Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Bij stress reageert het lichaam met een verhoogde bloeddruk en hartslag, spanning van spieren, toename van lichaamstemperatuur en huidgeleiding, en versnelling van de ademhaling. Jongeren in residentiële jeugdzorg reageren vanwege ontregelde stressregulatiesystemen vaak inadequaat op stress, bijvoorbeeld met agressie. De gevolgen van incidenten zijn vaak ernstig voor jongeren, groepsleden, medewerkers en de organisatie als geheel, en lopen uiteen van lichamelijke en psychische klachten tot organisatorische gevolgen als uitval en ziekte onder personeel. In huidig onderzoek is een gepersonaliseerde biofeedback smartwatch interventie onderzocht op het verminderen van incidenten. Jongeren kregen biofeedback op hun fysiologische stressniveau, zodat ze in staat werden gesteld oplopende spanning tijdig te signaleren en hierop te interveniëren. De resultaten laten zien dat een smartwatch in staat is om oplopende fysiologische markers van stress te signaleren, en dat fysiologische markers van stress voorafgaand aan incidenten inderdaad oplopen. Uit het effectiviteitsonderzoek komt vervolgens naar voren dat het aantal incidenten in de interventiefase lager lag dan in de baselinefase waarin jongeren geen feedback ontvingen op een veranderende hartslag. Deze bevinding is veelbelovend maar moet met grote voorzichtigheid worden beschouwd, onder andere omdat er in het huidige onderzoek geen controleconditie was en het een kleine steekproef betrof van 9 jongeren die deelnamen.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In het onderzoek is eerst het patroon van fysiologische stress in aanloop naar incidenten bij jongeren in de residentiële jeugdhulp onderzocht. De resultaten laten zien dat een draagbaar wireless device in staat is om oplopende fysiologische markers van stress te signaleren, en dat fysiologische markers van stress voorafgaand aan incidenten lijken op te lopen, maar nader onderzoek hiernaar is, onder andere gezien de beperkte steekproefomvang van het huidige onderzoek, nodig. Vervolgens is de Sense-IT applicatie, die biofeedback geeft op fysiologische markers van stress om oplopende spanning eerder te signaleren, samen met jongeren doorontwikkeld voor de residentiële jeugdhulp. De evaluatie met de jongeren liet zien dat ze positief zijn over de applicatie, en dat aanpassingen vooral nodig waren rondom stabiliteit en vormgeving van de applicatie. Na deze aanpassingen op basis van behoeften van jongeren, is de applicatie ten slotte onderzocht op effectiviteit met N=1 studies. De resultaten uit deze studie lieten zien dat er significant minder incidenten waren in de interventiefase, waarin de jongeren biofeedback op hun fysiologische stressniveau ontvingen, vergeleken met de baselinefase, waarin jongeren geen biofeedback ontvingen. Deze bevinding is veelbelovend maar, maar moet met grote voorzichtigheid worden beschouwd, onder andere omdat er in het huidige onderzoek geen controleconditie was en het een kleine steekproef betrof van 9 jongeren die deelnamen.

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Een junioronderzoeker is inmiddels gestart met deelstudie 1, waarin jongeren drie weken lang een horloge (Empatica E4) dragen om fysiologische stress te meten. Tegelijkertijd worden incidenten (agressie, zelfbeschadiging) die voorkomen geregistreerd. Inmiddels zijn 13 jongeren geïncludeerd. Inclusie verloopt moeizamer dan verwacht met name vanwege organisatorische redenen.

 

Parallel aan deelstudie 1 loopt de doorontwikkeling van de applicatie voor het geven van biofeedback op fysiologische stress (deelstudie 2). De applicatie (Sense It app) is getest met jongeren van jongerenraden, die erg enthousiast zijn. Hun aanbevelingen worden momenteel verwerkt. De app is eind dit jaar gereed om getest te worden op effectiviteit.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Vanaf de start van het project in juni 2017 is een junior onderzoeker aangenomen, een METC aanvraag ingediend, en zijn instellingen geïnformeerd en contactpersonen per instelling aangesteld. Tevens is gestart met de inclusie van deelstudie 1. Inmiddels zijn 13 jongeren geïncludeerd. Er zijn 3 projectgroepbijeenkomsten geweest, waarin vooral de inclusie besproken is, en hoe deze te verbeteren. Resultaat is de tijdelijke aanstelling van een onderzoeksassistent ter ondersteuning bij de inclusie en het toevoegen van een extra instelling om inclusie te verbeteren.

