In 2022 hebben 10 projecten aanvullende subsidie gekregen om hun onderzoek te verdiepen rond het thema gender en jeugd. In deze projecten worden o.a. de verschillen op het gebied van sekse en gender onderzocht, om de zorg voor kinderen in Nederland te verbeteren.

De rol van sekse en gender bij huiselijk geweld en kindermishandeling en de effecten van hulp die hierna verleend wordt

In dit project worden aanvullende analyses gedaan op een uniek databestand. Het bestand bevat gegevens van moeders, vaders en kinderen die rapporteren over de aard, ernst en frequentie van huiselijk geweld en kindermishandeling. Ook is er informatie over hechting, opvoeding, ervaren problemen door alle respondenten, hulp die ze hebben ontvangen en effecten die daarmee zijn bereikt. Naast sekse van zowel ouders als kinderen, hebben we achtergrondvariabelen en persoonlijkheidsbeschrijvingen verzameld op basis waarvan we een genderprofiel kunnen maken. Denk bij achtergrondgegevens aan culturele achtergrond, leeftijd, maar ook de rol die ouders spelen in de opvoeding, zoals werk en inkomen, en hoeveel tijd de ouder met het kind doorbrengt. Gegeven het inzicht dat het in het kader van huiselijk geweld en kindermishandeling meer gaat om gender dan om sekse (De Vaan et al, 2021), kunnen we met zo’n genderprofiel in deze multi-observationele dataset tal van nieuwe vragen beantwoorden.

Projectgegevens
Projectnummer: 7440412210002
Looptijd: 17-10-2022 t/m 17-10-2023
Projectleider: drs. B. Tierolf
Verwey-Jonker Instituut

Primair project: Als de kracht van ouders ver te zoeken is: een quasi experiment naar de werkzaamheid van de werkwijze van de Veilig Verder Teams

Voorkomen & Versterken: Hoe bevorderen we de duurzame betrokkenheid van vaders in gezinnen van ouders met een LVB?

In de praktijk van ondersteuning aan gezinnen van ouders met een licht verstandelijke beperking (LVB) worden vaders nog te weinig betrokken. Vaders met LVB geven zelf ook aan dat ze zich buitengesloten voelen door hulpverleners van het gezin. We weten echter dat de betrokkenheid van vaders een positieve invloed heeft op de ontwikkeling van kinderen, en op het gezinsfunctioneren. Het is daarom belangrijk dat hulpverleners de betrokkenheid van vaders in de opvoeding en bij het gezin stimuleren en bevorderen. Omdat nog onduidelijk is wat hierin werkt, wordt in dit project onderzocht wat de betrokkenheid is van vaders uit een gezin waarin een ouder een LVB heeft, en hoe deze versterkt kan worden. Vaders en hun hulpverleners worden bevraagd. De nieuwe kennis wordt direct omgezet in tools om het contact met de vaders te verbeteren, de vaders actief te betrekken bij dreigende opvoedproblemen, en de veerkracht van en samenwerking met de vaders en hulpverleners te versterken.

Projectgegevens
Projectnummer: 07440412210003
Looptijd: 1-12-2022 t/m 1-6-2024
Projectleider: M. van Nieuwenhuijzen
Partners voor Jeugd

Primair project: Lerende gemeenschap met en voor gezinnen van ouders met LVB: tijdig bereiken, signaleren van en anticiperen op opvoedproblematiek, versterken van de samenwerking met het (in)formele netwerk en veerkracht

Gendersensitief werken voor kinderen van gedetineerde vaders

In het al lopende project Ouder in Detentie ondersteunen we kinderen van gedetineerde vaders bij het omgaan met de detentie van vader. In dit aanvullende project onderzoeken we hoe we daarbij rekening kunnen houden met verschillen tussen jongens, meisjes en non-binaire kinderen. We doen literatuuronderzoek en raadplegen ouders, kinderen, praktijkprofessionals en landelijke experts. We ontwikkelen een ondersteuningsaanpak die rekening houdt met deze verschillen. We ontwikkelen hierover ook een training voor professionals. We onderzoeken daarnaast hoe gedetineerde vaders hun vaderschap invullen vanuit de gevangenis. We onderzoeken hoe zij omgaan met de spanning tussen een omgeving waarin zij hard moeten zijn en de zachte kant van het vaderschap. We doen literatuuronderzoek en we interviewen vaders en professionals. Hoe kunnen professionals en vrijwilligers dit thema bespreekbaar maken? We ontwikkelen materialen die hen daarbij helpen, plus een training waarin zij dit kunnen oefenen.

