ZonMw tijdlijn Ethiek en Gezondheid https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Ethiek en Gezondheid nl-nl Thu, 19 Sep 2019 12:43:52 +0200 Thu, 19 Sep 2019 12:43:52 +0200 TYPO3 news-4560 Tue, 17 Sep 2019 15:16:02 +0200 Als hij een zij is https://www.universiteitleiden.nl/nieuws/2019/09/medici-genderpoli-moeten-evenwichtskunstenaars-zijn?utm_source=190917-extern&utm_medium=e-mail&utm_content=medici-genderpoli-moeten-evenwichtskunstenaars-zijn&utm_campaign=nieuwsbrief Kinderarts Martine de Vries behandelt transgenderkinderen en -jongeren. Op welke dilemma's stuit zij?' Medici op genderpoli's moeten evenwichtskunstenaars zijn.' Ze geeft een 'Pride Talk' op 18 september. news-4536 Wed, 11 Sep 2019 13:53:58 +0200 Symposium Ethiek van hersenorganoïden https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/symposium-ethiek-van-hersenorganoiden-2/ Op woensdag 2 oktober vindt het symposium Ethiek van hersenorganoïden plaats. Er wordt gesproken over de ethische implicaties door bijvoorbeeld het gebruik van menselijke stamcellen. Waar liggen de ethische grenzen als je van stamcellen minihersenen opkweekt? In laboratoria worden van menselijke cellen 'minibreinen' gemaakt. Met deze organoïden kunnen bijvoorbeeld medicijnen worden getest, zonder dat daar patiënten of dierproeven voor nodig zijn. Moderator en inleider van het symposium is prof. dr. Annelien Bredenoord.

Ook binnen het programma Ethiek en Gezondheid is al langere tijd aandacht voor de ethiek die deze technologie met zich meebrengt. Prof. dr. Bredenoord (Universitair Medisch Centrum Utrecht) onderzocht hoe een FIH lever organoid studie op een ethisch verantwoorde manier opgezet kan worden, waarbij het perspectief van patiënten met stofwisselingsziekten is meegenomen.

]]>
news-4335 Wed, 04 Sep 2019 09:00:00 +0200 Informatiebijeenkomst en subsidiemogelijkheden voor big data en kansrijke start https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/informatiebijeenkomst-en-subsidiemogelijkheden-voor-big-data-en-kansrijke-start/ Kinderen in kwetsbare gezinnen hebben betere kansen op een goede start, naarmate ze eerder in het leven de noodzakelijke hulp en ondersteuning krijgen. Maar hoe komen deze kinderen en hun gezinnen, vaak met complexe problemen voor, tijdens en na de zwangerschap, zo vroeg mogelijk in beeld? En hoe kan big data-onderzoek daarbij helpen? In het kader van de Nationale Wetenschapsagenda wordt € 2.64 miljoen beschikbaar gesteld om daar onderzoek naar te doen. Professionals uit de geboortezorg en de jeugdgezondheidszorg (JGZ), kennisinstellingen, onderzoekers uit de exacte en natuurwetenschappen, de sociale en geesteswetenschappen en de sociaal-medische en gezondheidswetenschappen en andere geïnteresseerde partijen worden van harte uitgenodigd om voor dit onderzoek hun expertise gezamenlijk in te zetten.

Vroegtijdige herkenning kwetsbaarheid

Door vroeg in het leven van een kind, of al tijdens of in aanloop naar de zwangerschap aandacht te schenken aan preventie, valt potentieel veel winst te behalen. Een vroegtijdige herkenning van kwetsbaarheid van kinderen en (aanstaande) gezinnen is belangrijk. Innovatieve methoden om gegevensbronnen te benutten kunnen een rol spelen voor een goed aansluitend zorg- of ondersteuningsaanbod.

Mogelijkheden data verzamelingen en innovatieve datascience

De toenemende beschikbaarheid van grote en complexe dataverzamelingen biedt nieuwe mogelijkheden om vroegtijdig kwetsbaarheid te herkennen. In dit onderzoeksprogramma willen we daarom nagaan welke rol big data en de duiding daarvan kunnen hebben bij het bieden van een kansrijke start voor kinderen.

Subsidiemogelijkheden big data voor geboortezorg en JGZ

Het Nationale Wetenschapsagenda (NWA) programma Kansrijke start voor kinderen met behulp van big data stelt € 2.64 miljoen beschikbaar om hier onderzoek naar te doen. Het onderzoek moet zich richten op de vraag hoe met gegevensbronnen, producten, diensten en methoden van big data-onderzoek professionals in de geboortezorg en de JGZ ondersteund kunnen worden om tijdig passende hulp en ondersteuning te bieden om een kansrijke start voor kinderen mogelijk te maken.

