Onder de term ‘sociaal domein’ worden alle inspanningen verstaan die gemeenten verrichten rond werk, participatie, zorg en jeugd. Binnen het sociaal domein ondersteunt JGZ gezinnen en kinderen zodat ze zo gezond en veilig mogelijk kunnen opgroeien. Ze versterkt de eigen kracht van de ouders en biedt laagdrempelige hulp en ondersteuning aan. Als kinderen en/of ouders dit nodig hebben, zoekt de JGZ naar de juiste hulp binnen het sociale domein of daarbuiten. Samenwerking met andere partijen in het sociale domein is hierbij cruciaal. 

Expertise aan de voorkant. Evaluatie van een Consultatie en Adviesteam Jeugd GGZ in de regio

Psychische problemen komen veel voor bij de Nederlandse jeugd, naar schatting bij één op de zes kinderen. Signalering en behandeling van deze problemen vallen per 2015 onder de verantwoordelijkheid van gemeenten en zijn in het land heel verschillend georganiseerd.
De regio Gooi en Vechtstreek is in zeven gemeenten gestart met een ‘Consultatie en Adviesteam jeugd GGZ’ ter ondersteuning van huisartsen, de toegang tot jeugdhulpverlening en overige verwijzers zoals jeugdgezondheidszorg (JGZ) of leerplicht. Dit team is op verzoek van de regio geïnitieerd vanuit de JGZ en bestaat uit jeugdartsen en een klinisch psycholoog. Andere expertise is inzetbaar.
Het team is te consulteren door verwijzers in zeven gemeenten en adviseert jeugdigen met psychische klachten tot 18 jaar en/of hun ouders.
Met de JGZ als basis is dit team uniek in Nederland. Deze werkwijze en de effecten ervan worden in de komende jaren onderzocht.

ZonMw-project: 736200004, Expertise aan de voorkant. Evaluatie van een Consultatie en Adviesteam Jeugd GGZ in de regio Onderdeel van programma: Versterking Uitvoeringspraktijk Jeugdgezondheidszorg

Bekijk het project

M@ZL voor het PO’. De werkwijze M@ZL (Medische Advisering Ziekgemelde Leerling) op het primair onderwijs

Alle jongeren moeten naar vermogen kunnen profiteren van het onderwijs. Ook zij die veel verzuimen om gezondheidsredenen. Uit onderzoek blijkt dat middelbare scholieren met (langer durend) ziekteverzuim vaker afglijden in onderwijsniveau en voortijdig de school verlaten. Ook is bekend dat deze scholieren vaak al (ziekteverzuim) problemen hadden op de basisschool. Om hun onderwijskansen te vergroten en schooluitval te voorkomen is het daarom belangrijk al aandacht te hebben voor basisschoolleerlingen met ziekteverzuim. De methode ‘M@ZL op het VO’ is toepasbaar en effectief gebleken om middelbare scholieren met ziekteverzuim te begeleiden en hun ziekteverzuim terug te dringen. Het huidige onderzoeksproject beoogt op basis van ‘M@ZL VO’ een versie van ‘M@ZL voor het primair onderwijs’ te ontwikkelen en deze te testen. De resultaten van het promotieonderzoek zullen in een factsheet worden samengevat en worden gepresenteerd in (nationale en internationale) tijdschriften en op congressen.

ZonMw-project: 736200010, M@ZL voor het PO. De werkwijze M@ZL (Medische Advisering Ziekgemelde Leerling) op het primair onderwijs: een schoolvoorbeeld van positionering van JGZ in het sociale domein en in haar verbindende rol tussen medische zorg, jeugdzorg en passend onderwijs. Onderdeel van programma: Versterking Uitvoeringspraktijk Jeugdgezondheidszorg

Bekijk het project

Voorzorg in het sociale domein

Kinderen in gezinnen met veel sociale risico’s beginnen hun leven vaak al met achterstand. De zorg voor hen is nog steeds versnipperd, ook na de Jeugdwet in 2015.
VoorZorg biedt preventieve zorg voor jonge kwetsbare moeders en hun eerste kind, door speciaal getrainde verpleegkundigen vanaf de zwangerschap. VoorZorg werkt, voorkomt kindermishandeling en biedt een betere gezondheid en ontwikkeling voor kinderen. En helpt moeders in hun ontwikkeling, opleiding en werk.

