Verslagen

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Er zijn ruim tien JGZ-richtlijnen met een focus op psychosociale onderwerpen. Daarin komt communicatie met ouders en jeugdigen uiteenlopend aan bod. Dit project van TNO Child Health en Trimbos-instituut is erop gericht professionals richtlijnoverstijgend te ondersteunen bij het voeren van gesprekken. Daartoe worden bestaande richtlijnen geanalyseerd en vindt er een behoeftepeiling plaats in de praktijk. Uitkomsten worden verwerkt in concrete producten met aanbevelingen voor toekomstige richtlijnontwikkelaars en JGZ-professionals.

 

Begin 2019 zijn de richtlijnanalyse en behoeftepeilingen afgerond. De documentanalyse van dertien bestaande JGZ-richtlijnen liet zien dat deze weinig praktische handvatten geven voor gespreksvoering tussen ouders/jeugdigen en professionals.

 

Samen met het Landelijk Ouderpanel van Opvoeden.nl, de Nationale Jeugdraad en JGZ-partners hebben we totaal drie peilingen gehouden: onder ouders (n= 302), jongeren (n=308, waarvan 259 van 12 t/m 18 jaar oud), en JGZ-professionals (n=165). Hoe ervaren ouders gesprekken met de JGZ, wat gaat volgens jongeren niet goed in deze gesprekken, en welke knelpunten zien professionals?

Doel van deze peilingen was inzicht te krijgen in ervaringen en best-practices voor de praktijk. Resultaten zijn besproken in reflectiebijeenkomsten met ouders, jongeren en professionals. Opbrengsten van het project worden in 2019 in samenwerking met de praktijk vertaald naar praktische tools voor JGZ-professionals en richtlijnontwikkelaars.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Er werden 13 JGZ richtlijnen geanalyseerd betreffende adviezen over gespreksvoering. Het betreft de richtlijnen: 1. ADHD (2015) 2. Angst (2016) 3. Autismespectrumstoornissen (2015) 4. Begeleiding gezin bij overlijden kind (2009) 5. Depressie (2016) 6. Excessief huilen (2013) 7. Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen (2017) 8. Kindermishandeling (2016) 9. Opvoedondersteuning (2013) 10. Overgewicht (2012) 11. Pesten (2014) 12. Psychosociale problemen (2016) 13. Seksuele ontwikkeling (2014).

 

Uit deze analyse kwamen geen tegenstrijdigheden tussen richtlijnen aan het licht. De richtlijnen Opvoedondersteuning en Kindermishandeling bleken het meest concreet te zijn over gespreksvoering met ouders en jeugdigen. Gemiddeld genomen was er in de richtlijnen weinig aandacht voor specifieke gesprekstechnieken en -methoden. De richtlijnen gaan weinig over het ‘hoe’ van gespreksvoering, maar meer over het ‘wat’. Dan wordt bijvoorbeeld geadviseerd de dialoog aan te gaan zonder toelichting hoe precies. Uit de analyse bleek ook dat de richtlijnen ‘normstellend’ zijn: het belang van eigen regie van ouders/jeugdigen, aandacht voor diversiteit en ervaringsdeskundigheid van ouders/jeugdigen en dergelijke komt frequent naar voren.

 

De richtlijnen werden geanalyseerd op adviezen rondom ‘algemene gespreksvoering’, alsook ‘lastige gespreksvoering’. Daarbij kan onderscheid gemaakt worden tussen het bespreken van meer gevoelige, lastige onderwerpen (bv. seksualiteit, suïcidaliteit, slecht nieuws, kindermishandeling, machteloosheid of rouw) en voor de professional en/ of ouders/jeugdigen ‘lastige gesprekken’, zoals gesprekken met ouders die wat meer nodig hebben in de gespreksvoering (vgl. mensen met psychische stoornissen, die de Nederlandse taal niet machtig zijn of met een verstandelijke beperking). In de richtlijnen die specifiek over de meer gevoelige, lastige onderwerpen gaan (vgl. ‘Seksuele ontwikkeling’) staan wel handvatten om dergelijke onderwerpen te bespreken. Deze handvatten zijn echter beperkt generiek bruikbaar. Voor lastige gesprekken blijken richtlijnen beperkt handvatten te bieden. Wel is er de nodige aandacht voor het taalgebruik van professionals.

