Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Doelstelling van dit project was gezinnen met een vraag over de ontwikkeling en het opgroeien van het kind zo vroeg mogelijk te signaleren en integrale hulp te bieden, passend bij hun hulpvraag, wensen en mogelijkheden, via jeugdteams. Middels co-creatie met eindgebruikers (professionals, ouders) is de SamenStarten App doorontwikkeld tot de OKT App. Deze is bedoeld voor jeugdteams, zoals het Ouder- en kindteam (OKT) in Amsterdam, met verschillende disciplines en te gebruiken bij verschillende gezinnen, in verschillende opvoedcontexten en met ruimte voor diverse werkmethoden. Resultaten van een proefimplementatie laten zien dat de OKT App kan helpen bij het bieden van hulpverlening, passend bij de vraag en mogelijkheden van het gezin. Ook kan die bijdragen aan de eigen kracht en het benutten van het sociale netwerk van ouders, via gezamenlijke besluitvorming. Professionals en managers ervaren een aantal belemmeringen, die moeten worden aangepakt voor de uitrol van de OKT App.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Op basis van de gebruikerseisen, afgeleid uit de behoefteanalyse, is de OKT App ontwikkeld. De voornaamste vernieuwingen ten aanzien van de SamenStarten App zijn de vormgeving, uitbreiding van de iconen, opdelen van iconen middels drie leeftijdsspecifieke sjablonen, verdere specificatie van de iconen, uitbreiding van de voorlichting en het ecogram. Met deze vernieuwingen is getracht bij te dragen aan de OKT-hulpverlening aan alle ouders, met extra aandacht voor samen leren, samenwerken, verbinden en het centraal stellen van het gezin.

 

De belangrijkste resultaten van de proefimplementatie met de OKT App luiden als volgt. De OKT App is in zes maanden tijd bij ongeveer 75 gezinnen ingezet. De verschillende onderdelen van de OKT App zijn gebruikt; het meest het scherm voor Vraagverheldering en het minst het scherm met de Voorlichting. De OKT-professionals is gevraagd in welke mate de app in te zetten is bij al doelgroepen. Op een schaal van 1, helemaal niet, tot 5, helemaal wel, gaven zij een score van 3,4 (SD=1,03). De OKT-professionals waardeerden het gebruiksgemak OKT App, op een schaal van 1, laagst, tot 5, hoogst, met een 3,5 (SD=,44). De ouders gaven een gemiddelde score van 3,6 (SD=,55).

 

Ten aanzien van het OKT-hulpverleningsproces gaven professionals met de OKT App N(=12), in vergelijking met collega’s zonder app (N=16), een hogere score voor de mate waarin zij in gesprek konden gaan met een diverse groep van cliënten (bv. laag/hoog opgeleid, jongeren, vaders, moeders, verschillende culturele achtergronden) over vragen die zij hadden over de ontwikkeling van hun kinderen en hun gezinssituatie (t(27)= 2,99, P=,006).

 

Ten aanzien van het effect van de OKT-hulpverlening rapporteerden professionals met de OKT App, in vergelijking met collega’s zonder app, sterker dat zij ervaarden dat de cliënt:

• Zich voldoende bekwaam voelt om zelf de hulpvraag aan te pakken (t(27)=2,60, P= ,015);

• Zich bewust is wie er uit zijn/haar sociale netwerk kan helpen (t(27)=3,43, P= ,002);

• Zich voldoende bekwaam voelt om haar/zijn sociale netwerk aan te spreken (t(27)=2,51, P= ,017).

 

De ouders waarbij de OKT App was ingezet (N=15), in vergelijking met de ouders zonder app (N=17), gaven een significant betere score voor:

• Gedeelde hulpvraag met de OKT-professionals (t(30)=2,30, P=.029);

• Gezamenlijke besluitvorming over het gespreksonderwerp met de OKT-professionals (t(30)= 3,45, P=,002);

• De mate waarin zij duidelijkheid van het advies hebben om te begrijpen wat het precies voor hen betekent (t(30)=2,63, P=,013);

• Weten welke vrienden, familie of kennissen hen konden helpen bij hun hulvraag, indien relevant (t(14)=3,67, P= ,003).

