ZonMw tijdlijn Ethiek en Gezondheid https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Ethiek en Gezondheid nl-nl Mon, 08 Mar 2021 14:06:34 +0100 Mon, 08 Mar 2021 14:06:34 +0100 TYPO3 news-6877 Mon, 18 Jan 2021 13:22:00 +0100 Resultaten van de DNA-dialoog https://www.dnadialoog.nl/ Van oktober 2019 t/m oktober 2020 reisde de DNA-dialoog door het hele land en onderzocht hoe Nederlanders denken over het aanpassen van embryo-DNA. De uitkomsten van alle DNA-dialogen worden in een rapport verzameld en op 25 januari aangeboden aan de minister en de Nederlandse samenleving. news-6636 Fri, 18 Dec 2020 09:00:00 +0100 Routeplanner biedt handvatten bij zorgdilemma’s https://mediator.zonmw.nl/mediator-44/routeplanner-helpt-omgaan-met-zorgdilemmas/ In de werkplaats Dilemma’s in de Zorg verkenden 9 teams in 3 verpleeg- en verzorgingshuizen en thuiszorgorganisaties via een praktijkgerichte aanpak lastige zorgdilemma’s. Hoe herken je dilemma’s en hoe ga je ermee om? De inzichten zijn verwerkt in een routeplanner met 3 routes. Elke route is uitgewerkt met tools en inspirerende voorbeelden. news-6683 Wed, 16 Dec 2020 12:07:20 +0100 Ethische vraagstukken in tijden van Corona https://www.ceg.nl/actueel/nieuws/2020/12/16/ethische-vraagstukken-in-tijden-van-corona Met de komst van het coronavirus werden we dit jaar met nieuwe vraagstukken geconfronteerd. Aan het eind van het jaar kijken we hierop terug. Welke waardenafwegingen hebben zorgverleners, bestuurders en patiënten gemaakt? Vandaag brengt het Centrum voor Ethiek en Gezondheid (CEG) de essaybundel ‘Ethiek in tijden van Corona’ uit, met ethische reflecties op de coronacrisis. De essays zijn geschreven door gastauteurs met verschillende professionele achtergronden. news-6876 Wed, 02 Dec 2020 13:17:00 +0100 ‘We moeten in Nederland systematischer praten over ethiek’ https://www.skipr.nl/nieuws/henk-nies-we-moeten-in-nederland-systematischer-praten-over-ethiek/?daily=1&utm_medium=email&utm_source=20201203%20skipr%20daily%20nieuwsbrief%20-%20&utm_campaign=NB_SKIPR&tid=TIDP685163X0D4BDF4AF29746A4ACB853069A4AECC5YI4 Vilans bracht in kaart welke maatregelen verschillende landen troffen ter bestrijding van het coronavirus. In de nieuwste aflevering van podcast Voorzorg vertelt Henk Nies, directeur strategie en ontwikkeling, de belangrijkste conclusies uit het onderzoek. news-6597 Tue, 24 Nov 2020 13:27:00 +0100 Tweet over promotie Ruth Pel https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tweet-over-promotie-ruth-pel/ news-6553 Mon, 23 Nov 2020 11:03:23 +0100 Strategieën voor COVID-19-vaccinatie https://www.gezondheidsraad.nl/documenten/adviezen/2020/11/19/strategieen-voor-covid-19-vaccinatie De eerste vaccins tegen COVID-19 worden in de komende maanden verwacht. In eerste instantie zullen er niet voldoende vaccins beschikbaar zijn om iedereen te vaccineren. Om te bepalen wie voorrang zou moeten krijgen kunnen verschillende strategieën gebruikt worden. Gegeven wat nu bekend is over de vaccins en uitgaande van het huidige aantal besmettingen adviseert de Gezondheidsraad om in te zetten op het verminderen van ernstige ziekte en sterfte. news-6550 Mon, 23 Nov 2020 10:23:41 +0100 Oproep redactie Podium voor Bio-ethiek: Schrijf een bijdrage over Ethische ondersteuning en zingeving in de zorg, twee handen op één buik of onderscheiden disciplines? https://nvbioethiek.wordpress.com/2020/11/17/oproep-de-redactie-van-het-podium-voor-bio-ethiek-nodigt-u-uit-een-bijdrage-te-schrijven-over-het-thema-ethische-ondersteuning-en-zingeving-in-de-zorg-twee-handen-op-een-buik-of-onderscheiden-disci/ Wordt het tijd om de term ethicus af te bakenen en er een beroepsstandaard voor te ontwikkelen? Zo ja, wat is dan kenmerkend en onderscheidend voor de functie van ethicus in de zorgsector? Maakt het uit of je je geestelijk verzorger dan wel ethicus noemt? Zijn binnen het vakgebied van de geestelijk verzorger ethische ondersteuning en consultatie voldoende geborgd? Of zien we juist onderscheiden taken, functies of competenties voor de ethicus dan wel de geestelijk verzorger? Wilt u een bijdrage leveren aan het Podium voor Bio-ethiek over deze