ZonMw tijdlijn Voeding en gezondheid https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Voeding en gezondheid nl-nl Wed, 24 Jul 2019 10:50:47 +0200 Wed, 24 Jul 2019 10:50:47 +0200 TYPO3 news-4337 Tue, 16 Jul 2019 14:52:59 +0200 NWA-Call open: Transitie naar een duurzaam voedselsysteem https://www.nwo.nl/actueel/nieuws/2019/07/nwa-call-open-transitie-naar-een-duurzaam-voedselsysteem.html Hoe kunnen we overgaan naar een voedselproductiesysteem waarbij minder verloren gaat, natuurlijke hulpbronnen worden gespaard en bodemecologie en biodiversiteit worden versterkt? Het Nationale Wetenschapsagenda (NWA) programma stelt budget beschikbaar om deze vraag te onderzoeken in kennisketenbrede transdisciplinaire consortia. Alle partijen die geïnteresseerd zijn kunnen nu indienen. Deadline: 12 september 2019 news-4197 Tue, 18 Jun 2019 09:08:04 +0200 Nieuwe subsidieoproep leefstijlgeneeskunde https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-subsidieoproep-leefstijlgeneeskunde/ Het aantal mensen met een of meerdere chronische aandoeningen zoals bijvoorbeeld diabetes mellitus type 2 en hart- en vaat ziekten in Nederland stijgt. Er is steeds meer aandacht om leefstijlinterventies in te zetten in de behandeling van deze chronische aandoeningen, ook wel leefstijlgeneeskunde genoemd. Leefstijlgeneeskunde lijkt veelbelovend, maar is het ook (kosten) effectief? Dit is een van de belangrijke vragen die centraal staat in de nieuwe subsidieoproep Leefstijlgeneeskunde binnen het zesde Preventieprogramma 2019-2022. Samenwerkingsverbanden bestaande uit kennisinstellingen en zorginstellingen kunnen tot 24 september een projectidee indienen. Leefstijlgeneeskunde

Leefstijl wordt gezien als gedrag dat gerelateerd is aan gezondheid en gezondheidsproblemen. Er zijn een aantal factoren die belangrijk zijn voor mensen om gezond te zijn en te blijven. Het gaat hierbij om factoren als voeding, beweging, slaap, stress, roken en alcohol. Zij kunnen (chronische) aandoeningen zoals diabetes type 2, hart- en vaatzieken en obesitas helpen voorkomen of genezen.

Onderzoek

Sinds jaar en dag is er in onderzoek veel aandacht  voor  preventie van leefstijl-gerelateerde aandoeningen. Tegenwoordig verschuift het onderzoek ook steeds meer richting de curatieve setting; ‘Leefstijl als medicijn’. Hoe kunnen mensen die al kampen met leefstijlgerelateerde aandoeningen door middel van leefstijlinterventies hun medicatie minderen of zelfs helemaal van de medicijnen afstappen? Dat zijn belangrijke vragen die tegenwoordig spelen in de maatschappij. Om deze vragen te beantwoorden is meer klinisch medisch onderzoek naar leefstijlgeneeskunde nodig.

De subsidieoproep

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft via ZonMw €1.000.000,- beschikbaar gesteld voor onderzoek naar leefstijlgeneeskunde. De oproep richt zich specifiek op de volgende twee doelstellingen:

  • Onderzoek naar de (kosten) effectiviteit van leefstijlgeneeskunde
  • Inzicht verkrijgen in de randvoorwaarden en succesfactoren voor een succesvolle implementatie van leefstijlgeneeskunde; inclusief gedragsverandering bij (zorg)professionals

Consortia kunnen een aanvraag indienen voor maximaal €500.000. Meer informatie over de voorwaarden kunt u vinden in de subsidieoproep.
U heeft tot 24 september 14:00 de tijd om uw aanvraag in te dienen.

Wij vernemen graag voor 27 augustus of u van plan bent om een aanvraag in te dienen. U kunt dit doorgeven door een e-mail te sturen naar leefstijlgeneeskunde@zonmw.nl.

]]>
news-4168 Thu, 13 Jun 2019 11:00:55 +0200 Gemeenten en Menzis omarmen preventiebeleid https://www.menzis.nl/publicaties/zorg-zorgverzekering/2019/06/11/gemeenten-en-menzis-omarmen-preventiebeleid Diverse gemeenten en zorgverzekeraar Menzis maken de slag van zorg naar gezondheid. Alleen door traditionele zorgstructuren te ontstijgen kan de forse toename van chronische ziekten worden gekeerd. Leefstijlinterventies en lokale samenwerkingen zijn daarbij cruciaal. Staatssecretaris Paul Blokhuis: “Het gaat daarbij om duurzaam financieren en organiseren.” Het tempo van deze transitie moet flink omhoog. Lees verder op menzis.nl news-4093 Mon, 27 May 2019 16:00:00 +0200 Kennisagenda onderzoeksprogramma klimaat en gezondheid https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kennisagenda-onderzoeksprogramma-klimaat-en-gezondheid/ Het klimaat verandert wereldwijd en ook in Nederland. Het veranderende klimaat in Nederland heeft al allerlei zichtbare gezondheidsgevolgen. Maatregelen om de effecten van klimaatverandering tegen te gaan, bieden kansen voor het bevorderen van de gezondheid, maar brengen mogelijk ook nieuwe risico’s met zich mee. In opdracht van ZonMw hebben het RIVM, de Universiteit Maastricht en Wageningen University & Research een kennisagenda opgesteld. Hierin staat welk onderzoek uitgevoerd moet worden om de gezondheidsrisico’s van klimaatverandering te beperken. Een samenhangende kennisagenda met brede focus is van belang om inzicht te krijgen in de gezondheidsrisico’s van klimaatverandering in Nederland, op korte en lange termijn. De kennisagenda klimaat en gezondheid pleit voor een integrale benadering van klimaatonderzoek, door samenwerking van verschillende beleidssectoren en de praktijk. Het toekomstige klimaatonderzoek moet ook helpen bij het prioriteren van maatregelen.

Prioriteiten kennisagenda

In de kennisagenda wordt voorgesteld om de volgende activiteiten te prioriteren in een toekomstig onderzoeksprogramma klimaat en gezondheid:

  • Analyseer de huidige en toekomstige gezondheidsrisico’s van klimaatverandering in samenhang met elkaar
  • Ontwikkel maatregelen om huidige en toekomstige gezondheidseffecten van klimaatverandering aan te pakken. Bepaal de meest effectieve mix van maatregelen om gezondheid te bevorderen en risico’s te minimaliseren en de maatregelen die op korte termijn genomen kunnen worden
  • Ontwikkel een systeem om gezondheidseffecten van klimaatverandering tijdig te herkennen en effecten van maatregelen te evalueren
  • Neem gezondheid standaard mee bij de evaluatie van klimaatmaatregelen (bijvoorbeeld in het kader van de Nationale Adaptatie Strategie en Klimaatwet), om ongewenste neveneffecten op de gezondheid te voorkomen en positieve neveneffecten te versterken

Klimaat en gezondheid

Klimaat en gezondheid zijn bekeken in samenhang met duurzaamheid, milieu en voeding. De gevolgen van klimaatverandering, zoals overstromingen, temperatuurveranderingen, droogte en waterbeschikbaarheid, hebben grote impact op de volksgezondheid, maatschappij en economie, zoals beschreven in de ‘Lancet Countdown on health and climate change’. Ook in Nederland treden een aantal verwachte ontwikkelingen nu al op, zoals een toename van allergieën en hittestress. Actie is nodig om de uitstoot van broeikasgassen te minimaliseren en de gevolgen voor de gezondheid en gezondheidssector te beperken.

