Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Angst en depressie zijn de meest voorkomende problemen bij kinderen en jongeren. Er zijn veel interventies voor de preventie en behandeling van deze problemen. In de eerste fase van deze studie zijn deze interventies in kaart gebracht en dit overzicht omvat 21 interventies gericht op angst, 19 op depressie en 18 die zich richten op zowel angst als depressie. Deze interventies zijn geanalyseerd op vorm (bijv. individueel-groep, aantal sessies) en op inhoud (welke technieken komen erin voor). Vervolgens is er gekeken welk onderzoek er in Nederland gedaan is naar de werkzaamheid van deze interventies en wat er internationaal bekend is over de effectiviteit van behandelingen voor angst en depressie met speciale aandacht voor doelgroepen, werkzame bestanddelen en kosteneffectiviteit. Hierbij zijn recente meta-analyses en systematische reviews t/m 2015 geraadpleegd. Tot slot is er middels een kleine survey onder professionals bekeken wat de bruikbaarheid is van de betreffende interventies. Deze informatie toont aan dat veel onderzoek naar de betreffende interventies over het algemeen positieve resultaten laat zien: er zijn goede behandelingen beschikbaar, Opvallend is dat meerdere interventies veelvuldig onderzocht zijn, maar dat er vrijwel geen verdiepend onderzoek beschikbaar is dat werkzame bestanddelen van die behandelingen in kaart brengt of de kosteneffectiviteit. In de klinische praktijk is er vooral behoefte aan flexibiliteit en afstemming op de individuele cliënt.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het merendeel van de interventies voor angst en depressie is gebaseerd op cognitieve gedragstherapie en bevat derhalve veel overeenkomstige elementen. De internationale literatuur toont aan dat cognitieve gedragstherapie voor zowel angst als depressie nog steeds het meest onderzocht en bewezen is en benoemt ook interpersoonlijke therapie voor depressie bij adolescenten als effectief. De behandelingen blijken effectief onafhankelijk van sekse, comorbiditeit en groeps- of individuele aanbiedingsvorm. Beschikbare behandelingen zijn effectief voor zowel adolescenten als voor bassischool kinderen, zij het dat de effecten bij adolescenten soms iets sterker zijn. Ook zijn er aanwijzingen dat behandelingen die zich richten op een specifieke angststoornis nog wat effectiever zijn. Ouderbetrokkenheid heeft doorgaans geen meerwaarde bij angstbehandeling, tenzij mogelijk zeer specifiek en beperkt ingezet op het bekrachtigen van ‘dapper gedrag’. Opvallend is dat behandelingen langer dan 8 zittingen effectiever zijn dan kortere behandelingen voor zowel angst als depressie en dat 1 tot 4 boostersessies binnen drie maanden na de behandeling de effecten versterken en langer laten aanhouden. Het minste weten we nog over de werkzame bestanddelen binnen de betreffende interventies en ook ten aanzien van kosteneffectiviteit is meer onderzoek gewenst. Met de huidig beschikbare kennis ligt het voor de hand dat vervolgonderzoek zich in eerste instantie richt op technieken uit de cognitieve gedragstherapie (en mogelijk IPT). Ook lijkt het belangrijk dat interventies gericht op preventie en behandeling van angst en depressie dus in ieder geval elementen moeten bevatten die binnen deze theoretische kaders van belang worden geacht. Voor angst is dat in ieder geval exposure en voor depressie een vorm van (fysieke/gedrags-)activatie.

Concluderend kan gesteld worden dat de kennis uit deze fase een mooie en solide basis biedt voor toekomstig meer doelgericht onderzoek naar de werkzame bestanddelen van angst- en depressiebehandelingen, naar de klinische toepasbaarheid en kosteneffectiviteit.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het thema betreft preventie en behandelingsprogramma’s voor kinderen en jeugd met internaliserende problemen zoals angst en depressie. Het gaat hier om individuele en groepsprogramma’s, inclusief e-health, serious gaming en andere technologisch-innovatieve interventies. Het gaat om zowel preventieve als behandelingsprogramma’s in zowel school, thuis, online, ambulant als residentiële context. Zowel angst als depressie behoren tot de meest voorkomende problematieken bij kinderen, adolescenten en volwassenen en gaan gepaard met grote lijdenslast, problemen op andere leefgebieden (schoolprestaties, sociale contacten), comorbiditeit (bijv. gedragsproblemen) en chroniciteit.

Er is een groot, nationaal consortium gevormd van experts op het gebied van onderzoek en praktijk van angst- en depressie interventies, gecoördineerd door de Academische Werkplaats Jeugd Nijmegen, de enige in Nederland die zich expliciet richt op internaliserende problemen van kinderen en jeugd. Dit consortium zal in Fase 1 een actuele stand van zaken van interventies geven en dit valideren bij praktijkinstellingen, een analyse doen van diverse factoren (zoals dosering, sequentie, doelgroep, vereisten professional, kosten-effectiviteit), en vervolgens zal een lijst van werkzame bestanddelen gemaakt worden. Daarnaast wordt onderzoek (meta-analyses, mega-analyses, expert oordelen (oa client), en nieuw empirisch onderzoek) en de implementatiestrategie voor Fase 2 voorbereid.

 

 

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website