ZonMw tijdlijn Gezondheidsbescherming https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Gezondheidsbescherming nl-nl Tue, 27 Sep 2022 18:43:21 +0200 Tue, 27 Sep 2022 18:43:21 +0200 TYPO3 news-9008 Tue, 27 Sep 2022 16:15:28 +0200 Microplastics hebben mogelijk effect op de placenta tijdens de zwangerschap https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/microplastics-hebben-mogelijk-effect-op-de-placenta-tijdens-de-zwangerschap/ Onderzoek heeft aangetoond dat kleine plastic deeltjes mogelijk subtiele effecten hebben op de placenta. De resultaten, beschreven door onderzoeker Hanna Dusza en collega’s, zijn recent gepubliceerd in het toonaangevende vaktijdschrift Environmental Health Perspectives. De onderzoekers roepen op tot aanvullend onderzoek om het effect van micro- en nanoplastics op de gezondheid van de moeder en het ontwikkelende kind beter te begrijpen. De gezondheidseffecten van microplastics zijn nog onduidelijk

Onderzoek toonde eerder al aan dat de placenta van zwangere vrouwen microplastics bevatten. Maar wat is het effect van die kleine plastic deeltjes van micro- en nanometerafmetingen op de gezondheid van de moeder en van de foetus? Een onderzoeksteam van de Universiteit Utrecht, het Dijklander Ziekenhuis, de Vrije Universiteit, Deltares en Mount Sinai School of Medicine (VS) deed onderzoek in een laboratorium naar de opname, het transport en de toxiciteit van micro- en nanoplastics in buiten het lichaam gekweekte placentacellen, en het effect op deze cellen. De onderzoekers zagen een subtiel effect op de genen die verantwoordelijk zijn voor de hormoonproductie en de stofwisseling. Lees het nieuwsbericht van Universiteit Utrecht over het effect van blootstelling aan microplastics vanaf het begin van het menselijk leven en bekijk de publicatie in het Engelstalige vaktijdschrift Environmental Health Perspectives.

Is meer kennis nodig over het effect van microplastics in de placenta?

ZonMw agendeert en financiert onderzoek naar microplastics en gezondheid omdat nog maar weinig bekend is over de eventuele gezondheidsrisico’s terwijl de hoeveelheid micro- en nanoplastics in onze leefomgeving steeds verder toeneemt. Kennis over de gezondheidsrisico’s van microplastics is belangrijk zodat we gezondheidsschade kunnen voorkomen. Daarom is ZonMw in 2018 gestart met het programma Microplastics en Gezondheid. Lees op onze website meer over de eerste 15 afgeronde projecten, waaronder dit placenta-onderzoek en het onderzoek naar microplastics in menselijk bloed.

Dit onderzoek hangt samen met ander onderzoek

Senior programmamanager Frank Pierik bij ZonMw zegt: “Het onderzoek naar microplastics en gezondheid is een legpuzzel, en dit onderzoek levert een belangrijk puzzelstukje. De kennisagenda die we hebben opgesteld in 2020 geeft aan welke puzzelstukjes nog meer nodig zijn. Er is nog een lange weg te gaan: naast de 15 doorbraakprojecten, en het vervolg daarop in het MOMENTUM-consortium, zullen nog meer puzzelstukjes gelegd moeten worden om tot passende oplossingen te komen.”

 

]]>
news-8992 Thu, 22 Sep 2022 12:06:00 +0200 Help vanuit jouw expertise bij een wereldwijde uitdaging: hiv-genezing https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/help-vanuit-jouw-expertise-bij-een-wereldwijde-uitdaging-hiv-genezing/ Jaarlijks raken er wereldwijd 1,5 miljoen mensen geïnfecteerd met hiv en sterven 650.000 mensen aan aids. In de behandeling van hiv worden belangrijke stappen gezet, maar de échte doorbraak is er nog niet. NWO en Aidsfonds willen dat veranderen. In de nieuwe subsidieoproep 'hiv-genezing voor iedereen' staat interdisciplinaire samenwerking centraal. We zoeken niet alleen wetenschappers binnen, maar juist óók buiten het hiv-veld. Denk daarbij aan sociale en geesteswetenschappers, datawetenschappers en technische wetenschappers. Ook bedrijven en samenwerkingspartners kunnen meedoen. Dien je motivatieformulier in voor de sandpit workshop, die plaatsvindt van 9-13 januari 2023. De deadline is 1 november 2022. Voor hiv-patiënten betekent de behandeling van hun ziekte levenslange medicatie, regelmatig ziekenhuisbezoek en voor velen een leven met een nog steeds bestaand maatschappelijk stigma. Daarom is breed toegankelijke genezing van hiv het ultieme doel.