Maatregelen

De gevolgen voor de gezondheid van klimaatverandering in Nederland en van klimaatmitigatie- en adaptatiemaatregelen zijn echter vaak niet goed te kwantificeren of krijgen weinig aandacht. Actuele kennis is nodig over klimaatrisico’s om nu en in de toekomst de juiste beslissingen te kunnen nemen over in te zetten maatregelen. De klimaatmitigatiemaatregelen die uitgewerkt worden in het Klimaatakkoord richten zich vooral op reductie van CO2-uitstoot en niet op de mogelijke nevengevolgen voor de volksgezondheid. Klimaatadaptatiemaatregelen (zoals meer groen en water in de stad, klimaatbestendige bouw) bieden grote kansen voor het bevorderen van de gezondheid maar brengen mogelijk ook nieuwe risico’s met zich mee. Nederland kan zich hier op voorbereiden door samen met beleid en praktijk kennis te ontwikkelen. Alleen zo kunnen we de leefomgeving verbeteren en de volksgezondheid bevorderen.

Meer informatie

 

 

]]>
news-4037 Thu, 16 May 2019 10:44:01 +0200 Leeftstijl: ‘Diabeteszorg kan beter én jaarlijks miljarden goedkoper’ https://www.nrc.nl/nieuws/2019/05/15/diabeteszorg-kan-beter-en-jaarlijks-miljarden-goedkoper-a3960379 Dankzij de juiste leefstijlinterventies kan een aanzienlijk deel van de patiënten (tussen de 30 en 40 procent) medicatievrij raken, met stabiele suikerspiegels, gedurende ten minste twee jaar, blijkt uit een recente studie gepubliceerd in The Lancet. news-3995 Wed, 01 May 2019 13:10:39 +0200 Openbare commentaarronde over voeding tijdens zwangerschap https://www.gezondheidsraad.nl/actueel/nieuws/2019/04/25/openbare-commentaarronde-over-voeding-tijdens-zwangerschap/ De Gezondheidsraad geeft de gelegenheid om commentaar te leveren op de conceptversie van het achtergronddocument Schadelijke effecten van stoffen en micro-organismen in de voeding tijdens de zwangerschap. Het is het eerste van vier achtergronddocumenten die worden opgesteld ten behoeve van de advisering door de raad over voedingsaanbevelingen voor zwangere vrouwen. Reageren kan van 26 april tot en met 9 juni. news-3805 Thu, 21 Mar 2019 13:37:40 +0100 Eindsymposium projecten JPI HDHL https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/eindsymposium-projecten-jpi-hdhl/ Eind februari kwamen de projectleiders van het Joint Programming Initiative, Healthy Diet for a Healthy Life (JPI HDHL) bijeen om de resultaten en impact van 14 internationale onderzoeksprojecten te bespreken. Hoe de resultaten van deze projecten verder gebracht kunnen worden, stond centraal. De onderzoekers deelden de verwachtte impact van hun resultaten en hun visie op de verspreiding van deze resultaten, met elkaar.
Nederland is betrokken bij 8 van deze 14 projecten die gaan over de relatie tussen voeding en cognitieve achteruitgang, de relatie tussen voeding en darm microbiota, het vinden van biomerkers voor voedselinname en de invloed van het bewerken en bewaren van voedsel.
Voor elk onderzoeksthema waren experts in het vakgebied uitgenodigd om de projecten te beoordelen en met hen de discussie aan te gaan.

Leren vloggen

Rhonda Smith van MinervaComms gaf een inspirerende workshop over hoe de onderzoekers kort en kernachtig de belangrijkste boodschap van hun onderzoek over kunnen brengen met een vlog. De eerste resultaten zijn te zien op het JPI HDHL YouTube kanaal.

Meer informatie

 

]]>
news-3786 Tue, 19 Mar 2019 10:39:43 +0100 Helft van volwassene heeft overgewicht https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/iets-minder-rokers-en-zware-drinkers-vorig-jaar-maar-helft-volwassenen-heeft-overgewicht~bb8dc2fd/ Uit onderzoek van CBS, RIVM en het Trimbos-instituut blijkt dat het aantal te zware mensen ongeveer gelijk bleef: de helft van de volwassen Nederlanders heeft overgewicht en 15 procent heeft obesitas. news-3758 Thu, 14 Mar 2019 08:22:17 +0100 Verpleegkundige krijgt slechts 24 uur voedingsonderwijs https://www.nieuwsvoordietisten.nl/verpleegkundige-krijgt-slechts-24-uur-voedingsonderwijs/ Het is cruciaal dat verpleegkundigen en verzorgenden ondervoeding tijdig kunnen herkennen en dat ze dan aan de bel trekken, aldus een artikel in Nieuws voor diëtisen. news-3767 Mon, 11 Mar 2019 13:47:00 +0100 Dieet kan diabetes minimaal 2 jaar omkeren https://www.nieuwsvoordietisten.nl/dieet-kan-diabetes-minimaal-2-jaar-omkeren/ Uit onderzoek blijkt dat een energie- en koolhydraatbeperkt dieet mensen met diabetes type 2 helpt. news-3744 Mon, 11 Mar 2019 11:01:24 +0100 Martijntje Bakker nieuwe voorzitter JPI HDHL https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/martijntje-bakker-nieuwe-voorzitter-jpi-hdhl/ De leden van het bestuur van het “Joint Programming Initiative, Healthy Diet for a Healthy Life” (JPI HDHL), hebben plaatsvervangend ZonMw-directeur Martijntje Bakker gekozen tot nieuwe voorzitter. Deze functie vervult zij naast haar werkzaamheden bij ZonMw. Zij volgt per direct scheidend voorzitter Carlos Martinez Riera op. Tijdens de JPI HDHL Management Board (MB) vergadering van februari 2019, waarin alle deelnemende landen zijn vertegenwoordigd, is zij gekozen tot voorzitter van de stuurgroep. De vertegenwoordigers van de deelnemende landen zijn verheugd met deze keuze. De MB is verantwoordelijk voor de coördinatie, supervisie en voortgang van het JPI HDHL. Martijntje Bakker vertegenwoordigt Nederland sinds 2012 in de MB. Vanaf 2013 was zij vicevoorzitter van de MB.

Stuurgroep

Samen met de JPI HDHL stuurgroep zal Martijntje het dagelijkse management van het JPI HDHL coördineren en urgente zaken oppakken. De stuurgroep wordt hierin ondersteund door het secretariaat van JPI HDHL, dat wordt verzorgd door ZonMw.

Internationale activiteiten

Martijntje Bakker is binnen ZonMw onder andere verantwoordelijk voor internationale samenwerking en het ontwikkelen van strategieën voor de komende jaren. Daarnaast vertegenwoordigt zij Nederland ook in het JPI AMR (Antimicrobial Resistance) en JPI MYBL (More Years, Better Live).

Meer informatie

]]>
news-3720 Wed, 06 Mar 2019 09:17:06 +0100 Onderzoekers: Medicijnresten in zoet water wereldwijd fors toegenomen https://www.nu.nl/wetenschap/5756763/onderzoekers-medicijnresten-in-zoet-water-wereldwijd-fors-toegenomen.html?kl=771&ku=5008066&utm_source=SIM&utm_medium=email&utm_campaign=nu%2Enl_berichten_doorsturen_popup_2014&utm_content=&utm_term=a_393646 De concentratie medicijnresten in zoet water is de laatste twintig jaar over de hele wereld flink toegenomen. De hoeveelheid dreigt schadelijk voor het milieu te worden, meldt de Radboud Universiteit vrijdag op basis van eigen onderzoek. news-3677 Tue, 26 Feb 2019 16:35:12 +0100 Zes onderzoeken voeding & epigenetica van start https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zes-onderzoeken-voeding-epigenetica-van-start/ De relatie tussen voeding, epigenetica en gezondheid wordt in zes projecten onderzocht die onlangs zijn gestart. Nederland is betrokken bij 3 van de 6 projecten. Genetische factoren spelen een rol bij het ontstaan van ziekten zoals overgewicht en diabetes. De werking van genen wordt beïnvloed door omgevingsfactoren zoals bijvoorbeeld voeding. Epigenetica betekent letterlijk ‘rondom het DNA’. Het gaat om de ‘markeringen’ rondom het DNA die genen aan en uit kan zetten.
De relatie tussen voeding, epigenetica en gezondheid wordt de komende 3 jaar onderzocht in de projecten: DIMENSION, PREcisE, NutriPROGRAM, EpiBRAIN, HEROS en DIFAMEM. Kennis uit deze projecten kan gebruikt worden in voedingsrichtlijnen en voedingsadviezen.