vragen? news-6646 Fri, 30 Oct 2020 15:21:00 +0100 In het ziekenhuis van de toekomst beland je vóórdat je ziek wordt https://www.nemokennislink.nl/publicaties/in-het-ziekenhuis-van-de-toekomst-beland-je-voordat-je-ziek-wordt/ Ziekenhuizen gebruiken steeds vaker slimme technologieën om de gezondheid van patiënten in kaart te brengen. Wat moeten artsen en onderzoekers doen met al die informatie? Medisch-ethicus Boy Vijlbrief ontwikkelt een nieuw ethisch kader voor het Erasmus MC. news-6172 Thu, 10 Sep 2020 13:50:01 +0200 Promotieonderzoek Babette Rump naar welzijn dragers resistente bacteriën https://www.radboudumc.nl/nieuws/2020/dragers-van-resistente-bacterien-ondervinden-veel-gevolgen-hiervan-in-hun-dagelijks-leven Quarantaine en isolatie zijn termen waar sinds de uitbraak van het coronavirus veel mensen mee te maken hebben. Mensen die een resistente bacterie bij zich dragen, een bacterie die niet meer met antibiotica is te behandelen, hebben hier ook mee te maken. Hoewel veel mensen zelf geen last hebben van de bacterie, moeten ze toch vaak afstand bewaren en worden ze in ziekenhuizen geïsoleerd. Wat dit betekent voor deze mensen onderzocht Babette Rump. Donderdag 10 september promoveerde zij aan het Radboudumc/Radboud Universiteit. news-6021 Mon, 10 Aug 2020 06:00:00 +0200 Wel of niet voorschrijven: preventieve medicatie voor hart- en vaatziekten bij 80-plussers https://publicaties.zonmw.nl/ouderengeneeskunde/wel-of-niet-voorschrijven/ Is het zinvol ouderen in verpleeghuizen preventief medicijnen te geven om hart- en vaatziekten te voorkomen? Wanneer zijn deze middelen erger dan de eventuele kwaal? Specialist ouderengeneeskunde in opleiding Milly van der Ploeg liet deskundigen en patiënten hierover discussiëren. Zij ontwikkelt nu een schaal die artsen moet helpen de juiste balans te vinden in het voorschrijven van deze medicatie. news-5996 Mon, 03 Aug 2020 14:42:20 +0200 Het aanpassen van DNA in embryo’s: gevoeligheden rond maakbaar ouderschap en leven https://www.rathenau.nl/nl/terugblik/het-aanpassen-van-dna-embryos-gevoeligheden-rond-maakbaar-ouderschap-en-leven?utm_medium=email In de landelijke DNA-dialoog gaan we met zoveel mogelijk mensen in gesprek over de vraag of we het aanpassen van erfelijk DNA van embryo’s willen toevoegen aan de huidige ‘gereedschapskist’ van voortplantingstechnieken. In dit artikel blikken we terug op hoe het thema maakbaar ouderschap en leven tot nu toe ter sprake kwam tijdens de verschillende dialogen. news-5995 Mon, 03 Aug 2020 14:16:34 +0200 Betrek burgers bij de ethiek van AI https://www.rathenau.nl/nl/digitale-samenleving/betrek-burgers-bij-de-ethiek-van-ai?utm_medium=email Artificiële Intelligentie (AI) ontwikkelt zich razendsnel en overstijgt landsgrenzen. Het is daarom belangrijk internationaal samen te werken om de ontwikkeling van AI in goede banen te leiden. Maar welke ethische vraagstukken spelen daarbij Universiteitshoogleraar Filosofie van Mens en Techniek, Peter-Paul Verbeek (Universiteit Twente) over het belang van internationale afspraken over de ethiek van AI op de website van het Rathenau Instituut. news-6002 Wed, 29 Jul 2020 10:25:00 +0200 Themanummer coronacrisis Nederlandse Vereniging voor Bio-ethiek https://nvbioethiek.wordpress.com/2020/07/28/themanummer-coronacrisis/ Onlangs bracht de Nederlandse Vereniging voor Bio-ethiek (NVBe) een themanummer uit dat ingaat op de coronacrisis: ‘Naar een morele agenda na de coronacrisis’. Bij wijze van uitzondering, vanwege de impact van de coronacrisis op ons allen, is het themanummer vrij beschikbaar. news-5969 Thu, 23 Jul 2020 08:50:45 +0200 Landelijk telefoonnummer voor begeleiding bij zingeving en levensvragen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/landelijk-telefoonnummer-voor-begeleiding-bij-zingeving-en-levensvragen/ Iedereen die met ziekte, verlies of kwetsbaarheid te maken krijgt kan vragen hebben als: Wat betekent dit voor mij? Hoe kan ik verder? Waar ontleen ik kracht aan? Vanaf nu kan iedereen die over deze levensvragen wil praten bellen naar 085 004 3063 om gesprekken met een geestelijk verzorger thuis aan te vragen. Luisterend oor