Projectgegevens
Projectnummer: 07440412210004
Looptijd: 1-10-2022 t/m 1-2-2024
Projectleider: dr. M. A .Hoing
Avans hogeschool

Primair project: Ouder in Detentie

De rol van sekse en gender in interventies voor gezinnen met meervoudige en complexe problemen

Het onderzoek van het consortium gezinnen met zware opvoedproblemen (ZOP) en meervoudige en complexe problemen (GMCP) heeft kennis geleverd over de inhoud en werkzame elementen van interventies voor deze gezinnen. Tot nu toe zijn sekseverschillen in problemen, inhoud en effectiviteit van deze interventies onderbelicht gebleven. Nog sterker zijn verschillen in genderidentiteit of seksuele oriëntatie van jongeren onderbelicht in onderzoek en praktijk, terwijl LHBTIQA+ jongeren oververtegenwoordigd zijn in de jeugdhulp. Dit onderzoek heeft daarom tot doel om zicht te krijgen op 1) verschillen tussen jongens en meisjes in aangeboden zorg en effectiviteit daarvan 2) de mate waarin professionals in hun werk sensitief zijn ten aanzien van specifieke behoeften, problemen en risico’s van jongens en meisjes en van LHBTIQA+ jongeren. De resultaten van het onderzoek worden verwerkt in webinars, kennisclips en een handreiking voor professionals.

Projectgegevens
Projectnummer: 7440412210006
Looptijd: 1-12-2022 t/m 1-6-2024
Projectleider: L. Visscher
Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG)

Primair project: Thema 6. What Works for Severe Parenting Problems/Multiproblem Families - hoofdstudie

Verbetering van oudertraining voor kinderen met ADHD: de rol van sekse en gender

ADHD ziet er vaak anders uit bij meisjes dan bij jongens, maar de behandeling is meestal identiek. Ook oudertraining, de belangrijkste nietmedicamenteuze behandeling, is op dit moment hetzelfde voor jongens en meisjes. In dit project onderzoeken we of oudertraining bij jongens en meisjes even goed werkt. Daarnaast onderzoeken we of ouders mannelijker opvoedgedrag laten zien bij jongens en vrouwelijker opvoedgedrag bij meisjes, en zo ja, of dit van invloed is op de effectiviteit van oudertraining.

We doen dit met behulp van een eerder opgebouwde grote internationale database (zie paint-studies.nl), die gegevens bevat over de effectiviteit van oudertraining bij 2500 kinderen (29% meisjes). Het project zal inzicht geven in de invloed van sekse en gender op de effectiviteit van oudertraining bij kinderen met ADHD. Met deze kennis kan oudertraining in de toekomst mogelijk gerichter en beter gepersonaliseerd worden gegeven

Projectgegevens
Projectnummer: 7440412210007
Looptijd: 1-12-2022 t/m 1-6-2024
Projectleider: dr. A.P. Groenman
Accare

Primair project: Thema 3. Kennisbevordering over de effectiviteit van psychosociale interventies voor kinderen met ADHD en druk gedrag

Gendergelijk Poelenburg: Mannenemancipatie voor en door jongerenwerkers en jongeren in wijkgericht werken

Dit project richt zich op het overbruggen van genderongelijkheid in het jongerenwerk in de wijk Poelenburg/Peldersveld in Zaandam. Terwijl jongerenwerkers willen werken aan gelijke toegang tot voorzieningen en gelijke ontwikkelkansen voor jongens en meiden, zien we in het onderzoek ‘Kansrijk Poelenburg’ dat een deel van de jongerenwerkers onbedoeld een onveilige sfeer reproduceert waarin dominante (macho) vormen van mannelijkheid de ontwikkelruimte voor meiden, non-binaire jongeren en lhbtqia+-jongeren beperkt. In dit onderzoek worden jongerenwerkers en jongeren uit de buurt aan de hand van trainingen en activiteiten betrokken bij het onderwerp mannenemancipatie om gendergelijkheid en -diversiteit te stimuleren. Op basis van het onderzoek ontwikkelen we drie activiteiten en een workshop die jeugdprofessionals en beleidsmakers hands-on tools biedt om dit onderwerp te adresseren op een manier die aansluit bij de grootstedelijke leefwereld van jongeren en gendergelijkheid bevordert.

Projectgegevens
Projectnummer: 07440412210009
Looptijd: nog toevoegen
Projectleider: dr. J. Prins
Hogeschool Inholland

Primair project: Kansrijk Poelenburg: Samenwerking tussen jeugdprofessionals en jonge rolmodellen in wijkgericht werken

Welke rol spelen genderpatronen en mate van betrokkenheid bij de opvoeding van ouders bij behandelmotivatie en -effectiviteit van jongens en meisjes die zijn verwezen naar de jeugd GGZ?

Behandelingen in de jeugd GGZ houden onvoldoende rekening met verschillen tussen gezinnen. Door beter naar deze verschillen te kijken kunnen behandelingen meer op maat worden gemaakt. Ouders hebben een grote rol in de behandeling van hun kind. Moeders en vaders verschillen vaak in de betrokkenheid en de manier van omgaan met hun kind. Hierbij zijn ook zogenaamde genderrollen van belang. Hoe ouders met hun kind omgaan kan ook verschillen tussen zonen en dochters. Daarnaast hebben meisjes vaker angst en depressie problemen, en jongens meer gedragsproblemen. Traditioneel neemt de moeder nog steeds de meeste zorgtaken op zich. Over de invloed van vaders is nog steeds weinig bekend. In dit onderzoek kijken we naar genderrollen en hoe deze van invloed zijn op de verschillende typen problemen van jongens en meisjes in de behandeling binnen de jeugd GGZ. Genderrollen onderzoeken we door te kijken naar opvoedstijlen, de betrokkenheid van vaders, werkparticipatie en eenoudergezinnen.

