Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Krachtvoer is een lesprogramma over gezonde voeding voor leerlingen van het vmbo. Middels een proces van co-creatie met de doelgroep is het gebruikersprogramma voor Krachtvoer doorontwikkeld naar hedendaagse standaarden. Onderzoeksresultaten voedden via voortdurende feedbackloops de programmaontwikkeling en –verbetering en disseminatiestrategie. Onderwijsorganisatie CITAVERDE en Universiteit Maastricht vormden samen het productieteam en werden gesteund door een landelijk partnernetwerk.

In het schooljaar 2017-2018 werden, stapsgewijs, ontwikkelde programmaonderdelen in de praktijk getest en voor feedback voorgelegd aan de projectpartners. Een vmbo-locatie van de onderwijsorganisatie fungeerde als primaire samenwerkingspartner tijdens dit ontwikkelingsproces en gaf advies en feedback en faciliteerde het testen van onderdelen bij de doelgroep. Dit resulteerde in een volledige digitale testversie van Krachtvoer. Van het oorspronkelijke programma zijn de op het theoretisch denkmodel gebaseerde fases in het programma en de al beproefde veranderingsmethodes behouden. Innovaties in de digitale structuur omvatten updates van voedingsrichtlijnen, de inzet van innovatieve leermiddelen, de ondersteuning van de docent en het aanreiken van mogelijke koppelingen met andere gezonde school initiatieven en transfer opties naar andere gezondheidsthema’s. In het schooljaar 2018-2019 is dit proces van co-creatie doorgezet en is de volledige testversie intensief en in co-creatie met de doelgroep op vier vmbo-locaties geïmplementeerd, getest en doorontwikkeld. Sinds de start van het schooljaar 2019-2020 is Krachtvoer landelijk beschikbaar via www.krachtvoer.nu. Het digitale programma omvat zowel het lesprogramma als de implementatie-ondersteuning. Krachtvoer kan worden aangepast aan verschillende specifieke school contexten en kan fungeren als vliegwiel voor een gezonde school aanpak.

Omdat inspanningen rondom het blijven aansluiten bij de implementatiecontext en het dissemineren van Krachtvoer nooit klaar zijn, is samen met de Krachtvoer partners een plan voor landelijk gebruik van Krachtvoer tot 2030 ontwikkeld. Het plan omvat de hosting, de kwaliteitsbewaking en –verbetering en de verspreidingsstrategie van Krachtvoer.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het belangrijkste resultaat is het vernieuwde, gratis en online beschikbare gebruikersprogramma Krachvoer, via www.krachtvoer.nu. Het programma voorziet docenten van werkbladen, lesplannen en digibord lessen voor 13 lesmodules en een ondersteuningsaanbod voor de implementatie daarvan. Krachtvoer kan worden aangepast aan verschillende specifieke school contexten. Een ingebouwd vliegwiel stimuleert kennismaking met en intensivering en verbreding van de Gezonde School aanpak. Er zijn leerling, ouder en schoolondersteuner pagina’s ontwikkeld die voorzien in gebruikersgroep specifieke behoeften. Het programma is technisch sensitiever naar ervaringsgebruik gemaakt, bijvoorbeeld door terugkoppelingsvragen in de modules, een panel en contact formulier.

Er is een schat aan ervaringen opgedaan over het proces van co-creatie voor de doorontwikkeling van Krachtvoer, met als motor de actiegerichte onderzoeksaanpak. In dit proces is de doelgroep volop betrokken geweest. Zo werden in schooljaar 2017-2018, waarin het doorontwikkelen van losse programmaonderdelen centraal stond, acht pre-tests van 1 à 2 dagen doorlopen. In totaal namen 18 verschillende klassen (totaal ongeveer 250 leerlingen) deel aan deze pre-tests. In het schooljaar 2018-2019 hebben 25 voorheen niet betrokken docenten van vier CITAVERDE scholen Krachtvoer geïmplementeerd in 32 klassen met 635 leerlingen. Het ondersteunend personeel van de school (n = 16) was hierbij ook betrokken. Gegevens over het implementatieproces van Krachtvoer en (het samenspel van) de context- en interventie-gerelateerde factoren die hierop van invloed bleken, werden onder andere verzameld met behulp van observaties, semigestructureerde interviews, focusgroepen en korte vragenlijsten. De bevindingen zijn gecategoriseerd binnen de vijf domeinen van het Consolidated Framework for Implementation Research (intervention, inner setting, outer setting, individuals involved and implementation process) en konden tijdens het proces van co-creatie middels feedbackloops vertaald worden naar programma adaptaties. Het onderzoek heeft daarnaast ook generieke kennis opgeleverd over context- en interventie-gerelateerde factoren die de implementatie van dit soort gezondheidsbevorderende programma’s beïnvloeden.

Gedurende de project periode zijn zeven waardevolle bijeenkomsten met het landelijke Krachtvoer partnernetwerk gerealiseerd.