Doel
Overzicht krijgen van bevorderende factoren en knelpunten in de samenwerking tussen VoorZorg, een intensief programma van huisbezoeken door ervaren VoorZorgverpleegkundigen, en het sociaal domein/wijkteam. Daarnaast het verbeteren van de aansluiting van preventieve JGZ voor risicogezinnen bij het sociaal domein.

Aanpak
Vier perspectieven worden onderzocht: cliënten (VoorZorggezinnen), professionals (VoorZorgverpleegkundigen, leden wijkteams), organisaties (JGZ) en systeem (gemeenten en wijkteams). Dit door verzamelen en analyseren van documenten (beleidsrapporten Jeugd van alle gemeenten waarin VoorZorg wordt uitgevoerd), interviews (met cliënten, VoorZorgverpleegkundigen, professionals wijkteams, managers JGZ en beleidsambtenaren) en vragenlijsten (onder alle VoorZorgverpleegkundigen in Nederland).

Resultaten
Gemeenten kopen VoorZorg in en richten parallel daaraan lokale teams of wijkteams op voor ondersteuning. Ze leggen in hun beleidsnotities weinig of geen verbinding tussen preventie(programma’s) en zorg. Samenwerking is geen thema, noch in beleid, noch in praktijk. Wel zijn alle betrokken – cliënten, verpleegkundigen, wijkteam professionals, beleidsambtenaren – zeer tevreden over het programma VoorZorg, maar de integrale aanpak van VoorZorg heeft geen voorbeeldfunctie. Verwacht wordt nog een publicatie in een Nederlandstalig vaktijdschrift over gemeentelijk beleid rond preventie en zorg voor kwetsbare (aanstaande) gezinnen. Daarnaast een wetenschappelijk artikel over samenwerking in integrale zorg en ondersteuning, samenvatting(en) in de vorm van een webartikel en/of factsheet voor gemeenten en voor VoorZorg-managers. Tot slot een presentatie op internationaal congres EUSUHM (september 2019).

ZonMw-project: 736200011, VoorZorg in het sociale domein. Onderdeel van programma: Versterking Uitvoeringspraktijk Jeugdgezondheidszorg

Bekijk het project

Evaluatie van de organisatie en uitvoering van CenteringParenting in de JGZ

Aanleiding
Sinds 2014 wordt aan ouders van pasgeboren kinderen in drie JGZ organisaties in Nederland CenteringParenting (CPa) aangeboden. Bij CPa vervangen groepsbijeenkomsten de traditionele één-op-één contactmomenten bij de JGZ. In vergelijking met individuele zorg biedt CPa meer ruimte en tijd om naast de fysieke gezondheid van het kind ook het psychosociaal welbevinden van kind en gezin expliciet te bespreken. JGZ-professionals die CPa uitvoeren en ouders zijn enthousiast over de werkwijze. CPa blijkt kwetsbare ouders bereiken, zoals ouders met een niet Nederlandse achtergrond en alleenstaanden. Er is vanuit het land veel interesse in de implementatie van CPa.

Onderzoek
In dit project worden de volgende vragen onderzocht:
•    Hoe kan CPa het beste worden georganiseerd, uitgevoerd en geborgd?
•    Hoe worden professionals vanuit het sociale domein het beste bij CPa betrokken?
•    Wat zijn de kosten en baten waarbij er oa gekeken wordt naar cliënttevredenheid en het versterken eigen kracht?

Beoogde uitkomst
De uitkomsten van het onderzoek worden gerapporteerd. Tevens wordt er een handreiking voor implementatie ontwikkeld en een ouderversie gericht op (aanstaande) ouders om hen te motiveren te kiezen voor CPa.