Interdisciplinaire samenwerking hiv-genezing

Met de nieuwe subsidieoproep ‘Hiv-genezing voor iedereen’ brengen we wetenschappers uit het hiv-veld bijeen met wetenschappers uit minder voor de hand liggende onderzoeksgebieden. Want juist die interdisciplinaire samenwerking kan leiden tot baanbrekende, nieuwe inzichten. Samen met betrokkenen uit de gemeenschap van mensen die leven met hiv en het bedrijfsleven wordt er gewerkt aan het ontwikkelen van nieuwe inzichten en frisse perspectieven voor genezing van hiv. De eerste fase is een vijfdaagse sandpit workshop. Het resultaat van deze sandpit is een samenwerkingsverband, dat een grote kans heeft onderzoeksfinanciering te ontvangen van NWO en Aidsfonds. Binnen dit consortium werken alle consortiumleden samen aan één doel: hiv-genezing. Selectie voor de sandpit-workshop is op basis van korte motivaties van geïnteresseerde deelnemers.

Ook niet hiv-onderzoekers nodig

Ben je géén hiv-onderzoeker, -behandelaar of -verpleegkundige en denkt u misschien dat het onderwerp buiten de scope van je gebruikelijke werk ligt? Juist dan zoeken we jou. Voor deze call zoeken we wetenschappers binnen én buiten het hiv-veld (denk bijvoorbeeld aan sociale wetenschappers, datawetenschappers of communicatiewetenschappers), samenwerkingspartners en cofinanciers met relevante expertise die willen bijdragen aan de genezing van hiv.

Combinatie en integratie van wetenschappen

Een tijdige, succesvolle introductie van hiv-genezing is niet alleen afhankelijk van een biomedische doorbraak, maar ook van directe betrokkenheid van patiënten om veelvoorkomende vertragingen bij de implementatie van zo’n nieuwe interventie te voorkomen. Daarom is een combinatie en integratie nodig van medisch en technisch onderzoek en onderzoek naar maatschappelijke aspecten vanuit de sociale- en geesteswetenschappen. Voor het samenstellen van een nieuw interdisciplinair consortium wordt gedacht aan onderzoekers uit verschillende vakgebieden, zoals:

  • Biomedische onderzoekers vanuit het hiv-veld en daarbuiten, zoals oncologie en immunotherapie, gentherapie, vaccinontwikkeling en nanotechnologie.
  • Sociale en geesteswetenschappers: onder meer ethici, sociaalwetenschappelijke onderzoekers, psychologen/gedragswetenschappers, genderexperts, economen, HTA experts en taalkundigen/communicatiewetenschappers.
  • Datawetenschappers om uit big data cohorten biomarkers en individuele verschillen te identificeren.
  • Technische wetenschappers: voor ontwikkelen benodigde medische technologie.
  • HTA (Health Technology Assessment) experts
  • Onderzoekers van buitenlandse universiteiten, vooral uit lage en midden inkomsten landen.

Voor deze uitdaging is praktijkkennis minstens zo belangrijk als academische kennis. Daarom worden voor het te vormen consortium ook niet-academische partijen (samenwerkingspartijen) uitgenodigd om deel te nemen. Voor samenwerkingspartners kan gedacht worden aan:

  • Bedrijven/industriële partijen: farmaceutische bedrijven, biotech bedrijven (verplicht);
  • Mensen die leven met hiv of vertegenwoordigers van hun (zelf)organisaties;
  • Maatschappelijke instanties;
  • Verzorgenden, hiv-consulenten en artsen.

Wat ga je doen tijdens de sandpit?

