Onze samenleving kent een andere sociale samenhang dan vroeger. Veel minder lopen ouders met hun opvoedvragen even bij elkaar binnen, zien buurtbewoners toe op elkaars kinderen en zorgt de buurt voor een veilige omgeving om in op te groeien. ZonMw helpt die eigen kracht van jeugd en gezin weer te versterken. Want juist die eigen kracht draagt eraan bij dat kinderen gezond kunnen opgroeien in een prettige omgeving. 

Het probleem

Hoewel het met veel jongeren goed gaat in ons land, zijn er ook zorgen. Bijvoorbeeld om kinderen die tegen problemen aanlopen tijdens hun ontwikkeling. En om ouders die zich onzeker voelen over de opvoeding. Steeds meer groeit het besef dat mensen in dergelijke situaties ook zelf de schouders eronder kunnen zetten, met steun van elkaar. Zorgen voor elkaar versterkt de individuele en collectieve vermogens in de samenleving; een zichzelf versterkend proces. Veel meer dan nu gebeurt, kan hierdoor voorkomen worden dat normale opvoedkwesties of ‘probleem’ gedrag van jongeren tot dure zorgvragen uitgroeien. De recente transformatie van de jeugdhulp waarbij gemeenten verantwoordelijk zijn geworden voor de jeugdhulp moet hier ook aan bijdragen. Een van de transformatiedoelen is dan ook: Preventie en uitgaan van eigen verantwoordelijkheid en eigen mogelijkheden (eigen kracht) van jeugdigen en hun ouders, met inzet van hun sociale netwerk. De vraag is hoe we in de huidige samenleving de sociale netwerken rondom gezinnen kunnen stimuleren, zodat mensen meer op eigen kracht kunnen opgroeien en opvoeden.

De maatschappelijke opgave

Gezond opgroeien vraagt om een stabiele en veilige omgeving. Niet alleen het gezin speelt daarin een rol. Ook anderen dragen bij, bijvoorbeeld buurtgenoten, kinderopvangcentra, scholen, de buurtwinkel, de woningbouw, verenigingen en vrijwilligers. Zij kunnen ondersteuning bieden aan ouders en jeugd, waardoor zij hun eigen kracht en competenties kunnen versterken of weer grip krijgen op het eigen leven. Ook jongeren zelf nemen steeds vaker het initiatief om elkaar bij te staan. Op veel plekken in ons land zijn er projecten waarin mensen elkaar de helpende hand toesteken. Vaak zetten zij zich vrijwillig in om bijvoorbeeld gezinnen met problemen te helpen of om elkaar weer meer te ontmoeten in de wijk. Het is belangrijk dat die eigen kracht zich meer ontwikkelt en weer vanzelfsprekend wordt.

Wat doet ZonMw?

Voor het versterken van de eigen kracht van ouders/verzorgers en kinderen zet ZonMw zich op tal van manieren in. . We  stellen  subsidie beschikbaar voor projecten die onderzoeken welke methodieken die de eigen kracht van het kind of gezin versterken veelbelovend zijn. We financieren projecten die het methodisch handelen van sociaal werkers onderzoeken en projecten die methodieken goed beschrijven en onderbouwen. Ook maakten we projecten mogelijk die bijdragen aan het positief betrekken van kinderen en hun ouders/verzorgers op hun leefomgeving en die hen zo nodig laagdrempelige ondersteuning bieden bij het opvoeden en opgroeien, aansluitend op hun eigen kracht. Alle resultaten en goede voorbeelden brengen we actief onder de aandacht bij gemeenten, praktijkinstellingen en vrijwilligersorganisaties.

De opbrengsten

  • Handboeken, methodieken en trainingen die bijdragen aan de eigen kracht van
    jeugd, gezin en omgeving.
  • Kennis over de werkzaamheid van methodieken.
  • Goedevoorbeeldprojecten. Verzameld, gebundeld en beschikbaar gesteld voor
    iedereen die daar belangstelling voor heeft.

