ZonMw tijdlijn Infectieziektebestrijding https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Infectieziektebestrijding nl-nl Tue, 21 May 2019 14:46:49 +0200 Tue, 21 May 2019 14:46:49 +0200 TYPO3 news-4048 Mon, 20 May 2019 09:11:00 +0200 12 nieuwe projecten gehonoreerd op het gebied van Infectieziektebestrijding https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/12-nieuwe-projecten-gehonoreerd-op-het-gebied-van-infectieziektebestrijding/ In een aanvullingsronde van het programma Infectieziektebestrijding zijn 12 projecten van maximaal 18 maanden gehonoreerd. Deze projecten starten allemaal in 2019 en zijn naar verwachting begin 2021 afgerond. Alle projecten zijn een vervolg op eerder gehonoreerde grotere projecten die in een vergevorderd stadium zijn. Een overzicht van de gehonoreerde projecten

The Netherlands Chlamydia Cohort Study: The way forward in terms of chlamydia control

Drs. B.M. Hoenderboom (v), Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
Chlamydia blijft de meest gerapporteerde bacteriële soa in Nederland. Een infectie kan ernstige gevolgen hebben voor vrouwen, zoals bekkenontsteking, ectopische zwangerschap en onvruchtbaarheid. In 2015 is het Nederlandse Chlamydia Cohort Study (NECCST) gestart. In het project wordt een nieuwe gegevensverzamelingsronde uitgevoerd om verdere gegevens over aan Chlamydia gerelateerde complicaties te verzamelen. De verlenging stelt de onderzoekers in staat lange termijn complicaties van een chlamydia infectie te onderzoeken.

Detectie van vaginale en rectale Chlamydia trachomatis-infectie na behandeling: wat is de rol van orale chlamydia en van het chlamydia genotype?

Dr. N.H.T.M. Dukers-Muijrers (v), Maastricht University, Care and Public Health Research Institute (Caphri)
Dit project is een vervolg op het oorspronkelijke project FemCure. In het net gehonoreerde project worden aanvullende laboratoriumanalyses en statistische verwerking van reeds verzamelde data uit de eerdere FemCure-studie gedaan. De FemCure-studie onderzocht de rol van anale infecties in de overdracht van Chlamydia tussen personen of tussen lichaamsgebieden van een persoon.

Relatie non-Hodgkin lymfoom en (chronische) Q-koorts

Dr. J.J. Oosterheert (m), Universitair Medisch Centrum Utrecht
De mogelijke relatie tussen Q-koorts en het non-Hodgkinlymfoom wordt grondig onderzocht. Dit gebeurt door gebruik te maken van beschikbare gegevens over een langere periode (t/m 2017) en een betere koppeling tussen Q-koortsblootstelling en aanwezigheid van non-Hodgkinlymfoom. De resultaten van dit onderzoek zullen meer duidelijkheid geven aan Q-koortspatiënten over de langetermijngevolgen van de ziekte.

‘Optimaliseren van de behandeling van chronische Q koorts: nieuwe diagnostische technieken’

Dr. J.J. Oosterheert (m), Universitair Medisch Centrum Utrecht
Een chronische-Q-koortsdiagnose stellen is ingewikkeld en duurt lang. Ook het effect van een behandeling is moeilijk te beoordelen. Dit project evalueert de waarde van de antistoffen voor het monitoren van de behandeling en onderzoek een nieuwe diagnostische methode, fluorescentie in-situ hybridisatie (FISH). De resultaten uit dit onderzoek kunnen richting geven aan verbetering van diagnostiek en behandeling van chronische Q-koortspatiënten.

Zoonotic relevance of Chlamydia gallinacea and C. avium in community acquired pneumonia in the Netherlands.

Dr. H.I.J. Roest (m), Wageningen Universiteit
Dit project doet onderzoek naar het mogelijke zoönotische potentieel (overdraagbaarheid van dier naar mens) van een nieuwe Chlamydia-soort in pluimvee. In samenwerking met laboratoria voor medische microbiologie die momenteel betrokken zijn bij toezicht op luchtweginfecties als longontstekingen (pneumonie) worden DNA-monsters verzameld en getest.

Zoönose als netwerk - Bevorderen van het intersectorale netwerk via de "One Health Hub"

Dr. N. Beerlage-de Jong (v), Universiteit Twente
Bij een uitbraak van een zoönose (zoals vogelgriep en Q-koorts) moeten zorg- en hulpverleners uit de veterinaire, publieke en humane zorg snel en intensief met elkaar samenwerken. Doordat de verschillende sectoren elkaars taal niet spreken en elkaars werkveld niet goed kennen, is samenwerking niet gemakkelijk. Dit project onderzoekt hoe technologie de intersectorale samenwerking kan ondersteunen. Met deze technologie, ontwikkeld in nauwe samenwerking met de zorg- en hulpverleners, leren zij gaandeweg elkaars taal en werkgebied kennen. Zo kunnen ze elkaar beter vinden en ontstaat meer wederzijds begrip voor een gezamenlijke aanpak bij uitbraken.

The role of the mycobiome in Clostridioides difficile colonization and infection.

Dr. R.D. Zwittink (v), Leids Universitair Medisch Centrum
Clostridioides difficile is een bacterie die een ernstige darminfectie kan veroorzaken, vooral bij patiënten die zijn opgenomen in een zorginstelling en met antibiotica behandeld worden. Darmmicrobiotica spelen een belangrijke rol bij een darminfectie. Er is weinig bekend over de invloed van schimmels (mycobiota) bij een darminfectie. Dit onderzoek brengt de mycobiota van ziekenhuispatiënten in kaart om de interacties tussen schimmels, bacteriën en Clostridioides difficile en het ontstaan van deze darminfectie te begrijpen.

Modeling tick-borne encephalitis disease risk for The Netherlands

Dr. ir. C.J.M. Koenraadt (m), Wageningen University & Research
Het doel van het project is om een risicomodel te ontwikkelen voor de verspreiding van het tekenencephalitis virus. Sinds 2016 zijn de eerste gevallen van dit door teken overgedragen virus in Nederland gesignaleerd. Er wordt gebruik gemaakt van gegevens afkomstig van teken en wilde muizen (met name bosmuizen en rosse woelmuizen). Met name de rol van immuniteit in wilde muizen staat centraal, omdat vermoed wordt dat dit een belangrijke rol speelt in de overdracht van het virus tussen muis en teek.

Non-daily use of HIV Pre-exposure prophylaxis: a tale of two cities

Prof. dr. M. Prins (v), GGD Amsterdam
PrEP is een pil met hiv-remmers die een hiv-infectie kan voorkomen. De pil kan dagelijks (continue bescherming) of alleen tijdens bepaalde periodes (periodiek) worden ingenomen. In het AMPrEP (Amsterdam PrEP)-project en het Belgische Be-PrEP-ared-project is de toepasbaarheid van dagelijkse en periodieke PrEP onderzocht. In dit gezamenlijke project worden extra inzichten verkregen door de gegevens van beide studies samen te voegen. De onderzoekers willen beter begrijpen waarom men kiest voor dagelijks of periodieke PrEP. Ook wordt bestudeerd welke kenmerken geassocieerd zijn met het oplopen van een hiv- of hepatitis C-infectie.

Gini in a bottle: Impact of PrEP on sexual behavior and sexually transmitted infections in the MSM population

Prof. dr. M.E.E. Kretzschmar (v), Universitair Medisch Centrum Utrecht
Er zijn grote verschillen in seksueel risicogedrag onder mannen die seks hebben met mannen (MSM). De meeste MSM nemen weinig risico terwijl een kleinere groep mannen veel seksueel risicogedrag vertoont. In de laatste groep komen ook meer hiv-infecties en andere soa’s voor. Om het aantal nieuwe hiv-infecties in Nederland terug te dringen, wordt pre-exposure prophylaxe (PrEP) beschikbaar gesteld voor MSM met veel seksueel risicogedrag. Dit project brengt in kaart hoe het aantal nieuwe hiv-infecties en andere soa’s varieert over groepen (MSM) die verschillen in hun mate van seksueel risicogedrag.

Innate immune defense during pneumonia in the elderly: implications of cell-specific changes in the metabolome and lipidome

Prof. dr. T. van der Poll (m), Amsterdam Universitair Medisch Centrum
Longontsteking is wereldwijd de op drie na meest voorkomende doodsoorzaak en 's werelds leidende besmettelijke moordenaar, verantwoordelijk voor een naar schatting 3 miljoen doden per jaar. Ouderen zijn kwetsbaar voor pneumonie opgelopen buiten het ziekenhuis. Veel leeftijd-geassocieerde ziekten zijn gelinkt aan verzwakking van het immuun systeem, genaamd Immunosenescence. Immunoscenescence heeft een grote inpact op de aangeboren immuunrespons tegen bacteriele pathogenen. In dit project wordt de impact van longontsteking op het aangeboren immuunsysteem onderzocht.