Deelname aan de sandpit workshop is een vereiste om kans te maken op financiering, dit is dan ook de eerste fase. De sandpit workshop duurt vijf dagen en vindt plaats van 9 t/m 13 januari 2023. Deelnemers verblijven gedurende deze week met elkaar in hotel Ernst Sillem Hoeve in een bosrijke omgeving in Den Dolder. Hier is voldoende ruimte voor creatief en vrijdenken, weg van alledaagse routines en verantwoordelijkheden. Het doel is om tijdens deze intensieve meerdaagse workshop een interdisciplinair onderzoeksconsortium te vormen, dat vervolgens een onderzoeksvoorstel indient. De sandpit wordt geleid door een professioneel begeleidingsteam met enkele facilitators, mentoren en vertegenwoordigers van ZonMw, NWO en Aidsfonds. Het begeleidingsteam zal tijdens de sandpit aanwezig zijn om het onderwerp van de subsidieoproep te bewaken, het proces te faciliteren en te hulp te kunnen schieten bij vragen. Reis- en verblijfskosten van de deelnemers worden vergoed, deelname aan de vijfdaagse sandpit-workshop niet. De voertaal van de sandpit is Engels.

Waarom meedoen?

  • Tijdens een vijfdaagse sandpit workshop werk je samen aan een onderzoeksvoorstel, waardoor het niet nodig is om direct een uitgebreide, tijdrovende subsidieaanvraag in te dienen.
  • Je bouwt een zeer waardevol netwerk op en breidt je eigen netwerk daarmee verder uit, over de grenzen van jouw eigen werkveld heen.
  • Je krijgt de kans om bepaalde eigen (onderzoeks)technieken die je gebruikt te ‘testen’ binnen een ander werkveld.
  • Je werkt samen met verschillende disciplines en expertises waardoor er nieuwe, creatieve ideeën ontstaan die misschien wel baanbrekend zijn.
  • Je krijgt de mogelijkheid om nieuwe allianties te smeden met buitenlandse onderzoekers en kennisinstellingen.

Fasen aanvraagprocedure

  • Fase 1: Indienen motivatieformulier voor deelname aan sandpit (deadline 1 november 2022). Je vindt de motivatieformulieren op deze aanmeldpagina.
  • Fase 2: Selectie sandpit-deelname  (1 november tot half december 2022). Gebaseerd op het motivatieformulier sandpit (deadline indienen 1 november 2022); beoordeling door beoordelingscommissie.
  • Fase 3: Sandpit-workshop (9-13 januari 2023). Meerdaagse workshop om consortium te vormen en tot een (schets-)onderzoeksaanvraag te komen
  • Fase 4: Uitgewerkte subsidieaanvraag (deadline indiening 4 april 2023). Uitwerken van aanvraag die is geproduceerd tijdens de sandpit-workshop; beoordeling door beoordelingscommissie.

Na beoordeling van de uitgewerkte subsidieaanvraag door de commissie ontvangt het consortium de subsidie en kan het van start met het onderzoek.

Indienen motivatieformulier

Ga naar deze pagina om je motivatieformulier in te dienen voor de sandpit. Let op: er zijn twee soorten formulieren beschikbaar. Een formulier voor cofinanciers, onderzoekers en samenwerkingspartners en een formulier voor (vertegenwoordigers van) mensen met hiv.

Lees meer over de subsidieoproep op de financieringspagina van NWO.

KIC zoekt technologische economische kansen

Het onderzoeksprogramma Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) staat voor baanbrekende innovatieve oplossingen met maatschappelijke en economische impact. Bedrijven, kennisinstellingen en overheden investeren samen in bedrijfsmatige toepassing van kennis om met slimme technologieën grote maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Zo stellen we banen en inkomsten in de toekomst veilig. Dit is vastgelegd in het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) 2020-2023 dat aansluit bij het missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid van de rijksoverheid. NWO brengt bedrijven en kennisinstellingen samen en financiert grensverleggend onderzoek op basis van hun innovatieve, impactvolle onderzoeksvoorstellen.

