Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het onderwijsproject Brainstorm heeft de aanwezige kennis vanuit de neurobiologische en psychosociale wetenschappen over problematisch antisociaal gedrag bij jongeren gebundeld zodat borging en overdracht kan plaatsvinden in de praktijk en de (HBO) opleidingen. Centraal staat het Biopsychosociale model waarin neurobiologische factoren altijd interacteren met sociale en psychologische factoren.

 

Er is een basiskennismodule en een verdiepingsmodule ontwikkeld.

Basiskennismodule Brainstorm; de lesmodule over biologische, psychologische en sociale ontwikkeling welke professionals helpt om antisociaal gedrag bij jongeren beter te begrijpen.

Kennis over de ontwikkeling van antisociaal en crimineel gedrag neemt toe en vanuit onder andere de criminologie, sociologie, psychologie, psychiatrie en ook neurobiologie wordt dit gedrag bestudeerd. Als professional die te maken heeft met antisociaal of crimineel gedrag is het belangrijk alle aspecten over het ontstaan van dit gedrag te begrijpen. Omdat neurobiologie in relatie tot antisociaal gedrag een betrekkelijk nieuw veld is, wordt deze kennis nog amper vertaald naar de dagelijkse praktijk. Speciaal voor de professional in het veiligheidsdomein is daarom de lesmodule Brainstorm ontwikkeld. In samenwerking met studenten en docenten van de opleidingen Social Work, Integrale Veiligheidskunde en Sociaal Juridische Dienstverlening van Hogeschool Utrecht is lesmateriaal ontwikkeld voor zowel professionals als studenten.

In Brainstorm wordt basiskennis over neurobiologie bij de ontwikkeling van antisociaal en crimineel gedrag uitgelegd in negen thema’s. Elk thema kan door kennisclips met verwerkingsopdrachten op verschillende niveaus worden verdiept. De module bestaat uit negen thema’s die flexibel in verschillende samenstellingen aangeboden kunnen worden en is ook goed online inzetbaar.

 

Verdiepingsmodule Brainstorm; de lesmodule bewuster in interactie met antisociaal gedrag van jongeren.

Hoe komt het dat je als professional op een bepaalde manier reageert op gedrag van iemand? Wat gebeurt er in je lijf en in je hoofd, welke weerslag heeft dat op de ander en welke reactie trigger je daardoor weer bij diegene? Ook bij de ander gebeurt er van alles: er komen gevoelens en gedachten naar boven, de hartslag versnelt waarschijnlijk. In de Brainstorm Verdiepingsmodule leren professionals hoe mensen op elkaar reageren, waar reacties vandaan komen, hoe het op neurobiologisch niveau werkt en hoe je als professional reacties leert herkennen, begrijpen en (anders) reageren. Onder attitude verstaan we de houding van de professional, zijn ideeën over jeugdigen en hun functioneren, de eigen normen en waarden en de manier waarop hij een jeugdige bejegent. Voor professionals is het van belang om gedrag te begrijpen en inzicht te krijgen in hun eigen attitude. Zo kunnen professionals reflecteren op hun houding en handelen en hun reacties afstemmen op de jongeren. De lesmodule Bewuster in interactie met antisociaal gedrag is tot stand gekomen in samenwerking met verschillende organisaties in het werkveld. Jongeren met ervaringskennis uit de Justitiële Jeugd Instellingen (JJI’s), professionals uit het werkveld,

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Over het (adolescenten)brein is de afgelopen jaren veel gepubliceerd en in kennisontwikkeling geïnvesteerd. Ook de kennis over neurobiologische factoren van antisociaal gedrag bij jongeren is sterk gegroeid. De toepassing van deze kennis is van groot belang voor preventie en interventies van (jeugd)criminaliteit. Tegelijkertijd constateren we dat deze neurobiologische kennis nog maar weinig wordt toegepast in de praktijk en in de HBO opleidingen van m.n. bij social work en recht.

