijnen gedragsfenotypes.
    Een ander toegekend project gaat over de zorg voor verstandelijk gehandicapten. Het levert kennis en aanbevelingen op over de veiligheid en effectiviteit van medicijnen die het gedrag beïnvloeden bij specifieke syndromen. De aanbevelingen zijn bedoeld voor artsen voor verstandelijk gehandicapten en voor psychiaters die mensen met syndroom gerelateerde gedragsfenotypes behandelen.

    Projectleider is dr. D. Maes-Festen van het Erasmus MC: Evidence based practice regarding psychotropic medication for syndrome-related behavioral phenotypes and psychopathology in adults with Prader-Willi syndrome, Fragile X syndrome, and Smith Magenis syndrome

  3. Samenwerken AIOS eerste en tweede lijn.
    Twee toegekende projecten gaan over onderzoek van onderwijs. Eén van de projecten gaat over het samenwerken tussen eerste- en tweedelijns artsen in opleiding (AIOS), met als doel deze samenwerking te verbeteren ten behoeve van goede medische zorg voor de patiënt. . Het is belangrijk dat AIOS tot huisarts, specialist ouderengeneeskunde en medische specialist al tijdens hun opleiding leren samenwerken.

    Projectleider is drs. N.D. Scherpbier-de Haan van het Radboudumc: Learning collaboration between primary and secondary care trainees: how to benefit optimally from primary care trainee hospital placements? A design based research project

  4. Leren van medische fouten.
    Het andere toegekende project voor 'onderzoek van onderwijs’, gaat over de 835 medische claims die tegen huisartsen zijn ingediend sinds 2012. Wat kunnen huisartsen in opleiding hiervan leren? Deze ‘echte’ ziektegevallen zijn mogelijk beter geschikt (dan verzonnen cases) om diagnostisch redeneren aan te leren. Ook draagt de emotionele impact ervan bij aan het leerproces.

    Projectleider is dr. P.J. van den Berg van het Erasmus MC: Learning from mistakes: Defining case descriptions to improve clinical reasoning education  

Openstaande subsidieoproep: Onderzoek naar onderwijs

Wilt u onderzoek doen naar onderwijs binnen de huisarts- of ouderengeneeskunde? Begin september komt de subsidieoproep voor Onderzoek van Onderwijs online. Hier mogen uitsluitend universitaire vakgroepen huisartsgeneeskunde of ouderengeneeskunde met een opleiding tot huisarts of specialist ouderengeneeskunde indienen.

ZonMw en SBOH

Met ons programma Huisartsgeneeskunde en Ouderengeneeskunde (HGOG) verzorgen we de uitvoering van onderzoek, dat door SBOH (Stichting beroepsopleiding huisartsen) wordt gefaciliteerd en gefinancierd. SBOH is de werkgever van huisartsen in opleiding, specialisten ouderengeneeskunde en artsen verstandelijk gehandicapten in opleiding en financiert hun opleiding.

Dit artikel stond in de nieuwsbrief Kwaliteit van Zorg, editie augustus 2018. Wilt u de nieuwsbrief ontvangen? Meld u dan aan.

]]>
news-2886 Mon, 20 Aug 2018 15:38:35 +0200 Verpleegkundige met lef https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/verpleegkundige-met-lef/ Registratie aan de bron, thema binnen het Citrienfondsprogramma, kan niet zonder zorgverleners met lef. Zij zetten de schijnwerper op Isala's CNIO Frida van de Klippe - van Dam. Deze Chief Nursing Information Officer hecht grote waarde aan goede dossiervoering.

Van de Klippe - van Dam vertelt in een filmpje dat ze het belangrijk vindt dat verpleegkundigen en andere zorgverleners met elkaar nadenken en spreken over hóe zij informatie vastleggen. 