]]>
news-8981 Tue, 20 Sep 2022 10:45:00 +0200 KIC-call gelanceerd: Veilige en gezonde voeding en voedselsystemen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kic-call-gelanceerd-veilige-en-gezonde-voeding-en-voedselsystemen/ De laatste jaren is de aandacht voor de rol van voeding in relatie tot (preventieve) gezondheid voor de mens versterkt. Gezonde voeding en een gezonde leefstijl zouden namelijk voor een langer gezond leven zorgen en kunnen op die manier de gezonde levensduur verlengen. Kennis over voeding en voedingsystemen is noodzakelijk

Maatschappelijke uitdagingen, zoals de toenemende wereldbevolking, vergrijzing, meer chronisch zieken, en de groeiende verschillen in gezondheid tussen mensen met verschillende sociaaleconomische posities, maken het streven naar een gezonde voeding en een gezonde leefstijl voor de huidige en toekomstige bevolking nog belangrijker. Bovendien is een transitie naar een duurzaam voedselsysteem nodig. Het verbreden van de kennis over gezonde voeding en voedselsystemen is daarom noodzakelijk.  

Doel van de subsidieoproep

Deze subsidieoproep (call) roept op tot interdisciplinair onderzoek naar duurzame en innovatieve voedselsystemen, die gezond en veilig voedsel produceren voor de huidige en toekomstige bevolking. Dit onderzoek vraagt om een integrale aanpak van meerdere aandachtspunten, om zo een meer holistisch begrip te krijgen van gezonde en veilige voeding en voedselsystemen. In deze call staan 4 aandachtspunten centraal:

  • Voeding en gezondheid bij verschillende bevolkingsgroepen
  • Invloed van omgeving op gezond keuzegedrag
  • Ontwikkeling van duurzame en gezonde voedingsproducten
  • Voedselveiligheid, leefomgeving en gezondheid

Tijdslijn

De deadline voor het indienen van (verplichte) vooraanmeldingen is 17 januari 2023. De deadline voor het indienen van volledige aanvragen is 15 juni 2023. De maximale looptijd van het voorgestelde project is 6 jaar.

Kom naar de matchmakingbijeenkomst

Op 1 november 2022 faciliteert NWO een matchmakingsactiviteit voor deze call in Utrecht. Deelname aan deze activiteit wordt aanbevolen, maar is niet verplicht. Matchmaking in het KIC 2020-2023 heeft als doel om onderzoekers uit verschillende wetenschapsdisciplines (alfa, bèta, gamma; inclusief hogescholen) en praktijkorganisaties bij elkaar te brengen en te verbinden, om zo tot interdisciplinaire onderzoeksvoorstellen te komen. Meer informatie en de mogelijkheid om in te schrijven voor deze bijeenkomst, vindt u op deze pagina.

KIC zoekt technologische economische kansen

Het onderzoeksprogramma Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) staat voor baanbrekende innovatieve oplossingen met maatschappelijke en economische impact. Bedrijven, kennisinstellingen en overheden investeren samen in bedrijfsmatige toepassing van kennis om met slimme technologieën grote maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Zo stellen we banen en inkomsten in de toekomst veilig. Dit is vastgelegd in het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) 2020-2023 dat aansluit bij het missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid van de rijksoverheid. NWO brengt bedrijven en kennisinstellingen samen en financiert grensverleggend onderzoek op basis van hun innovatieve, impactvolle onderzoeksvoorstellen.

Binnen de hoofdlijn 'Missie' ontwikkelt NWO jaarlijks een aantal grote thematische programma’s met een omvang tussen de 5 en 11 miljoen euro: de missiegedreven programma’s. De onderwerpkeuze wordt bepaald op basis van een prioritering binnen de Kennis- en Innovatieagenda’s. Onderzoekers dienen voorstellen in voor samenwerkingsprojecten, met een budget van 750.000 tot 4 miljoen euro per voorstel.

Rol van ZonMw

Dit onderzoeksprogramma sluit goed aan bij onderzoek dat ZonMw agendeert en financiert op het gebied van voeding en gezondheid, met name internationaal. Bekijk op onze webpagina op welke manier wij actief zijn in onderzoek naar de relatie tussen voeding, gezondheid en de preventie van chronische ziekten.

Lees de subsidieoproep op de website van NWO.

De Engelse versie van het nieuwsbericht is beschikbaar. The English version of the news item is available.