Travel-Imported Arbovirus infections; measuring silent introductions (TIARA-silent)

Dr. S.J.M. Hahné (v), Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
Door muggen overgebrachte infecties, in het bijzonder arbovirussen, vormen een snel groeiende wereldwijde dreiging. Het arbovirus wordt door buitenlandse reizigers mee naar huis genomen. Deze studie beoordeelt reis-geïmporteerde arbovirus-infecties en vult ze aan met het meten van asymptomatische arbovirus-infecties. Om de algehele nauwkeurigheid van de kwantitatieve schattingen te verbeteren, wordt de studiegroepgrootte uitgebreid.

Infectieziektebestrijding

Het programma Infectieziektebestrijding draagt bij aan de ontwikkeling van kennis om het aantal (ernstig) zieke mensen door infectieziekten te verminderen. Infectieziekten worden veroorzaakt door virussen, bacteriën of schimmels en vormen een risico voor de volksgezondheid. Voorheen gezonde mensen kunnen bijvoorbeeld te maken krijgen met een ernstige ziektelast na het oplopen van een infectie.

Meer informatie

 

]]>
news-3953 Fri, 19 Apr 2019 17:00:14 +0200 ZonMw joins GLoPID-R for infectious diseases https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-joins-glopid-r-for-infectious-diseases/ GloPID-R is pleased to welcome the Netherlands Organisation for Health Research and Development (ZonMw), into the network. GloPID-R is a unique international network of major research funding organizations. The network of 27 countries facilitates a rapid and effective research response to infectious disease outbreaks. ZonMw and international research

ZonMw funds health research in the Netherlands and promotes the practical application of the knowledge this research produces. While mainly focused on research projects within the country, it also has an international focus through its participation in various European initiatives, including Joint Programming Initiatives (JPIs), ERA-NETs, and European Strategy Forum on Research Infrastructures (ESFRI). ZonMw also participates in Heads of International Research Organisations (HIROs) to discuss large, international health care themes.

Antibiotic resistance

ZonMw runs separate programmes for antimicrobial resistance (AMR) and other aspects of infectious diseases. For these programs the aim is to cover the entire spectrum of research from science to policy and through a One Health approach. ZonMw currently runs a national research program on antibacterial resistance (ABR) and is partner in the Strategic Research Agenda of the JPI on Antimicrobial Resistance (JPIAMR), also a partner of GloPID-R. In the national programme, ZonMw finances many projects studying ABR such as alternative ways to reduce antibiotic use in animals and human-animal ABR transmission.

Infectious diseases

ZonMw also runs a national programma on infectious disease control, including non-alimentary zoonoses. Emerging infectious disease research is part of this programme. The programme funds currently around 40 large research projects, including projects on HIV, tuberculosis, hepatitis C, STIs, pneumonia, vaccine preventable diseases, infection control, arbovirusses, Lyme disease, campylobacter, rabies, Zika, tick-borne diseases, psittacosis and clostridium difficile. By joining GLoPID-R ZonMw intends to expand its international collaboration on emerging infectious diseases.

Data sharing

Despite being a new member, ZonMw jumped into the network and has already participated in the GloPID-R Data Sharing working group. GloPID-R appreciates their participation and looks forward to learning more from their expertise.

More information

 

]]>
news-3841 Thu, 28 Mar 2019 15:10:04 +0100 Blokhuis start Vaccinatiealliantie https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2019/03/26/blokhuis-start-vaccinatiealliantie Staatssecretaris Paul Blokhuis (VWS) heeft in Den Haag de startbijeenkomst gehad met de Vaccinatiealliantie. Deze alliantie verbindt jeugdartsen en -verpleegkundigen, huisartsen, doktersassistenten, apothekers, communicatiedeskundigen, wetenschappers en beleidsmakers. news-3836 Wed, 27 Mar 2019 12:26:06 +0100 Nieuw antibioticum vernoemd naar Leiden https://www.universiteitleiden.nl/nieuws/2019/03/nieuw-antibioticum-vernoemd-naar-leiden Toenemende resistentie en een gebrek aan nieuwe antibiotica vormen een groot probleem voor de volksgezondheid. Tegen die achtergrond zoekt Gilles van Wezel van het Instituut Biologie Leiden naar nieuwe medicijnen. Samen met toenmalig promovendus Changsheng Wu en collega’s ontdekte hij het bijzondere antibioticum lugdunomycine, dat ze vernoemden naar Leiden. news-3717 Tue, 05 Mar 2019 16:00:41 +0100 Hoge waardering platform Zorg voor Beter https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/hoge-waardering-platform-zorg-voor-beter/ Steeds meer zorgmedewerkers gebruiken de informatie op het kennisplein Zorg voor Beter (150.000 bezoekers per maand). Met een gemiddelde waardering van 8,5 mag geconcludeerd worden dat dit kennisplein een bruisend platform is verzorgenden, verpleegkundigen, kwaliteitsmedewerkers, opleiders en teamleiders. Praktijk

Op de website vinden bezoekers betrouwbare en actuele informatie die zij in de praktijk kunnen gebruiken om de ouderenzorg en zorg aan chronisch zieken te verbeteren. Deze informatie is vaak versnipperd over verschillende websites en publicaties. Op het kennisplein Zorg voor Beter is deze kennis gebundeld.

Een citaat uit het gebruikersonderzoek: "Eigenlijk alle kennis die je nodig hebt, vind je hier in overzichtelijke artikelen en duidelijke taal".

Hygiëne

Hygiëne is een van de 5 meest bezochte thema's op de website. In de top 3 van nieuws staan de onderwerpen ‘handschoenen in de thuiszorg’ en ‘griep en de griepprik’. Allemaal onderwerpen op het gebied van gezondheidsbescherming en preventie.

Meer informatie

 

]]>
news-3669 Tue, 26 Feb 2019 12:12:00 +0100 32 wetenschappers ontvangen NWO-Vici van 1,5 miljoen euro https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/32-wetenschappers-ontvangen-nwo-vici-van-15-miljoen-euro/ 32 vooraanstaande wetenschappers ontvangen ieder 1,5 miljoen euro van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Met deze Vici-beurs kunnen ze de komende vijf jaar een vernieuwende onderzoekslijn ontwikkelen en een eigen onderzoeksgroep opbouwen. Vici is een van de grootste persoonsgebonden wetenschappelijke premies van Nederland en is gericht op gevorderde onderzoekers. De wetenschappers doen op verschillende gebieden onderzoek. Binnen de Vici zijn wetenschappers namelijk vrij om hun eigen onderzoeksproject voor te dragen voor financiering. De Vici laureaten gaan onder meer onderzoeken hoe levende cellen omgaan met stress, of een computer ziekte kan voorspellen en wat de gevolgen zijn van de opkomst van co-ouderschap en nieuwe relatievormen voor kinderen en ouders. Een ander onderzoek bekijkt of stamcellen van sekse kunnen veranderen en welke genen daartoe aangezet kunnen worden. Ook gaan onderzoekers een nieuwe microscopiemethode ontwikkelen om moleculaire structuren van een miljoenste millimeter te bekijken. Dit is slechts een greep uit de onderzoeksonderwerpen.

Statistieken

Van de 239 aanvragen zijn er 88 (37%) door vrouwen en 151 (63%) door mannen ingediend. In totaal kregen 11 vrouwelijke kandidaten en 21 mannelijke kandidaten een beurs toegekend. De honoreringspercentages zijn hiermee respectievelijk 13 en 14 procent.

Vernieuwingsimpuls: over de Vici

De Vici-financiering is bestemd voor zeer ervaren onderzoekers die hebben aangetoond met succes een eigen vernieuwende onderzoekslijn tot ontwikkeling te kunnen brengen en die als coach voor jonge onderzoekers kunnen fungeren. Vici biedt de onderzoeker de gelegenheid een eigen onderzoeksgroep op te bouwen, vaak vooruitlopend op een structurele hoogleraarspositie. De Vici-financiering is een van de drie financieringsvormen van de Vernieuwingsimpuls. De andere twee instrumenten zijn de Veni-financiering (voor pas gepromoveerden, tot 3 jaar na promotie) en de Vidi-financiering (voor ervaren postdocs, tot 8 jaar na promotie).

