Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het doel van dit onderzoek was om verdiepend inzicht te bieden in de aard, achtergronden en gevolgen van de diversiteit aan grensoverschrijdende seksuele ervaringen en gedragingen van jongeren. Het onderzoek is online uitgevoerd en seksueel actieve jongeren tussen 15 en 25 jaar zijn geworven via jongerenmedia en ROCs. Het onderzoekspanel omvatte bijna 3000 jongeren, die verschilden in termen van gender, etniciteit, seksuele voorkeur en opleiding. De deelnemers vulden drie vragenlijsten in waarmee gegevens zijn verkregen over grensoverschrijdende seks, de beoordeling en consequenties van ervaringen, alsmede in mogelijke risico en beschermingsfactoren. Grensoverschrijdende seksuele ervaringen en gedragingen blijken in zeer hoge mate voor te komen en risico- en beschermingsfactoren zijn deels specifiek voor onderscheiden ervaringen en gedragingen. De bevindingen bieden goede aanknopingspunten voor de ontwikkeling en herziening van preventieprogramma’s, in het bijzonder in het kader van seksuele en relationele vorming. Schoolse en buitenschoolse preventieprogramma’s dienen gepast te zijn voor jongeren met diverse achtergronden, structureel ingebed te worden en waar nodig geflankeerd te worden door ondersteuning van ouders en professionals.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Sinds hun 14e verjaardag blijken ruim 8 van de 10 jonge vrouwen en ruim 6 van de 10 jonge mannen tussen de 15 en 24, die deelnamen aan dit onderzoek, ervaring te hebben met grensoverschrijdende seks. De hoge mate waarin grensoverschrijdende seksuele ervaringen blijken voor te komen wordt bevestigd in de gerapporteerde grensoverschrijdende seksuele gedragingen; driekwart van de jonge mannen en bijna de helft van de jonge vrouwen geeft aan wel eens grensoverschrijdend seksueel gedrag vertoond te hebben. Het meest komen situaties voor waarin een (mogelijke) partner zeurt, aandringt, boos wordt of gebruik maakt van iemands dronkenschap om seks te hebben. Jongeren beoordelen deze situaties als negatief en ongewenst en een aanzienlijk deel van de jongeren met dergelijke ervaringen heeft hiervan negatieve consequenties ondervonden. Mogelijke risico- en beschermingsfactoren verschillen deels voor grensoverschrijdende seksuele ervaringen en gedragingen, maar enkele factoren, met name de hoeveelheid seksuele partners, ambigue communicatie over seks, de band met de ouders en het perspectief waaruit jongeren seksuele situaties beoordelen, spelen een bredere rol.

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Deze studie richt zich op het, in samenhang, verhelderen van de aard, achtergronden en gevolgen van grensoverschrijdende seksuele ervaringen en gedragingen van jongeren. De studie beantwoordt de volgende vragen: 1) Welke vormen van grensoverschrijdende seksuele gedragingen ervaren en vertonen jongeren? 2) Welke risicogroepen zijn er voor grensoverschrijdende seksuele ervaringen en gedragingen? 3) Welke risico- en beschermingsfactoren zijn te onderscheiden voor de diverse vormen van grensoverschrijdende seksuele ervaringen en gedragingen? 4) Wat zijn de meest voorkomende scenario’s van grensoverschrijdende seksuele ervaringen en gedragingen onder jongeren? 5) Welke negatieve consequenties ondervinden jongeren van de verschillende scenario’s van grensoverschrijdende seksuele ervaringen, in welke mate hangen deze scenario’s samen met het al dan niet hebben van behoefte aan professionele hulp en hoe beoordelen jongeren de scenario’s in termen van (on)gewenstheid? Het onderzoek omvat een grootschalige internet survey, uitgevoerd in een nieuw samengesteld panel van seksueel ervaren jongeren tussen de 18 en 25 jaar, die verschillen in termen van gender, opleiding, etniciteit en seksuele oriëntatie.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De inclusie in het onderzoek is bijna afgerond. In totaal hebben 3944 seksueel actieve jongeren de eerste vragenlijst ingevuld (stand van zaken 17 februari 2009). Deze groep bestaat voor een derde uit mannen. De samenwerking met verschillende ROC’s en belangenorganisaties heeft goed uitgepakt; zowel lageropgeleide jongeren als homo- en biseksuele jongeren (n=555) zijn voldoende vertegenwoordigd in de steekproef. De werving van Turks/Marokkaans en Surinaams/Antilliaanse jongeren loopt achter en extra opties zijn ingezet om de respons binnen deze groepen te verhogen. Aan het eind van de eerste vragenlijst wordt jongeren gevraagd of ze ook de tweede en derde vragenlijst willen invullen. Indien dat het geval is, vullen zij hun e-mailadres in en krijgen ze later de link naar deze vragenlijsten toegestuurd. Van de jongeren die de eerste lijst helemaal invulden, wil zo’n 70% blijven meedoen. In totaal hebben tot nu toe 2698 jongeren hiervoor hun e-mailadres gegeven. De tweede vragenlijst is reeds onder een deel van de respondenten uitgezet. De respons is tot nu toe bijna 40% en loopt naar schatting op tot 50%. De eerste analyses van de data omtrent grensoverschrijdende seksuele ervaringen en gedragingen zijn gestart.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Recent epidemiologisch onderzoek laat zien dat grote aantallen jongeren in Nederland ongewenste seksuele ervaringen hebben, met name lager opgeleide, allochtone en homoseksuele jongeren (De Graaf et al., 2005). Ongewenste seksuele ervaringen zijn zeer divers (Van Berlo & Höing, 2006) en zowel meisjes als jongens krijgen hiermee te maken, zij het in verschillende mate. Ongewenste seksuele ervaring kunnen ingrijpend zijn en ernstige consequenties hebben voor het welzijn en welbevinden (zie Van Berlo, van Engen, & Mooren, 2004) en het is dan ook van belang deze zoveel mogelijk te voorkomen en, waar nodig, passende ondersteuning te bieden aan jongeren die ongewenste seksuele ervaringen hebben. Het beschikbaar onderzoek biedt echter slechts ten dele aanknopingspunten voor het ontwikkelen en implementeren van adequate preventie en ondersteuning. Het inzicht in met name de onderscheiden plegers, specifieke seksuele handelingen en contexten van ongewenste seksuele ervaringen van jongeren is beperkt en bovendien fragmentarisch. Uitgangspunt van dit project is dat meer ‘holistisch’ inzicht in de diversiteit van seksuele ervaringen van jongeren, vanuit hun eigen perspectief, een voorwaarde is om te begrijpen wat specifieke seksuele ervaringen ongewenst en problematisch maakt en waarom sommige jongeren seksueel gedrag vertonen dat voor anderen ongewenst of grensoverschrijdend is.