]]>
news-8895 Thu, 18 Aug 2022 10:49:26 +0200 Vooraankondiging nieuwe KIC-call: ‘Hiv-genezing voor iedereen’. https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-nieuwe-kic-call-hiv-genezing-voor-iedereen/ Jaarlijks raken er wereldwijd 1,5 miljoen mensen geïnfecteerd met hiv en sterven 650.000 mensen aan aids. Inmiddels heeft veertig jaar aan wetenschappelijk onderzoek al grote doorbraken opgeleverd in de behandeling en preventie van hiv. Er is nu effectieve medicatie die het virus onderdrukt en overdracht uitsluit. In de behandeling van hiv worden belangrijke stappen gezet, maar de échte doorbraak is er nog niet. NWO en Aidsfonds willen dat veranderen door onderzoeksconsortia te financieren voor de breed toegankelijke genezing van hiv. Naar verwachting gaat de inschrijving voor de sandpit half september 2022 open.  

Voor hiv-patiënten betekent de behandeling van hun ziekte levenslange medicatie, regelmatig ziekenhuisbezoek en voor velen een leven met een nog steeds bestaand maatschappelijk stigma. Daarom is breed toegankelijke genezing van hiv het ultieme doel.

Interdisciplinaire samenwerking nodig voor hiv-genezing

Met de aankomende subsidieoproep ‘Hiv-genezing voor iedereen’ brengen we wetenschappers uit het hiv-veld bijeen met wetenschappers uit minder voor de hand liggende onderzoeksgebieden. Want juist die interdisciplinaire samenwerking kan leiden tot baanbrekende, nieuwe inzichten. Samen met betrokkenen uit de gemeenschap van mensen die leven met hiv en het bedrijfsleven wordt er gewerkt aan het ontwikkelen van nieuwe inzichten en frisse perspectieven voor genezing van hiv. De eerste fase zal een vijfdaagse sandpit workshop zijn. Het resultaat van deze sandpit workshop is een samenwerkingsverband, dat een grote kans heeft onderzoeksfinanciering te ontvangen van NWO en Aidsfonds. Binnen dit consortium werken alle consortiumleden samen aan één doel: hiv-genezing. Selectie voor de sandpit-workshop is op basis van korte motivaties van geïnteresseerde deelnemers.

Ben jij geen hiv-onderzoeker? Ook dan zoeken we jou!

Ben je geen hiv-onderzoeker, -behandelaar of -verpleegkundige en denk je misschien dat het onderwerp buiten de scope van je gebruikelijke werk ligt? Juist dan zoeken we jou. Voor deze call for proposals zoeken we wetenschappers binnen én buiten het hiv-veld, samenwerkingspartners en cofinanciers met relevante expertise die willen bijdragen aan de genezing van hiv.

Combinatie en integratie van wetenschappen

Een tijdige, succesvolle introductie van hiv-genezing is niet alleen afhankelijk van een biomedische doorbraak, maar ook van directe betrokkenheid van patiënten om veelvoorkomende vertragingen bij de implementatie van zo’n nieuwe interventie te voorkomen. Daarom is een combinatie en integratie nodig van medisch en technisch onderzoek en onderzoek naar maatschappelijke aspecten vanuit de sociale- en geesteswetenschappen. Voor het samenstellen van een nieuw interdisciplinair consortium wordt gedacht aan onderzoekers uit verschillende vakgebieden, zoals:

  • Biomedische onderzoekers vanuit het hiv-veld en daarbuiten, zoals oncologie en immunotherapie, gentherapie, vaccinontwikkeling en nanotechnologie.
  • Datawetenschappers om uit big data cohorten biomarkers en individuele verschillen te identificeren.
  • Technische wetenschappers: voor ontwikkelen benodigde medische technologie.
  • HTA (Health Technology Assessment) experts
  • Sociale en geesteswetenschappers: onder meer ethici, sociaalwetenschappelijke onderzoekers, psychologen/gedragswetenschappers, genderexperts, economen, HTA experts en taalkundigen/communicatiewetenschappers.
  • Onderzoekers van buitenlandse universiteiten, vooral uit lage en midden inkomsten landen.

Voor deze uitdaging is praktijkkennis minstens zo belangrijk als academische kennis. Daarom worden voor het te vormen consortium ook niet-academische partijen (samenwerkingspartijen) uitgenodigd om deel te nemen. Voor samenwerkingspartners kan gedacht worden aan:

  • Bedrijven/industriële partijen: farmaceutische bedrijven, biotech bedrijven (verplicht);
  • Mensen die leven met hiv of vertegenwoordigers van hun (zelf)organisaties;
  • Maatschappelijke instanties;
  • Verzorgenden, hiv-consulenten en artsen.

