Gezond op school

Een gezond schoolklimaat is belangrijk voor kinderen en jongeren om goed te kunnen functioneren op school. Scholen spelen hier een belangrijke rol bij, maar de JGZ kan scholen hierbij helpen. Bijvoorbeeld door ondersteuning te bieden bij ziekteverzuim. En door te adviseren bij een collectieve aanpak om gezond schoolbeleid en een prettig schoolklimaat te stimuleren. Ook biedt de JGZ ondersteuning bij pestproblematiek op school. Scholen zijn voor de JGZ belangrijk als signaleerder van kinderen die extra ondersteuning nodig hebben. Een goede samenwerking tussen de JGZ en het onderwijs is belangrijk om elkaars expertise optimaal te kunnen benutten. En daarmee de kinderen de mogelijkheid te bieden zich zo goed mogelijk te ontwikkelen.

Interviews

Digitaal magazine helpt JGZ om ouders te ondersteunen

Kinderen spelen met blokken

Het is lastig om op tijd gedrags- en ontwikkelproblemen te herkennen bij kinderen die geen contact hebben met de JGZ. GGD regio Utrecht ontwikkelde daarom een digitaal magazine om ouders positieve, preventieve voorlichting en tips te geven. Jeugdverpleeg-kundige Mareike Meijerhof vertelt erover. 

Lees het interview

Laat scholen de meerwaarde van de JGZ zien!

Jongen bij JGZ

Wat is de toegevoegde waarde van de samenwerking tussen scholen, de JGZ, ouders en jongeren? Welke maatschappelijke opdracht kunnen zij vervullen door deze samenwerking op te zoeken? En waarom werkt het M@ZL-project zo goed? Yvonne Vanneste vertelt.

Lees het interview

Projecten op het thema Gezond op school

Een extra contactmoment voor adolescenten voor een betere gezondheid 

Voorheen was in de tweede klas van het voortgezet onderwijs het laatste reguliere contactmoment met de JGZ. Om ook de gezondheid en het gezonde gedrag van de oudere jeugd te bevorderen, heeft de landelijke overheid vanaf 2013 geïnvesteerd in een extra contactmoment voor adolescenten. Dit project evalueert de effecten. Tijdens groepsgesprekken bespreken jongeren, ouders, leerkrachten en JGZ-medewerkers de problemen waar jongeren op school mee zitten en de bestaande mogelijkheden voor hulp of ondersteuning. Schoolverzuim en de aanpak daarvan is een van de thema’s. Voor de JGZ levert de informatie inzichten op over de mate van verzuim en mogelijkheden om hier (preventieve) activiteiten op in te zetten. 

Een JGZ-tool op basis van Positieve Gezondheid

Via de online interactieve vragenlijst ‘Check je gezondheid’ van GGD Twente (link opvraagbaar bij de projectleider), krijgen jongeren antwoorden terug waarin hun eigen gezondheidsbeleving centraal staat. In de tool is het concept ‘positieve gezondheid’ verwerkt. In dit project is de tool geïmplementeerd en is bekeken of de uitgangspunten van positieve gezondheid goed tot hun recht komen. Staat de eigen kracht van de jongere inderdaad centraal? En helpt de tool het JGZ-team om zorg op maat te leveren? Professionals blijken nog vaak de neiging te hebben de tool als risicogerichte screeningslijst te gebruiken. Effecten met betrekking op het toepassen van positieve gezondheid zijn nog niet gevonden.

Hoe ouders en kinderen in het primaire onderwijs bereiken met preventieve voorlichting?

De Jeugdgezondheidszorg van GGD regio Utrecht zoekt naar meer mogelijkheden om ouders met kinderen in de basisschoolleeftijd te bereiken met preventieve voorlichting. In dit project staat het digitaal en eigentijds aansluiten bij ouders centraal. De voorlichting wordt toegespitst op de ontwikkelingsfase van hun kind en de impact van deze fase op de ouder en het gezin. De digitale voorlichting is positief en praktisch en wordt los van bestaande contactmomenten en in samenwerking met de basisschool aangeboden. 
Het ontwikkelproject heeft als doel te komen tot een landelijk, uniform en betrouwbaar product waar alle ouders en alle JGZ organisaties van kunnen profiteren. Het NCJ, het ErasmusMC en Trimbos denken mee in het project. Daarnaast is samenwerking met Pharos en Stichting Opvoeden.nl ingezet om te komen tot een aanbod dat juist ook aansluit bij ouders die extra behoefte hebben aan laagdrempelige informatie.