De uitdaging

Een van de doelen van de stelselwijziging jeugd is: meer uitgaan van de eigen kracht van jeugdigen en hun ouders. We moeten meer gebruik maken van de kracht van de sociale omgeving: ouders moeten kunnen aankloppen bij familie, vrienden en buren voor alledaagse vragen over hun kinderen. Het werken in dialoog met en vanuit de eigen kracht van de cliënt vergt een cultuuromslag bij beroepsbeoefenaren. Ook dit is een grote uitdaging. Beroepskrachten en (mensen in) het sociale netwerk van cliënten kunnen elkaar nog beter aanvullen en gebruik maken van elkaars kracht. Ook valt veel te winnen als kinderen en ouders weer hulp leren vragen en zelf leren bedenken wat zij nodig hebben om de problemen op hun weg op te lossen.

Samenwerking

Om de eigen kracht van jeugd en gezin te stimuleren, werkt ZonMw samen met onder meer , onderzoeksinstellingen, praktijkinstellingen en vrijwilligers- en welzijnsorganisaties.

Beschrijven en (theoretisch) onderbouwen handboeken Eigen Kracht

Vanuit het programma Effectief werken in de jeugdsector zijn 20 Eigen kracht-methodieken beschreven en (theoretisch) onderbouwd. Dit met als doel het op een systematische manier vastleggen van de methodiek zodat deze overdraagbaar wordt en er reflectie en kwaliteitsverbetering plaats kan vinden. Voorbeelden hiervan zijn:

Het maatjesproject New@Home

Deze methodiek bevordert de maatschappelijke participatie en sociale integratie van jonge vluchtelingen en andere jonge nieuwkomers (tussen de 12 en 20 jaar) door het bieden van een maatje

Stoere Schildpadden

Dit is een groepsprogramma voor kinderen van 4 tot en met 6 jaar oud, waarvan de ouders gescheiden zijn

Mama Cares

Een methodiek voor opvoedadvies voor en door allochtone moeders

Contact

portret van vrouw

Jojanneke Hillmann

Programmasecretaris

Telefoonnummer+31 70 349 52 67

Uitgelicht: publicaties en projecten

INZET: slotnummer

cover van publicatie

Dit is het slotnummer van het magazine VRIJWILLIGE INZET. VRIJWILLIGE INZET is een magazine over vrijwilligerswerk rond jeugd, opvoeding, jongerenparticipatie en actief burgerschap. INZET is een uitgave van het ZonMw-programma Vrijwillige inzet voor en door jeugd en gezin. In dit slotnummer vindt u de resultaten van alle projecten die binnen het programma zijn uitgevoerd.

Download

Stevig Ouderschap

ZonMw financiert een project waarin onderzoek gedaan wordt naar de methodiek Stevig ouderschap. Volgens jgz-professionals kampt 15% van de gezinnen met kinderen tot 12 jaar met opvoedproblemen, waarvan 1% met ernstige problemen, zoals bijvoorbeeld kindermishandeling of verwaarlozing. Stevig Ouderschap is een methodiek voor gezinnen met een pasgeboren kind, gericht op het verkleinen van het risico op opvoedingsproblemen. Vooralsnog is alleen het effect van Stevig Ouderschap op de psychosociale ontwikkeling van het kind onderzocht. Of ook de eigen kracht van ouders / verzorgers versterkt wordt, is nog onbekend. Daarnaast wordt onderzocht welke kenmerken van ouders/verzorgers, kind, verpleegkundige of organisatie van invloed zijn op het effect van Stevig Ouderschap op eigen kracht. Looptijd: 2013 – 2016. ZonMw-project 729111003

Wraparound Care model

ZonMw financierde een onderzoek naar de werkzaamheid van het Wraparound Care model. Met de transitie van de jeugdzorg ontstaan er nieuwe kansen om de zorg beter en efficiënter te organiseren. Bestaande problemen kunnen mogelijk worden opgelost door het realiseren van community-based integrale zorg op maat. Het Wraparound Care Model is hiervan een voorbeeld. Het gaat dan om het werken dichtbij gezinnen, thuis, op scholen en kinderdagverblijven en in de buurt. Specialistische en diagnostische kennis worden in dit community based werken geïntegreerd. De gedachte is, daar waar problemen ontstaan is ook de oplossing te vinden. 

De resultaten van de studie zijn een indicatie voor de doeltreffendheid van het Wraparound Care Model in Nederland. Cliënten gaven onder andere aan dat zij zowel tevreden zijn over het verloop als over het resultaat van het behandeltraject. Ook rapporteerden ouders na behandeling minder probleemgedragingen van hun kind. Afgerond 2015. ZonMw-project 729112008

Naar boven
Direct naar: NavigatieDirect naar: InhoudDirect naar: Onderkant website