Wat speelt er?

Artsen staan met lege handen wanneer ze ernstige zieke patiënten willen behandelen. Dat schrikbeeld wordt werkelijkheid als we er niet in slagen de resistentie van bacteriën tegen antibiotica te stoppen.

De opkomst van resistente bacteriën is het gevolg van een aantal ontwikkelingen die elkaar bovendien versterken. Door de vergrijzing en de toename van het aantal chronisch zieken zijn meer mensen vatbaar voor infecties. Tegelijk worden bacteriën steeds slimmer. Dat vraagt om nieuwe antibiotica. Maar de ontwikkeling ervan stagneert, juist doordat artsen terughoudender worden met voorschrijven. Dat maakt het voor fabrikanten minder interessant om nieuwe antibiotica te ontwikkelen.

Zo is er onderzoek gedaan naar het ontwerpen van een vaccin dat de bacterie Multiresistente Staphylococcus Aureus (MRSA) remt.

Professionals zetten zich samen in tegen antibioticaresistentie

Het RIVM, het ministerie van VWS en ZonMw organiseerden op 14 november 2018 een conferentie over antibioticaresistentie. Onderzoekers, beleidsmakers en praktijkprofessionals praatten over het thema ‘Van onderzoek naar praktijk en beleid. Wat kan jij er mee?!’. Bekijk de terugblik.

Import

In Nederland is de situatie nog niet alarmerend. We hebben een goede algemene gezondheid, een goede gezondheidszorg en een verstandig antibioticabeleid. Daardoor is het resistentieprobleem relatief klein. Maar Nederland is geen eiland: we hebben open grenzen. Een deel van ons resistentieprobleem is het gevolg van import. Mensen die reizen naar verre landen lopen de kans resistente bacteriën mee naar Nederland te nemen. In veel landen, vooral in Zuidoost-Azië, is het resistentieprobleem namelijk veel groter. Artsen zijn er aanmerkelijk scheutiger met antibiotica dan in Nederland. In sommige landen zijn antibiotica zelfs vrij verkrijgbaar.

Zo blijkt uit de COMBAT-studie dat 1/3 van 2001 onderzochte Nederlanders die naar verre bestemmingen reisden, multiresistente darmbacteriën oppikten. Deze bacteriën zijn resistent tegen gebruikelijke antibiotica. Gemiddeld hield men deze ‘import-bacteriën’ 30 dagen bij zich. En de bacteriën verspreidden zich ook onder niet-reizende huisgenoten.

Samenwerking

Wij participeren in het Kennisplatform Veehouderij en humane gezondheid. Samen met het RIVM, Wageningen University & Research, UU, GGD GHOR Nederland, Omgevingsdienst NL en LTO. Het doel is om samen bestaande kennis te bundelen, duiden en ontsluiten over veehouderij en de gezondheid van mens en dier. Bij de thema's antibioticaresistentie en zoönosen is ZonMw betrokken. Meer informatie over het kennisplatform en de thema's vindt u:

Onderzoek

Respiratory health risks from intensive livestock production, risk estimation and prevention

prof. dr. D.J.J. (Dick) Heederik, Universiteit Utrecht, Institute for Risk Assessment Sciences

Mensen met COPD (chronic obstructive pulmonary disease) hebben in de nabijheid van kippen- en geitenboerderijen last van geblokkeerde luchtwegen en een verhoogd risico op longontsteking. De oorzaak hiervan is nog niet duidelijk. De hypothese is dat de oorzaak ligt in veranderingen in de compositie en diversiteit van bacteriën en virussen in de ademhalingsstreek door de op boerderijen aanwezige ziekteverwekkers.

Door de bacteriën, virussen en andere ziekteverwekkers rondom een boerderij te meten wil de onderzoeksgroep van Heederik een model ontwikkelen om blootstelling voor een hele regio in kaart te brengen en die te relateren aan medische gegevens. Hiermee ontstaat een beter begrip over de relatie tussen boerderij-omgeving en gezondheidseffecten op de ademhaling en de luchtwegen.

Onderzoeksgebieden Antibioticaresistentie

Meer informatie over de onderzoeksgebieden van Antibiotica Resistentie zijn op onderstaande poster in kaart gebracht.

Poster Antibiotica Resistentie 

Antibioticaresistentie in de huisartsenpraktijk

Hygiëne- en infectiepreventiemaatregelen samengebracht in een folder. Wat zijn DE 5 momenten voor handhygiëne?

Bekijk de folder ABR in de huisartsenpraktijk

Hoe verspreidt antibiotica resistentie zich?

In deze infographic wordt uitgelegd op welke manier resistentie tegen antibiotica zich verspreid in de veeteelt, de gemeenschap, zorginstellingen en via reizen. Bekijk de infographic

BWM-publicaties over antibioticaresistentie

Het cahier 'Ons afweersysteem' van Stichting Biowetenschappen en Maatschappij (BWM) uit 2018 gaat over afweerstoornissen, kanker, allergie of auto-immuunziekten waarmee mensen te krijgen wanneer hun afweersysteem faalt of onnodig of overmatig reageert. Antibioticaresistentie speelt hier ook een rol.

In het cahier 'Antibioticaresistentie' uit 2015 beschrijven wetenschappers, arts-microbiologen, epidemiologen, biologen, huisartsen, dierenartsen, beleidsmedewerkers en juristen de vele aspecten die spelen rond antibioticaresistentie.

Publicatie 'De urgentie van resistentie'

In Nederland en andere Europese landen begint de ernst van de problemen met antibioticaresistentie door te dringen. Als die voortgaan, zullen artsen in de komende decennia steeds vaker met lege handen staan bij ernstig zieke patiënten. Het ontwikkelen van oplossingen kost tijd en vraagt om investeringen, binnen Nederland en in Europees verband. 

De urgentie van resistentie; presentaties van projecten

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website