Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

OPZET ONDERZOEK

In de periode september 2012- juni 2013 is op 9 VMBO-scholen is een effectonderzoek naar Rots & Water uitgevoerd. De effecten van Rots & Water zijn onderzocht doormiddel van een quasi-experimentele vragenlijststudie met een experimentele en een controlegroep en drie meetmomenten. Baselinemeting (T0), nameting 3 maanden later (T1) en follow-up meting 4/5 maanden na T1 (T2) Alle deelnemers zaten in de derde of vierde klas van een VMBO-school. Voor de toewijzing aan de groepen is vooraf zoveel mogelijk op schoolniveau gematched op stedelijkheid, verdeling naar etniciteit, opleidingsniveau en schoolgrootte. Vervolgens zijn groepen willekeurig aan een van de twee condities toegewezen.

 

DOEL ODNDERZOEK

Het doel van het onderzoek was om zicht te krijgen op de mogelijke effecten van Rots & Water op 1) (seksueel) grensoverschrijdend gedrag door jongens van 14 tot 17 jaar op het VMBO?; 2) cognities en attitudes t.a.v. seksueel grensoverschrijdend gedrag en 3) algemene sociale vaardigheden.

 

MEETMOMENTEN

Op 3 meetmomenten zijn diverse vragenlijsten afgenomen: voorafgaand aan Rots & Water (T0), 3 maanden later (T1) en 4/5 maanden daarna nog een keer (T2). In totaal hebben bij de eerste meting 521 leerlingen de vragenlijst ingevuld, bij de tweede meting waren dit 518 leerlingen en bij de derde meting 464.

 

EFFECTEN

Uit het onderzoek blijkt dat het psycho-fysiek weerbaarheidsprogramma Rots en Water zorgt voor meer zelfvertrouwen, minder impulsief gedrag en minder seksueel grensoverschrijdend gedrag bij jongens.

In de Rots en Water groep maakten deelnemers significant minder gebruik van verbale manipulatie (zoals aandringen, liegen, boos worden of chanteren) om seks te krijgen. Deze resultaten waren er niet bij jongens die het programma Rots en Water niet volgden. Ook is een kleine verbetering gevonden in het ‘vertrouwen in eigen kunnen’ en ‘zelfregulatie’. Dat betekent dat de jongens iets meer op zichzelf vertrouwen en iets minder impulsief reageren.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

DOELGROEP

De gemiddelde leeftijd van de jongens die aan het onderzoek hebben meegedaan is op het moment van de baseline meting (T0) 15 jaar (sd=1,24). Iets minder dan twee derde van de jongens zit in de derde klas van het VMBO en iets meer dan een derde in de vierde klas. Ongeveer 40% van de deelnemende jongens heeft wel eens seks met iemand gehad. Seks is hierbij gedefinieerd als dat het ‘van alles kan zijn, variërend van bijvoorbeeld strelen , orale seks of geslachtsgemeenschap’.

 

PROBLEMATIEK OP VOORMETING

Problematiek van de doelgroep voorafgaand aan Rots & Water:

Het bleek dat jongens voorafgaand aan de interventie relatief veel pressiemethoden gebruikten, vaak niet-fysiek seksueel grensoverschrijdend gedrag vertoonden en relatief veel pestten. Hun eigen-effectiviteit en assertiviteit waren nog niet optimaal. Bij deze variabelen was nog winst te behalen. Op de andere variabelen scoorden de jongens bij T0 al goed, waardoor er op die variabelen minder winst te behalen was. De meeste jongens hadden voorafgaand aan de interventie al positieve attitudes en een hoge zelfwaardering. Daarnaast hadden ze goede sociale vaardigheden.

 

EFFECTEN

De interventie heeft een positief effect op verbale manipulatie om seks te hebben. Onder verbale manipulatie wordt verstaan: aandringen, liegen, boos worden, merkbaar balen, dreigen een relatie uit te maken of roddels te verspreiden, iets beloven wat de ander graag wil).

Daarnaast zijn er kleine effecten gevonden voor eigen-effectiviteit en zelfregulatie. Met eigen effectiviteit wordt bedoeld het geloof dat iemand in zichzelf heeft om met diverse moeilijke zaken in het leven om te gaan. Een voorbeeld hiervan is 'het lukt me altijd moeilijke problemen op te lossen als ik er genoeg moeite voor doe'. Zelfregulatie is met 4 vragen gemeten en gaat over de controle die je over je eigen gedrag hebt. Een voorbeeld vraag is: 'doe je wel eens dingen waar je op dat moment zin in hebt, maar waar je later misschien spijt van krijgt?'

 

De score op eigen-effectiviteit bleef echter onder de normscore en de score op zelfregulatie was voorafgaand aan de interventie al heel hoog. Rots & Water lijkt dus vooral een effect te hebben op verbale manipulatie.

 

De meeste jongens scoorden op een aantal uitkomstmaten voorafgaand aan de interventie al goed, zoals op houding tov seksuele dwang of sociaal gedrag. Op deze maten was dus weinig winst te behalen. Het is mogelijk dat Rots & Water meer effect heeft bij jongens die negatievere attitudes en minder goede vaardigheden hebben.