Geestelijk verzorgers bieden professionele begeleiding, hulverlening en advies bij zingeving en levensvragen. Een geestelijk verzorger helpt mensen erachter te komen wat voor hen van waarde is en hoe zij verder kunnen. Zij bieden een luisterend oor, een troostend woord, en voeren verdiepende gesprekken. Geestelijke verzorging is er voor iedereen, ongeacht levensbeschouwing of geloof. Vertrouwelijkheid en onafhankelijkheid zijn verzekerd. 
 
Voor onderstaande groepen wordt een aantal gesprekken vergoed:

  • thuiswonenden van 50 jaar en ouder
  • mensen met een ongeneeslijke aandoening en hun naasten
  • kinderen en jongeren t/m 18 jaar die ongeneeslijk ziek zijn en hun naasten.

Vraag een gesprek aan

Het landelijk nummer is: 085 004 3063 (lokaal tarief). Na het intoetsen van een postcode wordt u doorverbonden met een regionaal contactpunt. Ook nu, in tijden van corona, zijn gesprekken thuis mogelijk. Er wordt gewerkt volgens de richtlijnen van het RIVM.
 
Meer informatie over levensvragen: www.geestelijkeverzorging.nl/levensvragen

]]>
news-5920 Wed, 08 Jul 2020 13:44:00 +0200 Onderzoek naar Preconceptionele dragerschapsscreening in Nederland: de gevolgen, het maatschappelijk draagvlak en het ethisch kader https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/onderzoek-naar-preconceptionele-dragerschapsscreening-in-nederland-de-gevolgen-het-maatschappelijk/ De geboorte van een kind met een ernstige erfelijke aandoening komt meestal onverwacht. Voor een deel van deze erfelijke ziekten geldt dat beide ouders drager zijn, zonder dat dit bekend was in hun familie en zonder dat zij zich dat realiseerden. Paren met een kinderwens kunnen met een dragerschapstest al voor de zwangerschap te weten komen of ze in elke zwangerschap een verhoogde kans van 1 op 4 hebben op een kind met een ernstige erfelijke ziekte. Hierdoor kunnen zij meer geïnformeerd keuzes maken ten aanzien van het krijgen van kinderen. Er is in ons land discussie over de vraag of het wel of niet gewenst is om aan alle paren met een kinderwens voorafgaand aan de zwangerschap (preconceptioneel) een dragerschapstest aan te bieden. Ook is de vraag hoe zo’n aanbod van preconceptionele dragerschapsscreening er dan uit zou moeten zien. Dit ZonMw-onderzoeksproject van het programma Ethiek en Gezondheid probeert in opdracht van het ministerie van VWS antwoord te geven op deze vragen door het ethisch kader te schetsen waarbinnen dit aanbod plaats zou kunnen vinden.

Breder inzetten van dragerschapsscreening?