Waarom meedoen?

  • Doordat er een voorselectie is voor de sandpit workshop, is het niet nodig om direct een uitgebreide, tijdrovende subsidieaanvraag in te dienen. Dit gebeurt pas nadat het definitieve consortium is samengesteld vanuit de sandpit.
  • Je bouwt een zeer waardevol netwerk op en breidt je eigen netwerk daarmee verder uit, over de grenzen van jouw eigen werkveld heen.
  • Je krijgt de kans om bepaalde eigen (onderzoeks)technieken die je gebruikt te ‘testen’ binnen een ander werkveld.
  •  Dankzij het interdisciplinaire karakter van deze subsidieoproep kan synergie worden bereikt. Door met verschillende disciplines en expertises samen te werken ontstaan er nieuwe, creatieve ideeën, die misschien wel baanbrekend zijn. Samen kom je tot nieuwe inzichten en leer je van elkaar; 1 + 1 = 3.
  • Je krijgt de mogelijkheid om nieuwe allianties te smeden met buitenlandse onderzoekers en kennisinstellingen.

Wat ga je doen tijdens de sandpit?

De sandpit-workshop duurt vijf dagen en vindt plaats van 9 t/m 13 januari 2023. Deelnemers verblijven gedurende deze week met elkaar in hotel Ernst Sillem Hoeve in een bosrijke omgeving in Den Dolder. Hier is voldoende ruimte voor creatief en vrijdenken, weg van alledaagse routines en verantwoordelijkheden. Het doel is om tijdens deze intensieve meerdaagse workshop een interdisciplinair onderzoeksconsortium te vormen, dat vervolgens een onderzoeksvoorstel indient. De sandpit wordt geleid door een professioneel begeleidingsteam met enkele facilitators, mentoren en vertegenwoordigers van ZonMw, NWO en Aidsfonds. Het begeleidingsteam zal tijdens de sandpit aanwezig zijn om het onderwerp van de subsidieoproep te bewaken, het proces te faciliteren en te hulp te kunnen schieten bij vragen. Reis- en verblijfskosten van de deelnemers worden vergoed, deelname aan de vijfdaagse sandpit-workshop niet.

HOTEL ERNST SILLEM HOEVE (Den Dolder, Nederland) - foto's, reviews en  prijsvergelijking - Tripadvisor

Fasen aanvraagprocedure

  • Fase 1 Selectie sandpit-deelname  (1 november tot half december 2022). Gebaseerd op het aanmeldformulier sandpit (deadline indienen 1 november 2022); beoordeling door beoordelingscommissie.
  • Fase 2 Sandpit-workshop (9-13 januari 2023). Meerdaagse workshop om consortium te vormen en tot een (schets-)onderzoeksaanvraag te komen
  • Fase 3 Uitgewerkte subsidieaanvraag (deadline indiening 4 april 2023). Uitwerken van aanvraag die is geproduceerd tijdens de sandpit-workshop; beoordeling door beoordelingscommissie.

Na beoordeling van de uitgewerkte subsidieaanvraag door de commissie ontvangt het consortium de subsidie en kan het van start met het onderzoek.

KIC zoekt technologische economische kansen

Het onderzoeksprogramma Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) staat voor baanbrekende innovatieve oplossingen met maatschappelijke en economische impact. Bedrijven, kennisinstellingen en overheden investeren samen in bedrijfsmatige toepassing van kennis om met slimme technologieën grote maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Zo stellen we banen en inkomsten in de toekomst veilig. Dit is vastgelegd in het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) 2020-2023 dat aansluit bij het missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid van de rijksoverheid. NWO brengt bedrijven en kennisinstellingen samen en financiert grensverleggend onderzoek op basis van hun innovatieve, impactvolle onderzoeksvoorstellen.

Disclaimer

Dit is uitsluitend een aankondiging van een voorgenomen onderzoeksprogramma van NWO. De mogelijkheid tot het aanvragen van financiering staat open na publicatie van een call for proposals in de Staatscourant.