 

De ouders waarbij de OKT app niet was ingezet gaven gemiddeld een significant hogere score op de vraag over de mogelijkheid vragen aan de professional te stellen (t(30)= 3,956, P<,000).

 

Positieve punten volgens ouders waren dat de app hielp om in gesprek te komen over lastige onderwerpen (met behulp van iconen), prioriteit te geven aan onderwerpen (schalen), informatie op-maat te verkrijgen, een persoon in het eigen netwerk te vinden die kan helpen (ecogram) en een gespreksverslag te ontvangen (mail). Verbeterpunten voor de OKT App waren aanbieden van (betere) uitleg van de betekenis van iconen, presentatie van de iconen op meer overzichtelijke wijze en aanbieden van suggesties voor instanties in het ecogram.

 

Professionals noemden de volgende bevorderende factoren voor de implementatie van de OKT App: voldoende tijd om de app eigen te maken en te gebruiken (training, proef); de app is toe te passen in verschillende settingen (o.a. bureau, school, thuis); de app sluit aan bij eigen werkwijze. Belemmerende factoren waren: op technisch gebied, slecht internet (wifi, bereik mobiel) waardoor de app niet altijd werkte en de app werkt niet op eigen hardware; op organisatiegebied, door de introductie van het perspectiefplan, meer aandacht voor specialistische hulp waar de OKT App niet voor is bedoeld, en het ontbreken van afspraken binnen de teams over gebruik van de OKT App; op niveau van de innovatie zelf, de app was niet voor alle professionals en ouders makkelijk te gebruiken.

 

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Ouders met hulpvragen over de ontwikkeling en groei van hun kind en over hun gezin kunnen, sinds de transitie, in steeds

meer gemeenten terecht bij jeugdteams. In Amsterdam is uiting gegeven aan de nieuwe jeugdwet en jeugdteams met

multidisciplinaire ouder- en kindteams (OKT), oa jeugdverpleegkundigen en -artsen, schoolmaatschappelijk

werkers en pedagogen. Zij zijn voorlopers in Nederland.

 

Om de OKT te ondersteunen wordt in co-creatie met eindgebruikers (professionals en ouders) de OKT App ontwikkeld en een proefimplementatie verricht. Deze

app kent alle voordelen van de SamenStarten App en extra functies die bijdragen aan het behalen van de

transformatiedoelstellingenen overkomen van de uitdagingen die daarbij binnen jeugdteams worden ervaren.

 

De onderzoeksvragen binnen dit project zijn:

1) Hoe kan de SamenStarten App worden aangepast tot OKT App om de OKT-professionals, met verschillende disciplines, te

ondersteunen in het contact met alle gezinnen, in verschillende opvoedcontexten, met ruimte voor diverse werkmethoden?

2) In hoeverre draagt de OKT App bij aan de samenwerking tussen OKT professionals, passende en integrale hulpverlening, gezamenlijke besluitvorming, eigen kracht van ouders, het benutten van het sociale netwerk en de waardering van ouders van de hulpverlening?

 

De projectgroep verricht de volgende onderzoeks- en implementatieactiviteiten: 1) behoefteanalyse onder OKT-professionals (incl. professionals die ervaringen hebben met SamenStarten App) en ouders tav de OKT App; 2) obv de behoefteanalyse wordt een eisenpakket opgesteld voor de aanpassing van de SamenStarten App tot OKT App; 3) de aanpassingen worden iteratief doorgevoerd, inclusief een pilot; 4) een proefimplementatie wordt verricht met de OKT App met een toets op proces en effect. Een OKT met app wordt vergeleken met een OKT die handelen volgens de vigerende werkwijze (zonder app). Ten aanzien van effect worden gemeten: samenwerking tussen professionals; integraliteit en passendheid hulpverlening; gezamenlijke besluitvorming, eigen kracht, inzet hulp uit sociaal netwerk; de waardering van de hulpverlening. Data wordt verzameld via vragenlijsten bij professionals en interviews met ouders.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Tot dus ver zijn de volgende activiteiten verricht en resultaten behaald.

