Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In de periode 2014-2017 werd de JGZ richtlijn “Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen” ontwikkeld door TNO. De richtlijn is gericht op het bevorderen van gezond slaapgedrag en het verminderen van slaapproblemen bij kinderen van 0-18 jaar waarover vragen zijn bij ouders, de jeugdige zelf en/of professionals. De richtlijn werd samen met JGZ-professionals en experts op het gebied van slaap en de behandeling van slaapproblemen opgesteld. Op basis van systematisch literatuuronderzoek werd wetenschappelijke evidentie verzameld over slaap. Dit werd aangevuld met aanbevelingen uit de praktijk. De richtlijn werd in de praktijk getest bij drie JGZ organisaties. De richtlijn bestaat uit de volgende onderdelen:

1. Introductie gezonde slaap

2. Introductie slaapproblemen

3. Factoren die samenhangen met slaap

4. Preventie van slaapproblemen

5. Signalering en beoordeling van slaapproblemen

6. Interventie en begeleiding bij slaapproblemen

7. Samenwerken en doorverwijzen bij slaapproblemen

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De richtlijn is aangeleverd in een format wat geschikt is om de richtlijn webbased op de richtlijnwebsite van het NCJ. Daarnaast zijn de volgende producten opgeleverd: 1.Samenvattingskaart

2.Evidentie tabellen

3.BDS-Protocol

4.Rapportage “Indicatoren JGZ richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen”

5.Impactanalyse van het gebruik en invoering van de richtlijn in de praktijk, welke overzichtelijk is weergegeven in het document Randvoorwaardelijke implicaties volgens het format van het NCJ.

6.Power Pointpresentatie;

7.Document met geleerde lessen praktijktest richtlijn en aanbevelingen voor landelijke implementatie.

8.Slaaptips social media

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In november 2014 is TNO begonnen met de ontwikkeling van de JGZ Slaap en slaapgedrag van kinderen. Bij de start van het project is een denktank bij elkaar gekomen om overstijgend mee te denken over verschillende richtlijnen. De werkgroep is inmiddels 3 keer bij elkaar gekomen. In de eerste werkgroep vergadering zijn alle uitgangsvragen doorgenomen. Er is onder andere gekeken welke samengevoegd konden worden en welke literatuur belangrijk is. De eerste versies van de richtlijn zijn besproken tijdens de werkgroep bijeenkomsten in maart en juni 2015. In juni 2015 is de volgende conceptversie van de richtlijn voorgelegd aan de klankbordgroep. Zowel de werkgroep leden als de klankbordgroep leden leveren naast hun opmerkingen op de concept richtlijn, diverse artikelen, protocollen, richtlijnen ed aan. Wij verwachten met deze combinatie van experts met verschillende achtergronden en professionals uit de JGZ praktijk een zo helder en volledig mogelijke richtlijn te ontwikkelen, die ook goed toepasbaar is door het veld.

De conceptversie van de richtlijn wordt in de RAC vergadering van 14 september besproken.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In de werkgroep en klankbordgroep is besloten de volgende titel aan te houden: "JGZ richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen".

 

De eerste conceptversie is als volgt opgebouwd:

•Introductie (normaal slaapgedrag, slaapduur, omschrijving slaapproblemen en slaapstoornissen, prevalentie van slaapproblemen, gevolgen van slaapproblemen, sociaal-culturele verschillen in slaapgedrag, interventies bij kinderen met een slaapstoornis buiten de JGZ)

•Thema 1. Risicofactoren

•Thema 2. Preventie van slaapproblemen

•Thema 3. Signalering en beoordeling van slaapproblemen

•Thema 4. Interventie / begeleiding bij slaapproblemen

•Thema 5. Samenwerken en doorverwijzen bij slaapproblemen

•Lijst met afkortingen

•Totstandkoming Richtlijn

•Werkwijze

•Werkgroep en Klankbordgroep

•Cliënten participatie

•Verantwoording

•Wetenschappelijke bewijsvoering

•Zoekstrategie

•Evidentietabellen en niveau van bewijsvoering

•kennislacunes

•knelpuntenanalyse (als pdf)

•belangenverstrengeling

•Overige documenten bij de richtlijn

•Bijlage 1. Slaapstoornissen

•Bijlage 2. Vragenlijsten

•Bijlage 3. Uitgebreide anamnese bij slaapproblemen van kinderen en jongeren

•Bijlage 4 Dagboek

•Bijlage 5. Geneesmiddelen

•Bijlage 6. Slaaptips voor kinderen

•Bijlage 7. Slaaptips voor pubers en adolescenten

•Referenties

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Bij jonge kinderen worden slaapproblemen gedefinieerd aan de hand van de problemen die ouders ervaren met het (niet-)slapen van hun kind. Voor adolescenten en volwassenen kan de definitie van een slaapstoornis als volgt worden samengevat: voor minstens drie maanden lang, gedurende minstens drie nachten per week problemen met inslapen, doorslapen, te vroeg wakker worden en/of men voelt zicht niet voldoende uitgeslapen. De slaapproblemen veroorzaken problemen in het dagelijks functioneren en worden niet veroorzaakt door andere stoornissen, of externe factoren.