In dit project ‘Brainstorm’ (werktitel subsidieaanvraag ‘Onbekend maakt Onbemind’) wordt voor de verklaring van antisociaal gedrag bij jongeren, naast kennis uit de sociologie en psychologie, ook kennis van de neurobiologie geïntegreerd in het onderwijs aan (toekomstige) HBO professionals die werken of te maken krijgen met antisociale jongeren.

De beschikbare psychosociale en neurobiologische kennis vormt de basis van de onderwijsontwikkeling en is gedurende het project aangevuld met de kennis die beschikbaar is gekomen via de NWA-route NeurolabNL (www.neurolab.nl). De kloof tussen wetenschappelijk onderzoek en de HBO opleidingen wordt overbrugd door aan te sluiten op het bestaande kennisniveau met inbreng van HBO studenten, docenten en professionals alsook maatschappelijke partners (beroepsverenigingen en ervaringsdeskundigen, bijvoorbeeld via Young in Prison en studenten in de opleiding Social Work) in het ontwikkelen van onderwijsmodules. Hierop is in het project Brainstorm een specifieke methode van Design Thinking met de verschillende betrokken doelgroepen ingezet.

Het project Brainstorm is ingezet op zowel kennisoverdracht als attitude ten aanzien van neurobiologisch onderzoek en op de vertaling van deze kennis en attitude naar toepassingen in de praktijk. Brainstorm heeft tijdens het ontwikkelproces een drietal onderdelen gehad:

Ten eerste heeft er kennisbundeling plaatsgevonden om aan te kunnen sluiten bij het huidige kennis van de doelgroepen in het project. Het betreft evidence based kennis zoals die de afgelopen jaren in NeuroLabNL is ontwikkeld. Daarnaast is practice based kennis opgehaald uit de academische werkplaatsen Risicojeugd en Samen op School. En is er ervaringskennis opgehaald bij medewerkers van JJI’s en jongeren zelf (YiP en ervaringsdeskundige studenten) en professionals uit het werkveld.

Ten tweede is er gewerkt aan een goede overdracht van kennis naar de opleidings- en beroepspraktijk, vanuit die praktijk en met de praktijk. Er is een basislesmodule ontwikkeld aangevuld met een verdiepingsmodule die bruikbaar zijn voor de initiële en post HBO opleidingen en voor in company trainingen.

Ten derde is er gewerkt aan het dynamisch maken van de les- en verdiepingsmodules voor de toekomst. Hierin is samengewerkt met de opleidingen van de HU en Windesheim, de beroepsverenigingen, de betrokken jeugdzorginstellingen, Neurolab en de Academische Werkplaats Risicojeugd.

Met deze drie onderdelen is er een dynamische onderwijspakket ontwikkeld - zoals beschreven in de aanvraag - dat voldoet aan de volgende standaarden:

1. Het onderwijspakket is ontwikkeld vanuit het perspectief van zowel cliënten (antisociale jongeren met zeer ernstig probleemgedrag) als (toekomstige) professionals.

2. Het onderwijspakket is bruikbaar binnen het initieel- en post-initieel HBO-onderwijs en binnen praktijkinstellingen;

3. Het onderwijspakket kan aangepast worden in kennisniveau en verdiepingsmodules naar de specifieke eisen van de (praktijk) locaties en deelnemers voor wat betreft niveau en thema’s;

4. Het onderwijspakket kan systematisch geactualiseerd worden via het opgebouwde opleidings-, onderzoeks- en beroepsnetwerk.

 

De eindresultaten zijn terug te vinden op een nu nog besloten website onder constructie. Deze website zal in een implementatietraject toegankelijk gemaakt worden. De link naar de website is:

xerte.windesheim.nl/play.php

 

Voor de deelnemers van de diverse focusgroepen zijn er getekende informatie- en toestemmingsverklaringen.

