Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De inzet van een Specialistisch Ondersteuner Jeugdgezondheidszorg (SOJ) in de JGZ in Nijmegen en de gedragswetenschapper jeugd (GW) ter ondersteuning van huisartsen in Renkum stonden in dit project centraal. Het betreft innovatieve werkwijzen met als doel de verbinding tussen professionals en de signalering en verwijzing van psychosociale - en gezinsproblematiek in de basiszorgvoorzieningen te verbeteren.

 

De SOJ/GW vervullen drie taken:

1. verbinding maken in de vierhoek (JGZ, sociaal wijkteam (SWT), huisarts en jeugd-GGZ);

2. triageren en toeleiding naar passende ondersteuning;

3. ouders en jeugdigen (0-18 jaar) kortdurend begeleiden.

 

De initiatieven in beide gemeenten verschilden aanmerkelijk qua aard en inhoud. Deze zijn daarom los van elkaar onderzocht en beschreven. In totaal is ongeveer 2/3 van de jeugdigen door SOJ/GW doorverwezen naar andere ondersteuning. Het betrof voor ongeveer de helft verwijzingen naar generalistische basis of specialistische GGZ. De belanghebbenden (ouders, onderwijs, huisartsen, JGZ, SWT, jeugd-GGZ) bleken positief over de SOJ/GW en zien de meerwaarde.

Het is niet mogelijk om op basis van de resultaten uitspraken te doen over de effectiviteit of een blauwdruk te geven voor verdere implementatie. Wel zijn enkele aandachtspunten geformuleerd voor een brede implementatie.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In dit project evalueerden we de inzet van de SOJ in Nijmegen en de GW in Renkum. De SOJ functie werd vervuld door twee professionals met ieder een aanstelling van 4 uur per maand. Zij zagen in een periode van anderhalf jaar (2018/19) 36 jeugdigen, 22 jongens en 14 meisjes. De kinderen waren gemiddeld 3,4 jaar oud en waren verwezen vanuit de JGZ. De GW werd door twee professionals opgestart met een functieomvang van totaal 1 fte. De GW zagen in een periode van twee jaar (2017/18) 133 jeugdigen, 67 jongens en 66 meisjes. Deze jeugdigen waren gemiddeld 10,5 jaar oud en vooral door huisartsen verwezen naar de GW.

 

De problematiek van jeugdigen die de SOJ bezochten leek gemiddeld zwaarder te zijn dan van jeugdigen die contact hadden met de GW. Meest voorkomende ingangsklachten van kinderen bij de SOJ waren problemen in de ontwikkeling of met betrekking tot sociale interactie en/of non-verbale communicatie. Bij de GW werden jeugdigen het meeste gezien vanwege problematiek rondom angst/dwang en/of stemming.

 

Begeleiding door de SOJ bestond meestal uit 1 of 2 contacten, bij de GW betrof dit gemiddeld 3 contacten. In beide initiatieven lag de focus vooral op triage/screeningsdiagnostiek en kortdurende ondersteuning.

 

Ongeveer twee derde van de jeugdigen werden door SOJ/GW doorverwezen naar andere ondersteuning. Het betrof ongeveer voor de helft verwijzingen naar de GGZ.

 

Uit dossierinformatie van de JGZ in Nijmegen (N = 300) en Renkum (N = 1070) bleek dat de JGZ normaliter zeer beperkt verwijst bij bevindingen op het vlak van psychosociale problematiek of gezinsproblemen. Wel bleek bij 0-4 jarigen sprake van een hoog aantal extra contactmomenten en waren er, met name bij 4-8 jarigen relatief veel onderzoeken op indicatie voor psychosociaal functioneren en cognitieve ontwikkeling van kinderen. Mogelijk wordt bij bevindingen door de JGZ zelf extra ingezet op vraagverheldering, kortdurende begeleiding, enzovoorts, zonder daarbij door te verwijzen buiten de organisatie.

 

Ter evaluatie van de SOJ en GW is gesproken met belanghebbenden (ouders, onderwijs, huisartsen, JGZ, sociaal wijkteam, jeugd-GGZ). Zij waren positief en zagen de meerwaarde van een dergelijke professional voor jeugdigen, hun ouders en professionals.