 

1) Behoefteanalyse onder OKT-professionals en ouders

Tijdens de behoefteanalyse zijn er met professionals en ouders zogenaamde journey maps opgesteld: visuele documentaties die individuele behoeften van gebruikers illustreren evenals de interactie met het beoogde systeem (in deze de OKT App) om deze behoeften te vervullen, binnen het werkproces. In stap 1 van de behoefteanalyse is met professionals in een groter verband (OKT-brede bijeenkomsten) gevraagd naar verschillende aspecten van de hulpverlening vanuit perspectief van professional en ouder v.w.b. fases, activiteiten, contexten, betrokkenen, eventuele knelpunten en behoeften ten aanzien van digitale ondersteuning.

 

2) Eisenpakket voor de aanpassing van de SamenStarten App tot OKT App

Ten behoeve van het eisenpakket is bij kleinere groepjes per OKT een eerste concept van OKT App gepresenteerd (volgend uit resultaten stap 1), waarbij professionals zijn bevraagd hoe deze past binnen het hulpverleningsproces en kan helpen eventuele knelpunten op te lossen.

 

3) Eerste versie OKT App en pilot

Tenslotte is een pilot verricht met een eerste versie van de OKT App. Professionals hebben gedurende een maand de app uitgeprobeerd bij verschillende cliënten. Vervolgens is in groepsverband met hen gesproken over voordelen van de app en belemmerende factoren. Ouders is gevraagd hoe zij de verschillende onderdelen van de app evalueren (obv functie, interactie, look&feel en inhoud) en met name de nieuwe functionaliteiten tav de SamenStarten App, zoals uitbreiding iconen en het ecogram. Een opvallend resultaat is dat ook jongeren naast ouders positief zijn over de OKT App.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

ACHTERGROND EN RELEVANTIE

Ouders met hulpvragen over de ontwikkeling en groei van hun kind en over hun gezin kunnen, sinds de transitie, in steeds meer gemeenten terecht bij jeugdteams. De professionals in het team kijken samen met de ouders en kinderen welke hulp nodig is. En welke instantie de hulp kan bieden. In Amsterdam is uiting gegeven aan de nieuwe jeugdwet en jeugdteams met multidisciplinaire ouder- en kindteams (OKT), bestaande uit oa jeugdverpleegkundigen en -artsen, schoolmaatschappelijk werkers en pedagogen. Zij zijn daarmee voorlopers in Nederland.

 

De SamenStarten App, in 2013 ontwikkeld voor de JGZ, biedt naar verwachting ondersteuning aan jeugdteams, zoals OKT, en daarmee aan de transformatiedoelstellingen. De SamenStarten App is ontwikkeld als gesprekstool voor JGZ-professionals ter ondersteuning van het signalerings- en verwijsprogramma SamenStarten. Met de SamenStarten App verloopt de communicatie met de ouders over de hulpvraag, het bieden van preventieve hulp passend bij het gezin en het versterken opvoedkennis en -vaardigheden efficiënter en effectiever.

 

GGD A’dam en SAG, uitvoerders van de JGZ binnen de OKT, hebben ervaring met de SamenStarten App. Zij zijn van mening dat de app bij uitstek kan bijdragen aan de samenwerking binnen de OKT. Ook niet-verpleegkundige OKT-professionals, die betrokken zijn bij dit projectvoorstel, zien de meerwaarde van de SamenStarten App. Zij verwachten dat deze app, met enkele aanpassingen, bij kan dragen aan verdere borging van waar de OKT voor staat: samen leren, samenwerken, verbinden en het centraal stellen van het gezin. Daarmee wordt bijgedragen aan de kwaliteit en efficiëntie van hun hulpverlening en de waardering van de ouders en kinderen. De gewenste aanpassingen vloeien voort uit het verschil tussen de uitvoeringspraktijk van de OKT en die van het huidige SamenStarten programma.