JPI Healthy Diet for a Healthy life

In het Joint Programming Initiative, Healthy Diet for a Healthy Life (JPI HDHL) werken 26 landen samen op het terrein van voeding, beweging en gezondheid. In februari 2018 hebben 11 JPI HDHL landen samen een oproep voor transnationale onderzoeksvoorstellen op het gebied van voeding & epigenetica gedaan.
Naast Nederland, doen Canada, Tsjechië, Frankrijk, Duitsland, Ierland, Israël, Letland, Polen, Spanje en Engeland mee. In april 2018 zijn 41 onderzoeksvoorstellen ingediend. Na beoordeling door een wetenschappelijk expert panel zijn 6 projecten geselecteerd.

Projecten met Nederlandse onderzoeksgroepen

Voeding kan een grote invloed hebben op het risico op hart- en vaatziekten en diabetes. Het DIMENSION project met het Leids Universitair Medisch Centrum richt zich op de relatie tussen voedingsinname, epigenetische veranderingen en de invloed hiervan op cardiometabole gezondheid.
Voeding kan via epigenetische veranderingen tijdens de zwangerschap en in de vroege kindertijd een effect hebben op de metabole gezondheid (bijvoorbeeld overgewicht en suikerziekte) op latere leeftijd.
In het nutriPROGRAM project met Erasmus Medisch Centrum en Wageningen Universiteit wordt dit onderzocht.
Het PREcisE project met Erasmus Medisch Centrum gaat onderzoeken of een verstoorde suikerhuishouding doorgegeven kan worden van moeder op kind met epigenetische veranderingen tijdens de zwangerschap. Deze veranderingen hebben een verhoogd risico op obesitas en type 2 diabetes bij het kind tot gevolg.

Meer informatie

]]>
news-3569 Tue, 05 Feb 2019 14:55:02 +0100 Subsidieronde overgewicht en metabole ziekten geopend https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieronde-overgewicht-en-metabole-ziekten-geopend/ De internationale subsidieronde “Impact of Diet, Food Components and Food Processing on Body Weight Regulation and Overweight Related Metabolic Diseases” (METADIS) is open! Bent u een Nederlandse onderzoeker? U kunt tot 2 april 2019 samen met internationale partners, een gezamenlijk onderzoeksidee indienen. Het doel van deze subsidieoproep is om meer inzicht te krijgen in de rol van voeding (zowel op het niveau van voedingscomponenten als op voedingspatroon) en voedselproductie op overgewicht en gerelateerde metabole ziekten. Want steeds meer mensen hebben overgewicht en daaraan gerelateerde ziekten zoals diabetes type 2 en hart- en vaatziekten.
Bekend is al dat voeding metabole veranderingen in het lichaam kan veroorzaken (zoals verhoogd cholesterol gehalte en insulineresistentie) en hierdoor een belangrijke risicofactor is voor het ontstaan van bovengenoemde ziekten. We zijn op zoek naar onderzoeksideeën die zich richten op hoe de metabole veranderingen precies ontstaan en waarom deze op individueel niveau kunnen verschillen.

Ingediend kan worden op de 2 thema’s:

  • Effect van voeding en voedingscomponenten op:
    o    Hongergevoel en/of verzadiging
    o    Regulatie van (over)gewicht
    o    Riscofactoren voor het ontwikkelen van aan overgewicht gerateerde metabole ziekten
  • Effect van voedselproductie en conservatie op voedingscomponenten op:
    o    Hongergevoel en/of verzadiging
    o    Regulatie van (over)gewicht
    o    Riscofactoren voor het ontwikkelen van aan overgewicht gerateerde metabole ziekten

Talentontwikeling

JPI HDHL wil via deze subsidieoproep bijdragen aan de talentontwikkeling van onderzoekers.
In het onderzoeksvoorstel moeten activiteiten voor talentontwikkeling zijn opgenomen. Het JPI HDHL zal daarnaast zelf ook een aantal activiteiten (bijv. workshops) aanbieden. De talentontwikkeling richt zich specifiek op onderzoekers die aan het begin van hun carrière staan.

Internationale samenwerking

De internationale subsidieronde METADIS wordt uitgevoerd door het Joint Programming Initiative, Healthy Diet for a Healthy Life (JPI HDHL). De 11 deelnemende landen stellen samen ongeveer 8 miljoen euro beschikbaar. Nederland legt € 750.000 in voor Nederlandse onderzoeksgroepen.

Deelnemen?

Internationale consortia met minimaal 3 deelnemende landen kunnen onderzoeksvoorstellen voor een 3-jarig project indienen. Voor Nederlandse deelname is samenwerking tussen een onderzoeksorganisatie en een bedrijf met winstoogmerk vereist.

Deadline

De deadline voor het indienen van een gezamenlijk onderzoeksidee is 2 april 2019. In de subsidieoproep vindt u meer informatie en de Nederlandse voorwaarden voor deelname.

Meer informatie

 

]]>
news-3523 Mon, 28 Jan 2019 14:33:37 +0100 5e Internationale JPI HDHL conferentie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/5e-internationale-jpi-hdhl-conferentie/ Houdt u zich bezig met voedingsonderzoek of voedselveiligheid? En wilt u bijdragen aan het bereiken van een gezond en duurzaam voedselsysteem? Kom dan op 20 februari a.s. naar de 5e internationale conferentie van het JPI HDHL “Diet as leverage point towards a healthy and sustainable food system” en denk mee! Het Joint Programme Initiative - Healthy Diet, Healthy Life (JPI HDHL) organiseert haar 5e jaarlijkse conferentie in Brussel. Het thema van dit jaar past goed in de recente discussie opgeworpen door de EAT-lancet commissie. Hoe kunnen we de groeiende wereldbevolking blijven voeden met zo min mogelijk milieubelasting? Wat voor verandering is er nodig in het voedselsysteem, en zeker net zo belangrijk, welke verandering is nodig bij de consument? Een van de keynote speakers, dr. Line Gordon, is co-auteur van het EAT-lancet rapport. Zij gaat vertellen over de veranderingen die nodig zijn in ons huidige voedselsysteem en de rol van gastronomie hierin.

Een greep uit het programma

In de ochtend kunt u deelnemen aan verschillende inspiratie sessies. Zo neemt prof. Noelle Aarts u mee in “The art of a dialogue for a healthy and sustainable food system”. Hierin komen vragen aan bod zoals: Hoe kun je stakeholders met verschillende achtergronden betrekken in de discussie en deze discussie in de gewenste banen leiden?
In de middag kunt u kiezen uit verschillende interactieve workshops. Zo zou u aan de hand van 4 geselecteerd JPI HDHL onderzoeksprojecten kunnen exploreren hoe u (meer) impact kunt creëren.
Ook kunt u meedenken over welke kennis nodig is in de interactie tussen wetenschap, innovatie en regelgeving. En u kunt ook meediscussiëren over wat de transformatie naar gezonde en duurzame voedselsystemen vraagt van de wetenschap en hoe beleid en onderzoek beter op elkaar aansluiten.
Dit en nog veel meer. U kunt zich nog aanmelden.