Projectgegevens
Projectnummer: 07440412210011
Looptijd: -
Projectleider: prof. dr. P.J. Hoekstra
Accare

Primair project: Het grote probleem van no show en onvoldoende verbetering in de jeugd GGZ: onderzoek naar cliëntfactoren in verband met behandeluitval of non-respons bij jongeren met gedrags- of emotionele problemen in de jeugd-GGZ

Welke impact heeft de kwaliteit van de gehechtheid met moeder of vader op de psychosociale ontwikkeling van hun dochter of zoon? Een dyadisch perspectief vanuit de moeder-dochter, moeder-zoon, vader-dochter en vader-zoon relatie

Dit onderzoeksproject richt zich op de volgende vraag: heeft de mate van gehechtheid met moeder of met vader een verschillende impact op de ontwikkeling van hun dochter of hun zoon? Het meeste onderzoek naar de relatie tussen gehechtheid en de ontwikkeling van kinderen is vooral gericht op moeders. We willen in dit onderzoek kijken naar de vier mogelijke ouder-kind dyades: moeder-dochter, moeder-zoon, vader-dochter, vader-zoon. Verder kijken we naar twee soorten uitkomsten: probleemgedrag en mentaliseren. Bij welke dyade zijn de gevolgen van de kwaliteit van de gehechtheid voor de ontwikkeling van het kind het sterkst? En bij welke dyade zijn de gevolgen van de kwaliteit van de gehechtheid voor de ontwikkeling van het kind het zwakst?

Projectgegevens
Projectnummer: 07440412210012
Looptijd: nog toevoegen
Projectleider: dr. M.J. Noom
Universiteit van Amsterdam (UvA)

Primair project: Doorontwikkeling van een screeningsinstrument voor problematische gehechtheid bij kinderen van 2 t/m 5 jaar (AISI)

Perinatale interventie ‘Troosten en Slapen’ voor vader en moeder

In Nederland bereiden we aanstaande ouders nog weinig voor op het huilen, troosten en slapen van hun baby. In een lopend onderzoek ‘Troosten en slapen met de Happiest Baby-methode (HBM) voor álle ouders’ onderzoeken we hoe de HBM het best kan worden aangeboden door de Jeugdgezondheidszorg en het sociale wijkteam aan (aanstaande) ouders in structureel kwetsbare omstandigheden. Het is bekend dat betrokkenheid van vaders excessief huilen doet afnemen en slapen van een baby kan doen toenemen. In deze aanvullende aanvraag willen we de betrokkenheid van vaders vergroten. We onderzoeken overeenkomsten en verschillen tussen moeders en vaders in de beleving en toepassing van troostmethoden. Met de resultaten passen we het landelijke scholingsaanbod en scholingsmaterialen voor JGZ professionals aan.

Projectgegevens
Projectnummer: 07440412210015
Looptijd: 1-12-2022 t/m 31-5-2024
Projectleider: drs. W.M. Harskamp – van Ginkel
Amsterdam UMC, locatie VUmc

Primair project: Troosten en slapen met de Happiest Baby-methode voor álle ouders

Psychosociale gezondheid, stressvolle levensgebeurtenissen en hulp zoek gedrag van de ouders: zijn er sekseverschillen bij jonge kinderen?

Het grote aantal gezinnen dat in de eerste levensjaren van hun kind te maken krijgt met stressvolle levensgebeurtenissen en de verschillende gevolgen die deze gebeurtenissen kunnen hebben voor jongens en meisjes, benadrukken het belang van meer inzicht in het effect van geslacht op de ontwikkeling van psychosociale problemen bij kinderen. Er is meer kennis nodig of, en in hoeverre deze associatie beïnvloed wordt door hulpzoekend gedrag van ouders. Ook is het van belang vast te stellen waar, en bij wie ouders hulp zoeken bij hun zorgen over de psychosociale ontwikkeling van hun kind. Als zij hulp zoeken kan inzicht in de wensen en behoeften van ouders ten aanzien van hulp helpen om hulp beter af te stemmen. Dit project gebruikt data uit eerdere ZonMw-projecten en betrekt ouders en professionals in de jeugdgezondheidszorg door middel van interviews.

Projectgegevens
Projectnummer: 07440412210016
Looptijd: 1-12-2022 t/m 31-5-2024
Projectleider: dr. A. van Grieken
Erasmus MC

Primair project: Thema 5. CIKEO-Consortium Integratie Kennisbevordering Effectiviteit Opvoedonzekerheid-interventies; Kennisbevordering over de effectiviteit van interventies rondom opvoedonzekerheid (preventief en lichte problematiek) en Mag het ietsje minder zijn? Het terugdringen van de vragenlijstdruk bij het signaleren van psychosociale problemen in de JGZ

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website