Verslagen

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Onze samenleving vergrijst: er komen in verhouding meer oudere mensen én we worden ouder (dubbele vergrijzing). Zo ook in de regio Rijnmond en Drechtsteden. Binnen de doelgroep senioren bestaat grote diversiteit: van vitaal tot kwetsbaar. Het project Senioren sterker maken: fysiek en sociaal richt zich op het versterken en door ontwikkelen van de integrale en preventieve aanpak gericht op vitaal en gezond ouder worden in Dordrecht, Papendrecht, Rotterdam en Vlaardingen. Gezonde leefstijl, aanpak van eenzaamheid en het stabiliseren of terugbrengen van gezondheidsverschillen tussen laag- en hoogopgeleide ouderen spelen hierbij een voorname rol, net zoals de samenwerking tussen professionals, domeinen en disciplines, en senioren. Een belangrijk doel van de decentralisatie is immers integraal werken, waarbij de domeinen van zorg, welzijn en het voorliggend veld verbonden zijn en versnippering en verkokering van zorg voorkomen/tegengegaan wordt. Deze samenwerking tussen de domeinen/disciplines komt in de praktijk echter nog beperkt tot stand. Bovendien is men bij senioren geneigd vooral curatief te werken en is aandacht voor preventie geen vanzelfsprekendheid.

 

Met het project Senioren sterker maken: fysiek en sociaal willen we de gezamenlijke ambitie: vitaal, gezond en betekenisvol ouder worden in Rijnmond en de Drechtsteden een stap dichterbij brengen. Dat doen we met een breed consortium aan partners - de gemeenten Rotterdam, Vlaardingen, Dordrecht en Papendrecht, Erasmus Universiteit Rotterdam, Inholland Rotterdam, Zorgbelang Inclusief, GENERO, GGD Zuid-Holland Zuid, Onderzoekscentrum Drechtsteden en Samen één in Feijenoord - door het samenhangend inzetten van diverse erkende interventies voor senioren, gericht op bewegen en ontmoeten. De gezondheidssituatie van senioren in de vier betrokken gemeenten is hiertoe in kaart gebracht door de analyse van kwantitatieve data en groepsinterviews met zowel senioren als professional. Deze analyse heeft de basis gevormd voor het kiezen van een samenhangende mix van interventies ter versterking van het gezondheidsbeleid gericht op senioren. Ook bij de uitvoering van interventies worden senioren en professionals actief betrokken. We onderzoeken samen met senioren en professionals hoe interventies aangepast kunnen worden aan de lokale situatie en behoefte, en zetten ‘communities of practice‘ op om leerervaringen en opgedane kennis te verspreiden en interventies voortdurend te verbeteren. We werken immers in een cyclisch proces van voorbereiden, uitvoeren en evalueren waarbij met behulp van het RE-AIM kader aandacht is voor reach, effectivity, adoption, implementation en maintenance.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De gezondheidssituatie van senioren in Rotterdam, Vlaardingen, Dordrecht en Papendrecht is in fase 1 van het project in kaart gebracht door de analyse van kwantitatieve data en groepsinterviews met zowel senioren als professionals. De bevindingen uit deze analyses hebben geleid tot het aanscherpen van de gezamenlijke visie en het opstellen van bijbehorende uitgangspunten voor Fase 2 en prioriteiten voor iedere gemeente in Fase 2. Bovendien zijn de bevindingen uit deze analyses in iedere gemeente de basis geweest voor het kiezen van een samenhangende mix van interventies ter versterking van het gezondheidsbeleid gericht op senioren.

 

Er zijn het afgelopen jaar in samenwerking met geneeskundestudenten van ErasmusMC zes kortlopende onderzoeksprojecten uitgevoerd die betrekking hebben tot de gekozen interventies, waaronder Welzijn op Recept, het (signalerend) huisbezoek en de beweegtuin voor senioren. Hierbij werd literatuuronderzoek gedaan en behoefteonderzoek onder de doelgroep van senioren en/of professionals. De verschillende projecten leverden adviezen en aanbevelingen op m.b.t aanpassen en/of verbeteren van de interventies aan de lokale wensen en behoeften. Naast deze kleinere onderzoeksprojecten is er een uitgebreider ‘Klein maar fijn’-project uitgevoerd. Binnen dit ‘Klein maar fijn’- project dat uitgevoerd werd in de gemeente Vlaardingen is het huidige lokale en landelijke aanbod aan zingevingsactiviteiten in kaart gebracht, net als de behoefte van senioren op het gebied van zingeving en hoe zingeving geïntegreerd kan worden binnen de erkende interventie Welzijn op Recept.