 

Daarnaast is besloten om in deelstudie 2 gebruik te maken van een smartwatch met Sense It applicatie. Er is aangesloten bij het team dat de doorontwikkeling doet. Inmiddels is de app getest met onze jongeren en hun aanbevelingen worden momenteel meegenomen. De app is eind dit jaar klaar voor gebruik.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Bij stress reageert het lichaam met een verhoogde bloeddruk en hartslag, spanning van de spieren, toename van lichaamstemperatuur en huidgeleiding, en versnelling van de ademhaling. Bij een gezonde reactie op stress normaliseert dit binnen korte tijd. Echter, jongeren in de residentiële jeugdzorg reageren vanwege ontregelde stressregulatiesystemen vaak inadequaat op stress. Dit uit zich bijvoorbeeld in hoge prevalenties van agressie, zelfverwondend gedrag en weglopen. De gevolgen zijn vaak ernstig voor jongeren, groepsleden, medewerkers en de organisatie als geheel, en lopen uiteen van lichamelijke en psychische klachten tot organisatorische gevolgen als uitval en ziekte onder personeel. Ondanks de ontwikkeling van diverse methoden blijft dit probleem bestaan. Mogelijke oorzaak is dat de huidige methoden gericht zijn op vroegsignalering van oplopende stress. Bekend is echter dat jongeren en medewerkers signalen van oplopende stress – en de aanleiding tot incidenten – niet tijdig herkennen. Vandaar dat medewerkers in residentiële zorg behoefte hebben aan een middel om signalen van oplopende stress tijdig te herkennen en signaleren om vroegtijdig in te kunnen grijpen en incidenten terug te dringen.

 

De afgelopen jaren zijn de mogelijkheden om psychofysiologische markers op een gemakkelijke, non-invasieve wijze te meten fors toegenomen door ondermeer de ontwikkeling van draagbare wireless devices. Aangezien deze devices op het lichaam worden gedragen is het mogelijk continu, gedurende een langere periode psychofysiologische markers van stress te monitoren in het dagelijks leven. Psychofysiologische markers die sterk samenhangen met stress zijn hartritmevariabiliteit en huidgeleiding. Een betrouwbaar device die deze markers meet is de Empatica E4 wristband. Door de psychofysiologische maten direct terug te koppelen (biofeedback) wordt inzicht verkregen in oplopende stress. Biofeedback blijkt effectief in het verminderen van boosheid en agressie, voor zelfverwondend gedrag en weglopen is dit nog onbekend.

 

Het doel van voorgesteld onderzoek is om te onderzoeken op welke manier biofeedback kan bijdragen aan het sneller en beter signaleren van oplopende stress en daarmee het verminderen van agressie, zelfverwondend gedrag en weglopen binnen de residentiële jeugdzorg. Met behulp van de Empatica E4 wristband wordt stress op een continue, non-invasieve en accurate wijze gemonitord. De verwachting is dat de stressregulatie bij jongeren zal verbeteren en jongeren en medewerkers signalen van oplopende stress in een vroeg stadium leren herkennen en signaleren, waardoor incidenten (agressie, zelfverwondend gedrag en weglopen) kunnen worden verminderd.

 

Voorgesteld onderzoek bestaat uit twee deelstudies. In deelstudie 1 wordt het patroon van oplopende stress in aanloop naar incidenten – en eventuele verschillen tussen deze incidenten – in kaart gebracht. Daarnaast wordt gekeken in hoeverre het device in staat is oplopende stress naar incidenten te signaleren. Veertig jongeren zullen gedurende drie weken gevraagd worden het device te dragen. Tijdens deze drie weken worden incidenten geregistreerd. De psychofysiologische markers zullen vervolgens in relatie worden gebracht met incidenten om te zien in hoeverre er sprake is van veranderingen in huidgeleidingresponses en hartritmevariabiliteit voorafgaande aan het incident.

 

In deelstudie 2 is het doel te kijken in hoeverre biofeedback op psychofysiologische stress incidenten in residentiële zorg kan terugdringen. Om deze vraag te beantwoorden zullen we vanwege het innovatieve karakter van huidig voorstel eerst een pilotstudie uitvoeren en vervolgens twintig single case designs (zg. N=1 studies). Het doel van de pilotstudie (N = 5) is antwoord te krijgen op een aantal punten waar we nog geen kennis van hebben, zoals of het van belang is dat groepsleiding ook zicht heeft op de psychofysiologische stress van de jongere, of het nodig is dat er een signaal wordt afgegeven als de psychofysiologische stress op een bepaald niveau komt, en of het helpend is om standaard een ontspanningsoefening

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website