Meer informatie

]]>
news-3133 Mon, 22 Oct 2018 10:50:44 +0200 Gezond dieet voor duurzame voeding https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/gezond-dieet-voor-duurzame-voeding/ Houdt u zich bezig met voeding en gezondheid? U kunt zich nu inschrijven voor de 5e internationale conferentie van het Joint Programming Initiative ‘A Healthy Diet for a Healthy Life’ (JPI HDHL) dat op 20 februari 2019 in Brussel plaatsvindt. De conferentie staat in het teken van ‘Diet as leverage point towards a healthy and sustainable food system’. Verschillende stakeholders vanuit beleid, onderzoek en industrie op het gebied van voeding en gezondheid zijn welkom om over de stand van zaken van voedingsonderzoek te discussiëren en de blik op de toekomst te richten.

Duurzaam voedselsysteem

Op dit congres komt het vergroten van de impact van onderzoek en innovaties in voeding, gezondheid en fysieke activiteit aan bod. Dat staat in het teken van het tegengaan van voedingsgerelateerde ziekten. Belangrijk hierbij zijn maatschappelijke veranderingen zoals het effect van voedselproductie en consumptie op biodiversiteit en klimaatverandering, en vice versa. Een duurzame en veilige toekomst van ons voedselsysteem is een grote uitdaging. JPI HDHL stelt dat dieet één van de belangrijkste aanknopingspunten is op de weg naar een gezond en duurzaam voedselsysteem.

Nog veel meer op de agenda

Naast een duurzaam voedselsysteem, wordt nog veel meer behandeld tijdens de 5e JPI HDHL conferentie. Zo zal bijvoorbeeld een expert panel ingaan op de vraag waarom voedingsonderzoek relatief weinig subsidie ontvangt, hoe dit verbeterd kan worden en hoe beleid, onderzoek en innovatie beter kunnen samenwerken.

Meer informatie en inschrijven

 

]]>
news-3102 Thu, 18 Oct 2018 16:08:00 +0200 Leefstijl als medicijn https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/leefstijl-als-medicijn/ Naast de toepassing in preventie van aandoeningen, wordt steeds meer duidelijk dat leefstijl ook effectief is als medicijn tegen sommige ziekten zoals diabetes type 2. Het ‘medicijn’ kan bijvoorbeeld zijn: het aanpassen van een eetpatroon of in beweging komen. ZonMw investeert in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) al jaren substantieel in onderzoek naar leefstijl. Inmiddels is ook bekend dat VWS volgend jaar € 1 miljoen extra beschikbaar stelt voor onderzoek naar leefstijlgeneeskunde via het programma Translationeel onderzoek.

Leefstijl bij ZonMw

Veel onderzoek is gericht op preventie bijvoorbeeld over roken, overgewicht en sport en bewegen. Ook is er aandacht voor preventie in de zorg. Op verzoek van VWS heeft ZonMw een Kennissynthese Voeding als behandeling van een (chronische) lichamelijke ziekte (2017) laten uitvoeren.

Translationeel onderzoek

Binnen dit type onderzoek (versnelling van de overgang van de preklinische fase naar vroeg-klinisch onderzoek in de mens) is aandacht voor ‘Personalised Medicine’, duurzame gezondheidszorg en verbetering van kwaliteit van leven. Op deze thema’s verwachten we dat er met gebruik van leefstijlinterventies grote winst behaald kan worden. Onderzoeken als ‘De zoete inval: zijn versuikerde eiwitten in voeding betrokken bij het ontstaan van type 2 diabetes?’ van Prof Schalkwijk (UM) en ‘Innovatieve koude-acclimatisatie therapie voor de behandeling van Type 2Diabetes’ van Prof. Dr. van Marken Lichtenbelt (MUMC) zullen hier een bijdrage aanleveren. Beide projecten worden gezamenlijk gefinancierd door ZonMw en het Diabetesfonds.

Doelmatigheidsonderzoek

Welke behandelwijze geeft het beste resultaat tegen welke kosten? Ook binnen het programma DoelmatigheidsOnderzoek is ruimte voor onderzoek op het terrein van zorggerelateerde preventie. Dit gaat over onderzoek naar zorg die op weg is naar het verzekerde pakket (ZvW en WLZ). Een voorwaarde voor dit onderzoek is dat het een interventie betreft die uitontwikkeld is. Het gaat hier bijvoorbeeld over ‘lopen als medicijn’ bij etalagebenen.

Meer informatie

]]>
news-3125 Thu, 18 Oct 2018 12:01:23 +0200 Multidisciplinair onderzoek nodig voor beheersing gevolgen klimaatverandering https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/multidisciplinair-onderzoek-nodig-voor-beheersing-gevolgen-klimaatverandering/ Klimaatverandering heeft op veel verschillende terreinen gevolgen voor onze samenleving: van landbouw tot gezondheid, van watervoorziening en -veiligheid tot migratie en openbaar bestuur. Het veranderende klimaat betekent ook voor de wetenschap een grote uitdaging, waarbij onderlinge samenhang en samenwerking van partijen binnen en buiten de wetenschap essentieel is. Dat bleek tijdens de Climate Challenge Workshop van NWO en ZonMw op woensdag 10 oktober, waarbij wetenschappers en beleidsmakers uit verschillende vakgebieden met elkaar in gesprek gingen over deze grote uitdagingen voor de toekomst.

Urgentie van aandacht voor klimaat

Toevallig bleek de conferentie gepland in de week waarin de Verenigde Naties het nieuwste IPCC-rapport over klimaatverandering publiceerden, waarin de Nederlandse rechter oordeelde dat de overheid meer moet doen om klimaatverandering terug te dringen en waarin de Nobelprijs voor de economie onder meer werd toegekend aan prof. dr. William Nordhaus, die economische modellen voor oorzaken en aanpak van klimaatverandering ontwikkelde. Het belang en de urgentie van het klimaat stonden dan ook niet ter discussie.

Samenwerken over de grenzen van disciplines

NWO-voorzitter prof. dr. Stan Gielen besprak in zijn openingswoord het belang van samenhang. De aanpak van klimaatverandering en de gevolgen ervan is niet een kwestie van een NWO en ZonMw-subsidie meer of minder, maar vraagt om brede aandacht van vrijwel alle wetenschapsgebieden. Universiteiten en andere kennisinstellingen, overheden en bedrijven moeten volgens hem over de grenzen van disciplines heen gaan samenwerken. Ook voor de financiering is volgens Stan Gielen de inbreng van diverse partijen nodig. De Nederlandse Klimaatgezant Marcel Beukeboom verzekerde de aanwezigen dat er inmiddels goed geluisterd wordt naar de aanbevelingen van wetenschappers en waarschuwde voor de gevaren van verkokering. Hij verwees ook naar de Sustainable Development Goals en de inspanningen die hiervoor in Nederland en in mondiaal perspectief voor nodig zijn.

Creatieve oplossingen nodig

De nadruk van de workshop lag op het uitwisselen van ideeën, aan de hand van een aantal thema's. In deze levendige discussies werd duidelijk hoe complex het probleem is maar ook hoe vergelijkbaar processen, oplossingen en effecten daarvan in verschillende gebieden zoals Spitsbergen en Afrika kunnen zijn. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat steden vergroenen, maar daardoor kan wel de kans op allergieën (bijvoorbeeld hooikoorts) groter worden. De vertaalslag van wetenschap naar beleid van landelijke en lokale overheden vraagt om creatieve oplossingen. En op veel terreinen zijn er nog onvoldoende betrouwbare gegevens, bijvoorbeeld over zeespiegelstijging, de effecten van hittestress op de volksgezondheid en de gevolgen van extreme weersomstandigheden. Kortom, het veranderende klimaat betekent ook voor de wetenschap een grote uitdaging, waarbij onderlinge samenhang en samenwerking van partijen binnen en buiten de wetenschap essentieel is.