Op dit moment worden dragerschapstesten aangeboden aan mensen met een erfelijke ziekte in de familie en aan paren met een kinderwens uit hoogrisicogroepen vanwege etnische en/of geografische afkomst of vanwege het hebben van een relatie met een familielid (bijv. neef-nicht). Voor deze paren kan de test worden vergoed door de zorgverzekering; de kosten tellen wel mee voor het eigen risico. Andere paren kunnen via twee UMC’s in Nederland tegen eigen betaling een brede dragerschapstest op meerdere aandoeningen aanvragen (momenteel 50 tot 70 ziekten). Hier wordt slechts in zeer beperkte mate gebruik van gemaakt.
In het onderzoek wordt beschreven wat de mogelijke gevolgen zijn van een aanbod van dragerschapsscreening aan alle wensouderparen, wat het maatschappelijk draagvlak is en hoe dit aanbod zich verhoudt tot screening in en direct na de zwangerschap. Ook wordt nagegaan hoe een aanbod aan alle paren met een kinderwens eruit dient te zien wil het ook voor de toekomst houdbaar zijn.

Wat levert het onderzoek op?

In het onderzoek zullen verschillende onderzoeksactiviteiten worden uitgevoerd om de onderzoeksvragen te beantwoorden. Het perspectief van verschillende stakeholders wordt onderzocht, waaronder een inventarisatie van recente onderzoeken onder wensouderparen, een vragenlijstonderzoek onder (ouders van) mensen met een aandoening en online focusgroepen met zorgprofessionals. Daarnaast worden ervaringen met het aanbod van dragerschapsscreening in de twee UMC’s in kaart gebracht. Ook worden verschillende scenario’s ontwikkeld voor screening die in een brede stakeholdermeeting worden bediscussieerd waarbij een inventarisatie van voor- en tegenargumenten wordt gedaan. Daarbij wordt inzichtelijk gemaakt wat er in elk van de scenario’s moreel op het spel staat en worden suggesties aangereikt voor de omgang met spanningen die voortvloeien uit de verschillende scenario’s.
Het project zal aanknopingspunten bieden voor het vormgeven van beleid over het al dan niet (laagdrempelig) aanbieden van preconceptionele dragerschapsscreening aan alle wensouderparen in Nederland.

Het project wordt uitgevoerd door een multidisciplinair team van onderzoekers van drie UMC’s (Amsterdam UMC, UMC Groningen en Maastricht UMC+) in samenwerking met de Vereniging Samenwerkende Ouder- en Patiëntenorganisaties VSOP, voor zeldzame en genetische aandoeningen.

Meer informatie

Preconception carrier screening in the Netherlands: Advantages and consequences, societal support and ethical framework

Vereniging Samenwerkende Ouder- en Patiëntenorganisaties VSOP, voor zeldzame en genetische aandoeningen

]]>
news-5898 Mon, 06 Jul 2020 09:22:00 +0200 8e Els Borst Lezing https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/8e-els-borst-lezing/ Dr. Tamar Sharon houdt de volgende Els Borst Lezing van het Centrum voor Ethiek en Gezondheid (CEG) op woensdagmiddag 25 november 2020 in Den Haag. De lezing gaat dit jaar over de digitalisering van de gezondheid. Tamar Sharon is universitair hoofddocent filosofie van de technologie en co-directeur van de Interdisciplinary Hub for Security, Privacy & Data Governance aan de Radboud Universiteit te Nijmegen. Meer informatie en aanmelden via de website van Centrum voor ethiek en gezondheid