 

CONCLUSIE

Uit het onderzoek blijkt dat het psycho-fysiek weerbaarheidsprogramma Rots en Water zorgt voor meer zelfvertrouwen, minder impulsief gedrag en minder seksueel grensoverschrijdend gedrag bij jongens.In de Rots en Water groep maakten deelnemers significant minder gebruik van verbale manipulatie (zoals aandringen, liegen, boos worden of chanteren) om seks te krijgen. Deze resultaten waren er niet bij jongens die het programma Rots en Water niet volgden. Ook is een kleine verbetering gevonden in het ‘vertrouwen in eigen kunnen’ en ‘zelfregulatie’. Dat betekent dat de jongens iets meer op zichzelf vertrouwen en iets minder impulsief reageren.

 

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het doel van dit project is de effectiviteit van 'Rots en Water' (R&W) te meten. R&W is een psycho-fysieke sociale competentie training van 14 lessen op school. In de lessen leren jongeren zich enerzijds te verdedigen tegen geweld en anderzijds gevoel te krijgen voor eigen grensoverschrijdend gedrag. Scholen waarin R&W wordt uitgevoerd vergelijken we met scholen waar het niet wordt uitgevoerd. Leerkrachten zullen deze training geven.

De doelgroep in dit onderzoek zijn 14 tot 17-jarige jongens van de 3e en 4e klas van het VMBO. Op drie momenten worden vragenlijsten bij de jongens afgenomen, namelijk voorafgaand aan het programma, direct na afloop en nog 6 maanden later. We meten o.a. (seksueel) grensoverschrijdend gedrag, de houding ten aanzien van grensoverschrijding en sociale competenties.

 

De training en dataverzameling is een schooljaar uitgesteld. De dataverzameling en uitvoering vindt plaats in het schooljaar 2012-2013. Op dit moment zijn 10 scholen geworven voor deelname aan het onderzoek : 5 scholen in de experimentele conditie en 5 scholen in de controle conditie. In mei en juni 2012 worden 16 leerkrachten van de 5 experimentele scholen getraind in Rots & Water. Tussen eind september 2012 en uiterlijk maart 2013 zullen de scholen starten met de uitvoering en zal voorafgaand de voormeting plaats vinden.

 

 

 

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

- 10 scholen zijn geworven voor deelname aan het onderzoek: 5 scholen voor de experimentele groep en 5 scholen voor de controle groep;

- 16 leerkrachten zullen in mei en juni een training in Rots & Water volgen;

- de vragenlijsten zijn ontwikkeld, mbt: (seksueel) grensoverschrijdend gedrag, de houding ten aanzien van grensoverschrijding en sociale competenties;

- het onderzoeksprotocol is voorgelegd aan de Metigg. Uiteindelijk bleek dit onderzoek niet WMO-plichtig.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld onder jongeren is een veelvoorkomend probleem: 84% van de meisjes en 66% van de jongens sinds hun 14e wel eens iets hebben meegemaakt op seksueel gebied dat voor hen over een grens ging (Kuyper et al., 2010). Daarvan gaaf 16% van de meisjes en 8% van de jongens aan ervaringen te hebben gehad met seksuele dwang.Het meemaken van seksueel geweld kan verstrekkende gevolgen hebben, afhankelijk van de aard en de ernst van het geweld. Preventie van seksueel geweld is dus van groot belang en dient al op jonge leeftijd te worden ingezet. Met dit doel worden op scholen weerbaarheidsprogramma’s aangeboden. Een van de meest toegepaste programma’s op scholen is Rots & Water. Rots & Water heeft als doel het verbeteren van zelfbeheersing, zelfreflectie, zelfvertrouwen, communicatieve en sociale vaardigheden, het leren maken van eigen keuzes en het leren gaan van een eigen weg. Rots & Water bestaat uit een basisprogramma van acht lessen, dat geschikt is voor leerlingen in het primair onderwijs (en ouder) en een vervolgprogramma van zes lessen, dat specifiek betrekking heeft op seksualiteit en seksueel agressief gedrag.

Rots & Water wordt in Nederland weliswaar veelvuldig uitgevoerd, maar is in Nederland echter nog niet onderworpen aan een experimentele, gecontroleerde effectstudie. Dit project heeft als doel de effectiviteit van het programma te meten door middel van een Randomised Controlled Trial (RCT). Ook zal bekeken worden of er verschillen zijn in etnische achtergrond en seksuele ervaring. De doelgroep is 14 tot 17-jarige jongens, die op het VMBO zitten (3e en 4e klas). Voorafgaand aan Rots & Water (t0), direct na de interventie (t1) en een half jaar na beëindiging van de interventie (t2) zullen metingen worden uitgevoerd. De primaire uitkomstmaat van deze studie is het verbeteren van feitelijk gedrag ten aanzien van seksuele grensoverschrijding. De secundaire uitkomstmaat van deze studie is het verbeteren van de cognities en attitudes ten aanzien van seksuele grensoverschrijding. De derde uitkomstmaat van deze studie is het verbeteren van de algemene sociale vaardigheden van de jongens. Verder is het relevant te weten welke bevorderende en belemmerende factoren te identificeren zijn bij de toepassing van het programma. Daartoe zullen twintig leerkrachten die de training geven en niet meedoen aan het onderzoek worden geïnterviewd. De duur van dit project is 27 maanden.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website