(bron: NWO)

]]>
news-3060 Fri, 28 Sep 2018 15:29:38 +0200 Gecombineerde leefstijlinterventies in basispakket http://www.sportknowhowxl.nl/nieuws-en-achtergronden/nieuwsberichten/nieuwsbericht/114006/gecombineerde-leefstijlinterventies-in-basispakket Drie gecombineerde leefstijlinterventies (GLI) zijn formeel goedgekeurd door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de zorgverzekeraars. Dat betekent dat deze GLI’s vanaf januari volgend jaar binnen het basispakket van de zorgverzekering vallen. news-2941 Tue, 04 Sep 2018 09:59:32 +0200 Unieke kans: deelname kennisplatform over voeding, microbioom en gezondheid https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/unieke-kans-deelname-kennisplatform-over-voeding-microbioom-en-gezondheid/ Vanaf 4 september 2018 kunnen onderzoekers zich inschrijven om mee te werken in een kennisplatform op het gebied van voeding, het microbioom en gezondheid. Dit platform wordt opgezet en gefinancierd door het JPI HDHL (Joint Programming Initiative, Healthy Diet for a Healthy Life). Het kennisplatform biedt de unieke mogelijkheid om JPI HDHL projecten en anderen initiatieven in dit onderzoeksveld met elkaar te verbinden. Indienen voor het platform?     

Nederland stelt 200.000 euro beschikbaar om reeds gefinancierde projecten op dit gebied te verbinden.  Geïnteresseerde onderzoekers kunnen een zogeheten “Expression of Interest” indienen waarin ze hun interesse en toegevoegde meerwaarde voor het netwerk toelichten. Op basis hiervan worden onderzoekers geselecteerd die gezamenlijk het internationale platform vormen. In deze JPI HDHL subsidieoproep werken 9 Europese landen samen om dit platform op te zetten. Een “Expression of Interest” kan worden ingediend tot 9 oktober 2018.

Wat is het doel?

Het platform heeft als doel om de impact van onderzoek naar voeding, het microbioom en gezondheid te vergroten en de kennis een stap verder te brengen. Hiervoor is een internationale, multidisciplinaire samenwerking essentieel.

Het platform zal gezamenlijke activiteiten uitvoeren gericht op de integratie van expertise, onderzoeksfaciliteiten en databases op het gebied van biologie, geneeskunde, voeding en (bio) informatica. De activiteiten dragen bij aan de huidige onderzoeksuitdagingen in het veld waaronder:
• Standaardisatie en harmonisatie
• Het delen van data en kennis
• Het causale verband tussen voeding, het microbioom en gezondheid

Meer informatie

•    Over de subsidieoproep
•    Over JPI HDHL en de subsidierondes
•    Over voeding en gezondheid

]]>
news-2317 Thu, 05 Apr 2018 14:00:00 +0200 Investeren in onderzoek naar voeding, gezondheid en duurzaamheid https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/investeren-in-onderzoek-naar-voeding-gezondheid-en-duurzaamheid/ Vandaag is het Deltaplan Voedingsonderzoek aangeboden aan de directeuren van de ministeries van VWS, EZK en LNV. Het Deltaplan biedt het kader van de thema’s en kennisvragen waar Nederland op zou moeten inzetten om te komen tot baanbrekende innovaties. Innovaties die leiden tot een gezond en duurzaam voedselaanbod dat daadwerkelijk gegeten wordt door de consument. Het Deltaplan Voedingsonderzoek is een initiatief van ZonMw en TiFN (Topinstituut Food & Nutrition) gesteund door de NL stuurgroep JPI HDHL. De vragen die spelen zijn: op welke onderwerpen zetten we de komende jaren in en waarom? Welke disciplines hebben we hiervoor nodig? Waar liggen onze competenties? En hoe maken we optimaal gebruik van de kennis en middelen die (inter)nationaal beschikbaar zijn?

De directeuren Voeding, Gezondheidsbescherming en Preventie (VWS) Charles Wijnker, Topsectoren en Industriebeleid (EZK) David Pappie en Agro& Natuurkennis (LNV) Michel Berkelmans beaamden het belang van het investeren in onderzoek naar voeding, gezondheid en duurzaamheid.

Waarom een Deltaplan Voedingsonderzoek?

Investeren in onderzoek naar voeding, gezondheid en duurzaamheid is noodzakelijk om tot oplossingen en innovaties te komen voor de maatschappelijke uitdagingen waar we voorstaan:

  • stijgende zorgkosten: de bevolking veroudert en steeds meer mensen hebben een of meer chronische ziektes zoals overgewicht, diabetes of hart en vaatziekten;
  • druk voedselproductie op het milieu: groei wereldbevolking, dus moet meer voedsel geproduceerd worden.

Het Deltaplan Voedingsonderzoek biedt het kader aan op welke thema’s en kennisvragen Nederland zou moeten inzetten en waarop doorbraken te verwachten zijn. Het plan pleit voor een betere regie op voedingsonderzoek in Nederland. Meer samenhangend en geïntegreerd onderzoeksbeleid is nodig voor het vergroten van de impact van voedingsonderzoek.

De 3 hoofdthema’s van het Deltaplan

  1. Duurzaam voedsel, duurzame voeding
    Nederland moet investeren in de ontwikkeling van een wegingskader waarmee (ingrediënten van) voedingsmiddelen langs de gecombineerde duurzaamheids- en gezondheidsmeetlat te leggen zijn. Ook onderzoek naar hoe we bodem, water en grondstoffen optimaal kunnen gebruiken moet prioriteit krijgen evenals het vergroten van het aanbod van gezonde en duurzame producten.
  2. Voeding en gedrag
    Er is meer kennis nodig over de omgeving en individu: hoe kan de gezonde en duurzame keuze vanzelfsprekend gemaakt worden? Deze kennis en inzichten over de determinanten die voedselkeuze en eetgedrag moet door vertaald worden naar effectieve interventies en beleidsmaatregelen. Daarbij is het van belang om te onderzoeken hoe (bestaande) interventies elkaar kunnen versterken.
  3. Voeding en gezondheid
    Het Deltaplan Voedingsonderzoek pleit ervoor het hele spectrum van preventie tot en met behandeling mee te nemen in onderzoek naar voeding en gezondheid. Hierbij is meer kennis nodig over de effecten en werkingsmechanismen van voeding bij de preventie en behandeling van ziekten. Dit vraagt om grootschalig lange termijn interventieonderzoek en fundamentele studies. Ook de meerwaarde van een voeding op maat aanpak ten opzichte van algemene voedingsrichtlijnen verdient onderzoek.

Meer informatie


]]>
news-2117 Tue, 06 Feb 2018 09:00:00 +0100 Internationale subsidieronde voeding & epigenetica geopend! https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/internationale-subsidieronde-voeding-epigenetica-geopend/ Vanaf 6 februari 2018 kunt u een transnationaal onderzoeksvoorstel indienen op het gebied van voeding en epigenetica. Omdat Nederland hieraan deelneemt kunnen ook Nederlandse onderzoekers in dienen. Doel van de subsidieoproep is meer inzicht verkrijgen in de relatie tussen voeding en epigenetica en het effect daarvan op humane gezondheid. De deadline is 12 april 2018. Het is nog onvoldoende duidelijk hoe leefstijlfactoren, waaronder voeding, onze gezondheid en het ontstaan van ziektes precies beïnvloeden. Waarom ontwikkelen sommige mensen een bepaalde ziekte en anderen niet? De omgeving waarin we leven speelt hierin een belangrijke rol, maar ook genetische kenmerken zijn van belang. Epigenetica bestudeert de expressie van genen en kijkt hierbij ook naar de invloed van omgevingskenmerken. In deze subsidieronde ligt de focus op de relatie tussen voeding en het epigenoom en het effect hiervan op gezondheid.

