Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Met dit zorgpaden project is in samenwerking met beroepsverenigingen, wetenschap, kenniscentra en praktijk het concept ‘zorgpaden’ toegepast binnen de JGZ en de CJG’s in de provincie Zeeland. Hiervoor zijn naast de gebruikelijke zorg twee zorgpaden ontwikkeld:

 

• Een volg-zorgpad met ‘e-consult’ waarbij kinderen en ouders op een andere manier gevolgd worden met behulp van e-consulten. Een e-consult begint met de uitnodiging aan ouders om online vragenlijsten over de ontwikkeling en opvoeding van hun kind in een speciaal beveiligd ouderportaal in te vullen. Na het invullen krijgen de ouders een terugkoppeling van hun ‘eigen’ jeugdverpleegkundige, over de ingevulde vragenlijsten en eventueel aanvullend gestelde vragen.

• Een zorgpad ‘module opvoeding’ met interventies en extra contactmomenten rondom opvoeden, gericht op samenwerking met ouders en ketenpartners in het CJG.

 

Het inschatten van het risico en de daaraan gekoppelde keuze voor een bepaald zorgpad gebeurt door de jeugdverpleegkundige op de leeftijd van 18 maanden op basis van de SPARK. Met de SPARK gaat de jeugdverpleegkundige in gesprek met de ouders en beslissen in samenspraak welk van de zorgpaden het best passend is bij hun kind en hun gezin: care-as-usual, zorgpad ‘module opvoeding’ of volg-zorgpad ‘e-consult’.

 

Met een quasi-experiment binnen de Zeeuwse praktijk is het proces van zorgpad ontwikkeling gevolgd en zijn de verschillende zorgpaden vergeleken.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De groepen in de twee ontwikkelde zorgpaden verschillen significant van elkaar qua populatiekenmerken en op ontwikkeling en opvoeding gemeten met de SPARK en oudervragenlijsten als ASQ, ASQ-SE en de NOSIK. Het blijkt goed mogelijk om kinderen en hun ouders met een laag risico te volgen middels e-consulten. Al hoewel de e-consulten qua technische uitvoering nog niet het beoogde niveau hebben bereikt en de jeugdverpleegkundigen hebben moeten dealen met vele technische problemen zit er in vergelijking met de care-as-usual reeds nu verschil in en is te boeken tijdswinst aannemelijk te maken. Ouders zijn uiterst positief waar de ervaringen van JGZ professionals ten tijde van het project vooral gekleurd werden door de vele technische problemen waar zij tegenaan liepen. Het positieve oordeel van de ouders die professionals bij de terugkoppeling van de eerste resultaten van dit project ontvingen, geeft belangrijke input voor vervolg. CJG coördinatoren en JGZ regiomanagers van de aan het project deelnemende teams zijn het er unaniem over eens dat ‘module opvoeding’ een instrument is die alle CJG processen versterkt. Er zijn afspraken gemaakt om de start die met dit project gemaakt is verder vorm te geven.

 

Concluderend stellen wij dat het werken met zorgpaden binnen de JGZ en CJG mogelijk is. Zorgpaden worden vooral door ouders positief gewaardeerd. Een zorgpad is een tool om de ketenzorg binnen het CJG te versterken. Met dit innovatieve project is het concept zorgpaden voor het eerst getest binnen de JGZ en CJG. Het biedt voldoende aanknopingen voor vervolg en doorontwikkeling. Echter nader onderzoek naar het gebruik en effectiviteit van zorgpaden in de jeugdgezondheidszorg is wenselijk.

 

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De jeugdgezondheidszorg (JGZ) hanteert het wettelijke basistakenpakket als leidraad voor het handelen. Ingegeven door vernieuwingen, en organisatorische en budgettaire veranderingen heeft de JGZ vragen over flexibiliseren van contactmomenten, klantenperspectief en ketenzorg binnen het Centra voor Jeugd en Gezin (CJG).

 

Verschillende zorgsectoren hebben ervaring met het gebruik van zorgpaden. Een zorgpad omschrijft alle stappen die een persoon doorloopt in het gehele zorgtraject. Het gebruik van zorgpaden heeft verbetering van de zorgverlening en het centraal stellen van de behoeften van patiënten als resultaat opgeleverd.

 

Dit innovatieve project heeft als doel het concept zorgpaden toe te passen binnen de JGZ en CJG, en te onderzoeken of het gebruik van zorgpaden een antwoord kan bieden op de vragen die er leven binnen de JGZ en CJG zoals hierboven beschreven.

 

Door de projectgroep, waarin beroepsvereniging, wetenschap en praktijk samenwerken, zijn twee zorgpaden ontwikkeld: een ‘standaard’ zorgpad met gebruik van e-consulten (volg-zorgpad) en een ‘modulair’ zorgpad bij verhoogd en hoog risico op ontoereikende opvoedingsvaardigheden (moduele opvoeding). De vraag is of het gebruik van zorgpaden binnen JGZ leidt tot efficiënter werken met gelijke of betere kwaliteit vergeleken met de nu gebruikelijke zorg. De uitkomstmaten zijn: aantal contactmomenten, gezondheidsuitkomsten van het kind, kosten en oordeel van ouder en professional.

