Verslagen

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

In april 2020 is het Jeugdspecialist in de Buurt (JiB) team in Amsterdam-Noord van start gegaan. In het JIB werken professionals met verschillende expertises van vijf jeugdhulporganisaties samen in één team. Door middel van consultatie en advies wordt al in een vroeg stadium een specialistische blik toegevoegd aan de hulp van het wijkteam. Het doel hiervan is om te voorkomen dat er hoogspecialistische jeugdhulp nodig is door eerder specialisten mee te laten denken, kijken en doen. In september 2020 is het onderzoek naar het JiB team gestart. In het onderzoek wordt deze nieuwe werkwijze met het motto ‘‘Geen kind voor hulp de wijk uit’’ geëvalueerd en doorontwikkeld. We gaan na of de doelen worden behaald en beschrijven hóe het gebeurt: wat werkt en wat niet? Een toeziend oog van een diverse klankbordgroep houdt ons tijdens het onderzoek scherp.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De gebiedsfoto laat een situatieschets van het stadsdeel Amsterdam-Noord zien. Of de gewenste trends (zoals minder uithuisplaatsingen, meer ambulante hulp, vaker hulp in de eigen buurt) worden gerealiseerd is op dit moment nog niet helder. Uit de gegevens over hulp aan de gezinnen blijkt dat de helft van de ureninzet vanuit het JiB consultatie en advies betreft. Zeker 70% van consult en adviesvragen komen van het wijkteam OKT (Ouder- en Kindteam). Het gaat vaak om gezinnen met meervoudige en complexe problemen, die al eerder met hulpverlening in aanraking zijn geweest (deelonderzoek 1). We hebben de gebiedsfoto met het team bekeken en aan de hand daarvan een SWOT-analyse gedaan: wat zijn de sterktes en zwaktes van het team, en waar liggen de kansen en bedreigingen? (deelonderzoek 2). In de interviews - afgenomen bij diverse betrokkenen - kijken we wat goed werkt en minder goed werkt in de werkwijze van en samenwerking met het JIB. Zo beoordelen de cliënten en verwijzers de samenwerking met het team overwegend positief. Ook bínnen het team wordt de samenwerking overwegend positief beoordeeld. Teamleden ervaren gedeelde verantwoordelijkheid in de hulpverlening aan een gezin. Aandachtspunten liggen met name op de samenwerking tussen het team en de buurtvoorzieningen en de samenwerking met andere verwijzers dan het wijkteam, bijvoorbeeld de Gecertificeerde Instellingen (GI’s). Daarnaast heeft het team te maken met stadsbrede ontwikkelingen vanuit de gemeente. De impact hiervan op het team is volgens verschillende geïnterviewden overwegend negatief, omdat het onzekerheid over bestaansrecht en toekomst van het JIB teweegbrengt (deelonderzoek 3). De resultaten wisselen we landelijk uit met soortgelijke onderzoeksprojecten (o.a. Leiden en Utrecht). Vanaf oktober 2021 gaat de ‘ontwikkelgroep onderwijs’ van start. Met deze groep ontwikkelen we een e-Learning module waarin de ervaringen en bevindingen in het project worden gedeeld. Op deze manier hopen we bij te dragen aan de (bij)scholing van toekomstige jeugdprofessionals (deelonderzoek 4).

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De toegang tot jeugdhulp wordt sinds 2015 gevormd door wijkteams, in Amsterdam Ouder-Kind-Teams (OKT) en SamenDoen-teams geheten. Ook is jeugdhulp beschikbaar na verwijzing van een gecertificeerde instelling (GI) of huisarts/medisch specialist. Het is niet voor alle jeugdigen en ouders eenvoudig om (specialistische) jeugdhulp te krijgen, blijkt uit de evaluatie van de Jeugdwet. Zes specialistische jeugdhulporganisaties in Amsterdam hebben daarom, in nauwe samenwerking met gemeente en verwijzers, een wijkgerichte werkwijze voor specialistische jeugdhulp ontwikkeld. Vanaf 2017 is met deze inzet van specialisten geëxperimenteerd en vanaf 2020 wordt de werkwijze structureel uitgevoerd, te beginnen in Amsterdam-Noord. De geleerde lessen in de experimenten worden hierbij benut.