Internationale samenwerking

De internationale subsidieronde ‘Nutrition & the Epigenome’ wordt uitgevoerd door het Joint Programming Initiative, Healthy Diet for a Healthy Life (JPI HDHL). De 9 deelnemende landen, allen aangesloten bij het JPI HDHL, stellen samen ruim 8 miljoen euro beschikbaar. Nederland draagt hier €900.000 euro aan bij.

Meer informatie

]]>
news-1973 Tue, 19 Dec 2017 11:08:29 +0100 Onderzoek naar de relatie tussen voeding, darmbacteriën en gezondheid https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/onderzoek-naar-de-relatie-tussen-voeding-darmbacterien-en-gezondheid/ Begin 2018 starten 11 internationale onderzoeksprojecten om meer inzicht te krijgen in de relatie tussen voeding, het darm-microbioom en gezondheid. De projecten zijn gehonoreerd in een internationale subsidieronde van HDHL INTIMIC, een ERA-NET binnen het JPI HDHL. In de projecten zijn 45 onderzoeksgroepen uit 8 landen vertegenwoordigd. Financiering is afkomstig uit de 8 deelnemende landen, aangevuld met een extra budget vanuit de Europese Commissie. In totaal is ruim 9,5 miljoen euro beschikbaar voor de gehonoreerde projecten met een looptijd van 2 tot 3 jaar.

Voortbouwen op eerder onderzoek

Begin 2017 werd de subsidieronde gelanceerd door 9 deelnemende landen. Van de 66 vooraanmeldingen die werden ingediend, zijn 28 consortia uitgenodigd om een volledige aanvraag in te dienen. Een wetenschappelijk panel met experts in dit veld heeft hiervan 11 projecten aanbevolen voor honorering.
De gehonoreerde onderzoeken bouwen voort op de 6 projecten uit een eerdere gezamenlijke JPI HDHL subsidieronde, Intestinal Microbiomics. Om de impact van de onderzoeksresultaten te vergroten, gaan alle gehonoreerde projecten uit beide subsidierondes deel uitmaken van een kennis platform in dit onderzoeksveld dat later binnen dit ERA-NET wordt opgezet.

Waarom onderzoek naar het microbioom?

Het darm-microbioom is een ecosysteem waarin biljoenen micro-organismen (met name bacteriën) leven en ons helpen om bijvoorbeeld ons eten te verteren. Steeds duidelijker wordt dat de samenstelling van het darm-microbioom metabole processen in het lichaam sterk beïnvloed en daarmee ook het ontstaan en verloop van chronische aandoeningen. De onderliggende mechanismen en de exacte rol die voeding hierin speelt is grotendeels onduidelijk. Dit is de reden dat aangesloten landen binnen het JPI HDHL krachten bundelen om internationaal hoogstaand onderzoek op dit gebied mogelijk te maken.

Nederlandse deelname

Nederland is goed vertegenwoordigd met onderzoeksgroepen van het AMC, TNO en Radboud UMC in 5 van de 11 gehonoreerde projecten. De focusgebieden van deze 5 projecten lopen uiteen van de ontwikkeling van het darm-microbioom bij baby’s tot het darm-microbioom in relatie tot diabetes en darmkanker tot de invloed van een westers en traditioneel dieet op het darm-microbioom.

Meer informatie


]]>
news-1789 Wed, 15 Nov 2017 10:00:00 +0100 Onderzoek naar ‘volhouden gezonde leefstijl’ van start https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/onderzoek-naar-volhouden-gezonde-leefstijl-van-start/ De drie grootschalige consortia van landelijk samenwerkende onderzoekers, praktijkinstellingen en private partijen zijn van start gegaan. De consortia gaan in de komende 5 jaar nieuwe manieren vinden om een gezonde leefstijl lang vol te houden. Ze worden ondersteund door de Hartstichting en ZonMw. De Hartstichting en ZonMw hebben hiervoor 7,5 miljoen euro beschikbaar gesteld. We weten hoe moeilijk het is om blijven gezond te leven. Verleidingen liggen continu op de loer en het volhouden van gezond gedrag is lastig. Daarom richten twee van de drie gehonoreerde projecten zich op het creëren van veranderingen in de omgeving. Samen met een hele groep experts gaat Joline Beulens (VUmc) onderzoeken of mensen voor gezondere producten kiezen door aanpassingen in de supermarkt te doen, zoals aanprijzingen en prominente(re) plaatsing. Karien Stronks (AMC) gaat samen met haar collega’s veranderingen in de omgeving van jongeren doorvoeren en onderzoekt of dit gezond gedrag stimuleert. Het derde project van Andrea Evers (Universiteit Leiden) heeft vele partners. Zij gaan onderzoeken of hart- en vaatpatiënten baat hebben bij individuele leefstijl-coaching in combinatie met het belonen van gezond gedrag en het bouwen aan een duurzaam financieringsmodel.

Supreme nudge

Dit samenwerkingsproject richt zich op mensen met een lage sociaaleconomische status. Het consortium buigt zich sinds 1 mei 2017 over hoe de gezonde voedselkeuzen in de supermarkt makkelijker en vanzelfsprekender wordt. Dit gecombineerd met een bewegen-op-maat programma. Bekeken zal worden wat de effecten hiervan zijn om de riscofactoren voor hart- en vaatziekten bij mensen met een lage sociaaleconomische status.
Onderzoekers van onder andere VU medisch centrum, Universiteit Utrecht, Universitair Medisch Centrum Utrecht, Universiteit van Amsterdam, en de NHG, het Voedingscentrum, de supermarktketen Coop en partners vanuit communicatie en marketing, nemen deel aan dit consortium.

Gezonde gewoonten jong geleerd

Dit project richt zich op jongeren met een lage sociaaleconomische status. Uitgangspunt in dit onderzoek is dat de beste manier om een gezonde leefstijl lang vol te houden is om dat jong aan te leren. Samen met de doelgroep jongeren van 10 tot 14 jaar bekijkt het consortium de oorzaken van ongezond gedrag en gaan ze op zoek naar nieuwe manieren om gezond gedrag (voeding, lichamelijke activiteit, zit- en slaapgedrag) aan te leren en vol te houden.
Ingezet gaat worden op het zodanig veranderen van de omgeving van het kind dat gezond gedrag gestimuleerd en ongezond gedrag ontmoedigd wordt.
Aan het consortium nemen onder meer Academisch Medisch Centrum, VU medisch centrum, Vrije Universiteit Amsterdam, Erasmus Universiteit en Universiteit van Maastricht, de GGD en gemeente Amsterdam (Amsterdamse aanpak gezond gewicht met publieke en private partners) deel en is op 1 april 2017 gestart.