Aanmelden vooronderzoek

Het programma start met een vooronderzoek waarbij scenario’s worden uitgewerkt door potentiële indieners voor verder onderzoek. Het NWA-programma beoogt bruggen te slaan tussen uiteenlopende wetenschappelijke gebieden en tussen verschillende vormen van onderzoek. Een kennis en ketenbrede aanpak en multidisciplinaire samenwerking met maatschappelijke partijen is daarom belangrijk. Professionals uit de geboortezorg en de JGZ, kennisinstellingen, onderzoekers uit de exacte en natuurwetenschappen, de sociale en geesteswetenschappen en de sociaal-medische en gezondheidswetenschappen en andere geïnteresseerde partijen kunnen zich aanmelden voor deelname aan het vooronderzoek. Op basis van dit vooronderzoek worden de thema’s bepaald voor vervolgonderzoek. Dit onderzoek zal worden uitgevoerd door brede consortia, bestaande uit de deelnemers aan het vooronderzoek, aangevuld met eventueel extra benodigde expertise.

Over de Nationale Wetenschapsagenda (NWA)

De NWA beschrijft brede, uitdagende onderwerpen die om een nationale aanpak vragen en waarmee Nederlands onderzoek de samenleving en de kenniseconomie kan versterken. De NWA is door een innovatief proces met de inbreng van burgers en wetenschappers tot stand gekomen. De NWA is ván en vóór iedereen; de implementatie ervan kan daarom niet anders dan met elkaar! In opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) financiert NWO sinds 2018 interdisciplinair, kennisketenbreed onderzoek in het kader van de NWA, onder andere via thematische programmering in samenwerking met ministeries. Het doel van de thematische NWA-programma’s is om antwoorden te vinden op actuele maatschappelijke vragen.

Informatiebijeenkomst

Wilt u meer weten over de subsidieoproep? Op 25 september 2019 van 09.30 – 14.00 uur vindt er een informatiebijeenkomst plaats in New Babylon in Den Haag. U kunt zich inschrijven via dit formulier. Inschrijven kan tot 18 september.

Meer weten?

]]>
news-4471 Tue, 27 Aug 2019 06:54:24 +0200 Gezamenlijke besluitvorming in de klinische praktijk https://publicaties.zonmw.nl/samen-beslissen-gebruik-van-rolmodellen-blijkt-een-krachtig-instrument/ Het gebruik van rolmodellen blijkt een krachtig leerinstrument bij gezamenlijke besluitvorming. Dat blijkt uit onderzoek van universitair docenten medische ethiek Anke Oerlemans en Gert Olthuis van het Radboudumc. ‘We hopen dat meer artsen zich ervan bewust worden dat zij een rolmodel zijn.’ news-4470 Mon, 26 Aug 2019 13:37:43 +0200 Alcoholverslaafde ouders geholpen met biopsychosociaal model https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/alcoholverslaafde-ouders-geholpen-met-biopsychosociaal-model/ Voor hulpverleners aan ouders met een alcoholafhankelijkheid is het voortdurend balanceren tussen de belangen van het kind en de autonomie van de ouders. Het door ZonMw gefinancierde onderzoek ‘Parents who are alcoholics: Towards a normative framework of integrative care and responsible parenting interventions’ geeft vanuit ethisch perspectief inzicht in hoe de bestaande zorg voor aan alcohol verslaafde ouders en hun kinderen beter kan. Het onderzoek is uitgevoerd aan de Universiteit van Maastricht onder leiding van dr. Dorothee Horstkötter. Handelingsverlegenheid belemmert vroegsignalering

Ouders die verslaafd zijn aan alcohol vormen een risico voor het welzijn en de ontwikkeling van hun kinderen. Om die reden is er grote zorg om deze kinderen. De zorg voor deze gezinnen is complex en het is voor de verschillende betrokken instanties, zoals verslavingszorg en jeugdzorg, lastig balanceren tussen het opkomen voor de belangen en veilige ontwikkeling van de kinderen en het respecteren van de autonomie van de ouders. Deze belangen kunnen tegenstrijdige zijn en leiden tot handelingsverlegenheid bij zowel de professionals binnen de verslavingszorg en jeugdzorg als binnen het informele netwerk van gezinnen. Dit belemmert het bespreekbaar maken van de thuissituatie en het alcoholisme waardoor knelpunten ontstaan op het gebied van vroegsignalering van de problemen. Uit eerder onderzoek blijkt echter dat juist deze vroegsignalering van groot belang is.