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In dit project staat de inzet van een Specialistisch Ondersteuner Jeugd (SOJ) in de JGZ centraal. De SOJ betreft een veelbelovende innovatieve werkwijze die mogelijk kan zorgen voor verbinding tussen professionals (o.a. JGZ, huisarts, sociaal wijkteam, onderwijs, jeugd-GGz), en de signalering en verwijzing van psychosociale problemen door de JGZ kan verbeteren. De werkwijze bestaat reeds in enkele gemeenten in de huisartsenzorg (daar SOH genoemd; Specialistisch Ondersteuner voor de Huisarts). Deze werkwijze wordt uitgebreid naar de JGZ.

 

De SOJ richt zich op psychosociale- en gezinsproblematiek bij jeugdigen van 0 t/m 18 en vervult drie taken:

 

a) verbinding maken tussen JGZ, sociaal wijkteam, huisarts, onderwijs en jeugd-GGz;

b) screeningsdiagnostiek, probleemverheldering, triageren en toeleiding naar passende psychosociale ondersteuning en gezinshulp;

c) ouders en jeugdigen kortdurend begeleiden (incl. overbruggingszorg).

 

Het doel van het onderhavige project betreft het doorontwikkelen, beschrijven en evalueren van deze innovatieve werkwijze in de JGZ.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In dit project vindt evaluatie plaats van twee pilots gericht op specialistische ondersteuning jeugd in de Jeugdgezondheidszorg:

 

1) Gedragswetenschappers jeugd, vanaf januari ’17 werkzaam in de gemeente Renkum bij de GGD Gelderland Midden (t/m januari 2018 82 cliënten begeleid).

 

2) Specialistische ondersteuners voor de jeugdarts op het terrein van de jeugd GGZ (SOJ J GGZ), vanaf december ’17 werkzaam op consultatiebureau Dukenburg en consultatiebureau Nijmegen-West van de GGD Gelderland Zuid.

 

Het project levert informatie over:

- welke jeugdigen worden verwezen naar de SOJ en verwijspatronen van de JGZ met of zonder SOJ,

- welke werkzaamheden de SOJ uitvoert en wat dit kost,

- tevredenheid van ouders, jeugdigen en andere professionals,

- aandachtspunten voor verdere implementatie van de SOJ.

 

Resultaten worden begin of medio 2019 verwacht.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

 

De JGZ heeft in het sociale domein te maken met een complexe samenwerking tussen organisaties (o.a. huisarts, sociaal wijkteam, jeugd-GGz), en kan ondersteuning gebruiken voor een verbeterde samenwerking tussen deze organisaties. Een betere samenwerking betekent ook dat jeugdigen met problemen sneller en op integrale wijze zorg kunnen ontvangen.

Een veelbelovende innovatieve werkwijze die kan zorgen voor verbinding tussen organisaties en de signalering en verwijzing van psychosociale problemen door de JGZ kan verbeteren, is de inzet van een Specialistisch Ondersteuner Jeugd (SOJ) in de JGZ. De werkwijze bestaat reeds in enkele gemeenten in de huisartsenzorg (daar SOH genoemd; Specialistisch Ondersteuner Huisartsen). Deze werkwijze wordt uitgebreid naar JGZ.

 

De SOJ richt zich op psychosociale- en gezinsproblematiek bij jeugdigen van 0 t/m 18 en vervult drie taken:

1) verbinding maken in de vierhoek JGZ, sociaal wijkteam, huisarts en jeugd-GGz;

2) triageren en toeleiding naar alle vormen van psychosociale- en gezinshulp;

3) ouders en jeugdigen kortdurend begeleiden.

 

Het doel van het onderhavige project betreft het doorontwikkelen, beschrijven en evalueren van deze innovatie werkwijze in de JGZ.

De volgende vraagstellingen staan o.a. in het project centraal:

- Welke jeugdigen worden door de JGZ naar de SOJ doorgestuurd?

- Voert de SOJ de werkwijze uit zoals beoogd?

- Treden er door de inzet van de SOJ andere verwijspatronen van de JGZ op dan zonder de inzet van de SOJ?