 

De opgeleverde onderwijsproducten en procesverslagen:

1. Door Hogeschool Utrecht ontwikkeld: 10 kennisclips met passende animaties en opdrachten behorend bij de basiskennismodule;

2. Door Windesheim ontwikkeld: een lespakket/training van 3 lessen (met PowerPoint) twee animaties over attitude behorend bij de verdiepingsmodule

3. Docenten- en modulehandleiding voor de basiskennismodule en de verdiepingsmodule Attitude;

4. Podcast ontwikkeld met en door jongeren met ervaringskennis (Youthlab van Young in Prison i.s.m. Windesheim);

5. Journalistiek (en geanonimiseerd) verslag van de focusbijeenkomsten met jongeren van het YiP;

6. Focusgroep leidraad en verslagen over neurobiologische factoren en attitudebewustzijn;

7. Vragenlijst voor docenten en studenten over neurobiologie in de opleiding;

8. Artikel Tijdschrift voor Orthopedagogiek;

9. Inbreng van de resultaten van Brainstorm in NeurolabNL via presentaties en het eindverslag van NeurolabNL.

 

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Onbekend maakt onbemind

Voor de verklaring van antisociaal gedrag bij jongeren wordt momenteel, naast de twee traditionele disciplines sociologie en psychologie, de neurobiologie als derde discipline toegevoegd. Dit is een belangrijke vernieuwing die nog niet zijn weg heeft gevonden in het onderwijs aan (toekomstige) hbo-professionals, die te maken hebben of gaan krijgen met antisociale jongeren.

Om te komen tot deze vernieuwing wordt er momenteel een dynamisch onderwijspakket ontwikkeld dat voldoet aan de volgende eisen, zoals beschreven in de projectaanvraag:

1. Het onderwijspakket wordt ontwikkeld vanuit het perspectief van zowel cliënten (antisociale jongeren met zeer ernstig probleemgedrag) als (toekomstige) professionals.

2. Het onderwijspakket is bruikbaar binnen het initieel- en post-initieel HBO-onderwijs en binnen praktijkinstellingen;

3. Het onderwijspakket kan aangepast en onderscheiden worden naar de specifieke eisen van de (praktijk) locaties en deelnemers voor wat betreft niveau en thema’s;

4. Het onderwijspakket wordt systematisch geactualiseerd.

Om te komen tot een aanpak en onderwijspakket waarin neurobiologische- en psychosociale factoren een eenheid in aanpak worden is er als eerste een start gemaakt met de bundeling van evidence based kennis (zoals o.a. verzameld binnen NeuroLab.nl) tot een dynamisch onderwijspakket (zie punt 1). Deze kennisbundeling is vervolgens omgezet in leerdoelen en enkele eerste pilotcolleges. Deze zijn aan diverse groepen van voltijd en deeltijd/duale hbo-studenten gegeven, geëvalueerd en bijgesteld. Ook zijn er voltijd hbo-studenten van de HU iedere onderwijsperiode de materie aan het verwerken, met posters als output.

Uit deze eerste drie rondes kennisvergaring, evaluatie en fine-tuning heeft een inventarisatie plaatsgevonden van de voornaamste onderwijsbehoeftes op neurowetenschappelijk vlak en de beste wijze van overdracht aan (toekomstige) hbo-professionals. Er zijn enquêtes over neuro-onderwijsbehoeftes ingevuld door 144 studenten en docenten. Hieruit blijkt onder meer dat er een behoefte is aan neuro-kennis over antisociaal probleemgedrag in het curriculum van het HBO-onderwijs.

Op dit moment wordt dit vertaald naar een nadere invulling van de neuro-onderwijs modules. Deze worden vervolgens voorgelegd aan testpanels van docenten, studenten, professionals en ervaringsdeskundigen. Zij zullen systematisch worden ondervraagd over de aanwezige bestaande en wenselijke te verwerven kennis en attitude. Inmiddels is al zichtbaar dat een gebrek aan neuro-kennis kan leiden tot deterministische denkwijzen en daarmee denkfouten in de vorm van een zekere rechtlijnigheid van denken over de invloed van Neurobiologische factoren op gedrag. De opdracht die dit inhoudelijk voortbrengt is dan ook dat deze rechtlijnigheid van denken getransformeerd dient te worden tot een denken in complexiteit van op elkaar inwerkende neurobiologische-, psychologische en sociale factoren, welke bepalend zijn voor (probleem-)gedrag. De transformatie van zienswijze zal daarbij van invloed zijn op het professionele handelen (interveniëren) van de professionals die werken met antisociale jongeren met zeer ernstig probleemgedrag.