 

Er zijn naast de richtlijnanalyse drie praktijkpeilingen gehouden: onder ouders, jongeren en JGZ-professionals. Doel van deze peilingen was inzicht te krijgen in ervaringen en best-practices voor de praktijk. Aan de peiling onder ouders deden 302 ouders mee, waarvan 114 ouders (38%) met kinderen tussen 0-4 jaar, 144 ouders (48%) van kinderen tussen 5 – 9 en 44 ouders (14%) met kinderen tussen 10-12 jaar. Totaal 308 jongeren, waarvan 259 van 12 tot en met 18 jaar, namen deel aan de jongerenpeiling. Tot slot waren er 165 professionals die een peiling invulden voor professionals. Dit waren 56 jeugdartsen, 96 jeugdverpleegkundigen, 8 doktersassistentes en 5 managers. Resultaten zijn besproken in reflectiebijeenkomsten met ouders, jongeren en professionals.

 

Opbrengsten van het project worden in 2019 in samenwerking met de praktijk vertaald naar praktische tools voor JGZ-professionals en richtlijnontwikkelaars.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Vanuit de JGZ-praktijk en de richtlijnontwikkelaars wordt aangegeven dat er behoefte is aan meer eenduidigheid rondom de gespreksvoering met ouders en jeugdigen zoals die in de verschillende richtlijnen naar voren komt. Binnen de ontwikkeling van de verschillende richtlijnen is in het verleden daar geen goede onderlinge afstemming over geweest tussen de richtlijn ontwikkelaars.

 

Het doel van het onderhavige project is om te komen tot een meer uniforme benadering van ouders en jeugdigen vanuit de JGZ-richtlijnen. Hiertoe worden bestaande richtlijnen geanalyseerd en wordt een behoeftepeiling onder praktijkprofessionals, ouders en jongeren uitgevoerd. De bestaande 13 richtlijnen over psychosociale onderwerpen worden door middel van een documentanalyse onderzocht op de onderdelen waarbij ouders en jeugdigen worden betrokken. Deze onderdelen worden vervolgens geanalyseerd op overeenkomsten en tegenstrijdigheden tussen de verschillende richtlijnen. Daarnaast wordt via een behoeftepeiling onder JGZ-professionals uitgevraagd welke tegenstrijdigheden men tegenkomt in de praktijk bij het inzetten van richtlijnen, lastige gesprekssituaties, en andere issues die spelen in de benadering met ouders en jeugdigen.

 

Op basis van de verworven kennis worden aanbevelingen geformuleerd en praktische tools ontwikkeld voor toekomstige richtlijnontwikkelaars en JGZ-professionals.

Voor toekomstige richtlijnontwikkelaars wordt een adviesdocument opgesteld met aanbevelingen en thematische modules met beschrijving van methodieken voor de ontwikkeling van nieuwe richtlijnen hoe te komen tot een overstijgende meer uniforme benadering van ouders en jeugdigen. Dit zorgt daarmee voor grotere verbinding tussen toekomstig te ontwikkelen richtlijnen.

Voor de JGZ-professionals worden modules met handvatten ontwikkeld van praktische uitwerking van methodieken voor gespreksvoering met ouders en jeugdigen zowel voor de algemene benadering als voor specifieke lastige situaties. Dit zorgt daarmee voor grotere verbinding tussen bestaande richtlijnen.

 

Implementatie wordt geborgd door het intensief betrekken van de belangrijkste groepen (JGZ-professionals, ouders en jeugdigen, en richtlijnontwikkelaars). Daarnaast zijn de landelijke koepels GGD GHOR en Nederlands Centrum Jeugdgezondheidszorg in het projectteam betrokken. Daardoor wordt zowel de aansluiting op de praktijk, op recente ontwikkelingen binnen het JGZ-richtlijnenveld als de implementatie zo optimaal mogelijk bevorderd.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website