 

In fase 1 van dit project zijn de concept zorgpaden verder doorontwikkeld met input vanuit ouders en in nauwe samenwerking met JGZ en CJG professionals. In fase 2 loopt deze doorontwikkeling verder in samenwerking met de professionals en technisch met behulp van de leverancier van het DDJGZ.

 

Met een quasi-experiment binnen 8 Zeeuwse CJG’s wordt vergeleken of het gebruik van zorgpaden in de peuterperiode binnen JGZ en CJG leidt tot efficiënter werken met een minstens gelijke of zelfs betere kwaliteit ten opzichte van ‘care-as-usual’ (=richtlijn contactmomenten). Hiervoor worden op de leeftijd van 18 maanden door de jeugdverpleegkundige op basis van de Structured Problem Analysis of Raising Kids (SPARK) enkele specifieke groepen onderscheiden. Momenteel hebben de eerste geïncludeerde kinderen in één van de twee ontwikkelde zorgpaden de leeftijd van 2 jaar bereikt.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In fase 1 werden expertmeetings georganiseerd met de JGZ teams van de experimentele regio’s. Hierin werden motivatie, ideeën, weerstanden, inhoud van e-consult en behoefte aan training besproken. Op basis hiervan werd het volg-zorgpad verder uitgewerkt en teruggekoppeld aan de experts.

 

Voor de module opvoeding werden expertmeetings georganiseerd met de verschillende CJG ketenpartners om gezamenlijk dit zorgpad verder uit te werken. In deze expertmeeting kwamen motivatie en achtergrond voor een zorgpad, structuur, inhoud, en afspraken over verantwoordelijkheden, verwijzing en terugkoppeling aan bod. Deze bijeenkomsten maakten echter ook de discussie los rond taken en verantwoordelijkheden van de CJG ketenpartners. Een op zich waardevolle discussie maar hierdoor was er onvoldoende ruimte om samen te werken aan het uitwerken van het zorgpad ‘module opvoeding’. Een andere aanpak om per mail een casus te doorlopen met de vraag om ieders aandeel in het plan van aanpak in deze casus aan te leveren, kreeg te weinig respons.

 

Na onvoldoende resultaat uit fase 1 voor het gezamenlijk uitwerken van het zorgpad ‘module opvoeding’ binnen het CJG is na overleg met een afvaardiging van CJG-coördinatoren en Jeugdverpleegkundigen een voorstel uitgewerkt om toch het doel te bereiken. Dit is aan de projectgroep voorgelegd en het besluit genomen om een workshop te organiseren waarbij een externe procesbegeleider met expertise op het vlak van zorgpaden en een externe begeleider in de rol van ouder zullen worden ingehuurd.

 

Om ook ouders direct bij de start actief te betrekken en hun mening te kunnen meenemen tijdens de verdere ontwikkeling van de zorgpaden werden vanuit het DDJGZ at random 60 ouders van kinderen in de leeftijd van 18 maanden tot 3,9 jaar uitgenodigd voor een focusgroep. Er waren weinig concrete aanmeldingen (n=3) maar wel veel positieve afmeldingen met aanbod dat ze wel graag willen meedenken als ouder(s). Tien ouders werden als aanvulling op de focusgroep telefonisch geïnterviewd. Uit deze gesprekken (focusgroep en interviews) met ouders bleek dat ze altijd graag lengte en gewicht willen weten en geen bezwaar hebben tegen vragenlijsten maar het wel vervelend vinden dat je hiervan bijna nooit een terugkoppeling krijgt. Deze informatie is meegenomen in de ontwikkeling van met name het volg-zorgpad.

 

In fase 2 van het project is het e-consult voor het volg-zorgpad ontwikkeld in samenwerking met Topicus (leverancier van het bij GGD Zeeland gebruikte DD JGZ). Een wijzigingsvoorstel om koppeling met de landelijke basisdataset te maken is ingediend. Voor het e-consult krijgen ouders voorafgaand een uitnodiging om in te loggen op het ouderportaal. Hier zien ouders de eerdere groeigegevens van hun kind op de groeicurve vanuit het kinddossier en staat anticiperende voorlichting rondom opvoeden afgestemd op de leeftijd van het kind. De groeigegevens kunnen ouders alleen bekijken, niet invullen. Ouders kunnen dit wel invullen in de iGrow app van TNO. Naar deze mogelijkheid wordt verwezen in de uitnodiging. Daarnaast krijgen ouders vragenlijsten aangeboden, de ASQ, ASQ-SE en NOSIK om voor ons een beeld te krijgen van de ontwikkeling van hun kind. Het eerste e-consult vindt plaats op de leeftijd van 2 jaar en vervangt daarmee het face-to-face contactmoment zoals gebruikelijk is de care-as-usual.