 

Slaapproblemen, een slaaptekort en daarbij behorende moeheid overdag kunnen bij jonge kinderen negatieve gevolgen hebben voor academische prestaties, emotionele respons en ongevallen. Bij adolescenten heeft een slaaptekort negatieve gevolgen voor de academische prestaties, depressie, angst, risicogedrag, auto-ongelukken, roken, alcohol en drugsgebruik. Slaapproblemen op jonge leeftijd zijn op latere leeftijd gerelateerd aan (zelf gerapporteerde) angst/de pressie klachten, aandachtsproblemen en agressief gedrag. Daarnaast kunnen slaapproblemen van kinderen ook zeer ernstige gevolgen hebben op de gemoedstoestand van ouders.

 

Prevalentiecijfers van slaapproblemen bij baby’s, peuters en kleuters liggen in internationale studies tussen de 20-30%. De prevalentie van slaapproblemen bij kinderen van 2 tot 14 jaar in Nederland ligt rond de 25%. Bij adolescenten ligt de prevalentie van slaapproblemen tussen de 7 en 36%.

 

Bij jonge kinderen zijn het ouderlijk gedrag, de cognities en emoties, de relatie en hechting tussen ouder en kind, het welzijn, psychopathologie en de sociaal-culturele context van ouders gerelateerd aan de slaap en slaapproblemen van hun kind.

Uit internationaal onderzoek blijkt dat er culturele verschillen zijn in het slapen van jonge kinderen.

 

Slaapproblemen kunnen voorkómen en verholpen worden, wat zowel bij kinderen als bij ouders tot gunstige (gezondheids-)effecten leidt. De JGZ hanteert op dit moment geen eenduidige aanpak met betrekking tot het voorkomen, signaleren en verminderen van slaapproblemen.

 

Een richtlijn ‘Slaap en Slaapgedrag’ die richting kan geven aan het handelen van JGZ-professionals is om meerdere redenen van belang:

1. Vanwege de rol van de JGZ bij preventie, signalering, vroege opsporing, ondersteuning, verwijzing en nazorg bij alle jeugdigen;

2. Vanwege de omvang van het probleem bij kinderen;

3. Vanuit de behoefte van professionals aan standaardisering;

4. Uit oogpunt van kwaliteit.

 

Het primaire doel van deze aanvraag is de ontwikkeling van een JGZ richtlijn slapen en slaapgedrag, inclusief een praktijktest en ontwikkeling van indicatoren waarmee zorgverleners de door hen verleende zorg kunnen monitoren. Daarnaast zal deze JGZ richtlijn richting en uniformiteit geven aan het handelen van JGZ-hulpverleners. Hierbij zullen zowel handvatten worden gegeven voor voorlichting, preventie en vroege opsporing, symptomen en signalering, ondersteuning en behandeling, en verwijzing en nazorg. Om de implementatie van de richtlijn al direct vanaf het begin van het ontwikkeltraject te adresseren, wordt reeds bij de start van het traject samengewerkt met een praktijkorganisatie en implementatiedeskundigen.

 

Voordat daadwerkelijk tot de ontwikkeling van een conceptrichtlijn kan worden overgegaan, wordt eerst een projectomgeving ingericht. In deze richtlijn gebeurt dat in de vorm van een werkgroep, een klankbordgroep en een denktank.

 

De richtlijnontwikkeling zal geschieden volgens de Evidence Based RichtlijnOntwikkeling (EBRO)-methodiek en voldoen aan de internationaal geformuleerde en geaccepteerde kwaliteitscriteria van AGREE . De aanpak bij de ontwikkeling van de conceptteksten telt 6 stappen:

1.Literatuuronderzoek/wetenschappelijke onderbouwing

2.Verzamelen expertopinie en vormen consensus

3.Ontwerp van het beslisschema

4.Schrijven van de conceptrichtlijn

5.Beoordeling door Pharos, klankbordgroep en de RAC van het NCJ

6.Vaststelling concept richtlijn

 

In volgende fase vindt de landelijke commentaarronde plaats. Hierin kan zowel door de JGZ als door aanpalende beroepsverenigingen een reactie worden gegeven op de conceptrichtlijn. In deze fase wordt daarnaast ook de praktijktest uitgevoerd. Een nieuw onderdeel van de praktijktest vormt het uittesten van het BDS-protocol.

De uitkomsten van de praktijktest worden vervolgens verwerkt tot de voorlopige eindversie van de richtlijn en richtlijnproducten. De richtlijn en producten worden door ZonMw voorgelegd aan het NCJ ter autorisatie door de verschillende partijen die in de RAC vertegenwoordigd zijn.

 

Na vaststelling van de richtlijn worden de eindproducten en het eindverslag over het ontwikkelproject aan ZonMw opgeleverd. Het NCJ verzorgt vervolgens de vormgeving, verspreiding en implementatie van de definitieve richtlijn en richtlijnproducten. Daarbij kan gebruik worden gemaakt van het in dit project ontwikkelde implementatieplan.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website