]]>
news-5789 Wed, 10 Jun 2020 14:45:07 +0200 Oproep: bijdrage voor Podium https://nvbioethiek.wordpress.com/2020/06/09/oproep-bijdrage-voor-podium-2/ De redactie van het Podium voor Bio-ethiek nodigt u uit om een bijdrage te schrijven over het thema: Een inclusieve gezondheidszorg voor LHBTI’ers. Wilt u een bijdrage leveren, stuurt u dan voor 29 juni een voorstel (max. 150 woorden) naar de themaredactie. Er is plaats voor acht tot tien bijdragen. news-5707 Mon, 18 May 2020 11:27:00 +0200 Ethicus in coronatijd https://www.knmg.nl/actualiteit-opinie/nieuws/nieuwsbericht-corona/ethicus-in-coronatijd.htm Roodgloeiende telefoons, een volle mailbox en veel overleg via allerlei video-platformen: de drie ethici van de KNMG krijgen tijdens de coronacrisis allerlei medisch-ethische kwesties voorgelegd. ‘Ik heb ’s nachts wel wakker gelegen.’ news-5676 Mon, 11 May 2020 06:09:00 +0200 Morele ondersteuning op de intensive care vraagt maatwerk https://publicaties.zonmw.nl/leren-en-verbeteren/morele-ondersteuning-op-de-intensive-care-vraagt-maatwerk/ Hoe help je zorgverleners om te gaan met morele stress en het maken van de juiste keuzes? Voor het bespreken van ethische dilemma’s kan het moreel beraad een richtinggevend instrument zijn. Wie meedoet, hangt af van wie betrokken is: denk aan artsen, verpleegkundigen, paramedici, geestelijke verzorging, maatschappelijk werk en psychologen. news-5593 Mon, 20 Apr 2020 13:11:17 +0200 LinkedIn: Annelien Bredenoort over ethische vraagstukken rond het coronavirus https://www.linkedin.com/posts/umc-utrecht_ethiek-coronavirus-covid19-activity-6656232833390125056-gt3Z Veel professionals worden in deze tijd voor lastige ethische vraagstukken rond het coronavirus gesteld. Op initiatief van de samenwerkende ethici van de 8 Universitair Medische Centra is voor deze professionals op de website van de Nederlandse Vereniging voor Bioethiek een speciale pagina ingericht. news-5532 Sun, 05 Apr 2020 08:18:00 +0200 Speciaal dossier over ethische vraagstukken in relatie tot het coronavirus https://nvbioethiek.wordpress.com/covid-19/ De pandemie van het coronavirus en de maatregelen die in reactie daarop worden genomen raken iedereen, wereldwijd. Voor wie professioneel met ethische vraagstukken rond het coronavirus te maken krijgt, wordt de komende weken op de NVBe-website een speciale pagina ingericht. Dit is een initiatief van een groep van samenwerkende ethici, waar de NVBe graag een platform voor biedt. news-5457 Tue, 17 Mar 2020 15:50:55 +0100 Gevolgen COVID-19 uitbraak voor subsidierondes ZonMw https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/gevolgen-covid-19-uitbraak-voor-subsidierondes-zonmw/ De zeer uitzonderlijke situatie rondom de uitbraak van het coronavirus heeft gevolgen voor het proces rondom de subsidieaanvragen van ZonMw. Wij zien ons genoodzaakt tot het nemen van passende maatregelen om zo aan te sluiten bij de maatregelen van het kabinet. Wij hechten er aan om iedereen dezelfde kans te geven voor het indienen van aanvragen, het doen van onderzoek of mee te werken in commissies of als referent aan onze rondes. In de huidige situatie wordt er veel van onze aanvragers, projectleiders, commissieleden, referenten en project- en onderzoekdeelnemers gevraagd. Om hen te ontzien hebben wij onderstaande maatregelen genomen.

Bijeenkomsten

We hebben alle bijeenkomsten tot 1 juni afgelast. Het kan zijn dat een bijeenkomst is uitgesteld. Kijk voor de actuele datum op onze agenda.

Subsidieaanvragen

Nieuwe subsidierondes gaan niet open tot 13 april. Begin april wordt de situatie opnieuw beoordeeld en volgt een eventueel aanvullend besluit.
De indieningstermijn van alle openstaande subsidieoproepen met een deadline die valt tussen 17 maart tot en met 30 april is met 2 maanden verlengd. Hierop zijn echter ook enkele uitzonderingen. Kijk voor de juiste datum in de subsidieoproep in de subsidiekalender.

Lopend onderzoek

De indieningstermijn voor voortgangs- en eindverslagen wordt met 3 maanden verlengd. Waar nodig kan een budget neutrale verlenging worden aangevraagd. Heeft u hier vragen over? Neem dan contact op met de betrokken programmamanager.

Subsidierondes in samenwerking met NWO

Deze maatregelen zijn niet van toepassing op de Vernieuwingsimpuls, Rubicon en NWA subsidierondes. Voor deze programma’s gelden de NWO-maatregelen.

Interviewrondes en beoordelingsvergaderingen

Alle interviewvergaderingen vanaf 17 maart tot en met 30 april komen te vervallen en worden op een nader te bepalen moment opnieuw ingepland. Beoordelingsvergaderingen van al ingediende subsidieaanvragen zullen via skype of telefonisch doorgang vinden. Deze vergaderingen kunnen alleen doorgaan mits het benodigde quorum gehaald wordt.

Uitzonderingen

De genoemde maatregelen gelden niet voor de volgende programma’s:

  • De deadline van 17 maart 2020 voor indiening subsidieoproep voor het Zorgevaluatie en Gepast Gebruik (ZE&GG) onderzoek blijft gehandhaafd.
  • De deadline van 7 april 2020 voor indiening subsidieoproep Veelbelovende zorg, die wordt uitgevoerd door het Zorginstituut, blijft gehandhaafd.
  • De oproep Inclusieversneller ZE&GG gaat zo spoedig als mogelijk open.