Dossiervoering

‘Het gaat om de patiënt; om wie die patiënt is en wat hij of zij wil bereiken. Het gesprek daarover is heel belangrijk, en dan is het daarna van belang dat ik dat zo vastleg dat niet alleen ik, maar ook mijn collega, de arts, het verpleeghuis en de thuiszorg de informatie naar zich toe kunnen halen.’ Isala’s CNIO Frida van de Klippe - van Dam is duidelijk, zij hecht grote waarde aan een goed dossier. ‘We willen dat de patiënt steeds meer regie gaat voeren, over zijn gezondheid en over de zorg die hij of zij ontvangt. En ik denk dat dossiervoering daar een belangrijke rol in kan spelen.’ Van de Klippe - van Dam vindt het belangrijk dat verpleegkundigen en andere zorgverleners met elkaar nadenken en spreken over hóe zij informatie vastleggen. Eenheid van taal is - zo stelt zij - cruciaal, en ze vindt dan ook dat ook de verpleegkundige beroepsgroep daarin nu echt stappen moet zetten. ‘Het voelt heel vertrouwd om in vrije tekst vast te leggen, maar we zullen dat gestructureerd moeten doen. We willen tenslotte geïntegreerde zorg leveren, en dan moeten artsen en verpleegkundigen ook in dezelfde taal vastleggen om goed te kunnen uitwisselen.’

Meer betrekken van patiënten

De Zwolse CNIO zou patiënten ook graag toegang geven tot het verpleegkundig dossier, zodat zij zien wat verpleegkundigen registreren. ‘Dat gaat over het psychisch en sociaal functioneren, of over in en uit bed komen. Deze zaken zijn, hoe eenvoudig soms ook, heel relevant voor het welbevinden van de patiënt.’ Ze betrekt patienten en hun naasten dan ook graag bij wat er in het dossier komt te staan. ‘Een patiënt, of diens naaste, kan dan veel beter zelf meedenken hoe wij goede zorg kunnen verlenen. Zo kan iemand ons wijzen op dat zijn partner zo snel doorligt, waardoor wij daar nog veel eerder attent op zijn.’ Van de Klippe - van Dam ziet de gesprekken met patiënten veranderen door hen meer te betrekken, en dat vindt ze positief. Als CNIO neemt ze haar collega-verpleegkundigen graag mee in de ontwikkelingen, en pleit ze onophoudelijk voor het belang van een goed dossier waarin informatie voor patiënten en zorgverleners begrijpelijk en vindbaar is vastgelegd. 'We willen tenslotte geïntegreerde zorg leveren, en dan moeten artsen en verpleegkundigen ook in dezelfde taal vastleggen om goed te kunnen uitwisselen.'

Meer informatie

Dit artikel stond in de nieuwsbrief Kwaliteit van Zorg, editie augustus 2018. Wilt u de nieuwsbrief ontvangen? Meld u dan aan.

]]>
news-2885 Mon, 20 Aug 2018 15:35:09 +0200 Toolkit helpt bij gericht sturen op kwaliteit https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/toolkit-helpt-bij-gericht-sturen-op-kwaliteit/ De Raad van Bestuur (RvB) is eindverantwoordelijk voor de kwaliteit van de zorg. Maar hoe selecteer je de juiste informatie om op te sturen? Het programma Sturen op Kwaliteit heeft hiervoor met 20 projecten concrete informatie opgeleverd in de vorm van best practices, kernsets, methoden en handreikingen en verzameld in een toolkit Sturen op kwaliteit.

De toolkit bevat een stappenplan en kernsets voor het filteren, interpreteren en gebruiken van de juiste kwaliteitsinformatie. Deze zijn samengesteld door zorgprofessionals, bestuurders én patiënten. Door samen in gesprek te gaan, daal je met de Raad van Bestuur af tot de kern en inhoud. Zo gaat bij de bestuurders leven wat er speelt op een afdeling en wat juist hier belangrijk is. En zo beschikt de RvB over de juiste sturingsinformatie. Om zo een zinvol gesprek te voeren over kwaliteit en de zorg écht beter te maken. Bekijk ook het filmpje.