Het ecosysteem voor gezond leven

De missie van dit project is om gezond leven aantrekkelijk te maken voor hart- en vaatpatiënten. Deze patiënten zijn tijdens de revalidatie vaak gemotiveerd om hun leven gezonder in te richten maar als de revalidatie is afgerond blijkt het thuis moeilijk om de nieuwe leefstijl vol te houden. Hier willen de samenwerkende partijen wat aan doen door hart- en vaatpatiënten zowel op individueel niveau als op omgevingsniveau aan te sporen een gezonde leefstijl vol te houden. Centraal staat dat patiënten ondersteund en beloond worden voor de tijd en moeite die zij in hun gezonde leefstijl (blijven) steken (onder andere door te werken met loyaliteitsprogramma (‘benefitkaart’), een gezondheidsportaal en -dossier en begeleiding op afstand). Tijdens het project, wordt aan een businessmodel gebouwd om het programma financieel duurzaam te maken. Bij dit consortium zijn vele partners betrokken waaronder patiënten (Hart- en vaatgroep), ziekenhuizen/revalidatiecentra, huisartsenpraktijken, bedrijven in gaming en slimme technologie en zorgverzekeraar). Samen met onderzoekers van de Universiteit Leiden, Universiteit Twente, Academische Medisch Centrum UMCU, Hogeschaal Amsterdam hebben zij zich verenigd.

Meer informatie

]]>
news-1695 Thu, 19 Oct 2017 09:02:00 +0200 Vergroten maatschappelijke impact van voeding https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vergroten-maatschappelijke-impact-van-voeding/ Op 1 december 2017 organiseert het JPI HDHL haar 4e internationale congres 'To work towards more societal impact of nutritional science' in Brussel. De focus van het congres is het vergroten van maatschappelijke impact van voedingswetenschap en het samenbrengen van verschillende stakeholders. Wetenschappers, beleidsmakers, onderzoeksfinanciers, gezondheidsprofessionals en de industrie gaan de dialoog met elkaar aan. Programma in een notendop

In het plenaire programma pitchen jonge wetenschappers hun JPI HDHL project in 2 minuten nadat ze in de ochtend de professionele training ‘Speechen als Obama’ hebben gehad. In een plenair Lagerhuisdebat over het versterken van de impact van voedingsonderzoek en innovatie gaan de deelnemers met elkaar discussiëren. In de middag staan verschillende workshops op het programma. De toekomst van de voedingswetenschap, de rol van het JPI HDHL in publiek-private samenwerkingen, de update van de JPI HDHL ‘strategic research agenda’ en het organiseren van multi-stakeholder dialogen komen aan bod. Voor de mensen die vroeg uit de veren komen biedt een ‘early bird’ programma een mooie start van de dag. Onder andere  staat een plenaire sessie over de rol van het JPI HDHL in publiek-private samenwerking op het gebied van R&I op het programma. Maar ook een speeddate sessie waarbij deelnemers voorafgaand aan het congres speeddates kunnen plannen met veelbelovende contacten.

U komt toch ook?

Registreren doet u via de conferentie webpagina waar ook meer informatie over het programma en de laatste updates te vinden is. In het registratieformulier kunt u ook input geven voor stellingen voor het Lagerhuisdebat en kunt u zich aanmelden voor een parallel workshop.

Meer informatie


]]>
news-1488 Tue, 22 Aug 2017 17:00:00 +0200 Internationale samenwerking op data https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/internationale-samenwerking-op-data/ ZonMw neemt deel aan diverse internationale consortia. Met andere partners werken we samen aan onderzoek om kennis te ontwikkelen. Deze kennis is nodig om de grote maatschappelijke uitdagingen het hoofd te bieden. Zoals de opkomst van nieuwe infectieziekten, de bedreiging door antibioticaresistentie en uitdagingen op het gebied van voeding en gezondheid.

Internationaal samenwerkingsverband

ZonMw participeert in het Joint Programming Initiative on Antimicrobial Resistance (JPIAMR). Op het gebied van voeding nemen we deel aan Joint Programming Initiative 'a Healthy Diet for a Healthy Life' (JPI HDHL). Binnenkort haken we aan bij ERA-NET Infectious Diseases, de opvolger van Infect-ERA. Nederland geeft hiermee aan het belangrijk te vinden deel te nemen aan internationale samenwerkingsverbanden naar onderzoek, waaronder op infectieziekten. Deelname van ZonMw aan Infect-ERA is hiermee het 2e partnerschap van ZonMw in een internationaal samenwerkingsverband voor onderzoek naar infectieziekten.

Data delen essentieel voor beheersing van infectieziekten

Onderzoek naar beheersing van infectieziekten vindt plaats vanuit meerdere wetenschappelijke disciplines. Invloeden van moleculair biologische aspecten tot sociaalpsychologische aspecten zijn medebepalend voor succesvolle bestrijding van infectieziekten. Zowel het humane als het veterinaire domein alsmede de omgeving spelen een belangrijke rol. Dat vraag zowel in een onderzoeksetting als in de samenleving om internationale samenwerking.
Op al deze fronten worden veel data gegenereerd en verzameld. De kennis over het analyseren van data en de rekencapaciteit van computers neemt enorm toe. Dat brengt het onderzoek naar heel nieuwe vraagstukken binnen handbereik.

FAIR data

In internationale samenwerking wordt het belang van FAIR data onderschreven. Dat zijn data die herbruikbaar zijn, omdat ze vindbaar, toegankelijk, uitwisselbaar en duurzaam  opgeslagen zijn. Dit vergt inspanning van onderzoekers, onderzoeksinstellingen en financiers van onderzoek. Het belang hiervan wordt steeds duidelijker gezien, omdat men erkent dat alleen met hergebruik de basale onderzoeksvragen opgelost kunnen worden.
ZonMw stimuleert onderzoekers via subsidiebepaling en ondersteuning om hun onderzoeksdata herbruikbaar te maken.

Antibioticaresistentie

Voor het beter kunnen beheersen van antibioticaresistentie, is gericht gebruik hiervan van eminent belang. Snelle testen die op locatie gebruikt kunnen worden, goede referentiedata, nieuwe biomarkers, methoden om het ziektebeloop te kunnen volgen en inzicht in wat er bij individuele patiënten nodig is, zijn allemaal invalshoeken die helpen om antibiotica veel meer gericht toe te passen. De ontwikkeling daarvan is afhankelijk van beschikbaarheid van data. ZonMw ontwikkelt voor het JPIAMR binnen een werkpakket 5 research infrastructures. Het optimaal delen van data, zoals dat bij Infect-ERA gebeurt, is ook in dit werkpakket het uitgangspunt.

Meer informatie

 

]]>
news-1478 Thu, 17 Aug 2017 09:00:00 +0200 Fit4Food2030 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/fit4food2030/ ZonMw is als secretariaat van het Joint Programming Initiative A Healthy Diet for A Health Life (JPI HDHL) betrokken bij een nieuw prestigieus Horizon2020 project: Fit4Food2030. Doel van Fit4Food2030 is om een multidisciplinaire platform vorm te geven, die de Europese Commissie ondersteunt in het verder ontwikkelen en implementeren van haar beleidskader Food2030. Naar verwachting start het Fit4Food2030- project op 1 november 2017.

Beleidskader

In 2016 introduceerde de Europese Commissie het beleidskader Food2030 voor een samenhangend beleid op voedselonderzoek en –innovatie. Doel is een impactvolle bijdrage te leveren aan voedselzekerheid en voedselveiligheid.

Consortia

In het H2020 werkprogramma konden consortia subsidie aanvragen om de Europese Commissie te ondersteunen in het vormgeven van een (kennis)netwerk. Deze ondersteunt de uitwerking en implementatie van Food2030. Kernpunten van deze ondersteuning is multidisciplinariteit en participatie van de diverse doelgroepen: van burger tot industrie.
Een ander belangrijk uitgangspunt is het creëren van meer samenhang tussen onderzoek en innovatie gericht op: voedselproductie (land & zee), voedselverwerking en voedselconsumptie. En de hiermee samenhangende maatschappelijke uitdagingen rondom gezondheid en klimaat op regionaal, nationaal en Europees niveau.