Biopsychosociaal model als ethisch alternatief

In de zorg wordt vanuit verschillende modellen gekeken naar mensen met een alcoholverslaving. De hulpverleners in de jeugdzorg en verslavingszorg moeten zich realiseren dat zij verschillende doelen nastreven: het welzijn van het kind en het welzijn van verslaafde ouders. Daarbij staan zij voor de  uitdaging op zoek te gaan naar een gezamenlijk belang en een gedeelde visie. Uit het onderzoek blijkt dat het biopsychosociale model, waarin gekeken wordt naar de sociale omstandigheden, psychische gezondheid en waarden van de verslaafde, hieraan voldoet en aansluit op de behoefte van de alcoholverslaafde ouder. In dit model wordt een andere manier van benadering van de ouders toegepast, waarbij het van belang is dat er compassie is en interesse wordt getoond voor hun achterliggende problemen in plaats van kritiek gegeven wordt op hun ouderschap. 

De onderzoekers hebben gekeken naar dit ethische alternatief, waarin de nadruk ligt op relationele verbondenheid tussen ouders en kinderen. Het blijkt dat dit belangrijke handvatten oplevert voor de communicatie en samenwerking tussen hulpverleners en cliënten, wat uiteindelijk bijdraagt aan een betere hulpverlening voor ouders met een verslaving en hun kinderen. Zo kan het goed zijn om als hulpverlener een open vraag te stellen aan iemand over wie hij zich zorgen maakt. Hierbij is een goede vertrouwensrelatie uiteraard van groot belang. Ook moeten ouders het gevoel kunnen hebben dat de vraag over welzijn en een aanbod voor hulp daadwerkelijk hulp inhoudt, en niet meteen een stap is richting het gedwongen kader. Binnen dit onderzoek is derhalve aangetoond dat dit nieuwe ethische model veelbelovend is en dat er op dit gebied nog veel terreinwinst is te boeken.

Meer informatie

]]>
news-4451 Wed, 21 Aug 2019 15:24:00 +0200 Reactietermijn verlengd: actieonderzoek zingeving https://www.zonmw.nl/nl/onderzoek-resultaten/palliatieve-zorg/programmas/programma-detail/zingeving-en-geestelijke-verzorging/t/actieonderzoekers-gezocht/ Ben je actieonderzoeker en heb je ervaring met zingeving? Registreer je dan uiterlijk 27 augustus 9.00 uur om samen met projectleiders een vraagstuk op het gebied van zingeving te vertalen naar een leerdoel en een verander-/ontwerpdoel. Er worden maximaal 10 actieonderzoekers geselecteerd om samen met projectleiders een plan van aanpak op te stellen, dat vervolgens eind oktober als subsidievoorstel wordt ingediend bij ZonMw. news-4350 Wed, 17 Jul 2019 14:03:25 +0200 Oproep NVBe Podiumbijdragen: ‘Bio-ethische aspecten van big data en machine learning’ https://nvbioethiek.wordpress.com/2019/07/16/oproep-nvbe-podiumbijdragen-bio-ethische-aspecten-van-big-data-en-machine-learning/ De redactie van het Podium voor Bio-ethiek nodigt u uit een bijdrage te schrijven over het thema: Bio-ethische aspecten van big data en machine learning. Insturen voor 24 juli. Lees verder het bericht > news-4276 Tue, 02 Jul 2019 11:30:29 +0200 Subsidie vanuit programma Ethiek en Gezondheid naar respectvolle geboortezorg https://www.uvh.nl/actueel/nieuws/uvh-start-onderzoek-naar-respectvolle-geboortezorg?sresult=1906852157&swords=ZonMw Onderzoekers van de leerstoelgroep Zorgethiek vanuit de Universiteit voor Humanistiek (UvH) onderzoeken hoe zorgethiek kan bijdragen aan respectvolle geboortezorg (‘respectful maternity care’) door verloskundigen. Zij krijgen hiervoor financiering van ZonMw vanuit het programma Ethiek en Gezondheid. news-4247 Wed, 26 Jun 2019 15:27:16 +0200 Subsidie vanuit programma Ethiek en Gezondheid voor onderzoek naar familieparticipatie https://huisartsgeneeskunde-umcg.nl/nieuws/subsidie-voor-onderzoek-naar-familieparticipatie Het UNO-UMCG-kennisthema Zorgrelaties heeft subsidie gekregen van het programma Ethiek en Gezondheid van ZonMw voor een empirisch-ethisch onderzoek. Het gaat om een onderzoek naar de inzet van familie bij de zorg voor ouderen met dementie die in verpleeghuizen wonen. news-4061 Fri, 26 Apr 2019 09:53:00 +0200 Handreiking helpt bij beslissen over ethische dilemma's https://www.vilans.nl/artikelen/handreiking-helpt-bij-beslissen-over-ethische-dilemma Elke dag maken mensen keuzes in hun doen en laten die te maken hebben met waarden en normen. Dat geldt ook voor zorgprofessionals, of dat nu bestuurder, leidinggevende of uitvoerend professional zijn. Keuzes over grote levensvragen of kleine, dagelijkse vraagstukken. De handreiking 'Ethiek in de zorg' geeft handvatten die helpen om te gaan met lastige vraagstukken en is ontwikkeld voor de gehandicapten- en ouderenzorg. news-3609 Mon, 11 Feb 2019 15:58:53 +0100 Lancering informatieve website voor jeugdige onderzoeksdeelnemers https://www.lumc.nl/over-het-lumc/nieuws/2019/Februari/lancering-website-kinderen-onderzoek/ Onderzoekers vragen jonge ziekenhuispatiënten soms of ze willen meedoen met een wetenschappelijk onderzoek. Toch is er weinig geschikte informatie voor kinderen. Dr. Ronella Grootens, onderzoeker bij de LUMC-sectie Ethiek en Recht van de Gezondheidszorg, maakte daarom een website voor hen. news-3040 Tue, 25 Sep 2018 13:46:06 +0200 Onderzoek eicelbanken in Nederland aangeboden aan Tweede Kamer https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/onderzoek-eicelbanken-in-nederland-aangeboden-aan-tweede-kamer/ Op 25 september heeft de minister van VWS Hugo de Jonge middels een Kamerbrief het rapport ‘Ethisch verantwoorde organisatie van eiceldonatie via eicelbanken in Nederland’ aan de Tweede Kamer aangeboden. Uit de studie blijkt dat eiceldonatie via de Nederlandse eicelbanken op een ethisch verantwoorde manier gebeurt. Dit onderzoek naar eiceldonatie via eicelbanken in Nederland is uitgevoerd in opdracht van het ministerie van VWS en gefinancierd door ZonMw uit het programma Ethiek en Gezondheid. De resultaten van het rapport geven weer dat de eiceldonatie op ethisch verantwoorde wijze gebeurt.