Actualiteit

Afhankelijk van de actuele ontwikkelingen kan het zijn dat er nog aanvullende maatregelen volgen. Begin april wordt besloten of de hierboven genoemde maatregelen ook voor mei en juni gelden.

Blijf op de hoogte van alle ontwikkelingen rondom het coronavirus.

]]>
news-5437 Wed, 11 Mar 2020 16:20:53 +0100 Nog steeds weinig draagvlak voor het maken van embryo’s voor onderzoek https://www.rathenau.nl/nl/maakbare-levens/nog-steeds-weinig-draagvlak-voor-het-maken-van-embryos-voor-onderzoek Nog geen derde van de Nederlanders kiest voor het opheffen van het huidige verbod op het speciaal tot stand brengen van embryo’s voor medisch-wetenschappelijk onderzoek. Het draagvlak voor wettelijk toestaan van het maken van embryo’s nam ten opzichte van 2007 zelfs iets af. Dat blijkt uit het onderzoek ‘Gewicht in de schaal – Nederlanders over onderzoek met embryo’s’ van het Rathenau Instituut. news-5383 Wed, 26 Feb 2020 11:10:51 +0100 UITGESTELD: Startbijeenkomst op 1 april: embryomodellen en erfelijke ziekten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/uitgesteld-startbijeenkomst-op-1-april-embryomodellen-en-erfelijke-ziekten/ De startbijeenkomst PSIDER gaat niet door in verband met de maatregelen omtrent het coronavirus. Geïnteresseerden kunnen zich nog steeds aanmelden (tot uiterlijk 11 mei) om op de hoogte te worden gehouden. In maart opent ZonMw twee subsidierondes over embryomodellen en erfelijke aandoeningen. Op woensdag 1 april vindt de startbijeenkomst plaats in Den Haag. Dit betreft een ronde voor multidisciplinaire consortia, waarin medisch-biologische onderzoekers uit verschillende disciplines samenwerken met alfa- en gammawetenschappers. Ten tweede wordt een subsidieoproep gepubliceerd voor ethisch onderzoek naar de morele aanvaardbaarheid van het tot stand brengen van niet-levensvatbare embryo’s voor onderzoek.

ZonMw heeft opdracht gekregen van het ministerie van VWS om een subsidieprogramma uit te voeren over embryomodellen en organoïden, Pluripotent Stem cells for Inherited Diseases and Embryonic Research (PSIDER). Binnen dit programma is specifiek aandacht voor ethische, maatschappelijke en juridische vraagstukken. Samenwerking tussen verschillende biomedische en alfa- en gammawetenschappelijke disciplines kan antwoord geven op deze vraagstukken.

Onderzoek naar embryo’s roept vragen op in onze maatschappij. In Nederland is het niet toegestaan om menselijke embryo’s speciaal tot stand te brengen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek. Het programma zet daarom in op onderzoek met pluripotente stamcellen om: 

  • alternatieve modelsystemen te ontwikkelen voor onderzoek met menselijke embryo’s;
  • kennis te verwerven voor de behandeling van ernstige erfelijke ziekten.

Subsidierondes

In maart opent ZonMw twee subsidierondes. Dit betreft een ronde voor multidisciplinaire consortia, waarin medisch-biologische onderzoekers uit verschillende disciplines samenwerken met alfa- en gammawetenschappers. Ten tweede wordt een subsidieoproep gepubliceerd voor ethisch onderzoek naar de morele aanvaardbaarheid van het tot stand brengen van niet-levensvatbare embryo’s voor onderzoek.

Startbijeenkomst

Op woensdag 1 april organiseert ZonMw een startbijeenkomst voor dit programma. Het doel van deze bijeenkomst is enerzijds om informatie te geven over de opzet en de geplande subsidierondes van het programma. Daarnaast is er ruime gelegenheid voor onderzoekers uit verschillende disciplines om met elkaar in contact te komen en een multidisciplinair consortium op te zetten.