Kernsets

Een kernset is een selectie van nuttige indicatoren voor een specialisme, afdeling of netwerksamenwerking. Deze selectie is een mooie aanleiding om met patiënten en zorgprofessionals in gesprek te gaan over de kwaliteit en beleving van zorg. Om tot een kernset te komen, kan de Delphimethode worden gebruikt die leidt tot een breed gedragen indicatorenset. Deze wordt stap voor stap uitgelegd in de toolkit.

Dashboard

Een dashboard biedt inzicht op het gebied van kwaliteit. In de praktijk blijken dashboards vaak erg algemeen en daardoor worden ze soms weinig gebruikt. De toolkit helpt bij de ontwikkeling van een dashboard dat wel echt tot actie leidt en waarmee je gericht kunt sturen op kwaliteit. Alle aspecten van een dashboard worden hierin meegenomen: van betrouwbaarheid van de gegevens tot een gebruikersvriendelijke en transparante presentatie.

Zorgnetwerken

Als ziekenhuis werk je steeds vaker samen met andere zorgverleners. Maar weet je welke kwaliteit iedereen levert? En hoe praat je hier met elkaar over? In onze toolkit staan voorbeelden van netwerksamenwerking van onder andere de oncologische en verloskundige keten.

Zelf aan de slag

Door middel van de toolkit voor Sturen op Kwaliteit kan een ziekenhuis zelfstandig in de eigen praktijk aan de slag gaan met de kennis en voorbeelden die in het programma zijn verzameld. In 2018 staat verspreiding van onze resultaten centraal. Ook loopt er nog een aantal projecten waarin we de ontwikkelde producten, resultaten en methoden verder testen en verbeteren in umc’s, ziekenhuizen en netwerken. Deze resultaten komen ook in de toolkit. Bekijk ook het filmpje.

Meer informatie

Dit artikel stond in de nieuwsbrief Kwaliteit van Zorg, editie augustus 2018. Wilt u de nieuwsbrief ontvangen? Meld u dan aan.

]]>
news-2884 Mon, 20 Aug 2018 15:30:08 +0200 Stickers en een app om oefeningen te stimuleren https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/stickers-en-een-app-om-oefeningen-te-stimuleren/ In het project ‘Sticking to your exercises’ worden fysiotherapiepatiënten met scanbare stickers en een app ondersteund om hun oefeningen te doen. Patiënten die van hun fysiotherapeut oefeningen mee naar huis krijgen ten behoeve van hun revalidatie, doen die oefeningen vaak niet, of niet consequent. Of ze doen de oefeningen verkeerd. In gesprekken met patiënten van het Radboudumc over deze gebrekkige therapietrouw, gaven die aan prijs te stellen op reminders, op de juiste tijd en op de juiste plaats en liefst met hernieuwde instructies.

'Er zijn maar weinig wetenschappelijke publicaties over de omvang van dat verschijnsel', vertelt programmamanager bij Radboud REshape en projectmanager voor ‘Sticking to your exercises’ Barend Heeren. 'In 1 artikel wordt 50 procent genoemd. Maar het zou mij niets verbazen als het nog wat meer is.'

Self efficacy

In gesprekken met patiënten van het Radboudumc over deze gebrekkige therapietrouw, gaven die aan prijs te stellen op reminders, op de juiste tijd en op de juiste plaats en liefst met hernieuwde instructies. Heeren: 'Ze willen het zo evident voor hun neus hebben dat ze er als het ware nauwelijks meer voor hoeven te kiezen. Dat heeft ons getriggerd om een methode te bedenken met stickers, voorzien van NFC-technologie. De sticker ter grootte van een creditcard plak je ergens op waar je weet dat je de – korte, gepersonaliseerde - oefening kunt doen. Vervolgens scan je die op het moment dat het jou uitkomt met behulp van de app op je telefoon, waarna je een filmpje te zien krijgt van jezelf, terwijl je die oefening aan het doen bent.' Daarnaast is er een speciale sticker voor op het nachtkastje, die toegang biedt tot het logboek. Daarin kan de patiënt aangeven hoe het staat met diens pijnbeleving en self efficacy; de mate van overtuiging dat hij de oefeningen gaat doen en dat hij/zij ze goed gaat doen. 