 

Als de vragenlijsten zijn ingevuld worden de antwoorden van de ouder zichtbaar in het DD JGZ voor de JGZ-professional. De jeugdverpleegkundigen scoren de lijsten aan de hand van de bij de vragenlijst horende scoringsmethoden. Hierop volgend word er door de jeugdverpleegkundige beoordeeld welke feedback naar de ouders volgt. Deze feedback is zoveel mogelijk gestandaardiseerd en voorzien van een bijlage met leeftijdspecifieke (ontwikkelings)spelletjes voor de komende periode. Deze e-consulten zijn een startpunt van waaruit verbeterde versies worden opgezet. Een voorbeeld hiervan is het automatisch uitrekenen van de bij de vragenlijst horende scoringsmethoden. Jeugdverpleegkundigen zijn inmiddels getraind en de eerste e-consulten vinden plaats.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De jeugdgezondheidszorg (JGZ) hanteert het wettelijke basistakenpakket als leidraad voor het handelen. Ingegeven door vernieuwingen, en organisatorische en budgettaire veranderingen heeft de JGZ vragen over flexibiliseren van contactmomenten, klantenperspectief en ketenzorg binnen het CJG. Dit innovatieve project heeft als doel het concept zorgpaden toe te passen binnen de JGZ en CJG als mogelijk antwoord op deze vragen. Een zorgpad omvat een heldere doelstelling en een beschrijving van alle zorgelementen. Belangrijke onderdelen zijn de communicatie tussen professionals en met cliënten en familie, en de coördinatie van het zorgproces door het definiëren van taken en rollen. Met dit concept is in de klinische zorg ervaring en kennis opgedaan, met een efficiëntere organisatie van kwalitatief goede zorg als resultaat. Zorgpaden binnen de JGZ zullen getoetst worden op efficiëntie en kwaliteit.

 

Huiskes en Schrijvers (2010) formuleren een aantal criteria voor zorgpaden: een zorgpad is aandoeningsgericht en beschrijft het pad dat de cliënt doorloopt; het is evidence­based; er is sprake van standaardisatie waarbij de (deel)verantwoordelijkheden en taken van professionals expliciet zijn uitgeschreven; het is duidelijk hoe cliënten worden betrokken bij besluitvorming en er zijn afspraken over controle op de uitvoering.

 

Door de projectgroep, waarin beroepsvereniging, wetenschap en praktijk samenwerken, zijn twee zorgpaden ontwikkeld: een ‘standaard’ zorgpad met gebruik van e-consulten en een ‘modulair’ zorgpad bij verhoogd en hoog risico op ontoereikende opvoedingsvaardigheden . In fase 1 van dit project worden deze zorgpaden verder doorontwikkeld in nauwe samenwerking met CJG professionals. In fase 2 zal met een quasi-experiment binnen 8 Zeeuwse CJG’s vergeleken worden of het gebruik van zorgpaden binnen JGZ en CJG leidt tot efficiënter werken met een minstens gelijke of zelfs betere kwaliteit ten opzichte van ‘care-as-usual’ (=richtlijn contactmomenten). Hiervoor worden op de leeftijd van 18 maanden door de jeugdverpleegkundige op basis van de Structured Problem Analysis of Raising Kids (SPARK) enkele specifieke groepen onderscheiden. Als uitkomstmaten worden meegenomen: het aantal contactmomenten; gezondheidsuitkomsten van het kind; kosten; en oordeel van zowel ouder als professional.

 

Als uit dit onderzoek blijkt dat werken met zorgpaden efficiënt is en positief gewaardeerd wordt, leidt het volgen van de toegepaste methodiek naar implementatie van andere zorgpaden (voor veel voorkomende problemen). Met het volgen van de toegepaste methodiek worden zorgpaden ook landelijk overdraagbaar en implementeerbaar voor andere JGZ organisaties en CJG’s waarbij ruimte is voor regionale aanpassing. Hiervoor zal een interactieve workshop ontwikkeld worden.

Het inzetten van zorgpaden is een vernieuwing in de uitvoering van de JGZ waarmee ook een tool wordt aangereikt voor de ketenzorg binnen het CJG. Het modulaire zorgpad draagt met name bij aan afstemmen van aanbod bij risicogroepen, zowel vanuit het perspectief van de professional als vanuit klantperspectief. Het standaard zorgpad draagt bij aan het flexibiliseren van contactmomenten en daarmee het op wetenschappelijke basis aanpassen van het huidige basistakenpakket. Bij minder gunstige resultaten geeft deze informatie bruikbaar inzicht in hiaten, belemmeringen en kansen voor het afstemmen van zorg en inrichting van het basistakenpakket.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website