]]>
news-8893 Wed, 17 Aug 2022 09:38:40 +0200 De rol van voeding en darmbacteriën bij diabetes https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/de-rol-van-voeding-en-darmbacterien-bij-diabetes/ In het internationale onderzoeksproject ‘Understand and prevent production of microbially-produced pro-diabetic metabolites in different ethnic groups: impact of protein dietary changes’ (MICRODIET) is de rol van eiwitten in de voeding op darmbacteriën en diabetes onderzocht. Onderzoekers uit Zweden, Frankrijk en Nederland werkten aan dit onderzoek dat is gefinancierd vanuit het Joint Programming Initiative a ‘Healthy Diet for a Healthy Life’ (JPI HDHL). Het doel van het project was om een meer persoonlijk voedingsadvies te kunnen geven aan diabetespatiënten om de suikerhuishouding te verbeteren zonder medicatie, waarbij etnische achtergrond en darmbacteriesamenstelling meegenomen worden.

De rol van eiwitten in de voeding op darmbacteriën en diabetes

Overgewicht gaat vaak gepaard met een verstoring van de suiker en vetstofwisseling, waardoor diabetes ontstaat. Uit eerder onderzoek bleek dat zowel de darmbacteriesamenstelling als voedingspatroon samenhangen met het optreden van diabetes. Het is niet bekend of het veranderen van de hoeveelheid eiwit in het dieet ook leidt tot verandering van suiker- en vethuishouding in type 2 diabetes patiënten. De MICRODIET onderzoekers hebben in grote patiëntencohorten gekeken wat de relaties zijn tussen dieet, darmbacteriesamenstelling en type 2 diabetes. Daarnaast is in een dieettrial, bij patiënten met overgewicht van verschillende etnische achtergrond, onderzocht of het voorschrijven van een 3 maanden hoog of laag eiwit verrijkt dieet een andere suikerhuishouding tot gevolg heeft.

Resultaten

Uit de analyses van de verschillende patiëntencohorten bleek dat zowel de hoeveelheid eiwit als de bron (dierlijk of plantaardig) in het dieet samenhangt met de aanwezigheid van diabetes type 2, onafhankelijk van etnische achtergrond. Maar de dieettrial van hoog versus laag eiwit dieet liet geen duidelijk effect zien op gewicht, suikerhuishouding en darmbacteriesamenstelling. Wel zagen de onderzoekers dat mensen met diabetes type 2 een hoger eiwit (histidine) metabolisme in de darm hebben dan gezonde mensen, en dat histidine samenhangt met een verslechterde suikerhuishouding.
Op dit moment wordt nog onderzocht hoe de relatie is tussen de darmbacteriesamenstelling en de bron van eiwit in het dieet (dierlijk of plantaardig).

Online tool

De Nederlandse onderzoekers hebben de data van het project verwerkt in een online tool die meer inzicht geeft in hoe veranderingen in voeding effect kunnen hebben op het darmmicrobioom en vet- en suikerhuishouding. Dit kan mogelijk hulp bieden bij een verbeterde behandeling van diabetes type 2. In de online tool kan een korte vragenlijst ingevuld worden met klinische gegevens (gewicht/lengte), etnische achtergrond en voedingsinname. De uitslag geeft een inschatting van hoe de darmbacteriesamenstelling en afgeleide bloedmetabolieten (glucose en vet) eruit zien, en wat verandering in voeding (meer/minder suiker of vet) doet met deze parameters. De onderzoekers willen in de toekomst deze tool verder ontwikkelen tot een dieet app.

Meer informatie

]]>
news-8885 Thu, 11 Aug 2022 16:35:19 +0200 FOODPathS project: de ontwikkeling van een nieuw Europees Partnerschap voor een duurzaam voedselsysteem https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/foodpaths-project-de-ontwikkeling-van-een-nieuw-europees-partnerschap-voor-een-duurzaam-voedselsyst/ Het Europese voedselsysteem staat voor een complexe opgave, tijd voor verandering waarbij verbeterde samenwerking tussen verschillende partijen noodzakelijk is om tot een écht duurzaam voedselsysteem te komen. FOODPathS startte in juni 2022 met een kick-off meeting in Frankrijk. De Europese Commissie financiert het project dat als doel heeft om het nieuwe onderzoekspartnerschap ‘Partnership for Sustainable Food Systems (SFS) for people, planet and climate’ concreet te gaan vormgeven. Het SFS partnerschap zal naar verwachting in 2024 van start gaan en is een nieuw Europees initiatief voor onderzoeks- en innovatie activiteiten op lokaal, nationaal en Europees niveau om de transitie naar duurzame voedselsystemen te ondersteunen en versnellen.