 

Naast dat we in dit tweede jaar van het project een monitorplan en een ‘samen leren’-plan hebben opgesteld, hebben we vanzelfsprekend ook veel aandacht gehad voor de invloed die corona en bijbehorende maatregelen hebben op het project en met name op senioren zelf. We hebben in samenwerking met senioren van het ouderenforum van GENERO een factsheet opgesteld over ‘Wat senioren kunnen, voelen en willen tijdens de coronacrisis’. Daarnaast zijn er in samenwerking met de twee betrokken GGD`en uit de regio analyses gedaan op bestaande data naar ‘Gedrag en welbevinden van 70-plussers tijdens de coronacrisis’ en hebben we in samenwerking met GENERO een online kennisatelier gehouden over ‘Senioriteit in coronatijd’.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Deze aanvraag is gericht op vitaal en gezond ouder worden in de gemeenten Dordrecht, Papendrecht, Rotterdam en Vlaardingen en dan met name op het versterken en doorontwikkelen van de integrale en preventieve aanpak die hiervoor nodig is. Wij focussen hierbij op preventie door het versterken van de gezondheid, de gezondheidsvaardigheden en het sociaal welbevinden van ouderen én tegelijkertijd op het integreren van mogelijkheden die de sociale en fysieke omgeving biedt. Deze focus vraagt nadrukkelijk om een integrale aanpak –vanuit het sociale, medische en fysieke domein- toegespitst op de behoeften en vragen van ouderen in de wijk.

Wij zoeken de versterking van de vitaliteit en gezondheid van ouderen vooral in het verbeteren van een gezonde leefstijl, het terugdringen en/of tegengaan van eenzaamheid en het stabiliseren of terugbrengen van gezondheidsverschillen tussen laag- en hoogopgeleiden. Daarbij willen we oog hebben voor verschillen tussen (groepen) ouderen, hun behoeften en wensen – onder meer door het onderkennen en inzetten op culturele -en andere vormen van- diversiteit.

 

De afgelopen jaren hebben gemeenten, kenniswerkplaatsen en veldpartijen ervaringen opgedaan met beleid en interventies gericht op ouderen. We willen samen werken met bewezen effectieve interventies gericht op leefstijl veranderingen, willen ouderen bewust maken van de regie die ze hebben op het inrichten van hun derde levensfase en hen verleiden die zo gezond mogelijk in te vullen door zowel fysiek als sociaal actief te blijven.

 

In dit traject willen we onze ervaringen delen, versterken en waar mogelijk/nodig doorontwikkelen. We zoeken daarbij nadrukkelijk naar succesvolle implementatie strategieën. Daarbij bouwen we verder, mede vanuit de unieke initiatieven van de deelnemende gemeenten die de afgelopen periode zijn ingezet, zoals de Fit Festivals voor ouderen, 75+ huisbezoeken, Glans en grip, Beweegtuin voor dementerenden, valpreventie, Wijkwandelen en samen-eten initiatieven.

De aandacht gaat hierbij uit naar preventieve interventies voor ouderen van 55-80 jaar die zelfstandig wonen. Het doel is om de vitaliteit van deze groep, die in de toekomst ook langer zelfstandig zal blijven wonen, zo lang mogelijk te bevorderen en/of in stand te houden, zowel fysiek als mentaal. Effectieve preventieve interventies worden (nog) niet systematisch en structureel in de praktijk toegepast. Daarnaast willen we het bereik en de effectiviteit bij ouderen vergroten, door o.a. het versterken van participatie van ouderen. Onder participatie verstaan we dan het versterken van de betrokkenheid van ouderen bij beleid (meepraten) met als doel het vergroten van de participatie in de interventies (meedoen).

 

De integraliteit van de aanpak is belangrijk bij de inzet op preventieve interventies voor ouderen. De samenwerking tussen professionals, domeinen en disciplines, evenals met ouderen, is essentieel voor het slagen van de inzet. Tegelijkertijd is het complex om dit structureel tot stand te brengen. We zetten daarom in op interprofessioneel werken en leren. De vakkennis van professionals wordt door het leerproces vergroot en verbreed (meer T-shaped) gebruik makend van de meerwaarde van de diversiteit aan specifieke kennis en vaardigheid binnen een team.

 

Bij de lokale lerende uitvoeringspraktijk willen we vakkennis van professionals verbinden met ervaringskennis van burgers en actuele onderzoekskennis. Deze drie kennisbronnen zijn ook van belang bij het succesvol implementeren en doorontwikkelen van instrumenten en interventies op maat; zij bieden het beoogde meervoudig bewijs en bieden oog voor de lokale en professionele context (vgl. Geen bewijs zonder context, 2017). Daarnaast is het belangrijk dat het bereik en effect van preventiebeleid zorgvuldig gemonitord wordt. Met deze aanpak willen we onze gezamenlijke ambitie: vitaal en gezond ouder worden in Rijnmond en de Drechtsteden een stap dichterbij brengen.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website