Daarnaast is een groep mbo-studenten i.s.m. Landstede MBO en Startimpuls bezig met het ontwikkelen van een product over neurowetenschap. De attitude resultaten zijn inmiddels verwerkt en inzichtelijk weergegeven in een nationaal gepubliceerd artikel (Tijdschrift voor Orthopedagogiek, juni 2020, Horstkotter & Snoek, 2020. Om het onderwijspakket bruikbaar te laten zijn binnen het initieel en post-initieel HBO-onderwijs en binnen praktijkinstellingen worden momenteel de voorbereidingen getroffen om (i.s.m. ervaringsdeskundigen van consortiumpartner ‘Young In Prison’) bovenstaande output aan kennisbundeling te combineren met de practice based kennis vanuit antisociale jongeren met zeer ernstig probleemgedrag en hun directe begeleiders (professionals) in residentiele justitiële instellingen. Doordat het onderwijspakket wordt aangepast en onderscheiden naar de specifieke eisen van de (praktijk) locaties en deelnemers voor wat betreft niveau en thema’s wordt het tevens wederom systematisch geactualiseerd.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Voor de verklaring van antisociaal gedrag bij jongeren wordt momenteel, naast de twee traditionele disciplines sociologie en psychologie, de neurobiologie als derde discipline toegevoegd. Dit is een belangrijke vernieuwing die nog niet zijn weg heeft gevonden in het onderwijs aan (toekomstige) hbo-professionals, die te maken hebben of gaan krijgen met antisociale jongeren.

Uit deze eerste drie rondes kennisvergaring, evaluatie en fine-tuning heeft een inventarisatie plaatsgevonden van de voornaamste onderwijsbehoeftes op neurowetenschappelijk vlak en de beste wijze van overdracht aan (toekomstige) hbo-professionals. Er zijn enquêtes over neuro-onderwijsbehoeftes ingevuld door 144 studenten en docenten. Hieruit blijkt onder meer dat er een behoefte is aan neuro-kennis over antisociaal probleemgedrag in het curriculum van het HBO-onderwijs.

Daarnaast is een groep mbo-studenten i.s.m. Landstede MBO en Startimpuls bezig met het ontwikkelen van een product over neurowetenschap. De attitude resultaten zijn inmiddels verwerkt en inzichtelijk weergegeven in een nationaal gepubliceerd artikel (Tijdschrift voor Orthopedagogiek, juni 2020, Horstkotter & Snoek, 2020). Een tweede artikel is in de maak.

Samen met ervaringsdeskundige jongeren wordt, om het onderwijspakket bruikbaar te laten zijn binnen het initieel en post-initieel HBO-onderwijs en binnen praktijkinstellingen, samengewerkt met Young in Prison.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Hersenontwikkeling en de invloed op het gedrag bij adolescenten met problematisch antisociaal gedrag is een nog onderbelicht onderwerp binnen het dagelijks handelen van professionals en in de opleiding van deze professionals. Er is daarentegen vanuit het wetenschappelijk onderzoek al veel kennis beschikbaar over neurobiologische factoren die een rol spelen bij antisociaal gedrag. Deze kennis vindt maar moeizaam zijn weg naar de praktijk, voor zowel de (toekomstige) professional als de cliënt.

De samenwerking tussen partners in bestaande consortia (NeuroLabNL en twee Academische Werkplaatsen Jeugd)maakt bundeling van kennis en de implementatie ervan in opleidingen en praktijk mogelijk.

Hiermee wordt het mogelijk om samen met alle betrokkenen inzichtelijk te maken wat nodig is om deze overdracht structureel in te passen in de praktijk en de opleidingen en om te laten zien dat een deel van deze kennis daar al klaar voor is mits de wegen hiervoor goed gebaand worden.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website