Aanmelden kan via het aanmeldformulier. Kijk voor meer informatie op de website en neem voor inhoudelijke vragen contact op met translational@zonmw.nl  

]]>
news-5331 Fri, 07 Feb 2020 08:55:00 +0100 ‘Ik ben niet van de ethiek-politie’ Interview met filosoof en ethicus Jeantine Lunshof https://www.nemokennislink.nl/publicaties/ik-ben-niet-van-de-ethiek-politie/ Het komt bijna niet voor: een filosoof en ethicus die een kantoortje heeft middenin een wetenschappelijk laboratorium. Jeantine Lunshof werkt in twee grote labs aan de universiteit van Harvard. Daar praat ze met de onderzoekers over morele kwesties. news-5328 Wed, 05 Feb 2020 13:00:00 +0100 In memoriam Dick Kaasjager https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/in-memoriam-dick-kaasjager-1/ Dankbaar voor de inspirerende samenwerking betreuren wij het verlies van Dick Kaasjager.
Humor, gedrevenheid en bevlogenheid: de eerste woorden die ons te binnen schieten als we denken aan Dick Kaasjager.
Het droevige bericht dat hij is overleden volgt nog geen drie weken op zijn telefoontje dat hij zijn taken als commissievoorzitter moet neerleggen omdat hij ongeneeslijk ziek is.

Voor meerdere programma’s van ZonMw is zijn rol in programmacommissies van grote betekenis geweest. In het verleden was hij voorzitter van het programma Onderzoek voor mensen met een verstandelijke beperking, vice-voorzitter van onze programmacommissie Patiëntenparticipatie in onderzoek, kwaliteit en beleid en was hij maar liefst 10 jaar een zeer actief lid van de Commissie Evaluatie Regelgeving.

Een greep uit de reacties vanuit andere programma’s illustreert hoe zeer Dick gemist zal worden:

Als commissievoorzitter van het Onderzoeksprogramma ggz heeft hij zich overtuigend ingezet om verbinding tot stand te krijgen tussen de ggz-partijen. Hij leidde de commissievergaderingen en bijeenkomsten met enthousiasme en humor, en liet daarbij alle partijen met hun verschillende meningen altijd in hun waarde.

Ook voor het programma Ethiek en Gezondheid heeft hij veel betekend. Zijn humor maakte dat de vergaderingen, die meestal pittig zijn met een complexiteit aan ethische onderwerpen en diversiteit aan professionals die zich hierover buigen, luchtig bleven. Iedereen kreeg de ruimte voor zijn of haar inbreng, maar Dick bewaakte de essentie. Met grote belangstelling zette hij zich in voor ethiek en de verbinding van ethiek met gezondheid in de breedste zin van het woord.

Gedrevenheid en enthousiasme kenmerken ook zijn bijdrage aan het programma Grote Trials. Als interim-voorzitter zat hij in de eerste week meteen een vergadering en interviewdag voor. Zijn enthousiasme en open blik werkten fijn en de interactie met de commissie was heel prettig. Op de vraag of hij de commissie niet interim maar vast zou willen voorzitten zei hij direct ‘ja’, ook al zat hij op dat moment met vrienden op een terras in de zon in het buitenland.

Vanuit ZonMw is een rouwadvertentie in het NRC Handelsblad geplaatst op 4 februari 2020.

Wij wensen zijn kinderen en kleinkinderen veel sterkte met het verwerken van dit verlies.

]]>
news-5246 Thu, 30 Jan 2020 11:25:56 +0100 Resultaten PERSPECTIEF-onderzoek naar ouderen met een doodswens aangeboden https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/resultaten-perspectief-onderzoek-naar-ouderen-met-een-doodswens-aangeboden/ Ongeveer 0,18% van alle 55-plussers heeft een wens tot levensbeëindiging, zonder dat zij ernstig ziek zijn. Dat komt neer op iets meer dan 10.000 mensen. Dit blijkt uit het PERSPECTIEF-onderzoek dat onder leiding van dr. Els van Wijngaarden is uitgevoerd door onderzoekers van de Universiteit voor Humanistiek en het Julius Centrum van het UMCU in opdracht van het ministerie van VWS en gefinancierd door ZonMw. Onder grote belangstelling van pers en andere geïnteresseerden hebben hoofdonderzoeker Els van Wijngaarden en ZonMw-voorzitter Jeroen Geurts het rapport ‘Perspectieven op ouderen met een doodswens zonder dat zij ernstig ziek zijn: de mensen en de cijfers’ aangeboden aan minister Hugo de Jonge. Vanuit verschillende perspectieven is onderzoek gedaan naar de omvang, kenmerken en omstandigheden van ouderen met een doodswens, zonder ernstige ziekte. Aan het onderzoek deden ruim 21.000 ouderen en 1.600 huisartsen mee.