Op basis van het onderzoek zijn aanbevelingen geformuleerd over vergoeding van donatie en selectie van donoren en ontvangers. In de Kamerbrief roept minister De Jonge de beroepsgroepen op om op basis van het voorliggend onderzoek tot overeenstemming te komen over een eventuele herziening van de huidige praktijk, met behoud van zorgvuldigheid.

Persbericht UMC Utrecht

Nederlandse eiceldonatie ethisch verantwoord

Vrouwen doneren hun eicellen daadwerkelijk vrijwillig aan Nederlandse eicelbanken, blijkt uit onderzoek. De oprichting van drie Nederlandse eicelbanken wakkerde een politiek maatschappelijke discussie aan. Er waren onder andere zorgen of de vergoeding van 900 euro een te grote rol zou spelen in het afstaan van eicellen. > Lees verder persbericht van UMC Utrecht

Meer informatie

Rapport 'Ethisch verantwoorde organisatie van eiceldonatie via eicelbanken in Nederland'

 

]]>
news-2973 Tue, 11 Sep 2018 15:46:19 +0200 Kennismagazine 'E-health & ethiek' verschenen http://kennismagazine.nictiz.nl/e-health-en-ethiek/start/ Het belang van ethiek bij e-health wordt steeds vaker onderschreven, maar hoe maak je dit nu concreet in de praktijk? Het kennismagazine ‘E-health & ethiek’ biedt praktische handvatten voor het bespreekbaar maken van ethische kwesties bij het toepassen van e-health. Dit magazine is 3 september overhandigd aan Annelien Bredenoord, o.a. hoogleraar Ethiek van Biomedische Innovatie.  

]]>
news-2971 Tue, 11 Sep 2018 11:49:11 +0200 6e Els Borst Lezing: Nieuwe voorplantingstechnologie, nieuwe familievormen, nieuwe ethische vragen? https://ceg.nl/publicaties/bekijk/6e-els-borst-lezing-nieuwe-voortplantingstechnologie-nieuwe-familievormen-nieuwe-ethische-vragen Op woensdag 5 september heeft Annelien Bredenoord, hoogleraar hoogleraar Ethiek van Biomedische Innovatie aan het UMC Utrecht en de Universiteit Utrecht, de 6e Els Borst Lezing uitgesproken met de titel Nieuwe voortplantingstechnologie, nieuwe familievormen, nieuwe ethische vragen?  

]]>
news-2866 Tue, 14 Aug 2018 09:54:52 +0200 "Geen morele redenen om tijdslimiet bij embryo-onderzoek niet te verdubbelen" https://www.uu.nl/nieuws/geen-morele-redenen-om-tijdslimiet-bij-embryo-onderzoek-niet-te-verdubbelen In landen waar embryo-onderzoek toegestaan is, bestaan ‘geen onweerlegbare, morele argumenten’ om de onderzoekslimiet op embryo’s niet te verdubbelen naar 28 dagen. Dat schrijven medisch-ethici Annelien Bredenoord en John Appleby in het tijdschrift EMBO Molecular Medicine.  