M@ZL PO: samenwerking rond aanpak schoolverzuim op basisscholen

Scholen voor primair onderwijs hebben de wettelijke taak om verzuim van leerlingen te registeren en een verzuimprotocol te hanteren. Ziekteverzuim is vaak een signaal van achterliggende problemen, die niet alleen de schoolprestaties maar ook de verdere ontwikkeling van het kind kunnen bedreigen. De huidige werkwijze rondom ziekteverzuim wisselt per school, zowel bij het registreren en signaleren als bij de probleemanalyse en oplossingen. Samenwerking met netwerkpartners lijkt nodig. Er is behoefte aan een structurele aanpak waarbij iedere leerling met zorgwekkend ziekteverzuim in beeld komt en achterliggende problemen aangepakt kunnen worden. Een nieuwe werkwijze hiervoor, de M@ZL PO, wordt in dit project nader onderzocht. 

M@zl op het MBO: de rol van de JGZ bij terugdringen van schoolverzuim

Vooral op het mbo is veel sprake van schoolverzuim. De achterliggende problematiek bij de jongeren die verzuimen is vaak complex. In ‘M@zl op het MBO’ heeft de JGZ een belangrijke rol. In dit evaluatieproject bleek dat jeugdartsen de methodiek als (heel) zinvol ervaren. De jongeren gaven een 8,3 voor hun gesprek met de jeugdarts. Hoofdpijn is de meest genoemde reden voor verzuim. Op scholen waar een jeugdarts in het kader van M@zl aanwezig was, waren jongeren minder vaak ziekgemeld en hadden zij een betere score op de items ‘voor jezelf zorgen’en ‘steun van familie en vrienden’. De resultaten bieden aanknopingspunten voor implementatie van de methodiek.

Begeleid Leren-toolkit: betere begeleiding bij psychische problemen in het vo

Psychische problemen kunnen jongeren belemmeren goede schoolresultaten te behalen en hun school af te ronden. In hoeverre hebben middelbare scholieren niet-herkende psychische problemen? Kan een extra preventief contact de herkenning verbeteren, zodat betere hulp mogelijk wordt? Dit project onderzoekt de effectiviteit van de ‘Begeleid Leren-toolkit’, een nieuwe methodiek voor scholen om deze jongeren te ondersteunen. Een bestaande toolkit voor het mbo en hbo wordt aangepast voor het voortgezet onderwijs en in een pilot getest op effectiviteit. Het onderzoek wordt uitgevoerd door de Groningse werkplaatsen Jeugd (C4Youth) en Sociaal Domein-Noord, in samenwerking met scholen en zorginstellingen, en met jongeren met psychische problemen.

Van Beweeg Wijs naar Pauzesport: meer bewegen op het vmbo

Veel vmbo-leerlingen bewegen te weinig. In het basisonderwijs blijkt Beweeg Wijs kinderen te stimuleren meer te bewegen op het schoolplein. In dit project is een vergelijkbare methode ontwikkeld: Pauzesport. Wanneer Pauzesport wordt uitgevoerd op het schoolplein, blijken jongeren mee te doen met de activiteiten en daarbij meer te bewegen. Ook heeft Pauzesport positieve effecten op hun mening over het plein. De methode blijkt geen effect te hebben op pestgedrag en het zelfbeeld van leerlingen. Op basis van het onderzoek is een handleiding opgesteld om Pauzesport op andere vmbo-scholen in te voeren. Zij kunnen daarbij  ondersteuning krijgen vanuit Beweeg Wijs BV.