Een tienjaren plan voor landelijk gebruik van Krachtvoer is ontwikkeld en gestart, waaraan ook het landelijke partnernetwerk zich heeft gecommitteerd. Een duurzame samenwerking tussen projectpartners Universiteit Maastricht en onderwijsorganisatie CITAVERDE is bezegeld met een gehonoreerde implementatie impuls van ZonMw.

De huidige realisatie van het verspreidingsplan is positief en biedt perspectief. Krachtvoer vindt een weg naar gebruikers via verschillende aangesproken kanalen in de onderwijssector. Dit resulteerde er in juli 2020, een jaar na opening van de website, in dat 16% van de Nederlandse vmbo-onderwijsinstellingen een Krachtvoer account had aangemaakt.

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Voor de productie van het digitale gebruikersprogramma voor het lesprogramma Krachtvoer is een proces van co-creatie gaande waarbij onderzoeksresultaten via voortdurende feedbackloops de programmaontwikkeling voeden. Onderwijsorganisatie CITAVERDE en Universiteit Maastricht vormen samen het productieteam. In het schooljaar 2017-2018 zijn stapsgewijs ontwikkelde onderdelen in een online testomgeving gezet en voor feedback voorgelegd aan de projectpartners. Partners van een vmbo locatie van de onderwijsorganisatie fungeerden als primaire samenwerkingspartners tijdens dit ontwikkelingsproces en gaven advies en feedback en faciliteerden het testen van onderdelen bij de doelgroep. Het digitale programma omvat zowel het lesprogramma als de implementatie-ondersteuning. Van het oorspronkelijke programma zijn de op het theoretisch denkmodel gebaseerde fases in het programma en de al beproefde veranderingsmethodes behouden. Innovaties in de online structuur omvatten de inzet van innovatieve leermiddelen, de ondersteuning van de docent en het aanreiken van mogelijke koppelingen met andere gezonde school initiatieven en transfer opties naar andere gezondheidsthema’s. Krachtvoer kan worden aangepast aan de specifieke context en fungeren als vliegwiel voor een gezonde school aanpak. Een volledige testversie van Krachtvoer is nu beschikbaar en zal het komende jaar een redactieslag ondergaan en geïmplementeerd worden op tenminste vier verschillende schoollocaties. Ter evaluatie en bijstelling van het programma wordt het implementatieproces intensief onderzocht.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Co-creatie proces:

Het productieteam (UM+CITAVERDE) is acht keer samengekomen en heeft via email en telefoon frequent contact gehad. Met externe bedrijven is samengewerkt voor de bouw van de website, animaties, en template digibord presentaties. Er zijn drie partner meetings geweest, waarvan de inhoudelijke strekking telkens anders was, inspelend op de behoefte van het project op dat moment. Het karakter van de meetings was gericht op samen brainstormen en daadwerkelijk input geven. Naast inhoud en vorm van het digitale platform, is ook de landelijke verspreiding aan bod geweest. De sessies hebben waardevolle input opgeleverd en van de landelijke partners is positieve feedback ontvangen op deze wijze van samenwerken. Tussen de meetings zijn er bilaterale contactmomenten geweest en is er schriftelijke en telefonisch feedback gegeven. In totaal zijn er 8, maandelijkse, pretests van 1-2 dagen geweest op een van de CITAVERDE locaties. In totaal hebben 2 docenten met 10 verschillende klassen gedurende 31 blokuren meegewerkt. Voor elke pretest is het te testen lesmateriaal met de docent voorgesproken en is er feedback ontvangen. Tijdens de pretestlessen waren twee onderzoekers aanwezig om te observeren en waar nodig vragen te stellen over de inhoud en de vormgeving. Daarna volgden nabesprekingen met de docent. Buiten de pretestlessen was er gelegenheid om leerlingen en andere docenten ter bevragen over bijvoorbeeld de huisstijl en de thema karakters.

Producten: verslagen van 8 productieteam overleggen, 3 partner meetings en 8 pretests

Gebruikersprogramma:

