Verslagen

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Dit onderzoek is een actieonderzoek waar we samen met de veldpartijen in acht gemeenten binnen Zaanstreek-Waterland het samenwerkingsplan Allen voor één, gericht op het verbeteren van de samenhang tussen zorg en straf, onder meer voor huiselijk geweld, in de praktijk handen en voeten te geven. Dit doen we door gezamenlijk een samenhangende aanpak op casusniveau voor elkaar te krijgen met als doel te komen tot duurzame veiligheid en herstel in gezinnen. Op basis van casuïstiek ontwikkelen we zorg- en beschermingsarrangementen die passend zijn bij de ernst, type en duur van het geweld en de onderliggende oorzaken van de problematiek. Samen met de praktijk wordt gekeken welke zorg en bescherming nodig is om directe en duurzame veiligheid en herstel te bereiken in 10 casus.

Het onderzoek kent een verkennende fase, een fase van casuïstiekbesprekingen en een pilotfase. Tien casussen zullen gevolgd en onderzocht worden via herhaaldelijke metingen om de geboden hulp en bescherming en het effect voor de veiligheid en het welzijn van betrokkenen inzichtelijk te maken. Ook zijn er reflectiebijeenkomsten met professionals en worden management en bestuur betrokken.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De eerste fase is afgerond. We hebben vijf gezinsprofielen op grond van 100 interviews vastgesteld, op grond van een secondaire analyse van de data uit het onderzoek naar de aanpak huiselijk geweld na melding bij Veilig Thuis (Steketee en collega's, 2020). Ter afronding van de eerste fase zal eind 2020 een leerproduct rond vijf profielen (intieme terreur gezin in de stress, kindgedrag en opvoedstress, langdurige zorg en conflictscheidingen) door Augeo worden gepubliceerd.

We zijn momenteel in de tweede fase, het houden van casuïstiekbesprekingen. Door de coronamaatregelen zijn we (flink) vertraagd. Fase 3 zal in 2021 starten.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Ondanks alle inspanningen van de afgelopen decennia blijkt het zeer moeizaam om het geweld in gezinnen daadwerkelijk te stoppen. Het blijkt niet gemakkelijk om te komen tot een integraal plan van aanpak en te realiseren dat het geweld stopt en de onderliggende oorzaken worden aangepakt, waarbij bescherming en zorg hand in hand gaan. Zorgpartijen zijn te weinig op de hoogte van de mogelijkheden van het straf- en bestuursrecht, terwijl veiligheidspartners onvoldoende inzicht hebben in de werkzame interventies van het sociale domein. Er zijn belemmeringen op verschillende niveaus: in de interactie tussen de professional en het gezin en de zorg aan het gezin (micro), in de samenwerking tussen professionals in het zorg en veiligheidsdomein (meso) en in de bestuurlijke context van beleid, regels en wetten waarin professionals zich bewegen (macro).

In Zaanstreek/Waterland is een samenwerkingsplan ontwikkeld, ‘Allen voor één’, waar acht gemeenten en alle relevante veiligheidspartners en zorgpartners zich aan hebben gecommitteerd om daadwerkelijk samen te werken als het gaat om geweld in gezinnen. Het plan ligt er, nu gaat het om de implementatie ervan. Dit actiegerichte onderzoek ondersteunt de implementatie. Samen met professionals, beleidsmakers en management, de veldpartijen in Zaanstreek/Waterland, gaan we aan de slag om het plan ‘Allen voor één’ in de praktijk handen en voeten te geven door gezamenlijk zorg- en beschermingsarrangementen vast te stellen vanuit de casuïstiek; gezinnen waar sprake is van complexe geweldsproblematiek en waarbij verschillende instellingen betrokken zijn vanuit het zorg en veiligheidsdomein. Het onderzoek is een wisselwerking tussen empirisch onderzoek en uitvoering in de praktijk, een zogenaamd iteratief proces, waardoor knelpunten die aan het licht komen, sneller kunnen worden opgelost. Dit kunnen zowel concrete oplossingen zijn voor de casuïstiek, als meer algemene beleidsmatige en bestuurlijke voorwaarden betreffen.

Vanuit dit uitgangspunt hebben we het onderzoek in drie fasen ingericht. We starten met het omschrijven van gezinsprofielen en het maken van portretten, voortbouwend op eerder onderzoek naar hulp aan gezinnen die zijn gemeld bij Veilig Thuis. We verdiepen de verschillende gezinsprofielen vanuit de vraagstelling: welke zorg- en beschermingsarrangementen zijn hierin wenselijk en welke elementen binnen een arrangement moeten altijd aanwezig zijn? Dit doen we aan de hand van literatuuronderzoek en een secondaire analyse van materiaal uit een eerder casusonderzoek waar diepte-interviews met 99 gezinsleden en 25 hulpverleners zijn gehouden. Vervolgens gaan we in fase 2 met betrokken professionals, beleidsmakers en management uit het veiligheids- en sociaal domein aan de slag door bijeenkomsten te houden waarin we aan de hand van concrete lopende casussen een zorg- en beschermingsarrangement vaststellen. We gebruiken hierbij de werkwijze van een binnenkring van professionals en een buitenkring van beleidsmakers en management. Naast het vaststellen van concrete arrangementen worden ook beleidsmatige en bestuurlijke voorwaarden gecreëerd om het zorg en beschermingsarrangement ook daadwerkelijk te kunnen uitvoeren. Dit doen we in alle acht de gemeenten voor 10 casussen verspreid over de verschillende gezinsprofielen. In de derde fase volgen we deze casussen via een N=1 studie met als doel de werkzame elementen te achterhalen en voorwaarden te ontwikkelen zodat zorg en beschermingsarrangementen zodanig kunnen worden ingezet dat het tot duurzame veiligheid en herstel van de gezinsleden leidt. Het onderzoek betreft de drie niveaus. Op microniveau zal aan de hand van klantreizen inzicht worden gegeven hoe de individuele reis verloopt op basis van meerdere diepte-interviews met gezinsleden, waarmee hun ervaringen centraal staan. Het mesoniveau betreft de onderlinge samenwerking tussen de professionals van zorg en veiligheidsdomein. Via het bijwonen van casusbesprekingen, interviews met professionals en interlokale dialoog sessies krijgen we inzicht in knelpunten en werkzame elementen, en leren professionals uit verschillende beroepsgroepen van elkaar. Op macroniveau gaat het om de gevolgen van de gekozen arrangementen voor de systeemwereld van regels, beleid, inkoop en budgetten. Via interviews en twee bijeenkomsten met bestuur en management wordt gesproken over de knelpunten binnen het systeem waardoor professionals niet kunnen doen wat nodig is, en worden aanbevelingen gedaan over veranderingen in de systeemwereld naar aanleiding van de ervaringen met de 10 casussen. Het onderzoek wordt in samenwerking met de projectcoördinator van ‘Allen voor één’ uitgevoerd. Het kernteam van ‘Allen voor één’ zal als klankbordgroep optreden.

Dit alles levert inzicht op in het werken met zorg- en beschermingsarrangementen. Naast een rapportage wordt de kennis via het leerproduct ‘Samenwerken in arrangementen bij geweld in gezinnen’ in samenwerking met Augeo Academy verspreid.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website