Drie projecten over voeding en epigenetica

(Epi)genetische factoren spelen een rol bij het ontstaan van ziekten zoals overgewicht en diabetes. Omgevingsfactoren zoals bijvoorbeeld voeding beïnvloeden de werking van genen. Epigenetica betekent letterlijk ‘rondom het DNA’. Het epigenoom wordt gezien als een moleculair geheugen waarin afdrukken van (tijdelijke) omgevingsfactoren kunnen achterblijven met gevolgen later in het leven. Zes projecten onderzoeken de relatie tussen voeding, epigenetica en gezondheid. Nederland is betrokken bij 3 van de 6 projecten.

De projecten

DIMENSION, LUMC

Tijdens het digitale bezoek presenteerden de onderzoekers de voortgang en veelbelovende resultaten van het DIMENSION project. Het project onderzoekt gepersonaliseerde reacties op dieet met een interventiestudie en data analyse. Het LUMC voert onder andere de interventiestudie uit naar de effecten van voedings- en beweeggedrag op veranderingen in genexpressie. Dieet is namelijk een belangrijke risicofactor is voor cardio-metabole gezondheid. Opvallend is dat 66% van de proefpersonen een jaar na de interventie waarin zij hun leefstijl hebben aangepast naar deels gezonder eten en deels meer bewegen dit nog steeds doen, omdat deze leefstijl hen goed bevalt. Of dit ook het gewenste effect heeft op de uitkomst van genexpressie en risico op cardio-metabole aandoeningen wordt nog onderzocht.

NutriPROGRAM, ERASMUS MC & WUR

NutriPROGRAM bekijkt of voeding tijdens de zwangerschap en kindertijd, via epigenetische mechanismen, effect heeft op de latere gezondheid van een kind. Hiervoor worden de gegevens van een groot aantal internationale studies gecombineerd. Tijdens ons digitale bezoek vertelden de Wageningse onderzoekers over de inventarisatie die gemaakt is van alle beschikbare informatie in het consortium, over voedingsgegevens tijdens de zwangerschap en de vroege kindertijd (bijv. wat proefpersonen uit de verschillende landen precies eten). Deze inventarisatie wordt gebruikt als basis voor de data analyses. Daarnaast zijn de Nederlandse onderzoekers betrokken bij de ontwikkeling van een gezonde eetscore voor kinderen en zwangeren

PREcisE, ERASMUS MC

PREcisE bestudeert of een verstoorde suikerhuishouding tijdens de zwangerschap effect heeft op de gezondheid van het kind en wat de rol van het epigenoom hierin is. De onderzoekers namen het ZonMw team mee in de eerste resultaten van het project; hoe het lichaam van de moeder reageert het eten van suikers is gecorreleerd aan een specifiek gen. Dit gen is waarschijnlijk belangrijk bij het ontstaan van diabetes. In het vervolg van PREcisE wordt dit gen verder onderzocht en leggen de onderzoekers de link naar het kind. Ook bekijken de onderzoekers of de hoeveelheid en het type koolhydraten (suikers) dat zwangere vrouwen eten invloed heeft op het kind. De onderzoeksgroep is bezig met het verspreiden van de tussentijdse resultaten, en heeft al bijgedragen aan handboek voor verloskundigen en voor artsen in opleiding, waarin ze bijvoorbeeld ingaan op de impact van een gezonde leefstijl van de ouders tijdens de zwangerschap in relatie tot de gezondheid van het kind.

Internationale samenwerking

NutriPROGRAM en PREcisE werken samen met diverse internationale initiatieven, waaronder een groot consortium waarin epigenitische cohort data word gedeeld (PACE). Door het onderling delen van data, hebben de onderzoekers beschikking over de onderzoeksgegevens van veel grotere groepen proefpersonen. Hoe meer gegevens er beschikbaar zijn, hoe betrouwbaarder de statistische analyses worden.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website