]]>
news-2818 Tue, 31 Jul 2018 15:15:36 +0200 De intenties van embryokweek zijn lovenswaardig, de consequenties niet https://www.trouw.nl/opinie/de-intenties-van-embryokweek-zijn-lovenswaardig-de-consequenties-niet~a74de60d/ Het verbod op het kweken van embryo's is er niet voor niets, betogen Theo Boer, hoogleraar Ethiek van de zorg aan de Theologische Universiteit Kampen, en Arthur Alderliesten, directeur van de VBOK, de organisatie die zich inzet voor de bescherming van het ongeboren kind.  

]]>
news-2817 Tue, 31 Jul 2018 15:12:21 +0200 Er zijn geen goede argumenten tegen kweek van embryo's https://www.trouw.nl/opinie/er-zijn-geen-goede-argumenten-tegen-kweek-van-embryo-s~a38d4269/ Het verbod op embryokweek bemoeilijkt het onderzoek naar nieuwe voortplantingstechnieken. Zo worden vrouwen en kinderen tot proefpersonen gemaakt, betogen Wybo Dondorp en Guido de Wert, die als ethici verbonden zijn aan de Universiteit Maastricht.  

]]>
news-2727 Mon, 09 Jul 2018 16:07:24 +0200 Kabinet stelt medisch-ethische agenda voor de komende jaren vast https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2018/07/06/kabinet-stelt-medisch-ethische-agenda-voor-de-komende-jaren-vast Met de Nota Medische Ethiek geeft het kabinet invulling aan de uitwerking van het regeerakkoord. In de nota, die aan de Tweede Kamer is gestuurd, wordt voor 3 overkoepelende thema’s – vraagstukken rond het begin van het leven, medisch-wetenschappelijk onderzoek en vraagstukken rond het einde van het leven – de agenda voor de komende jaren geschetst.  

]]>
news-2716 Thu, 05 Jul 2018 15:55:51 +0200 Digitale dokters. Een ethische verkenning van medische expertsystemen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/digitale-dokters-een-ethische-verkenning-van-medische-expertsystemen/ Medische expertsystemen kunnen artsen ondersteunen bij bijvoorbeeld het opstellen van een diagnose, prognose of behandelplan. In theorie kan dat leiden tot betere zorg, maar in de praktijk hebben de systemen de beloftes nog niet waargemaakt. Artsen kunnen het raadplegen van de systemen als een inefficiënte onderbreking van hun werk beschouwen of ten onrechte vertrouwen op een foute uitkomst. De komst van expertsystemen roept bovendien ethische vragen op. Hoe is bijvoorbeeld vast te stellen of een systeem het best mogelijke advies geeft voor een individuele patiënt als de werking van het systeem niet transparant is?  Voor een verantwoorde verdere ontwikkeling doen ontwikkelaars, artsen, patiënten en beleidsmakers er goed aan stil te staan bij deze kwesties en daarbij de lessen uit de praktijk mee te nemen.

Lees de volledige publicatie.

]]>
news-2721 Thu, 05 Jul 2018 15:16:34 +0200 Genoombreed onderzoek in de spreekkamer en ethische aspecten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/genoombreed-onderzoek-in-de-spreekkamer-en-ethische-aspecten/ Genoombreed onderzoek wordt steeds meer ingezet in de klinische praktijk. Daardoor komen allerlei zorgprofessionals vaker in aanraking met ethische dilemma’s waar voorheen vooral de klinisch geneticus zich over boog. Voor een ethisch verantwoorde invoering van genoombrede testen is naast een zorgvuldige afweging van autonomie en welzijn van patiënten en hun familieleden ook het perspectief van de samenleving van belang. Belangrijke keuzes die gemaakt moeten worden zijn wie er voor ‘whole genome sequencing’ (WGS) in aanmerking komen, hoe er op zinnige wijze informed consent verkregen kan worden bij zulke grote hoeveelheden genetische informatie, welke genetische informatie gedeeld moet worden met patiënten en of er actief gezocht moet worden naar pathogene mutaties. De opkomst van WGS beïnvloedt de morele verantwoordelijkheden van zorgprofessionals en vraagt om een bredere maatschappelijke discussie over ‘personalized medicine'. 

Het volledige artikel is te lezen via de website van het Nederlands Tijdschrift Voor Geneeskunde.

Lees meer over het verantwoorde wijze van invoeren van Whole Exome Screening (WES) in de kindergeneeskundige praktijk bij kinderen die wilsonbekwaam blijven en bij kinderen die hoogstwaarschijnlijk wilsbekwaam worden. Het onderzoek richt zich op de ethisch thema’s zoals ‘geïnformeerde toestemming van ouders’, ‘instemming van kinderen’ en ‘(toekomstige) autonomie’.