Meer informatie

]]>
news-3623 Tue, 19 Feb 2019 14:44:00 +0100 Risicoanalyse voor zoönosen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/risicoanalyse-voor-zooenosen/ Met een instrument kunnen GGD’en snel de risico’s analyseren van infectieziekten die van dier naar mens overdraagbaar zijn (zoönosen). Door het overzichtelijk samenvatten van diergegevens is het mogelijk om in combinatie met ziektegegevens in mens en/of dier een risicoschatting te maken bij een zoönose zoals Q-koorts en vogelgriep. Risicoschatting

Voor een goede bestrijding van zoönosen is het belangrijk dat uitbraken van deze ziekten zowel in dieren als in mensen snel worden herkend en dat bronnen snel worden opgespoord. In het project ‘Rapid risk assessment of zoonotic pathogens by integrated analysis of transmission patterns in livestock and humans’ hebben RIVM, Wageningen Bioveterinary Research (WBVR), NIVEL en Gezondheidsdienst voor Dieren een instrument ontwikkeld. In dit project kan informatie over ziektesignalen in mensen en dieren (kippen, varkens, geiten, koeien) in real-time worden bijeengebracht. Samen met informatie over de locaties van bedrijven en aantallen dieren op deze locaties is het mogelijk om risicoschattingen te maken. Een voorbeeld is de snelle risicoanalyse na recente introducties van vogelgriep op pluimveebedrijven.

Risico voor volksgezondheid

De analyses bieden inzicht in de factoren die ertoe leiden of de aanwezigheid van een ziektekiem in een dierpopulatie wel of juist geen risico voor de volksgezondheid oplevert. Meestal geldt dat het risico van een zoonose in een gebied hoog is als de dierdichtheid hoog is. Omdat er dan veel dieren zijn die de ziektekiem bij zich zouden kunnen dragen en er tegelijkertijd veel mensen in het gebied wonen (die geïnfecteerd kunnen worden).

Onderzoeksresultaten

Het project heeft geleid tot onder andere de volgende twee resultaten. Ten eerste levert het RIVM relevante dierdata aan de GGD. Naast reguliere levering worden op verzoek tussendoor snelle analyses gedaan. In een aantal situaties zijn na een introductie van een mogelijke zoönose binnen enkele uren gedetailleerde risicokaarten gemaakt op basis van dierdata en gegevens over de omwonende bevolking. Bijzonder aan dit project is dat het model toepasbaar is op allerlei uitbraken. Zo kan het model ook gebruikt worden om de bron van een legionella uitbraak op te sporen. Ten tweede zijn analyses gemaakt van de clustering in ruimte en tijd van longontstekingen in Nederland aan de hand van ziekenhuisopnames. Het onderzoek laat zien dat ziekenhuisopnames met longontsteking sterk zijn geclusterd in ruimte en tijd. De analyses tonen dat incidentie is verhoogd in de winter, en dat in alle seizoenen de hoogste incidentie wordt waargenomen in gebieden met hoge graad van urbanisatie en hoge dierdichtheid. Mogelijk worden deze verhogingen veroorzaakt door verhoogde concentraties van fijnstof in deze gebieden.

Dreiging van zoönosen

Infectieziekten die van dier naar mens worden overgedragen (zoönosen) vormen een bedreiging voor de volksgezondheid. Voorbeelden waarop het ontwikkelde model van toepassing kan, zijn de vogelgriepepidemieën en de Q-koortsepidemie in Nederland. Om dergelijke uitbraken effectief te kunnen bestrijden, is het belangrijk dat infecties snel worden herkend en dat de bron tijdig wordt opgespoord.

Meer informatie

]]>
news-3561 Fri, 01 Feb 2019 15:13:57 +0100 Grotere kans op dikkedarmkanker na een Salmonella-infectie? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/grotere-kans-op-dikkedarmkanker-na-een-salmonella-infectie/ Het RIVM, LUMC, VUMc en het Nederlands Kanker Instituut (NKI) zijn in 2018 een samenwerkingsproject gestart om te onderzoeken of mensen met een mogelijk verhoogde blootstelling aan Salmonella ook een verhoogd risico hebben op darmkanker. Uit recent onderzoek blijkt dat mensen die een ernstige voedselinfectie met een specifiek type Salmonella hebben doorgemaakt, één tot drie keer grotere kans op dikkedarmkanker hebben. Echter, de meeste mensen worden tijdens hun leven verschillende malen besmet met Salmonella zonder daar (veel) klachten van te krijgen. Het is niet bekend of ook deze milde en herhaalde infecties bijdragen aan het ontwikkelen van darmkanker. Onderzoekers van RIVM, LUMC, VUMc en NKI willen met hun onderzoek erachter komen of mensen met een mogelijk verhoogde blootstelling aan Salmonella, bijvoorbeeld door werk of eetgewoonten, ook een verhoogd risico hebben op dikkedarmkanker. Daarnaast onderzoeken zij of er verschil is in tumoreigenschappen tussen patiënten met en zonder verhoogde bloostelling aan Salmonella. Dit wordt onderzocht met gegevens van darmkankerpatiënten en door laboratoriumexperimenten. De resultaten van dit samenwerkingsproject verwachten we dit jaar.

Meer informatie

]]>
news-3554 Fri, 01 Feb 2019 08:38:54 +0100 TOP-subsidie voor elf excellente onderzoeksgroepen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/top-subsidie-voor-elf-excellente-onderzoeksgroepen/ Elf projecten van excellente onderzoeksgroepen zijn gehonoreerd voor een TOP-subsidie. Hiermee kunnen zij onderzoekslijnen vernieuwen en nieuwe samenwerkingen aangaan. Zij krijgen maximaal € 675.000,- voor onderzoek dat minimaal 4 en maximaal 5 jaar duurt. Over TOP

Het oogmerk van de TOP-subsidie is ruimte te creëren voor innovatieve wetenschap van excellente kwaliteit. ZonMw ziet deze open stimulans van de wetenschap als dé innovatiemotor voor de langere termijn.

In deze laatste ronde van TOP zijn de volgende projecten toegekend:

  • GABAergic inhibition in tinnitus: linking human and animal studies
    Prof. dr. J.G.G. (Gerard) Borst (Erasmus Medisch Centrum, Neurowetenschappen) gaat met zijn groep onderzoek doen naar tinnitus (oorsuizen) en verhoogde prikkelbaarheid van zenuwcellen in het centrale auditieve systeem. Dit onderzoek zal leiden tot een beter begrip van deze veel voorkomende aandoening en mogelijk een rol spelen bij een verbeterde behandeling.
     
  • Identifying the molecular mechanisms triggered by vaginal and gut microbiota that enhance HIV-1 susceptibility
    Dr. T.B.H. Geijtenbeek (Academisch Medisch Centrum, Experimentele Immunologie) gaat met zijn groep en die van Dr. K. Strijbis (Universiteit Utrecht) onderzoek doen naar het verschil in gevoeligheid voor het Hiv-virus tussen verschillende mensen en de rol die bacteriën daarbij spelen. De expertise van beide onderzoeksgroepen is zeer complementair en is van belang voor het succes van dit project.
     
  • Ganglioside-containing liposomes as a strategy for cancer vaccination
    Dr. J.M.M. (Joke) den Haan (VU medisch centrum, Moleculaire Celbiologie en Immunologie) gaat met haar groep onderzoek doen naar een optimale vaccinatiestrategie om het afweersysteem van kankerpatiënten te activeren. Ze doen dit samen met de onderzoeksgroep van prof. dr. Gert Storm.
     
  • Interneuron networks in Alzheimer's disease: diagnostic and therapeutic implications
    Dr. R.E. (Ronald) van Kesteren (Vrije Universiteit Amsterdam, Center for Neurogenomics and Cognitive Research) en zijn groep gaan onderzoek doen om vroege afwijkingen in hersenactiviteitspatronen te vinden die duiden op een preklinisch stadium van de ziekte van Alzheimer. Meer kennis hierover kan wellicht behandelingen mogelijk maken voordat de ziekte zich openbaart.
     
  • Breaking the silence – Dissecting the transcriptional and epigenetic regulatory network that underlies Plasmodium hypnozoite dormancy
    Dr. C. (Clemens) Kocken (Biomedical Primate Research Centre) en zijn groep gaan onderzoek doen naar de slapende leverstadia van Malariaparasieten. In deze fase zijn de parasieten ongevoelig voor de meeste antimalariamiddelen en veroorzaken ze bij patiënten meerdere ziekte-episodes zonder dat die opnieuw geïnfecteerd wordt. Deze kennis zal gebruikt worden om nieuwe geneesmiddelen te maken om deze verschijningsvorm van de parasiet te bestrijden.
     
  • Next Generation Phenotyping: The next move in movement disorders
    Prof. dr. M.A.J. (Marina) de Koning-Tijssen (Universitair Medisch Centrum Groningen, Neurologie) gaat met haar groep met nieuwe technologieën en A.I. onderzoek doen naar patiënten met onwillekeurige bewegingen (trillen en schokken). Met de opgedane kennis kunnen zij nieuwe maatstaven ontwikkelen voor diagnose en behandeling.
     