Athena Instituut

Het Fit4Food2030 consortium wordt gecoördineerd door het Athena Instituut van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Hierin zijn vooraanstaande Europese publiek en publiek-private onderzoeksprogrammering initiatieven, waaronder FACCE JPI, JPI OCEANS, JPI HDHL, EIT FOOD, PRIMA én experts of gebied van participatief onderzoek (Responsible Research and Innovation) vertegenwoordigd.

Rol ZonMw

ZonMw coördineert hierbinnen, namens het JPI, het werkpakket waarin onder meer ‘policy labs’ in 10 landen worden opgezet om te experimenteren met een meer samenhangende aanpak van onderzoeksprogrammering en uitvoering. Dit in nauwe samenwerking met de stakeholders van het veld. Ook het opzetten en ondersteunen van een internationale denktank is onderdeel van het werkpakket.

Horizon2020

Horizon2020 is hét Europese subsidie programma voor onderzoek en innovatie in Europa. Het is de opvolger van het Zevende Kaderprogramma (KP7) en loopt van 2014 tot en met 2020. De totale omvang van het programma bedraagt ruim 70 miljard Euro. Het programma biedt kansen voor iedere organisatie of ondernemer die actief is in onderzoek, technologische ontwikkeling en innovatie in internationaal verband.

Meer informatie


]]>
news-1380 Thu, 13 Jul 2017 14:47:53 +0200 Foodball https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/foodball/ Kunnen biomarkers van voedingsinname gevalideerd worden? Het ZonMw-project ‘The Food Biomarkers Alliance (Foodball)’ zoekt het uit. Nu is het nog zo dat vragenlijsten of voedingsdagboeken gebruikt moeten worden om te bepalen wat iemand heeft gegeten. Met nieuwe laboratoriumtechnieken kunnen in bloed en urine stoffen gemeten geworden om te bepalen wat er is gegeten. Deze stoffen worden biomarkers genoemd. Als deze methoden gevalideerd kunnen worden dan versterkt dit het voedselconsumptieonderzoek flink.

Voortgang

Het Foodball consortium is nu ruim twee jaar bezig met het project en de eerste resultaten zijn opgeleverd. Zo is een start gemaakt met het opstellen van een strategie voor het ontwikkelen en definiëren van nieuwe biomarkers. Daarnaast zijn er verschillende online tools ontwikkeld die handvaten bieden voor onder andere onderzoekers die werken met biomarkers. Een voorbeeld hiervan is een online database (exposome explorer) waarin alle gevalideerde biomarkers zijn opgenomen met gedetailleerde informatie.

Alliantie van 22 partners

De Food Biomarkers Alliance heeft 22 partners uit 10 Europese landen en Canada, allen expert op het terrein van voedingsonderzoek en metabolomics. Vanuit Nederland neemt professor Feskens en haar team van de Wageningen Universiteit hieraan deel. De resultaten worden medio 2018 verwacht.
Het uiteindelijke doel is een uniek internationaal platform voor de verspreiding van kennis, databases en software voor het ondersteunen van het onderzoek naar voeding en metabolieten.

Meer weten?

]]>
news-1365 Mon, 10 Jul 2017 12:22:39 +0200 Deltaplan voeding: samen bouwen aan een nationale agenda https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/deltaplan-voeding-samen-bouwen-aan-een-nationale-agenda/ Op welke onderwerpen zet Nederland de komende jaren in als het gaat om voedingsonderzoek? Over die vraag bogen zich een groep experts afkomstig uit onderzoek, bedrijfsleven en overheid tijdens de invitational conference die ZonMw, TiFN en de Topsector Agri & Food eind juni organiseerden. Bijna 50 stakeholders afkomstig uit de voedingswereld en aangrenzende gebieden waren aanwezig. Ze ontvingen vooraf ter voorbereiding en ter inspiratie alvast een eerste aanzet tot het Deltaplan - vertrekpunt voor een nationale agenda waarin voedingsonderzoekers en experts in aangrenzende vakgebieden vanuit een eenduidige visie samenwerken.

Zoeken naar de juiste onderwerpen

Uit de presentaties over voedingsonderzoek kwam naar voren dat in de voedingswereld veel partijen op dit moment zoekende zijn naar de juiste onderwerpen en geschikte meetmethoden.
Zo gaf bijvoorbeeld Rob Beudeker, themadirecteur Nutrition and Health van TiFN aan dat Consumer engagement, Healthy nutrition en Sustainable food systems de drie (onderling verbonden) hoofdthema’s in de nieuwe onderzoeksstrategie van TiFN zijn.
TiFN is de coördinator van publiek-private samenwerking op het gebied van voedingsonderzoek. “Binnen de drie thema’s hebben we acht innovatie-uitdagingen benoemd die prioriteit krijgen bij het bouwen van nieuwe consortia”, aldus Beudeker.

Samenwerking

Edith Feskens, hoogleraar aan Wageningen Universiteit benadrukte het belang van samenwerking.
“Het onderzoek naar voedselkeuze vraagt nú om nieuwe verbindingen tussen een breed spectrum van gedragswetenschappers, neurowetenschappers, voedingswetenschappers en risicobeoordelaars, en nieuwe ICT, app’s en sensortechnologie.”

Prioritering

De deelnemers gingen vervolgens in interactieve workshops aan de slag met het prioriteren van de doelstellingen voor de komende 15 jaar binnen Nederland. Dat leverde het volgende lijstje op:

  • De meerwaarde van voeding op maat voor verschillende doelgroepen.
  • Het beïnvloeden van de fysieke en sociale omgeving.
  • Het verkrijgen van inzicht in welk voedsel en/of eetpatroon zowel duurzaam als gezond is.

Met de bijeenkomst is een waardevolle stap gezet voor de verdere uitwerking van het Deltaplan Voeding dat in het najaar van 2017 klaar ligt.

Meer informatie

]]>
news-1292 Wed, 21 Jun 2017 12:01:07 +0200 Samen bouwen aan een nationale agenda voedingsonderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/samen-bouwen-aan-een-nationale-agenda-voedingsonderzoek/ Op welke onderwerpen zet Nederland de komende jaren in als het gaat om voedingsonderzoek? Over die vraag buigt een groep experts afkomstig uit onderzoek, bedrijfsleven en overheid zich tijdens de invitational conference die ZonMw, TiFN en de Topsector Agri & Food op dinsdag 27 juni organiseren. Doel is samen te komen tot een nationale agenda: een eenduidige visie van waaruit onderzoekers in de voedingswereld en aangrenzende vakgebieden optimaal kunnen samenwerken. Tijdens de bijeenkomst wordt de eerste opzet van het Deltaplan Voedingsonderzoek - een stevig fundament voor de toekomst  gepresenteerd. De deelnemers – die op uitnodiging aanwezig zijn – komen met feedback en suggesties voor verdere concretisering van het plan. Behalve over onderzoeksthema’s wordt gesproken over de competenties en disciplines die nodig zijn om onderzoek te realiseren, en hoe kennis en middelen die (inter)nationaal beschikbaar zijn optimaal ingezet kunnen worden.

Leidende positie behouden

“Nederland is van oudsher sterk in voedingsonderzoek, met effectieve publiek-private samenwerkingsverbanden en onderzoeksgroepen die tot de internationale top behoren. Maar de afstemming tussen de verschillende initiatieven in ons land, en met onderzoek elders in Europa, kan - en moet – beter”, benadrukt de werkgroep. “Alleen dan kunnen we uitdagingen als overgewicht en verduurzaming van voedselproductie en -consumptie overwinnen, en onze leidende positie in de wereld behouden.”
Het Deltaplan Voedingsonderzoek, dat dit najaar verschijnt, is de eerste aanzet tot een gezamenlijke aanpak.

Meer informatie

Meer weten over de bijeenkomst en het Deltaplan? Neem dan contact op met Wilke van Ansem, programme officer JPI Healthy Diet for a Healthy Life bij ZonMw

 

]]>