Projecten: 731010005 en 731010013

]]>
news-2640 Mon, 25 Jun 2018 13:14:33 +0200 Oproep Nederlandse Vereniging voor Bio-ethiek Podiumbijdragen: ‘Medicalisering van de zwangerschap’ https://nvbioethiek.wordpress.com/2018/06/23/oproep-nvbe-podiumbijdragen-medicalisering-van-de-zwangerschap/ Het NVBe Podium voor Bio-ethiek nodigt uit om voor 13 augustus een bijdrage te schrijven over het thema ‘Medicalisering van de zwangerschap’. Ontwikkelingen op dit vlak zetten aan tot nadenken en vragen om ethische reflectie. Wilt u een bijdrage leveren aan het Podium? Lees hiervoor eerst de voorwaarden.  

]]>
news-2626 Wed, 20 Jun 2018 15:05:01 +0200 Annelien Bredenoord houdt zesde Els Borst Lezing https://www.skipr.nl/actueel/id34903-annelien-bredenoord-houdt-zesde-els-borst-lezing.html Prof. dr. Annelien Bredenoord, hoogleraar ethiek van biomedische innovatie aan het UMC Utrecht, houdt dit jaar de Els Borst Lezing op woensdagmiddag 5 september 2018 in Den Haag.  

]]>
news-2613 Mon, 18 Jun 2018 15:44:43 +0200 Prenatale screening met NIPT: resultaten na 1 jaar https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/prenatale-screening-met-nipt-resultaten-na-1-jaar/ Zwangeren in Nederland kiezen vaker voor de NIPT (Niet Invasieve Prenatale Test) dan voor de combinatietest. Daarbij test de Nederlandse NIPT nauwkeuriger dan eerder werd verwacht. Dit zijn de resultaten na het eerste jaar van de TRIDENT-2 studie. Voorkeur voor NIPT

De NIPT is een testmethode waarbij het bloed van de zwangere wordt gebruikt om te testen of er bij het ongeboren kind aanwijzingen zijn voor down-, edwards of patausyndroom. De NIPT wordt sinds 1 april 2017 in het kader van de TRIDENT-2 studie aangeboden naast de combinatietest. Dit betekent dat de zwangere alléén kan kiezen voor de NIPT als ze meedoet aan de studie.
Tot nu toe heeft 42% procent gekozen voor de NIPT, dit gaat om ongeveer 73.000 vrouwen. Vóór de introductie van deze niet invasieve test deed 34% van de zwangeren de combinatietest. In het eerste jaar van de introductie van de nieuwe test tijdens de TRIDENT-2 studie koos 3% van de vrouwen voor de combinatietest.

NIPT nauwkeuriger dan verwacht

Uit het eerste jaar onderzoek blijkt dat, na een afwijkende NIPT uitslag, de kans dat er echt sprake is van het down-, patau- of edwardsyndroom, hoger is dan verwacht. Dit betekent dat de Nederlandse NIPT nauwkeuriger test dan op basis van eerdere studies werd verwacht.
Na een afwijkende NIPT is altijd vervolgonderzoek nodig om vast te stellen of het ongeboren kind de aandoening heeft. Met een vlokkentest of vruchtwaterpunctie kan zekerheid worden gegeven.

De NIPT in onderzoeksverband: TRIDENT-2 studie

In Nederland hebben zwangere vrouwen en hun partners de keuze of ze wel of geen prenatale screening willen. Zij worden goed geïnformeerd over de mogelijke keuzes. Als zwangeren willen deelnemen aan prenatale screening kunnen zij kiezen tussen de al bestaande combinatietest en de NIPT.
De aanbieding van de NIPT is onderdeel van de TRIDENT-2 studie. In deze studie wordt onderzocht wat de beste manier is om het aanbod van NIPT in te richten. Daarnaast kijkt de studie naar de uitvoering in de dagelijkse praktijk. Alle stappen, van de counseling aan zwangere vrouwen en de test die gedaan wordt in het laboratorium tot aan de zwangerschapsuitkomsten, zullen worden bekeken. Ook wordt onderzocht welke keuzes zwangere vrouwen maken m.b.t. deze prenatale screening en wat hun ervaringen met de NIPT zijn.

Meer informatie

ZonMw Projecten over NIPT

]]>
news-2448 Tue, 08 May 2018 13:25:28 +0200 Ethiek onderzoek naar kunstmatige embryo’s https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/ethiek-onderzoek-naar-kunstmatige-embryos/ Met stamcellen kunnen 3D-structuren worden gecreëerd die lijken op miniorganen, zogenoemde organoïden. Inmiddels lukt het ook om met stamcellen embryoachtige structuren te creëren. Deze zogeheten embryoïden of kunstmatige embryo’s, gaan in de toekomst waarschijnlijk steeds beter op natuurlijke embryo’s lijken. Er kan een moment komen dat ze de potentie hebben om uit te groeien tot een mens, waarmee ze voldoen aan de definitie van een embryo volgens de Embryowet.
Nu deze wetenschappelijke ontwikkeling nog in een pril stadium is, financiert het ZonMw-programma Ethiek en Gezondheid in opdracht van het ministerie van VWS parallel aan deze ontwikkeling gedegen ethisch onderzoek. Dit onderzoek moet resulteren in een ethisch kader waarbinnen deze ontwikkeling verantwoord kan plaatsvinden.