  • Epigenetic control of cytotoxic T cells to modulate immune responses
    Dr. F. (Fred) van Leeuwen (Nederlands Kanker Instituut, Genregulatie) gaat met zijn groep onderzoek doen naar moleculen en chemische stoffen die de activiteit van genen in de kern van cellen ‘epigenetisch’ kunnen bijsturen. Op deze manier hopen zij immunotherapie effectiever te kunnen maken.
     
  • A dangerous liaison: BRAF and RNF43 mutational cooperation in therapy-resistant colorectal cancer
    Prof. dr. M.M. (Madelon) Maurice (Universitair Medisch Centrum Utrecht, Celbiologie) en haar groep gaan onderzoek doen naar het mechanisme dat het agressieve gedrag van tumoren bij darmkanker veroorzaakt en op basis van deze kennis hopen zij een nieuwe persoonsgerichte behandelstrategie te kunnen ontwikkelen.
     
  • SUMO Wrestling with the Ubiquitin-Proteasome System
    Prof. dr. H. (Huib) Ovaa (Leiden University Medical Center, Chemical Immunology) en zijn groep gaan onderzoek doen naar de samenwerking van de eiwitten ubiquitine en SUMO om zo meer inzicht te krijgen in het ontstaan en verloop van neurodegeneratieve ziekten en kanker.
     
  • Tissue-engineering approach to reduce the risk on recurrent prolapse
    Prof. dr. J.P.W.R. (Jan-Paul) Roovers (Academisch Medisch Centrum, Urogynaecologie) gaat met zijn groep onderzoek doen naar verbetering van wondgenezing na een operatie om bekkenbodemverzakking bij vrouwen te verhelpen. Met de te ontwikkelen hydrogels hopen zij te voorkomen dat vrouwen opnieuw geopereerd moeten worden voor een teruggekeerde bekkenbodemverzakking.
     
  • Targeted glucocorticoid treatment for HPA-axis dysfunction in post-traumatic stress disorder: toward personalized treatment
    Prof. dr. B. (Benno) Roozendaal (Radboudumc, Department of Cognitive Neuroscience) gaat met zijn groep onderzoek doen naar de rol van het hormoon cortisol bij exposuretherapie van patiënten met post traumatisch stresssyndroom (PTSS). Exposuretherapie werkt namelijk niet bij de helft van de patiënten en met dit onderzoek kan de effectiviteit van de behandeling verbeterd worden.

Meer informatie

Dit was de laatste ronde van TOP. Januari 2019 is de eerste oproep voor het programma ZonMw Open Competitie gepubliceerd. Dit nieuwe financieringsinstrument vervangt de TOP-subsidies en Investeringen Middelgroot, in lijn met de door NWO breed ingezette harmonisatie en vereenvoudiging van financieringsinstrumenten.

]]>
news-3243 Tue, 20 Nov 2018 10:28:42 +0100 Blokhuis neemt maatregelen om daling vaccinatiegraad te keren https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2018/11/20/blokhuis-neemt-maatregelen-om-daling-vaccinatiegraad-te-keren Staatssecretaris Paul Blokhuis (VWS) wil de dalende vaccinatiegraad keren om Nederlanders beter te beschermen tegen de uitbraak van ernstige infectieziekten Hij start een zogenaamde vaccinatiealliantie waarin alle betrokken partijen (ouders, artsen, verpleegkundigen, deskundigen, etc.) hun krachten bundelen om het belang van vaccinaties op allerlei manieren duidelijker en zichtbaarder te maken. news-3195 Wed, 07 Nov 2018 08:45:00 +0100 In Nederland jaarlijks 200 doden en 5000 infecties door superbacteriën https://www.ad.nl/gezond/in-nederland-jaarlijks-200-doden-en-5000-infecties-door-superbacterien~a0cf7abe/ Deze superbacteriën zijn resistent tegen meerdere soorten antibiotica. De Nederlandse hoogleraar Mirjam Kretzschmar noemt de opmars van de superbacteriën ‘zorgwekkend’. Het European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) denkt dat dit probleem alleen aangepakt kan worden als er een oplossing komt voor héél Europa. Een van de oplossingen is meer onderzoek naar en ontwikkeling van nieuwe antibiotica. news-3125 Thu, 18 Oct 2018 12:01:23 +0200 Multidisciplinair onderzoek nodig voor beheersing gevolgen klimaatverandering https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/multidisciplinair-onderzoek-nodig-voor-beheersing-gevolgen-klimaatverandering/ Klimaatverandering heeft op veel verschillende terreinen gevolgen voor onze samenleving: van landbouw tot gezondheid, van watervoorziening en -veiligheid tot migratie en openbaar bestuur. Het veranderende klimaat betekent ook voor de wetenschap een grote uitdaging, waarbij onderlinge samenhang en samenwerking van partijen binnen en buiten de wetenschap essentieel is. Dat bleek tijdens de Climate Challenge Workshop van NWO en ZonMw op woensdag 10 oktober, waarbij wetenschappers en beleidsmakers uit verschillende vakgebieden met elkaar in gesprek gingen over deze grote uitdagingen voor de toekomst.

Urgentie van aandacht voor klimaat

Toevallig bleek de conferentie gepland in de week waarin de Verenigde Naties het nieuwste IPCC-rapport over klimaatverandering publiceerden, waarin de Nederlandse rechter oordeelde dat de overheid meer moet doen om klimaatverandering terug te dringen en waarin de Nobelprijs voor de economie onder meer werd toegekend aan prof. dr. William Nordhaus, die economische modellen voor oorzaken en aanpak van klimaatverandering ontwikkelde. Het belang en de urgentie van het klimaat stonden dan ook niet ter discussie.

Samenwerken over de grenzen van disciplines

NWO-voorzitter prof. dr. Stan Gielen besprak in zijn openingswoord het belang van samenhang. De aanpak van klimaatverandering en de gevolgen ervan is niet een kwestie van een NWO en ZonMw-subsidie meer of minder, maar vraagt om brede aandacht van vrijwel alle wetenschapsgebieden. Universiteiten en andere kennisinstellingen, overheden en bedrijven moeten volgens hem over de grenzen van disciplines heen gaan samenwerken. Ook voor de financiering is volgens Stan Gielen de inbreng van diverse partijen nodig. De Nederlandse Klimaatgezant Marcel Beukeboom verzekerde de aanwezigen dat er inmiddels goed geluisterd wordt naar de aanbevelingen van wetenschappers en waarschuwde voor de gevaren van verkokering. Hij verwees ook naar de Sustainable Development Goals en de inspanningen die hiervoor in Nederland en in mondiaal perspectief voor nodig zijn.

Creatieve oplossingen nodig

De nadruk van de workshop lag op het uitwisselen van ideeën, aan de hand van een aantal thema's. In deze levendige discussies werd duidelijk hoe complex het probleem is maar ook hoe vergelijkbaar processen, oplossingen en effecten daarvan in verschillende gebieden zoals Spitsbergen en Afrika kunnen zijn. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat steden vergroenen, maar daardoor kan wel de kans op allergieën (bijvoorbeeld hooikoorts) groter worden. De vertaalslag van wetenschap naar beleid van landelijke en lokale overheden vraagt om creatieve oplossingen. En op veel terreinen zijn er nog onvoldoende betrouwbare gegevens, bijvoorbeeld over zeespiegelstijging, de effecten van hittestress op de volksgezondheid en de gevolgen van extreme weersomstandigheden. Kortom, het veranderende klimaat betekent ook voor de wetenschap een grote uitdaging, waarbij onderlinge samenhang en samenwerking van partijen binnen en buiten de wetenschap essentieel is.

(bron: NWO)

]]>
news-3100 Thu, 11 Oct 2018 11:04:49 +0200 Onderzoek griepprik en nieuw vaccin https://nos.nl/artikel/2254238-blokhuis-kijkt-naar-verplichte-griepprik-voor-zorgpersoneel.html Op advies van deskundigen wil staatssecretaris Blokhuis van Volksgezondheid onderzoek naar het verplicht stellen van de jaarlijkse griepprik voor medewerkers in de zorg. Ook neemt hij het advies over voor een nieuw vaccin. Deze nieuwe griepprik heeft naar verwachting een „hogere effectiviteit" omdat het is opgebouwd uit meerdere griepstammen, dan het huidige vaccin. news-3013 Tue, 18 Sep 2018 14:41:23 +0200 Steekmuggen veroorzaken grote uitbraak Westnijlkoorts in Zuid-Europa https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=24620 Het aantal mensen met Westnijlkoorts in Zuid-Europa is dit jaar ongebruikelijk vroeg opgelopen. Inmiddels zijn 948 humane infecties bekend en zijn al 90 mensen overleden. Recent werd het virus voor het eerst vastgesteld bij uilen in Duitsland. news-3012 Tue, 18 Sep 2018 14:02:16 +0200 Start onderzoek preventie meningokokkenziekten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/start-onderzoek-preventie-meningokokkenziekten/ Dit najaar starten 2 onderzoeken over de preventie van ziekten veroorzaakt door de bacterie meningokokken type W. Beide onderzoeken richten zich op vaccinatie tegen deze bacterie. Vermindering ziektelast

Met deze onderzoeken willen we bijdragen aan de vermindering van het aantal zieke mensen door infectieziekten. Het RIVM voert, naast deze 2, meer onderzoeken uit naar meningokokkenziekte.