Verschillende soorten doodswensen

Mensen die in het onderzoek aangaven dat zij een doodswens hebben, bleken daarmee verschillende dingen te bedoelen. Het onderzoek onderscheidt drie soorten persisterende doodswensen:

  • Er zijn mensen met een passieve doodswens: zij leven met een verlangen naar de dood zonder zelf plannen te maken of stappen te zetten om de dood te bespoedigen. In Nederland gaat het naar schatting om 0,47% van de 55-plussers.
  • Er zijn ook mensen met een actieve doodswens: zij maken plannen of zetten concrete stappen met betrekking tot hun doodswens. Naar schatting gaat het om 0,77% van de 55-plussers.
  • En dan is er de groep die hun doodswens omschrijft als een wens tot levensbeëindiging. Dit betreft 0,18% van de mensen van 55 jaar en ouder.

Verschil in beleving van doodswens

Voor alle drie de groepen geldt dat leven met een doodswens of een wens tot levensbeëindiging niet per definitie betekent dat men onmiddellijk dood wil. Ook blijkt uit het onderzoek dat de doodswens door de jaren heen kan verminderen of verdwijnen, ook op hoge leeftijd. De groep ouderen met een doodswens zonder ernstig ziek te zijn, blijkt vaak wel fysieke en mentale klachten te hebben.

Zelfdodingsmiddel

Veel mensen met een doodswens willen beschikken over een zelfdodingsmiddel. Niet zozeer om het middel direct in te nemen, maar vooral ter geruststelling om in de toekomst zelf regie te kunnen voeren over het levenseinde. Tegelijk roept (de gedachte aan) het beschikken over zo’n middel nieuwe dilemma’s op, bijvoorbeeld over het juiste tijdstip om het te gebruiken en de risico’s. Andere veelvoorkomende behoeften zijn: hulp bij zelfdoding door een dokter, meer financiële ruimte, erkenning en begrip voor gevoelens en goede gesprekken met een hulpverlener.

Meer informatie

Het rapport: Perspectieven op ouderen met een doodswens zonder dat zij ernstig ziek zijn: de mensen en de cijfers, 2020. (PDF)
Het rapport: Perspectieven op ouderen met een doodswens zonder dat zij ernstig ziek zijn: de mensen en de cijfers, 2020. (Printbare PDF)
Infographic van de onderzoeksresultaten en samenvatting van het rapport (PDF)

]]>
news-5260 Thu, 30 Jan 2020 10:56:00 +0100 In Mediator: ‘Bied ouders eerst hulp voor hun problemen, dan pas voor drankgebruik’ https://mediator.zonmw.nl/mediator-39/bied-ouders-eerst-hulp-voor-hun-problemen-dan-pas-voor-drankgebruik/ Ouders die verslaafd zijn aan alcohol willen wel degelijk geholpen worden. Ze willen alleen niet worden aangesproken op hun drankgebruik, maar op de achterliggende problemen. Die benadering opent ook de weg naar hulp voor hun kind, blijkt uit onderzoek aan de Universiteit Maastricht. Onderzoeksleider Dorothee Horstkötter verwerkte de resultaten met collega Anke Snoek in een brochure voor hulpverleners. news-5387 Thu, 30 Jan 2020 09:36:00 +0100 Signalement gezondheidsapps en wearables | De ethiek van eHealth https://nell.eu/nieuws/signalement-gezondheidsapps-en-wearables-de-ethiek-van-ehealth?utm_medium=email 30 januari overhandigde het Centrum voor Ethiek en Gezondheid (CEG) een signalement aan Minister voor Medische Zorg en Sport Bruno Bruins. In dit eerste deel van een drieluik behandelt het CEG de vraagstukken rond het gebruik van gezondheidsapps en wearables bij preventie. Het belangrijkste advies: vertrouw niet blind op gezondheidsapps. news-5240 Wed, 29 Jan 2020 12:03:41 +0100 Tweede Kamer stemt in met iets ruimere Embryowet https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/nieuwsartikel/tweede-kamer-stemt-in-met-iets-ruimere-embryowet-.htm De Tweede Kamer heeft op 28 januari ingestemd met een wijziging van de Embryowet. Die maakt het mogelijk om embryo’s te selecteren op geslacht als bij een kind het risico bestaat op zeer ernstige erfelijke ziekten met ongelijke geslachtsincidentie.