Aanvullende informatie


]]>
news-2225 Mon, 05 Mar 2018 13:16:19 +0100 ELSI Servicedesk is live https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/elsi-servicedesk-is-live/ De ELSI Servicedesk is een Servicedesk voor Ethische, Juridische en Maatschappelijke Vraagstukken Over Personalized Medicine & Next Generation Sequencing.
De nationale Servicedesk helpt onderzoekers, professionals, ethici, juristen, beleidsadviseurs, patiënten en patiëntvertegenwoordigers om problemen op het gebied van ELSI (Ethical, Legal, Social Implications) aan te pakken door informatie en advies beschikbaar te stellen.
ELSI Servicedesk

]]>
news-2190 Tue, 20 Feb 2018 22:00:18 +0100 Start onderzoek preventie van infectieziekten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/start-onderzoek-preventie-van-infectieziekten/ Nieuw onderzoek draagt bij aan de vermindering van het aantal zieke mensen door infectieziekten. Dit voorjaar starten 9 onderzoeken naar onder andere kinkhoestvaccinatie, seksueel risicogedrag en een app om urineweginfecties te voorkomen. Deze onderzoeksprojecten zijn gehonoreerd bij de laatste subsidieronde van het programma Infectieziektebestrijding 2014-2017. Vaccinatieparadox

Patiënten met een gestoord immuunsysteem lopen een verhoogd risico op infectieziekten. Tegen een aantal infectieziekten is bescherming mogelijk door vaccinaties. Vaccinaties werken echter minder goed bij een gestoord immuunsysteem. Een paradox dus: vaccinaties zijn het minst werkzaam zijn bij die groep mensen die er het meeste baat bij zou hebben. Een langlopende studie onderzoekt hoe vaccinaties tegen 2 belangrijke en potentieel dodelijke infectieziekten optimaal kunnen worden ingezet in deze kwetsbare populatie. Het gaat om de virusziekte hepatitis A en bacteriële infecties veroorzaakt door de pneumokokkenbacterie. AMC werkt in dit onderzoek samen met RIVM, St. Antonius Ziekenhuis en University College Roosevelt.

Een ander langlopend onderzoek analyseert onder welke voorwaarden een ethisch verantwoord vaccinatiebeleid, gericht op externe effecten, gerechtvaardigd is. Ook wordt onderzocht wanneer gezondheidsautoriteiten gerechtigd zijn om dergelijke vaccinaties routinematig, overtuigend of anderszins proactief uit te voeren. Wageningen University, in samenwerking met RIVM en WHO, voert dit onderzoek uit.

Op zoek naar de optimale kinkhoestvaccinstrategie

Te vroeg geboren baby’s (prematuren) lopen het grootste risico op ernstige kinkhoest die leidt tot langdurige ziekenhuisopname. Daarom worden aanstaande moeders in veel landen gevaccineerd tegen kinkhoest in het 3e trimester van de zwangerschap. Er zijn aanwijzingen dat het vaccineren van vrouwen in dat stadium van de zwangerschap mogelijk te laat is voor voldoende overdracht van antilichamen voor deze prematuren. Een langlopend project onderzoekt het optimale vaccinatieschema. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door RIVM in samenwerking met UMC Utrecht.

TNO werkt samen met Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV), RIVM en University Maastricht aan een ander langlopend onderzoek naar maternale kinkhoestvaccinatie. Een groot aantal zwangere vrouwen heeft moeite met beslissen of ze wel of niet voor de maternale kinkhoestvaccinatie moeten kiezen. Dit project onderzoekt welke manier van communiceren het beste aansluit bij hun twijfels. Is dat gepersonaliseerde online communicatie en/of informatiebijeenkomsten in groepsverband?

Hepatitis C en hiv bij MSM

Er is dringend behoefte aan effectieve interventies gericht op het verminderen van risicogedrag. Zo kunnen re-infecties van hepatitis C bij mannen die seks hebben met mannen (MSM), worden voorkomen. Een langlopende studie evalueert het effect van 2 innovatieve interventies en de combinatie ervan op het risicogedrag bij MSM. GGD Amsterdam werkt voor dit project samen met AMC, Aids Fonds – Soa Aids Nederland, OLVG en UMC Utrecht.