 

Daarnaast ervaart de OKT, in lijn met andere jeugdteams in Nederland, een aantal uitdagingen. Deze betreffen optimale samenwerking tussen professionals, met enerzijds behoud van voldoende ruimte voor het eigen professionele werkmethoden en anderzijds centraal stellen van de wensen en eigen kracht van ouders. Met de introductie van de OKT app, gebaseerd op de SamenStarten App, beogen we jeugdteams, zoals de OKT, hierin verder te ondersteunen.

 

DOELSTELLING

Doelstelling van dit project is gezinnen met een vraag over de ontwikkeling en het opgroeien van het kind zo vroeg mogelijk integrale hulp te bieden, passend bij hun hulpvraag, wensen en mogelijkheden. Belangrijk daarbij is de verdere verbetering van de samenwerking binnen multidisciplinaire jeugdteams.

 

Om deze doelstelling te bereiken worden een proefimplementatie en evaluatie van de OKT App in Amsterdam verricht. Deze app kent alle voordelen van de SamenStarten App en extra functies die bijdragen aan het behalen van de transformatiedoelstellingenen overkomen van de uitdagingen die daarbij binnen jeugdteams worden ervaren.

De onderzoeksvragen binnen dit project zijn:

1) Hoe kan de SamenStarten App worden aangepast tot OKT App om de OKT-professionals, met verschillende disciplines, te ondersteunen in het contact met alle gezinnen, in verschillende opvoedcontexten, met ruimte voor diverse werkmethoden?

2) In hoeverre draagt de OKT App bij aan de samenwerking tussen OKT professionals, passende en integrale hulpverlening, gezamenlijke besluitvorming, eigen kracht van ouders, het benutten van het sociale netwerk en de waardering van ouders van de hulpverlening?

 

METHODE

De projectgroep verricht de volgende onderzoeks- en implementatieactiviteiten: 1) behoefteanalyse onder OKT-professionals, (incl. professionals die ervaringen hebben met SamenStarten App) en ouders tav de OKT App; 2) obv de behoefteanalyse wordt een eisenpakket opgesteld voor de aanpassing van de SamenStarten App tot OKT App; 3) de aanpassingen worden iteratief doorgevoerd, inclusief een pilot; 4) een proefimplementatie wordt verricht met de OKT App met een toets op proces en effect. Een OKT met app wordt vergeleken met een OKT die handelen volgens de vigerende werkwijze (zonder app). Ten aanzien van effect worden gemeten: samenwerking tussen professionals; integraliteit en passendheid hulpverlening; gezamenlijke besluitvorming, eigen kracht, inzet hulp uit sociaal netwerk; de waardering van de hulpverlening. Data wordt verzameld via vragenlijsten bij professionals en interviews met ouders.

 

VERWACHT RESULTAAT

Met dit onderzoek wordt bijgedragen aan de verdere uitrol van de OKT App in Amsterdam en andere gemeenten die, in het kader van de transitie, werken met multidisciplinaire en wijkgerichte ‘jeugdteams’ vergelijkbaar met OKT, zoals bij projectlid Zuidzorg.

 

BETROKKEN ORGANISATIES EN EXPERTISE

De projectgroep heeft ruime ervaring met het gezamenlijk verrichten van onderzoek in de JGZ, oa in het kader van de SamenStarten App. De projectgroep bestaat uit GGD Amsterdam, SAG, OKT programmateam, Zuidzorg, Pharos, EagleScience en NCJ en wordt gecoördineerd door TNO.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website