Ter verdieping van recente epidemiologische bevindingen richt dit onderzoek zich op het, in samenhang, verhelderen van aard, achtergronden en gevolgen van de diversiteit aan ongewenste seksuele ervaringen van jongeren. Zowel op theoretische als empirische gronden is duidelijk dat onderzoek naar de aard van ongewenste seksuele ervaringen en gedragingen onder jongeren, de mate waarin jongeren uiteenlopende ongewenste gedragingen ondervinden of vertonen en de gevolgen die ongewenste seksuele ervaringen hebben voor het psychologische, sociale en seksuele functioneren van jongeren in belangrijke mate gediend is bij een methodologie die gebruik maakt van scenario’s, gebaseerd op een script-theoretische benadering van seksualiteit (Gagnon & Simon, 2005). Deze benadering plaatst handelingen in context waardoor deze van betekenis voorzien worden. Een eerste stap voor dergelijk onderzoek is om inzicht te krijgen in de scenario’s van de diversiteit aan ongewenste seksuele ervaringen en gedragingen van jongeren. Hiertoe worden in studie 1 de ongewenste seskuele ervaringen van jongeren uitgebreid bevraagd en wordt hen ook de gelegenheid geven om vanuit hun eigen perspectief en beleving een gedetailleerde beschrijving te geven van hun seksuele ervaringen. In studie 2 van het project wordt vervolgens ondermeer nagegaan in welke mate jongeren als slachtoffer of pleger ervaring hebben met verschillende scenario’s van ongewenste seks, hoe zij deze specifieke ervaringen hebben beleefd en wat de achtergronden en consequenties zijn van verschillende typen ongewenste seksuele ervaringen en gedragingen. Voorafgaand aan de studies vullen deelnemers een intakevragenlijst in waarmee achtergrondgegevens verzameld worden.

Het onderzoek wordt via het Internet uitgevoerd in een panel van 2000 jongeren met diverse achtergronden in termen van gender, opleiding, etnicitiet, religie en seksuele voorkeur. Op grond van overweging ten aanzien van medisch-ethische toetsing kunnen alleen jongeren van 18 jaar en ouder deelnemen, met een maximum leeftijd van 24 jaar vanwege de vergelijkbaarheid met recent epidemiologisch onderzoek (De Graaf et al., 2005). De actieve inbreng van jongeren staat centraal in het project en ook andere doelgroepen worden nauw betrokken. Participatie van de doelgroepen wordt door het onderzoeksteam gezien als een wederkerig proces waarbij informatie en inzichten waarover de diverse doelgroepen beschikken een belangrijke rol spelen bij de opzet en uitvoeren van het onderzoek, onderzoeksbevinden teruggekoppeld worden naar de diverse doelgroepen en de doelgroepen niet alleen in contact staan met de ondezoekers, maar ook met elkaar. Om de verschillende doelgroepen te betrekken bij het onderzoek doelen te bereiken worden verschillende activiteiten uitgevoerd, waaronder publieksdebatten die ook een rol spelen in het agenderen van ongewenste seksuele ervaringen als belangrijk maatschappelijk probleem.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website