Hoe besluit je: wel of niet vaccineren?

Jongeren geboren tussen 1 mei en 31 december 2004 krijgen vanaf oktober een uitnodiging om zich te laten vaccineren tegen meningokokken type ACWY. Bij de oproep zit ook informatie over de ziekte. Onderzoekers van het RIVM willen in kaart brengen hoe 14-jarige jongeren en hun ouders besluiten over deze vaccinatie. Ook wordt gekeken welke rol de jongeren en de ouders hebben in die besluitvorming. De resultaten van dit onderzoek verwachten we in het najaar van 2019. Het RIVM past vervolgens zo nodig de vaccinatiecampagne en de communicatie daarover aan.

Belang van meningokokkendragerschap

Kinderen onder de 5 jaar hebben een hoge ziektelast van meningokokkenziekte. Toch laten kweekresultaten weinig meningokokkendragerschap zien. Maar hoeveel dragerschap is er echt? In dit onderzoek valideert het RIVM een nieuwe gevoeligere moleculaire methode voor meningokok W-dragerschap met keel- en speekselmonsters van 330 kinderen in de leeftijd van 2 jaar en hun broertjes en zusjes onder de 6 jaar. Vaccinatie van leeftijdsgroepen met de hoogste dragerschap zorgt voor minder verspreiding van de bacterie en dus voor lagere ziektelast. Met de onderzoeksresultaten, verwacht in het najaar van 2020, kan de vaccinatiestrategie zo nodig aangepast worden.

Vaccinatiecampagne meningokokken

Meningokokkenziekte is een verzamelnaam voor ernstige ziekten als bloedvergiftiging en hersenvliesontsteking. Sinds 2015 kent meningokokkenziekte een toename van 9 gevallen naar 80 in 2017. De bacterie kan via druppeltjes uit de neuskeelholte overgedragen worden naar andere mensen. Door tieners en peuters te vaccineren profiteert de rest van de bevolking hiervan mee. Sinds dit voorjaar vaccineert het RIVM kinderen op rond de leeftijd van 14 maanden binnen het Rijksvaccinatieprogramma om de toename van meningokokkenziekte type W terug te dringen. Eerder werd deze groep al gevaccineerd tegen meningokokken type C, nu is dat meningokokken type ACWY. In 2019 ontvangen jongeren van 14 tot 19 jaar een uitnodiging voor vaccinatie tegen meningokokken ACWY.

Meer informatie

 

]]>
news-2972 Wed, 12 Sep 2018 20:00:00 +0200 Onderscheidingen voor wetenschappelijke excellentie en maatschappelijke impact https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/onderscheidingen-voor-wetenschappelijke-excellentie-en-maatschappelijke-impact/ 6 toponderzoekers ontvingen vandaag een NWO-Spinozapremie en de -Stevinpremie uit handen van minister Van Engelshoven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Celbioloog Anna Akhmanova nam vandaag een Spinozapremie in ontvangst en viroloog Marion Koopmans kreeg een Stevinpremie. Beide wetenschappers doen onderzoek met subsidie van ZonMw. Uitreiking 

De Spinoza- en de Stevinpremies zijn de hoogste onderscheidingen in de Nederlandse wetenschap. Tijdens de uitreiking vertelden de laureaten wat hun onderzoek inhoudt en waar ze de onderzoekspremie van 2,5 miljoen euro voor willen inzetten. 

 

Stevinpremie voor Marion Koopmans

Prof. dr. Marion Koopmans is hoogleraar virologie aan het Erasmus MC in Rotterdam. Haar onderzoek richt zich op de overdracht van virussen van dieren op mensen (zoönosen) en op grootschalige verspreiding tussen mensen (uitbraken en pandemieën). Het creëren van wereldwijde netwerken om infectieziekten systematisch en grootschalig te bestrijden, vormt een rode draad in het werk van Koopmans. Marion Koopmans verwacht grote impact met haar onderzoek: ‘Ik wil ervoor zorgen dat we in de toekomst samen beter voorbereid zijn op nieuwe infecties. Dan kunnen we proactief – en niet reactief - handelen, omdat we eerder uitbraken op het spoor zijn.’ 

Spinozapremie voor Anna Akhmanova

Kennis van hoe gezonde cellen functioneren, helpt ons te begrijpen wat er op celniveau misgaat bij ziekten zoals de ziekte van Alzheimer, ALS en kanker. Prof. dr. Anna Akhmanova, hoogleraar cellulaire dynamica aan de Universiteit Utrecht, is wereldwijd een van de meest vooraanstaande experts op het gebied van de celbiologie van het cytoskelet. Akhmanova heeft een aantal baanbrekende ontdekkingen gedaan die laten zien waar het cytoskelet precies voor is en welke mechanismen aan de functies van dit cytoskelet ten grondslag liggen.

Wat is het verschil tussen de Stevin- en Spinozapremie?

Dit jaar ontvangen 2 onderzoekers voor het eerst de Stevinpremie. Bij de Spinoza- en de Stevinpremie staat de kwaliteit van de onderzoeker voorop. Bij de Spinozapremie ligt de nadruk op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken. De Stevinpremie honoreert vooral de maatschappelijke impact van onderzoek. 

 

Meer informatie

]]>
news-2960 Fri, 07 Sep 2018 10:35:44 +0200 Tijgermug vaker op vakantie in Nederland https://www.umcutrecht.nl/nl/Over-Ons/Nieuws/2018/Tijgermug-vaker-op-vakantie-in-Nederland Voor het door ons gefinancierde TIARA-project zoeken UMC Utrecht en het RIVM reizigers voor deelname aan onderzoek naar exotische virusinfecties. De kans dat dit soort infecties zoals dengue gaan voorkomen in Nederland wordt groter. Muggen uit exotische landen, zoals de tijgermug, zien we namelijk steeds vaker in Nederland. Deze muggen kunnen zich steeds beter handhaven binnen Europa. news-2888 Tue, 21 Aug 2018 12:20:05 +0200 Mazelenepidemie bereikt een recordhoogte in de Europese regio http://www.euro.who.int/en/media-centre/sections/press-releases/2018/measles-cases-hit-record-high-in-the-european-region De WHO slaat alarm: grootste mazelenepidemie in Europa in tien jaar. Meer dan 41.000 kinderen en volwassenen in Europa zijn in de eerste helft van 2018 getroffen door mazelen. In een half jaar tijd zijn al veel meer gevallen geconstateerd dan er in de afgelopen tien op jaarbasis werden geteld. De Wereldgezondheidsorganisatie dringt nu aan op maatregelen.  

]]>
news-2843 Mon, 06 Aug 2018 11:54:02 +0200 Langer nagenieten van de vakantie? Liever niet met een soa! https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/langer-nagenieten-van-de-vakantie-liever-niet-met-een-soa/ Veel jongeren hebben tijdens hun vakantie onbeschermde seks. Bij onbeschermde seks is de kans op een seksueel overdraagbare aandoening groot. In Nederland alleen al lopen jaarlijks ruim 100.000 mensen een soa op. Vanuit het preventieprogramma is ingezet op onderzoek naar screening op infectieziekten zoals soa’s. SoaSeksCheck: jongeren doelmatiger en gerichter bereiken

In dit onderzoek is de SoaSeksCheck ontwikkeld. Een webapplicatie om jongeren, die een potentieel hoog risico lopen op een soa, gerichter te bereiken en indien nodig door te sturen naar een aanbieder van betrouwbare soa-zorg. De SoaSeksCheck bestaat uit een chatbot (geautomatiseerde gesprekspartner) waar vragen rondom seksualiteit en het risico op soa gesteld konden worden. Op die manier kon de risicogroep tijdig worden opgespoord en doorgeleid worden tot behandeling.

Daarnaast kregen jongeren de mogelijkheid om via de elektronische agendamodule een afspraak in te plannen bij de soa poli. Ook werd er in de webapplicatie feitelijke informatie gegeven over soa’s en zwangerschap waarbij de anonimiteit van de jongeren ten alle tijden wordt gewaarborgd. De resultaten suggereren dat de SoaSeksCheck het bereik en doorgeleiding van hoog-risico jongeren in een urbane setting met een niet-Nederlandse afkomst kan verbeteren en dat de applicatie bijdraagt aan effectiever soa testbeleid.