Er is een testversie van het digitale platform ontwikkeld dat compleet genoeg is om de volgende doorontwikkelingsfase in te gaan, namelijk het implementatieonderzoek in schooljaar 2018-2019. Het platform bevat pagina’s voor docenten, ouders en leerlingen en een nog te ontwikkelen pagina voor organisaties die een rol kunnen spelen bij de verspreiding van het programma. Er is een docentdeel met algemene informatie en een docentomgeving die toegankelijk is na aanmelding. De afgeschermde omgeving bevat concrete gebruiksinstructies en toegang tot 13 modules, waarvan er 5 vaste onderdelen zijn. Afhankelijk van de situatie in de klas, kunnen de overige modules ‘naar smaak’ gekozen worden. De minimale variant vult acht lessen. In de modulehandleiding staan de vereiste voorbereidingen en alle onderdelen van de module toegelicht. Vanuit de handleiding kan de docent digibord presentaties starten en werkbladen downloaden en printen. Bij iedere module staat tevens informatie over de inpasbaarheid van de module in het bestaande curriculum, een inhoudelijk ondersteuningsaanbod, een aanbod van verdiepingsmogelijkheden voor als docenten vakoverstijgend willen werken, verbinding willen leggen met andere gezonde school initiatieven, of dieper op een bepaald thema willen ingaan, en een sectie waar docenten hun feedback voor de ontwikkelaars kunnen plaatsen. De vrij toegankelijke leerlingpagina maakt geen onderdeel uit van het lespakket, alhoewel tijdens de modules de leerlingen enkele keren worden geattendeerd op onderdelen van de leerlingpagina, waar ze ook bij kunnen buiten de Krachtvoerlessen om. In de handleiding voor docenten worden mogelijkheden aangereikt voor het inzetten van de vrij toegankelijke ouderpagina voor het bevorderen van de betrokkenheid van ouders.

Producten o.a.: ontwerp website, huisstijl, thema karakters, animaties, digibord presentaties, werkbladen met o.a. opdrachten, ouderpagina (o.a. tips, links) leerlingpagina (o.a. puzzels, spel, recepten, links), docentenhandleidingen, ondersteuningsaanbod, verdiepingsmogelijkheden.

Voorbereidingen implementatieonderzoek:

Het komend schooljaar wordt Krachtvoer op vier schoollocaties geïmplementeerd, begeleid door onderzoek. Met de directeuren, de adjunct-directeuren en vervolgens ook met de docenten die met Krachtvoer gaan werken, is overlegd over de wijze waarop dat in hun school kan gaan plaatsvinden. Vooralsnog gaan 22 docenten met in totaal 25 klassen meewerken aan het implementatieonderzoek. Mogelijk wordt het lesprogramma in de loop van het jaar al opengesteld voor enkele scholen elders in het land die hebben aangegeven te willen participeren in de testfase. Daartoe zal een minder tijdrovende variant van het implementatieonderzoek worden ontwikkeld waarmee kan worden ingezoomd op specifieke aspecten waarover nog aanvullende onderzoeksgegevens benodigd zijn.

Overige ontwikkelingen:

Naast fruit en snacks is drinken toegevoegd als derde (productgroep) thema waar omheen het programma is opgebouwd en wordt gepresenteerd. Ontbijt (en lunch) blijven inhoudelijke aandachtsgebieden. Het implementatieonderzoek vindt ook plaats onder leerlingen van het niveau Basis en dus onder leerlingen van alle vmbo-niveaus. Tijdens het onderzoek zal er specifieke aandacht zijn voor programmaonderdelen die in de huidige vorm mogelijk minder geschikt zijn voor Basis leerlingen en waarvoor een alternatief aangeboden zou kunnen worden.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

At present, health promotion at prevocational schools in the Netherlands is highly fragmented. Schools tend to adopt isolated health promoting programs that are implemented as stand-alone interventions. Even when schools are operating as a certified Healthy School, they experience barriers in the implementation of an integrated approach. This integrated approach is assumed to lead to positive synergistic effects for both school and pupils. In contrast, fragmented or isolated intervention implementation is known to lead to weak participation of teachers and parents, unsatisfied students and a lack of (sustained) effects.

 

If Dutch secondary schools want to address healthy dietary behavior within the Healthy Schools approach (i.e. thematic certificate ‘Nutrition’), Krachtvoer is the only intervention available that has been accredited by the Centrum Gezond Leven (CGL) at the level of ‘good indications for effectiveness’. To date, however, also Krachtvoer is typically implemented as stand-alone intervention.

 

The objective of the proposed project is to strengthen the contents and implementation strategy of the educational dietary intervention ‘Krachtvoer’ as an efficient and effective stepping stone towards integral health promotion at prevocational schools. We aim to redesign the contents of Krachtvoer to have the ability to function as a flywheel to increase integrality of the Healthy School approach. In addition, we aim to redesign the implementation strategy of Krachtvoer to guide and support schools in successful implementation and continuation of the Healthy School approach. Three pre-vocational school locations of Citaverde College (i.e. Heerlen, Roermond and Horst) will actively participate in the process of redesign and development of the implementation support system.

 

The redesign of Krachtvoer explicitly acknowledges the high burdens that prevocational schools currently face in living up to many demands in multiple areas (e.g. safety, educational targets). Consequently, the intervention and the implementation approach are based on the power of synergy: to reach more targets without investing additional energy.

 

The proposed study is designed to conscientiously follow and refine the implementation using action-oriented research based on the Consolidated Framework For Implementation Research (CFIR). The end product consists of a complete and comprehensive online support package (including all intervention and implementation materials, best practices and procedures) that can be used to promote integrality of health promotion efforts at prevocational schools in the Dutch context.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website