ZonMw-project: 736200012, Evaluatie van de organisatie en uitvoering van CenteringParenting in de JGZ. Onderdeel van programma: Versterking Uitvoeringspraktijk Jeugdgezondheidszorg

Bekijk het project

De inzet van de Specialistisch Ondersteuner Jeugd (SOJ) in de JGZ: integrale versterking van de nulde en eerste lijn

In dit project staat de inzet van een Specialistisch Ondersteuner Jeugd (SOJ) in de JGZ centraal. De SOJ betreft een veelbelovende innovatieve werkwijze die mogelijk kan zorgen voor verbinding tussen professionals (o.a. huisarts, sociaal wijkteam, onderwijs, jeugd-GGz), en de signalering en verwijzing van psychosociale problemen door de JGZ kan verbeteren. De werkwijze bestaat reeds in enkele gemeenten in de huisartsenzorg (daar SOH genoemd; Specialistisch Ondersteuner Huisartsen). Deze werkwijze wordt uitgebreid naar JGZ.

De SOJ richt zich op psychosociale- en gezinsproblematiek bij jeugdigen van 0 t/m 18 en vervult drie taken:

  1. verbinding maken in de vierhoek JGZ, sociaal wijkteam, huisarts en jeugd-GGz;
  2. triageren en toeleiding naar passende psychosociale ondersteuning en gezinshulp;
  3. ouders en jeugdigen kortdurend begeleiden.

Het doel van het onderhavige project betreft het doorontwikkelen, beschrijven en evalueren van deze innovatieve werkwijze in de JGZ.

ZonMw-project: 736200013, De inzet van de Specialistisch Ondersteuner Jeugd (SOJ) in de JGZ: integrale versterking van de nulde en eerste lijn. Onderdeel van programma: Versterking Uitvoeringspraktijk Jeugdgezondheidszorg

Bekijk het project

OKT App voor ouder-kindteams ter versterking van samenwerking tussen professionals, integrale en passende hulpverlening en eigen kracht van ouders

Doelstelling van dit project is gezinnen met een vraag over de ontwikkeling en het opgroeien van het kind zo vroeg mogelijk integrale hulp te bieden, passend bij hun hulpvraag, wensen en mogelijkheden. Belangrijk daarbij is de verdere verbetering van de samenwerking binnen multidisciplinaire jeugdteams. 
Om deze doelstelling te bereiken worden een proefimplementatie en evaluatie van de OKT App in Amsterdam verricht. Deze app kent alle voordelen van de SamenStarten App (http://tinyurl.com/samenstartenapp) en extra functies die bijdragen aan het behalen van de transformatiedoelstellingen en het overkomen van de uitdagingen die daarbij binnen jeugdteams worden ervaren. 
De volgende activiteiten worden verricht: 1) behoefteanalyse onder professionals en ouders; 2) opstellen eisenpakket OKT App; 3) aanpassen SamenStarten App; 4) een proefimplementatie met de OKT App. 
De projectgroep bestaat uit GGD Amsterdam, SAG, OKT programmateam, Zuidzorg, Pharos, EagleScience en NCJ en wordt gecoördineerd door TNO.

ZonMw-project: 736200014, OKT App voor ouder-kindteams ter versterking van samenwerking tussen professionals, integrale en passende hulpverlening en eigen kracht van ouders. Onderdeel van programma: Versterking Uitvoeringspraktijk Jeugdgezondheidszorg

Bekijk het project

De jeugdverpleegkundige als verbindingsprofessional tussen de kindergeneeskunde en het sociale domein: is dit effectief en efficiënt?

Werkwijze
In het Amphia ziekenhuis Breda worden jeugdverpleegkundigen ingezet op de polikliniek Kindergeneeskunde. Zij vormen de schakel tussen kindergeneeskundige zorg- en (psycho)sociale hulpverlening. 

Onderzoek
Onderzocht wordt of met deze werkwijze sneller passende hulp kan worden geboden. We meten hoe lang het duurt voordat een kind bij de aangewezen hulpverlener is. We meten ouder-/kind tevredenheid over de ontvangen zorg, veranderingen in opvoedingsbelasting en de ernst van problemen. We brengen de kosten van de werkwijze in kaart en verkennen financieringswijzen. 