Een gewaarschuwd mens…

In dit project is de website www.partnerwaarschuwing.nl succesvol geïmplementeerd. Mensen met een soa kunnen via deze site hun sekspartners waarschuwen. Overdracht van een soa kan gebeuren zonder dat partners weten dat zij een soa hebben. Een onbehandelde soa kan grote gevolgen hebben. Zo kan gonorroe leiden tot onvruchtbaarheid bij vrouwen en bijbalontstekingen bij mannen.

Waarschuwen van een sekspartner kan op verschillende manieren, persoonlijk of via de telefoon. Met een sms of een WhatsAppbericht of via de waarschuwingsmodule van partnerwaarschuwing.nl.
Het is ook mogelijk anoniem te waarschuwen via de website. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de code die bij de soa uitslag is ontvangen. Er wordt vervolgens anoniem een bericht naar de te waarschuwen sekspartner verstuurd.

Alle GGD’en gebruiken de website

Inmiddels gebruiken de soa-poli’s van alle GGD’en de website. Een kleine 400 huisartsenpraktijken hebben een inlogaccount en kunnen codes meegeven aan hun patiënten. De helft van de hiv-behandelcentra heeft tenminste één hiv-consulent die codes kan meegeven. Ten slotte is de site via andere websites gepromoot onder mensen die een soa hebben, bijvoorbeeld via thuisarts.nl. Vooral via soaaids.nl zijn veel bezoekers naar de site gekomen.

Grensverleggend onderzoek

ZonMw stimuleert kennisontwikkeling over gezondheidsonderzoek en zorginnovaties. De genoemde onderzoeken SoaSeksCheck en Partnerwaarschuwing.nl worden gefinancierd vanuit het Preventie deelprogramma Vroege Opsporing.

Meer informatie

]]>
news-2773 Thu, 19 Jul 2018 09:00:00 +0200 Onderzoek helpt in de strijd tegen hiv en aids https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/onderzoek-helpt-in-de-strijd-tegen-hiv-en-aids/ Onderzoek levert kennis op over de transmissie, het ziekteverloop en de preventie van hiv. Het recente besluit van VWS om PrEP te verstrekken, is daar mede op gebaseerd. PrEP

Recent heeft VWS bekend gemaakt dat preventieve hiv-remmers (PrEP) binnen een onderzoekssetting voor 5 jaar worden verstrekt aan de hoogrisicogroep van mannen die seks hebben met mannen (MSM). GGD-regio's organiseren de verstrekking en bijbehorende 3-maandelijkse medische zorg voor PrEP-gebruikers. Uit onderzoek van GGD Amsterdam bleek PrEP kosteneffectief. Wel bleek dat bij PrEP-gebruikers het condoomgebruik afnam. Gelukkig bleef het aantal soa’s stabiel.

Elske Hoornenborg, projectleider van het AMPrEP-project van GGD Amsterdam: “Laagdrempelige beschikbaarheid van PrEP levert een zeer belangrijke bijdrage aan het stoppen van hiv-transmissie in Nederland.”

Louise van Deth, directeur Aidsfonds-Soa Aids Nederland: “Wij dringen al jaren aan om PrEP in Nederland te vergoeden. PrEP is simpelweg kostenbesparend omdat je met het voorkomen van nieuwe infecties ook de kosten van levenslange behandeling van hiv voorkomt.”

Onderzoek naar geneesmiddel

Onderzoekers van het Amsterdam UMC deden onlangs een belangrijke ontdekking in de zoektocht naar een geneesmiddel naar aids. De Langerhanscellen spelen een belangrijke rol als poortwachter. Zij kunnen voorkomen dat hiv het lichaam binnendringt. Dit onderzoek is een vervolg op door ZonMw gefinancierd Vici-onderzoek van deze onderzoeker.

Therapiefalen

Onderzoekers van het Universitair Medisch Centrum Utrecht en de Universiteit Utrecht werken samen met de Ndlovu Care Group, een hiv-kliniek in Zuid-Afrika, in het ITREMA-project. Zij bestuderen of een intensieve controlestrategie met zelf ontwikkelde innovatieve technologie eerder/vroeger therapiefalen kan opsporen en leidt tot kostenbesparing. Tevens onderzoeken zij hoe sociaaleconomische factoren bijdragen aan therapiefalen.

Seksueel risicogedrag

Met dit project onderzoeken het RIVM en GGD Amsterdam hoe seksueel risicogedrag verandert in de levensloop van MSM. Als de veranderingen in risicogedrag op een kortere tijdschaal plaatsvinden, zien de onderzoekers een grotere impact op hiv-verspreiding. Hiv-verspreiding kan beperkt worden wanneer veel MSM met hoog risicogedrag PrEP gebruiken.

Subsidiemogelijkheden

Wij stimuleren kennisontwikkeling over preventie, diagnostiek en behandeling van hiv. Dat doen we door gezondheidsonderzoek te financieren. Een overzicht van de subsidiemogelijkheden voor onderzoek naar hiv en aids vind u op onze website. De in dit nieuwsbericht genoemde onderzoeken worden gefinancierd vanuit de programma’s Infectieziektebestrijding, Vici, Antimicrobiële resistentie en TOP-subsidies.

Internationale conferentie

Op de 22e internationale aids-conferentie in Amsterdam spreken 18.000 internationale onderzoekers, zorgprofessionals en beleidsmakers met elkaar over hiv-preventie en de wereldwijde strijd tegen aids.

Meer informatie

]]>
news-2752 Thu, 12 Jul 2018 13:34:38 +0200 Neemt u een teek mee terug van uw zomervakantie? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/neemt-u-een-teek-mee-terug-van-uw-zomervakantie/ De kans is niet heel groot maar teken kunnen ziekten veroorzaken met vervelende gevolgen. Zorg er dus voor dat u geen lyme of andere ziekten die teken overdragen, als souvenir mee terug neemt. Lymeziekte

De meest voorkomende tekenoverdraagbare ziekte in Nederland is de ziekte van Lyme. Jaarlijks lopen mensen meer dan een miljoen tekenbeten op. Hierdoor krijgen 27.000 mensen lymeziekte. Daarvan houden 1000 tot 2500 mensen langdurig klachten, ook na behandeling; zonder dat bekend is hoe dat komt. Patiëntenorganisaties, onderzoekers, beleidsmakers, bedrijven en zorgprofessionals hebben met elkaar in 2016 een actieplan opgesteld over lymeziekte. Een aantal onderzoeksonderwerpen is opgenomen in projecten. Met deze projecten van het RIVM, het Amsterdam UMC en het Radboudumc worden diagnostische testen gevalideerd. Ook willen de onderzoekers inzicht krijgen hoe de Borrelia-bacterie in de patiënt afweerreacties overleeft. En hopen de onderzoekers meer kennis te krijgen over het verloop van lyme bij volwassenen en kinderen.

Tekenhersen(vlies)ontsteking

Een minder vaak voorkomende maar ook ernstige ziekte die via teken wordt overgedragen, is tekenhersen(vlies)ontsteking. Ook wel encefalitis,TBE of FSME genoemd. Wageningen University & Research is samen met Artemis One Health een project gestart om het risico op het vóórkomen en het verspreiden van deze ziekten in Nederland beter in kaart te brengen.

Andere tekenoverdraagbare aandoeningen

Naast de verwekker van lymeziekte en tekenhersen(vlies)ontsteking dragen teken in Nederland  andere (mogelijke) ziekteverwekkers. Onderzoekers van het Amsterdam UMC/UvA brengen andere tekenoverdraagbare aandoeningen in kaart. Ook verbeteren zij diagnostische tests om deze verwekkers aan te tonen.

Tekenkoorts

Naast de verwekker van lymeziekte zijn teken in Nederland regelmatig besmet met verschillende andere bacteriën, parasieten en virussen. Onderzoekers van het Amsterdam UMC zijn in samenwerking met het RIVM bezig andere tekenoverdraagbare aandoeningen in kaart te brengen. Ook verbeteren zij diagnostische tests om deze verwekkers aan te tonen.

Preventie van tekenoverdraagbare aandoeningen

Recent was in het nieuws dat deze zomer veel teken worden verwacht. Ga dus goed voorbereid op vakantie:

  • kijk op www.tekenradar.nl voor recente meldingen van tekenbeten en lyme in Nederland
  • neem een tekenkaart of -tang mee om een teek te verwijderen
  • gebruik DEET

Meedoen aan onderzoek

Een tekenbeet of lyme kunt u melden via tekenradar.nl. Onderzoekers zijn ook op zoek naar mensen met koorts (> 38 °C) na een tekenbeet. Hebt u koorts, ontwikkeld tot maximaal 4 weken na een tekenbeet, dan kunt u dit ook melden via tekenradar.nl.