Doortrekken

Een half jaar lang is de methode getest, bij 20 patiënten. Momenteel wordt er gewerkt aan de analyse van de verzamelde gegevens. Maar Barend Heeren durft nog geen uitspraken te doen over de resultaten. Als die er zijn, verwacht hij een wetenschappelijke publicatie te schrijven, maar ondertussen wil hij snel proberen te schakelen met andere ziekenhuizen en met name revalidatiecentra. 'Het zou geweldig zijn als we deze werkwijze straks naadloos door kunnen trekken naar fysiotherapeuten en revalidatiecentra in de eerste lijn. De eerste gesprekken over die mogelijkheid hebben we al gevoerd.'

Meer informatie

Dit artikel stond in de nieuwsbrief Kwaliteit van Zorg, editie augustus 2018. Wilt u de nieuwsbrief ontvangen? Meld u dan aan.

]]>
news-2883 Mon, 20 Aug 2018 15:07:10 +0200 6 nieuwe kwaliteitstandaarden voor verpleging en verzorging https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/6-nieuwe-kwaliteitstandaarden-voor-verpleging-en-verzorging/ Dit najaar starten er trajecten voor de ontwikkeling van 6 nieuwe kwaliteitsstandaarden voor de verpleging en verzorging. Dit is onderdeel van het ZonMw-programma Ontwikkeling Kwaliteitsstandaarden. Naar verwachting zijn deze standaarden afgerond in 2020.

De onderwerpen zijn: 

In totaal zijn er nu 14 kwaliteitsstandaarden in ontwikkeling. De eerste kwaliteitsstandaard ‘Zorg aan het zieke kind en gezin in de eigen omgeving’ verschijnt dit najaar. 

Kijk bij het projectoverzicht voor meer informatie over deze en andere lopende trajecten. 

Implementatie

Om er voor te zorgen dat deze standaarden ook daadwerkelijk landen in de praktijk, start in het najaar een project over de implementatie van de kwaliteitsstandaarden. 

Over het programma Ontwikkeling Kwaliteitsstandaarden 

Het doel van de programmalijn is het initiëren van de ontwikkeling én update van kwaliteitsstandaarden voor de verpleegkundige en verzorgende beroepsgroepen. Binnen de programmalijn wordt nauw samengewerkt met V&VN. ZonMw coördineert de ontwikkeling van de kwaliteitsstandaarden en zet subsidierondes uit. V&VN prioriteert de inhoudelijke onderwerpen en richt een ondersteuningsstructuur in ten behoeve van de ontwikkeling en het onderhouden van kwaliteitsstandaarden.

Dit artikel stond in de nieuwsbrief Kwaliteit van Zorg, editie augustus 2018. Wilt u de nieuwsbrief ontvangen? Meld u dan aan.

]]>
news-2882 Mon, 20 Aug 2018 15:00:33 +0200 Tweede leiderschapsprogramma voor verpleegkundig onderzoekers https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tweede-leiderschapsprogramma-voor-verpleegkundig-onderzoekers/ In 2019 gaat een tweede lichting van het Leadership Mentoring in Nursing Research (LMNR) van start. 20 deelnemers kunnen in het tweejarig programma deelnemen. Het programma richt zich op het begeleiden van verpleegkundig onderzoekers (fellows), zodat zij de toekomstige generatie verpleegkundig leiders in het verpleegkundig onderzoek vormen. Aanmelden gestart

Aanmelden voor LMNR 2.0 is mogelijk tot 15 november. Klik door naar de flyer voor meer informatie.
Leadership Mentoring in Nursing Research Call for Applications

Inhoud van de sessies 

Gedurende de programma’s komen er verschillende thema’s aan bod; bijvoorbeeld leiderschap en persoonlijke/professionele ontwikkeling, strategisch leiderschap, communicatie, netwerken, onderhandelen, financiering, nationale en internationale samenwerking in onderzoek en subsidies. De fellows worden geacht om in het verlengde van hun onderzoekslijnen de samenwerking met onderzoekscentra in het buitenland te versterken.