Een ander onderzoek richt zich op hiv bij MSM. Hoe vallen veranderingen in risicovol seksueel gedrag samen met veranderingen in risicoperceptie bij MSM? Hoe zijn verschillen tussen risicogedrag en risicoperceptie gerelateerd aan het risico op een hiv-infectie? UMC Utrecht en GGD Amsterdam werken samen in dit onderzoek.

Infectiepreventiemaatregelen

Radboudumc, Icare Thuiszorg, Thuiszorg Pantein, en Verian Thuiszorg onderzoeken hoe de infectiepreventiemaatregelen in de Nederlandse thuiszorg er uitzien en hoe we die kunnen verbeteren.

LUMC, in samenwerking met AMC en Universiteit Leiden voeren een onderzoeksproject uit om de vraag te beantwoorden of een smartphone-applicatie onnodig (langdurig) gebruik van katheters voorkomt en daarmee katheter-geassocieerde urineweginfecties.

Salmonella

Zijn herhaalde milde Salmonella-infecties gerelateerd aan het risico op darmkanker? Deze studie wordt uitgevoerd door het RIVM.

Programma Infectieziektebestrijding

Preventie van infectieziekten in de openbare gezondheidszorg is de focus in het programma Infectieziektebestrijding 2014-2017. Onderzoek moet bijdragen aan het verminderen van het aantal zieke mensen door infectieziekten. Recent zijn 9 subsidieaanvragen gehonoreerd:

  • 4 korte projecten van 18 tot 24 maanden
  • 5 langer lopende projecten van 36 tot 48 maanden

Voor deze ronde waren 58 projectideeën ingediend. Deze hebben geleid tot 19 volledige subsidieaanvragen, waarvoor nu 9 zijn gehonoreerd. De 1e resultaten verwachten we in 2020.

Aan deze 2e subsidieronde ging een eerdere ronde vooraf. De 6 gehonoreerde projecten van  die 1e ronde zijn in 2014 gestart.

Waarom moeten we infectieziekten bestrijden?

Infectieziekten vormen een blijvend risico voor de volksgezondheid. Zij veroorzaken soms een ernstige ziektelast bij voorheen gezonde mensen. Mensen met een verminderde weerstand hebben een grotere kans op infectieziekten. De actualiteit leert dat infectieziekten onze voortdurende aandacht verdienen omdat opduikende pathogenen de volksgezondheid blijven bedreigen. Deze kunnen een nieuwe epidemie veroorzaken.

Gezondheidsbescherming

Het programma Infectieziektebestrijding maakt, samen met de programma’s Non-alimentaire zoönosen, Antibioticaresistentie en Lyme, deel uit van het cluster Gezondheidsbescherming bij ZonMw.

Meer informatie

]]>
news-2153 Fri, 09 Feb 2018 14:03:05 +0100 Het beste voor je baby https://www.nemokennislink.nl/publicaties/het-beste-voor-je-baby/ Tegenwoordig zijn steeds meer ziektes te voorkomen door baby’s te testen vóór de geboorte. Of zelfs voordat ze verwekt worden, door de ouders te testen. Maar wie bepaalt wat het beste is voor je baby? Tijdens NEMO Kennislink Live sprak moderator Desiree Hoving met drie experts over hoe de ethiek verandert met de nieuwste ontwikkelingen.  

]]>
news-2151 Fri, 09 Feb 2018 13:49:30 +0100 Kinderen ervaren weinig hinder van wetenschappelijk onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kinderen-ervaren-weinig-hinder-van-wetenschappelijk-onderzoek/ Kinderen ervaren van veel wetenschappelijk onderzoek nauwelijks last. De reistijd, lang wachten of niet weten wat komt, vinden zij belangrijke nadelen. Van alles te weten komen over hun eigen lichaam of andere -zieke- kinderen kunnen helpen, motiveert hen om mee te doen. Dat zeggen kinderen in het proefschrift van Mira Staphorst van het Erasmus MC dat zij verdedigt op woensdag 21 juni 2017.  

]]>
news-2150 Fri, 09 Feb 2018 13:46:51 +0100 Proeven met mensen https://www.biomaatschappij.nl/product/proeven-met-mensen/ In de uitgave 'Proeven met mensen' van Biowetenschappen en Maatschappij wordt een actueel overzicht gegeven van de verschillende aspecten van mensgebonden onderzoek in ons land, met een terugblik naar een soms beschamend verleden en een kijkje in een onzekere toekomst.  

]]>
news-2504 Thu, 07 Dec 2017 13:14:00 +0100 Kamerbrief over medisch-ethische vraagstukken https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kamerbrief-over-medisch-ethische-vraagstukken/ Minister De Jonge (VWS) informeert de Tweede Kamer over de stand van zaken op het terrein van de medische ethiek, onder andere over de onderwerpen euthanasie en abortus. Bekijk het document op de website van Rijksoverheid

]]>