 

Doelstelling van de specialistische wijkteams, Jeugdspecialist in de Buurt geheten, is dat jeugdigen thuis of in het eigen netwerk veilig opgroeien met - indien nodig - passende, samenhangende, integrale specialistische zorg nabij. Naast jeugdhulp maakt het team gebruik van andere voorzieningen in het sociale domein in de buurt. Het streven is om zoveel mogelijk kinderen binnen de wijk te helpen en daar waar dit passend is, specialistische jeugdhulp erbij te halen, bijvoorbeeld in de vorm van consultatie of tijdelijke inzet, zodat het gezin met de betrokkenen in eigen omgeving en basisvoorzieningen verder kan. In het aangevraagde onderzoek wordt de nieuwe werkwijze in Amsterdam-Noord geëvalueerd en doorontwikkeld. Het project start in september 2020 en de eindrapportage wordt in september 2022 opgeleverd. In deze periode worden vier deelonderzoeken uitgevoerd.

 

Deelonderzoek 1: Volgen van de resultaten voor jeugdigen en ouders.

Aan de hand van data van Onderzoek, Informatie en Statistiek OIS) en Integrale Monitor Jeugd van de gemeente Amsterdam, en het team Jeugdspecialist in de Buurt worden gebiedsfoto’s gemaakt waarmee jaarlijks de uitkomsten van het team en de samenwerking worden gevolgd. Er wordt onder meer gekeken naar het aantal kinderen, jongeren en ouders dat (1) specialistische jeugdhulp ontvangt, (2)in de wijk wordt geholpen, (3) thuis blijft wonen tijdens de hulp, en (4) tevreden is over de werkwijze en de resultaten van de hulp. Ook wordt gekeken of het lukt om (5) vaker steun van familie, vrienden, kennissen en/of lokale voorzieningen zoals sportverenigingen en welzijnsorganisatie te organiseren als daaraan behoefte is.

 

Deelonderzoek 2: Samen Lerend Ontwikkelen.

De gebiedsfoto’s, de aangeboden hulp, de samenwerking in het team en in de buurt worden jaarlijks besproken in een analyse van de sterke en zwakkere kanten van het team, de kansen en bedreigingen (SWOT-analyse). In deze bespreking gaat het team samen met enkele samenwerkingspartners na of zij de ontwikkeling van de cijfers begrijpen en hoe dit samenhangt met de aangeboden hulp en de ervaringen in de samenwerking.

 

Deelonderzoek 3: Evaluatie van de samenwerking.

In aanvulling op de jaarlijkse evaluatie van de samenwerking met het team en enkele verwijzers, worden in 2021 en 2022 zo’n 25 interviews gehouden met (1) jongeren en ouders, (2) met teamleden, (3) samenwerkingspartners zoals Ouder-Kind-Teams, Jeugdbescherming, Veilig Thuis, SamenDoen, scholen, huisartsen, schuldhulp, politie, jongerenwerk, sportverenigingen, et cetera, en (4) met bestuurders en enkele gemeenteambtenaren. Deze gesprekken gaan onder meer over het proces van het vinden van de hulp, verwachtingen van de hulp, ervaringen met de werkwijze, samenwerking tussen hulpverleners en met andere voorzieningen. Ook komen de randvoorwaarden voor het optimaal functioneren van zo’n specialistische wijkteam aan de orde, en wat men goed en minder goed vindt werken. In aanvulling op deze individuele interviews worden de ervaringen en uitkomsten besproken in het team, in de dialoogtafels met jongeren en ouders, en een bijeenkomst van de klankbordgroep en ‘groot bestuur’ van het onderzoek (zie ook PROJECTSTRUCTUUR).

 

Deelonderzoek 4: Benutting van de uitkomsten.

De ervaringen en lessen worden gedeeld met: (1) andere jeugdhulpinstellingen in de gemeente Amsterdam zodat ze benut kunnen worden voor verbetering van het wijkgericht werken in ook andere stadsdelen; (2) de hogescholen zodat ze - neergelegd in opleidingsmodules waaronder e-learning – kunnen bijdragen aan de (bij)scholing van jeugdprofessionals; (3) professionals in andere regio’s in Nederland zodat - onder leiding van het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) – kan worden geleerd wat in alle regio’s werkt en wat regio-specifiek is. Op deze manier wordt ervoor gezorgd dat de opbrengsten niet beperkt blijven tot de buurt waarin het project wordt uitgevoerd.

 

Naast ZonMw-rapportages, levert het onderzoek factsheets op met resultaten in de vorm van infografics, onderwijsmateriaal, bijdragen aan landelijke uitwisselingsbijeenkomsten en een congres, en een artikel in een vaktijdschrift.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website