Tijdens de workshops en middagmeetings vinden onder andere Meet-the-expert-sessies plaats, waarbij (inter)nationale leiders in onderzoek in de gezondheidszorg in discussie gaan met de deelnemers. Tijdens de sessie geven de deelnemers ook presentaties en gaan in discussie met de andere fellows over hun eigen leiderschapsontwikkeling en over de ontwikkeling van hun eigen onderzoekslijn. Deze sessies zijn een soort intervisie sessies die diepgaande discussies opleveren en confronterend kunnen zijn. 

Mentor 

Elke deelnemer krijgt begeleiding van 1 mentor. De mentor is een toonaangevende autoriteit in onderzoek die verbonden is aan een (inter)nationale onderzoeksgroep. Samen met de mentor stelt de fellow een ontwikkelplan voor leiderschapsontwikkeling en een plan voor het verder ontwikkelen van een eigen onderzoekslijn op. De deelnemers worden daarnaast geacht om in het verlengde van hun onderzoekslijnen de samenwerking met onderzoekscentra in het buitenland te versterken.

Verwachte resultaten 

LMNR programma wil meer groei van toonaangevende onderzoekers binnen verplegingswetenschap in Nederland. Het programma streeft naar een versterking van de verplegingswetenschap met meer academische functies voor postdoctorale verpleegkundig onderzoekers binnen de academie maar ook meer functies voor postdocs binnen hogescholen en ziekenhuizen (bijvoorbeeld gecombineerde clinician-scientist functies) om de ontwikkeling, het gebruik  en de implementatie van evidence based kennis te kunnen stimuleren. In 2021 wordt het LMNR 2.0 programma afgerond met een feestelijk symposium gericht op de toekomst van de verplegingswetenschap in Nederland.

Eerste lichting LMNR deelnemers 

In januari 2018 hebben de eerste 12 deelnemers het LMNR programma afgerond. Het leiderschapsprogramma ondersteunde de 12 gepromoveerde verpleegkundig onderzoekers in de verdere ontwikkeling van hun leiderschap en onderzoek competenties. Zo wordt hun academische carrière verder bestendigt. In de artikelenreeks verpleegkundig leiderschap kun je lezen over de ervaringen van deze deelnemers. 

Dit artikel stond in de nieuwsbrief Kwaliteit van Zorg, editie augustus 2018. Wilt u de nieuwsbrief ontvangen? Meld u dan aan.

]]>
news-2870 Tue, 14 Aug 2018 15:43:59 +0200 40 ambassadeurs wijkverpleegkunde op bezoek bij minister Hugo de Jonge https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/40-ambassadeurs-wijkverpleegkunde-op-bezoek-bij-minister-hugo-de-jonge/ news-2868 Tue, 14 Aug 2018 13:06:23 +0200 Wijkverpleegkundigen groeien in leiderschapsrol https://www.skipr.nl/actueel/id35524-wijkverpleegkundigen-groeien-in-leiderschapsrol.html Een project om leiderschap onder wijkverpleegkundigen te stimuleren, is succesvol, zo blijkt uit het zogeheten ambassadeurstraject. De ambassadeurs hebben impact op het welbevinden van cliënten en op de richting en visie van hun eigen organisatie, en zijn waardevolle sparringpartners voor externe belanghebbenden. Tegelijkertijd is het nog zoeken naar een optimale verdeling tussen het werk in de wijk en het werk als ambassadeur.  

]]>