Aanleiding
Kinderartsen zien op de polikliniek vaker kinderen met psychosociale problemen. Zij missen de juiste kennis om deze kinderen goed te kunnen helpen. Bij de jeugdgezondheidszorg en jeugdhulp is deze kennis wel. 

Samenwerking
GGD West-Brabant werkt in dit project samen met het Amphia ziekenhuis Breda, Centrum voor Jeugd en Gezin en de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Brabant, Tranzo/Tilburg University.

ZonMw-project: 736200015, De jeugdverpleegkundige als verbindingsprofessional tussen de kindergeneeskunde en het sociale domein: is dit effectief en efficiënt? Onderdeel van programma: Versterking Uitvoeringspraktijk Jeugdgezondheidszorg

Bekijk het project

De jeugdverpleegkundige als verbindingsprofessional tussen de kindergeneeskunde en het sociale domein: is dit effectief en efficiënt?

Versterken van de verbinding tussen JGZ, lokale teams en onderwijs
Samenwerking tussen professionals in het sociale domein is een voorwaarde om de transformatiedoelen te realiseren. Het doel van dit project is het versterken van de verbinding tussen Jeugdgezondheidszorg (JGZ), lokale teams en onderwijs, door meer zicht te krijgen op werkzame elementen in hun samenwerking.  

Werkwijze
Naast een literatuurstudie wordt in 6 regio’s praktijkonderzoek gedaan, waarbij JGZ-instellingen, lokale teams en samenwerkingsverbanden van scholen samen met het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) en het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ) potentieel werkzame elementen in hun samenwerking identificeren. Er wordt een documentenanalyse gemaakt en er worden interviews gehouden op strategisch en uitvoerend niveau. Ook wordt met cliënten gesproken. De resultaten worden in elke regio in breder verband besproken. Er wordt getracht op overstijgend niveau uitspraken te doen over werkzame elementen in de samenwerking. De verworven kennis wordt beschikbaar gemaakt voor andere regio’s.

ZonMw-project: 736200016, De jeugdverpleegkundige als verbindingsprofessional tussen de kindergeneeskunde en het sociale domein: is dit effectief en efficiënt? Onderdeel van programma: Versterking Uitvoeringspraktijk Jeugdgezondheidszorg

Bekijk het project

Jeugddossier Noord Veluwe: een dossier van, voor en door ouders, jongeren en medewerkers

Samenwerken versterken met behulp van een gezamenlijk dossier?
In de regio Noord Veluwe bouwen twee JGZ-organisaties en een jeugdhulporganisatie, samen het Centrum Jeugd en Gezin, met ouders en jongeren aan een dossier waarin zij allemaal kunnen werken: JGZ en jeugdhulp, ouders en jongeren. 
De laatsten kunnen niet alleen het hele dossier lezen, ze kunnen er ook in schrijven, hun eigen (familiegroeps)plannen uploaden. Zij bepalen welke disciplines toegang hebben tot het dossier. 
Dit gebeurt vanuit de visie dat regie zoveel als mogelijk bij ouders en jongeren hoort te liggen, zodat zorg voor hen bijdraagt aan ‘een goed leven in eigen ogen’. 

Wat wordt er gedurende het project onderzocht?

  • Is het Jeugddossier ontwikkeld en ingevoerd zoals bedoeld? 
  • Draagt het Jeugddossier bij aan: 
  • toenemende regie van ouders en jongeren over hun eigen vraagstukken (en  betere ondersteuning van hun plannen) 
  • groeiende samenwerking en communicatie tussen CJG-medewerkers. 

ZonMw-project: 736300019, Jeugddossier Noord Veluwe: een dossier van, voor en door ouders, jongeren en medewerkers. Onderdeel van programma: Versterking Uitvoeringspraktijk Jeugdgezondheidszorg

Bekijk het project

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website