- Zijn professionals in de vierhoek (JGZ, huisartsen, sociaal wijkteam en jeugd-GGz en ouders en jeugdigen tevreden over de inzet van een SOJ en de samenwerking in het sociale domein?

 

Dit project heeft een looptijd van 24 maanden en bevat de volgende fases:

 

Fase 1: Opstart

Een projectgroep wordt geformaliseerd. De projectgroep zorgt voor de uitvoer van het onderzoek. Er wordt eveneens een expertgroep ingesteld met lokale belanghebbenden, zoals jeugdigen en ouders, huisarts, lid sociaal wijkteam, JGZ en GGz, deze is verantwoordelijk voor de invulling van de werkwijze van de SOJ en begeleidt de evaluatie.

 

Fase 2: Doorontwikkeling werkwijze SOJ in de JGZ

In de gemeente Renkum starten ze al voor de aanvang van dit onderzoek met de inzet van een SOJ. Deze werkwijze wordt in kaart gebracht, evenals de eerste ervaringen met de werkwijze (diepte-interviews). Ook wordt de werkwijze in de huisartenpilots beschreven. Op basis van deze gegevens wordt een concept werkwijze voor de SOJ opgesteld en ter becommentariëring voorgelegd aan de expertgroep, resulterend in een nieuwe werkwijze van de SOJ voor de deelnemende gemeenten.

 

Fase 3: Evaluatie SOJ in de JGZ

In ten minste twee gemeenten voert de SOJ de werkwijze uit. Vervolgens wordt de inzet van de SOJ op kwalitatieve en kwantitatieve wijze geëvalueerd.

 

3A. Kwalitatieve evaluatie

Er worden 12 casusevaluaties uitgevoerd. Bij elke casusevaluatie zijn tenminste drie professionals aanwezig die betrokken zijn bij de casus (bijv. JGZ, SOJ, huisarts, jeugd-GGZ). Een casus wordt diepgaand besproken en de tevredenheid over de inzet SOJ, uitvoering van de werkwijze, kwaliteit van de samenwerking tussen de JGZ en het sociaal domein komen in elk geval aan bod. Ten slotte worden 12 ouders/jeugdigen geïnterviewd over de tevredenheid van de inzet van de SOJ.

 

3B. Kwantitatieve evaluatie

Een exploratieve kwantitatieve vergelijking wordt gemaakt tussen regio’s MET een SOJ en regio’s ZONDER SOJ. Gedurende 8 maanden wordt data van 700 jeugdigen in de leeftijd van 0-18 jaar door JGZ-professionals en de SOJ verzameld. De JGZ registreert o.a. de verwijzingen vanwege psychosociale problematiek van de jeugdige of problemen in het gezin. De SOJ brengt de acties die hij/zij heeft uitgevoerd bij alle kinderen (ongeacht of ze via huisarts of JGZ zijn doorgestuurd) in kaart. Dit betreft advies, kortdurende begeleiding en verdere verwijzing. De vergelijking richt zich op veranderde verwijspatronen van de JGZ met en zonder inzet van de SOJ. Een uitsplitsing wordt gemaakt naar aard en ernst van de problematiek en enkele achtergrondkenmerken van de jeugdige/gezin (zoals leeftijd en geslacht jeugdige, etniciteit en opleidingsniveau).

 

Met behulp van een vragenlijst wordt de tevredenheid van ouders en jeugdigen over de inzet van de SOJ geëvalueerd. Tot slot wordt een digitale vragenlijst uitgezet onder professionals (JGZ, huisartsen en wijkteams) in het sociale domein, in de regio's MET en ZONDER SOJ, die ingaat op de samenwerking in het sociale domein.

 

Fase 4: Afronding en kennisoverdracht

De resultaten van het project worden gedeeld door het verspreiden van een factsheet via GGD kennisnet en relevante nieuwsbrieven, door het schrijven van een artikel en door een presentatie te houden op een relevant congres. Een klankbordgroep met vertegenwoordigers van landelijke organisaties en beroepsverenigingen adviseert over de implementatie van de innovatieve werkwijze naar andere gemeenten.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website