Gezonde School: teamwork voor gezond gedrag op het vmbo 

In de Gezonde School-aanpak werken leerlingen, schoolpersoneel en ouders gezamenlijk aan een gezonde school-community, die gezonde keuzes in eet- en beweeggedrag stimuleert. Het gaat om een integrale aanpak, die onder meer werkt met technieken uit capacity building, sociale marketing, nudging en (peer)educatie. Experts coachen Gezonde School-coördinatoren bij het creëren van draagvlak, het formuleren van doelen en activiteiten die aansluiten bij de leefwereld van adolescenten. Tezamen met een effectstudie ontstaat een beeld van wat wel en niet werkt in de praktijk van de school. Ook wordt gewerkt aan het profiel van de expert, een rol die ook goed door JGZ-professionals kan worden opgepakt. 

WIJS brengt kinderen in de Schilderswijk in beweging

Nog geen kwart (23,6%) van de jongeren in de Haagse Schilderswijk doet aan sport. Met name de groep tussen 9-14 jaar scoort laag. Dit project wil zestig vmbo-leerlingen en honderdtwintig basisschoolleerlingen met overgewicht laten meedoen met Wat is Jouw Stijl (WIJS), onderdeel van de Gezonde School-aanpak van de GGD. Een speciaal getrainde docent – de ‘Gewichtige Vakleerkracht’ – meet vooraf alle kinderen. Kinderen met matig of ernstig overgewicht krijgen na een gesprek met de JGZ-verpleegkundige een uitnodiging om mee te doen met WIJS. Hun ouders krijgen kookworkshops aangeboden, om een gezondere levensstijl van het gezin te bevorderen. De JGZ verzorgt ook de nazorggesprekken.

Cool2BFit: weer lekker in je vel met sport en spel

Cool2BFit is een gedrags- en leefstijlinterventie van Slim Fysio Sport en andere sport- en beweegaanbieders in Almere. Het project 'Weer lekker in je vel met sport en spel' in Almere Haven is er voor kinderen (8-13 jaar) met overgewicht of obesitas, en hun gezin. De deelnemers komen binnen via drie vo-scholen, vijf basisscholen en de GGD. De eerste resultaten zijn positief: BMI en vetpercentage zijn gedaald in de twee groepen die al zijn gestart, de conditie is fors verbeterd en zeven van de negen deelnemers zijn doorgestroomd naar een sport. De JGZ verbindt zorgverlening, ouder en kind en is klankbord bij monitoring en evaluatie. 

Fit’sCool! laat kinderen kennismaken met verschillende sporten

Dit project zet de interventie Cool2BFit in op twee basisscholen in het Noord-Brabantse Rijen. Het is de bedoeling om in totaal 24 kinderen (8-13 jaar) met overgewicht of obesitas te helpen naar een gezond gewicht. Het gaat om een gezamenlijke inspanning van een zorg- en beweegteam dat onder meer bestaat uit de buurtsportcoaches, een diëtiste, fysiotherapeute, psychologe en de GGD. Fit’sCool! creëert een boeiend sportaanbod met sport en spel, boksen, freerunning, fitness, judo, trampolinespringen en zwemmen. Na afloop kunnen de kinderen zich desgewenst bij de betreffende sportclub aansluiten. De JGZ is de schakel tussen zorg, ouder en kind en ondersteunt bij monitoring en evaluatie. 

LEFF & ToFF: geïntegreerde leefstijlinterventie voor kind en gezin

In Tilburg-West ligt het percentage te zware kinderen ver boven het stedelijk en landelijk gemiddelde (20% tegenover 11%). Deze kinderen én hun gezinnen hebben baat bij maatwerk met begeleiding. Dit project onderzoekt het effect van de combinatie van LEFF (Lifestyle, Energy, Fun & Friends) met het structurele sportaanbod 'ToFF' (Tilburg for Fit & Fun). In de leefstijlinterventie LEFF werken gezinnen in groepsverband gedurende tien weken (twee x twee uur per week) met een leefstijlcoach van de GGD aan gezond eten en bewegen. Werving van deelnemers vindt plaats via fittesten op de basisschool. Ook sociaal maatschappelijk werkers en de JGZ (via de periodieke gezondheidsonderzoeken) brengen deelnemers aan. 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website