Grensverleggend onderzoek

ZonMw stimuleert kennisontwikkeling over preventie, diagnostiek en behandeling van deze tekenoverdraagbare ziekten. De genoemde onderzoeken worden gefinancierd vanuit het programma Non-alimentaire zoönosen. Non-alimentaire zoönosen zijn infectieziekten die van dieren overgedragen worden aan de mens, buiten de voedselketen om. Dit is ook mogelijk via dragers (vectoren) of via de omgeving. Vectoroverdraagbare ziekten zijn ziekten die door tussenkomst van bijvoorbeeld een mug of een teek (de vector) van het ene dier naar een ander, of naar een mens, worden overgedragen.

Meer informatie

]]>
news-2747 Wed, 11 Jul 2018 09:00:00 +0200 VWS vergoedt preventieve hiv-remmers (PrEP) voor 5 jaar https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-volksgezondheid-welzijn-en-sport/nieuws/2018/07/10/preventieve-hiv-remmers-prep-worden-verstrekt-voor-een-periode-van-vijf-jaar Minister Bruins (Medische Zorg) heeft bekend gemaakt dat PrEP binnen een onderzoekssetting wordt verstrekt aan mannen die seks hebben met mannen (MSM). Naar schatting zullen ongeveer 6500 mannen hiervan gebruik maken. Hiermee worden 250 hiv-infecties per jaar voorkomen. Na 5 jaar wordt geëvalueerd wat het effect van PrEP in Nederland is. GGD-regio's organiseren de verstrekking en bijbehorende 3-maandelijkse medische zorg voor PrEP-gebruikers.  

]]>
news-2675 Wed, 27 Jun 2018 00:00:00 +0200 ‘Kreupel’ poliovirus blijkt effectief tegen agressieve hersentumor https://www.volkskrant.nl/wetenschap/-kreupel-poliovirus-blijkt-effectief-tegen-agressieve-hersentumor~bda61996/?utm_campaign=shared_earned&utm_medium=social&utm_source=email Amerikaanse wetenschappers hebben patiënten met een agressieve hersentumor behandeld met een omgebouwd poliovirus. Drie jaar later was een vijfde van hen nog in leven. ‘  

]]>
news-2634 Fri, 22 Jun 2018 17:44:26 +0200 Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) 2018 https://www.rivm.nl/Documenten_en_publicaties/Algemeen_Actueel/Nieuwsberichten/2018/Onze_toekomstige_volksgezondheid_gezond_ouder_maar_ook_grote_maatschappelijke_opgaven Antibioticaresistentie, klimaatverandering en de dalende vaccinatiegraad zijn bekende opgaven voor de toekomst. Blijvende aandacht is nodig voor leefstijl, leefomgeving en vergrijzing. Nieuw zijn mogelijke gezondheidseffecten op de volksgezondheid van medicijnresten en microplastics in ons milieu. De zojuist verschenen VTV 2018 van RIVM is een belangrijke basis voor de onderzoeksprogrammering van ZonMw.  

]]>
news-2604 Fri, 15 Jun 2018 12:21:56 +0200 Wat neem jij deze zomer mee terug van je buitenlandse vakantie? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/wat-neem-jij-deze-zomer-mee-terug-van-je-buitenlandse-vakantie/ Mensen reizen steeds meer. Infectieziekten kunnen door reizigers mee naar Nederland genomen worden en daar verder verspreid worden. Hondsdolheid, darminfecties en virusinfecties overgedragen door muggen, zijn onderwerpen van enkele onderzoeksprojecten bij ZonMw. Gezondheidsklachten door reizen

RIVM is het TIARA-onderzoek gestart om snel zicht te krijgen op het risico op import van virussen. Reizigers worden gevraagd met een app bij te houden of ze gezondheidsklachten krijgen. Bij een mogelijke infectie wordt onderzocht of in hun bloed het virus aanwezig is van zika, dengue, chikunguya of gele koorts. Muggen kunnen deze virussen overdragen op mensen.

Import van virussen via muggen

Het Erasmus MC en Wageningen University & Research onderzoeken het ziekterisico voor patiënten en de kans op verspreiding van het zikavirus in Nederland. Dit virus wordt door steekmuggen overgedragen op mensen. Sinds eind 2015 is er een grootschalige uitbraak in Zuid- en Midden-Amerika en in het Caribisch gebied. Gewoonlijk laat een infectie met dit virus milde symptomen zien maar het kan ook leiden tot een ernstiger ziektebeeld.

Op 15 juni 2018 is bekendgemaakt dat Marion Koopmans, betrokken bij dit onderzoek, 1 van de 2 Stevinlaureaten van NWO is.

Hondsdolheid op reis

LUMC wil met een niet-inferioriteitsonderzoek aantonen dat 1 inenting tegen hondsdolheid (rabiës) voldoende is. Hondsdolheid is een dodelijke infectieziekte van mens en dier. De ziekte komt het meeste voor in Azië en Afrika. Hondsdolheid bij reizigers is zeldzaam. Reizigers worden wel geregeld in het buitenland gebeten. Inenten voorkomt behandeling. Vanwege kosten en te weinig tijd voor de gebruikelijke 2 of 3 inentingen worden niet alle reizigers voor vertrek tegen hondsdolheid ingeënt.

In een ander onderzoek beogen RIVM, GGD Hart voor Brabant, GGD Regio Utrecht, Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) en LUMC de richtlijn reizigersadvies rabiës aan te vullen. In de richtlijn wordt beter uitgewerkt voor wie rabiësvaccinatie geïndiceerd is. Dit gebeurt op basis van de in dit onderzoek geïdentificeerde risicogroepen en kosteneffectiviteit van (vaccinatie-)zorg.

Recent was hondsdolheid in het nieuws vanwege een wereldwijd onderzoek dat LUMC start.

Reizende resistentie

Nederlanders reizen steeds meer naar verre bestemmingen waar relatief veel resistente bacteriën voorkomen. Uit de COMBAT-studie van Maastricht Universitair Medisch Centrum+ blijkt dat 1/3 van de 2001 onderzochte Nederlanders multiresistente darmbacteriën mee naar huis neemt. Gemiddeld hield men deze ‘import-bacteriën’ 30 dagen bij zich. Ook verspreidden de bacteriën ook onder niet-reizende huisgenoten. Resistente bacteriën zijn bacteriën die resistent zijn tegen gebruikelijke antibiotica.

Grensverleggend onderzoek

De genoemde onderzoeken worden gefinancierd vanuit het programma Non-alimentaire zoönosen en het programma Antibioticaresistentie. Non-alimentaire zoönosen zijn infecties die van dieren overgedragen worden aan de mens, buiten de voedselketen om. Dit is ook mogelijk via dragers (vectoren) of via de omgeving. Vectorovergedragen ziekten zijn ziekten die door tussenkomst van bijvoorbeeld een insect (de vector) van het ene dier naar een ander, of naar een mens, worden overgedragen. Voorbeelden van een vector zijn knutten, muggen en teken.

Meer informatie

]]>
news-2569 Thu, 07 Jun 2018 14:02:45 +0200 Openbare onderzoeksdata in de strijd tegen ebola https://www.nwo.nl/actueel/nieuws/2018/06/openbare-onderzoeksdata-in-de-strijd-tegen-ebola.html Openbare publicaties van resultaten over ebola helpen de infectieziekte te bestrijden. Samen met NWO steunt ZonMw de internationale oproep van het Wellcome Trust om publicaties en onderzoeksresultaten openbaar te maken.  

]]>
news-2438 Tue, 22 May 2018 10:40:00 +0200 Onderzoekers antibioticaresistentie werken aan maatschappelijke impact https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/onderzoekers-antibioticaresistentie-werken-aan-maatschappelijke-impact/ Projectleiders in het ZonMw-programma Antimicrobiële Resistentie (AMR) zijn zich bewust van het maatschappelijk belang van hun onderzoek en werken aan de maatschappelijke impact van hun onderzoeksresultaten. Die conclusie is te trekken uit een verkennend onderzoek, waarin ook gezocht werd naar de beste manier om de maatschappelijke impact in kaart te brengen van 3 ZonMw-programma's die gericht zijn op infectieziekten. 7 thema’s voor impact

Maatschappelijke impact is voor ZonMw van groot belang bij de evaluatie van programma's. In het beleidsplan 2016-2020 is het een belangrijk thema. Onderzoek kan op verschillende manieren impact hebben op de samenleving. Als resultaten verspreid en geïmplementeerd worden, of een plaats krijgen in een richtlijn, is heel duidelijk aanwijsbaar wat de maatschappelijke impact is. Dat geldt ook als eindgebruikers (bijvoorbeeld professionals, patiënten, beleidsmakers) met de resultaten aan de slag kunnen. De impact van een onderzoeksproject kan soms minder gemakkelijk aanwijsbaar zijn, bijvoorbeeld als het een stap is op weg naar toepasbare kennis, of bijdraagt aan een kennisinfrastructuur zoals een academische werkplaats. Het is voorlopig nog zoeken naar het ideale meetinstrument om maatschappelijke impact van projecten en programma's te meten. In deze verkennende studie werden 7  thema's benoemd die kunnen helpen om maatschappelijke impact in kaart te brengen:  uitkomstproducten, eindgebruiker, verspreiding en implementatie, borging, kennisinfrastructuur, samenwerking en kennisketen.

Maatschappelijke toepassing resultaten resistentie-onderzoek

Uit de verkenning blijkt dat het AMR-programma sterk gericht is op de praktijk waarin de resultaten worden toegepast. Antibioticaresistentie is een belangrijk maatschappelijk probleem en onderzoekers in dat veld zijn zich daarvan bewust. Zij verspreidden hun resultaten niet alleen via de vakliteratuur, maar ook onder eindgebruikers, bijvoorbeeld door symposia te organiseren of betrokken te zijn bij de ontwikkeling van richtlijnen. Een project leverde bijvoorbeeld een set generieke kwaliteitsindicatoren op voor de toepassing van antibiotica in ziekenhuizen. In een ander project is een testkit ontwikkeld waarmee multiresistente tuberculose sneller kan worden aangetoond. Het AMR-programma is heel divers, met meer op innovatie gerichte projecten en toepassingsgerichte projecten. Sommige resultaten hebben direct consequenties  voor de praktijk in ziekenhuizen, in de veeteelt of in de diagnostiek van infectieziekten. Andere projecten vormen een opstapje naar vervolgonderzoek, bijvoorbeeld voor de ontwikkeling van nieuwe antibiotica. Het systematisch navragen van de maatschappelijke impact is volgens ZonMw van belang omdat het onderzoekers ook stimuleert om na te denken over de maatschappelijke toepassing van hun resultaten.

Impact bij ZonMw

Ook op andere gebieden dan infectieziektebestrijding is ZonMw bezig met het versterken van impact. Het is 1 van de 6 hoofdlijnen in het beleidsplan 2016-2020.

Meer informatie

]]>
news-2435 Tue, 22 May 2018 08:00:00 +0200 6 tips voor datamanagement van infectieziekten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/6-tips-voor-datamanagement-van-infectieziekten/ Het delen en hergebruiken van bestaande data binnen wetenschap en samenleving versnelt kennisontwikkeling en innovatie. Dus onderzoeker, ga de uitdaging aan en gebruik de 6 tips voor het maken van een minimale dataset (MDS) voor infectieziekten. Sterke onderzoeksdatainfrastructuur in het infectieziektenveld

Datamanagement in afzonderlijke onderzoeksprojecten zorgt ervoor dat data herbruikbaar zijn. Tijdens de projectleidersbijeenkomst van de ZonMw-programma’s Infectieziektebestrijding en Antibioticaresistentie spraken 50 onderzoekers, datamanagers en andere betrokkenen bij infectieziekten over de mogelijkheden van een programmabrede strategie voor het (her)gebruik van data. Het is de uitdaging om beschikking te krijgen over databestanden en collecties uit alle 3 ‘One Health’-domeinen (humaan, veterinair en milieu) uit onderzoek en praktijk, deze te kunnen koppelen en in te zetten in onderzoeksprojecten.

Tip 1: Maak eens een minimale dataset

De 1e tip komt van Jochem van Hal (I Logos): Doe je voordeel met de bestaande datasets zoals bijvoorbeeld de TOPICS-MDS. Dit is een landelijke database, waarin de dataverzameling van 53 onderzoeksprojecten van het Nationaal Programma Ouderenzorg van ZonMw een basisset bevat die voor alle projecten dezelfde is. Deze MDS (onder andere geslacht, leeftijd, gezondheidsproblemen binnen de doelgroep, geneesmiddelengebruik) is beschikbaar gemaakt voor andere onderzoekers. Probeer eens een set van 20 data te maken. Begin klein, met het koppelen van datasets. Hij hoopt dat de techneut, de subsidieverstrekker en de onderzoeker elkaar vinden en de handen ineen slaan.

Tip 2: Begin met de ‘why’?

Een MDS kan een integraal model zijn voor dataverzameling over infectieziekten. Hoe start je met het aanleggen en in stand houden van een MDS en het hergebruik ervan? Jochem van Hal raadt aan te beginnen met het formuleren van de ‘why’. Dat kan een maatschappelijk vraagstuk zijn. Laat onderzoekers/zorgprofessionals, techneuten en juristen samen kijken naar de doelstelling en hoe een MDS kan bijdragen aan onderzoek naar de oplossing van het vraagstuk. De bedoeling van de MDS is om een sterke onderzoeksdatainfrastructuur te krijgen met data uit verschillende domeinen die onderling zijn te koppelen en uitwisselbaar zijn.

Tip 3: Zorg voor multidisciplinaire samenwerking

Begin met samenwerken op een klein aantal gemeenschappelijke data. Analyseer hoe nuttig het is en hoeveel uitbereiding nodig is. De conclusie zal zijn: ook al was het begin niet perfect, je bent al wel begonnen. Voor het maken van een dataset heb je een jurist, een techneut op gebied van data en een zorgprofessional nodig. Zorg ervoor dat deze professionals elkaar regelmatig ontmoeten tijdens het proces.

Tip 4: Regel informed consent goed vooraf

Het vooraf regelen van informed consent is belangrijk zodat je datasets kunt en mag koppelen. Door verschillende datasets te koppelen, wordt onderzoek verrijkt. Regel vooraf goed je informed consent als je na onderzoek meer met je data wilt doen. Een heldere communicatie over het doel van het onderzoek (de ‘why’) is belangrijk daarbij.

Tip 5: Welke data?

Met een specifieke vraag en doelstelling maak je meer kans om een bestaande dataset te mogen gebruiken. Specificeer welke data nodig zijn en waarom. Dit werkt beter dan te zeggen “geef mij alle data maar”. Maak je vraag beperkt zodat de ander de risico’s goed kan inschatten. Dit vergroot de kans dat je data mag gebruiken. Volgens Björn Eussen (Braber) werkt ‘single entry’ en ‘multiple use’ goed.

Tip 6: Gebruik ervaringen uit andere sectoren

Marc Bonten (UMC Utrecht) merkt dat data uit de zorg langzaamaan toegankelijk worden. Met het oog op ‘One Health’ is het interessant of er ook data uit de veterinaire en milieusector beschikbaar komen. Hij adviseert de deelnemers te leren van de ervaringen in de verzekeringswereld en de bancaire wereld. Daar weet men al langer dat data goud zijn.

Hoe nu verder?

Dagvoorzitter Sjaak de Gouw (voorzitter ZonMw-programmacommissies Infectieziektebestrijding en Antibioticaresistentie) vat samen dat de deelnemers aan de bijeenkomst data delen en datamanagement een ingewikkeld maar erg interessant onderwerp vinden. En dat het nieuwe mogelijkheden biedt voor onderzoek. ZonMw wil innovatief onderzoek naar infectieziekten kunnen financieren door onderzoekers optimaal gebruik te laten maken van de datainfrastructuur die er is voor dit brede onderzoeksveld. Een subdoel is te inventariseren wat de behoefte is van onderzoekers aan hergebruik van data en mogelijkheden voor koppelingen. Daarvoor gaat ZonMw een overzicht maken van databestanden in de projecten van de infectieziektenprogramma’s, evenals nieuwe methoden (data science) en faciliteiten (onderzoeksdatainfrastructuur) om bijvoorbeeld koppelingen tussen databestanden te maken (interoperabiliteit) en secundaire analyses uit te voeren. Vervolgens gaat ZonMw na wat gedaan kan en moet worden om de datainfrastructuur te versterken.

Meer informatie

]]>
news-2432 Wed, 02 May 2018 09:00:00 +0200 Griepepidemie na 20 weken officieel voorbij https://www.skipr.nl/actueel/id34464-griepepidemie-na-twintig-weken-officieel-voorbij.html Gemiddeld duurt een griepepidemie ongeveer 9 weken; deze griepgolf duurde dus meer dan 2 keer zo lang als gemiddeld. Huisartsen zagen vooral veel jonge kinderen en ouderen met griepachtige verschijnselen. Er is sprake van een epidemie als meer dan 51 op de 100 duizend mensen ziek zijn. De langste griepepidemie was die in de winter van 2014/2015, die 21 weken woedde.  

]]>
news-2431 Tue, 01 May 2018 09:00:00 +0200 Europese Commissie komt met actieplan vaccinatie https://www.skipr.nl/actueel/id34423-europese-commissie-komt-met-actieplan-vaccinatie.html Over de de dalende vaccinatiegraad in de Europese Unie, luit de Europese Commissie de noodklok. Volgens de commissie komt de volksgezondheid in gevaar omdat EU-landen de internationaal afgesproken vaccinatiegraad voor ziektes als mazelen, difterie, kinkhoest en tetanus niet halen. Een serie voorstellen moet hier verandering in brengen.  

]]>