Krachtig netwerk

Via FOODPathS zijn onderzoekers, NGO’s, beleidsmakers, burgers en ondernemers betrokken bij het ontwikkelen van een prototype voor het SFS partnerschap, waarbij vorm wordt gegeven aan het strategische plan en onderzoeksprioriteiten van het SFS partnerschap. De uitdagingen waar Europa mee te maken heeft in de verduurzaming van voedselsystemen, vragen om een systemische benadering. Voor een dergelijke benadering is het belangrijk dat verschillende partijen samenwerken. FOODPathS zal daarom bestaande netwerken van diverse partijen verbinden en versterken, om de transitie naar een duurzaam voedselsysteem te vergemakkelijken.

Sleutelrol

Om bovenstaande doelen te realiseren staan in FOODPathS de volgende speerpunten centraal:

  • De ontwikkeling van een prototype van het partnerschap, waaronder een Strategic Research and Innovation Agenda (SRIA) en een bestuurlijk model.
  • Het uittesten van het prototype en verbeteringen aanbrengen.
  • Het coördineren en afstemmen van onderzoek en innovatie, op verschillende niveaus.
  • Mechanismen ontwikkelen om burgers beter te kunnen betrekken bij onderzoek naar duurzame voedselproductie en -consumptie.

FOODPathS speelt een sleutelrol in het vormgeven van het toekomstige onderzoekspartnerschap. Daarnaast draagt FOODPathS ook direct bij aan kennisoverdracht via een versterkt netwerk van verschillende stakeholders en trainingen, cursussen en disseminatie activiteiten.

Bijdrage van JPI HDHL

Het Joint Programming Initiative Healthy Diet for a Healthy Live (JPI HDHL) is via ZonMw betrokken bij FOODPathS middels:

  • Het vormgeven van een cofinancieringsnetwerk en het verbeteren van afstemming wat betreft financieringsmechanismen voor het toekomstige partnerschap.
  • Het ontwikkelen van een SRIA en een strategie om onderzoeksuitkomsten dichter bij beleid te brengen.
  • Het bijdragen aan de ontwikkeling van een communicatie, disseminatie en exploitatie strategie.
  • De verbetering van begrip van specifieke concepten op het gebied Research and Innovation (waaronder bijvoorbeeld systems transformation, Responsible Research and Innovation e.a.).  

Meer informatie

Engelstalige website van JPI HDHL

]]>
news-8915 Fri, 05 Aug 2022 16:21:00 +0200 Coronamedicijn voor mensen met afweerstoornis lokt snelle resistentie uit https://www.amsterdamumc.org/nl/vandaag/coronamedicijn-voor-mensen-met-afweerstoornis-lokt-snelle-resistentie-uit.htm Een groot deel van de patiënten met een afweerstoornis die vanwege een covid-infectie (Omikron variant) het middel sotrovimab kregen, bleek zeer snel resistentie tegen dit middel te ontwikkelen door specifieke mutaties in het coronavirus. Onderzoekers van Amsterdam UMC publiceren hierover in het wetenschappelijke tijdschrift JAMA. news-8846 Tue, 26 Jul 2022 14:36:54 +0200 Soa-zorg goedkoper, sneller en eenvoudiger: hoe pak je dat aan? https://www.zonmw.nl/nl/redirect/redirect-project/ziz-zinnige-infectie-zorg/ In één bezoek testuitslag, een gesprek met een SOA-verpleegkundige en indien nodig direct behandeling. Het nieuwe zorgconcept Zinnige InfectieZorg (ZIZ) maakt dat mogelijk. Benieuwd hoe zij dit doen? Arts-microbioloog in opleiding Bas Mourik vertelt in een podcast hoe ZIZ e-health, snelle diagnostiek en slim datamanagement combineert om financiële, sociale of logistieke drempels die de toegang tot zorg belemmeren te verlagen. news-8813 Wed, 13 Jul 2022 16:30:00 +0200 Vooraankondiging nieuwe KIC-call van NWO: Veilige en gezonde voeding en voedselsystemen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-nieuwe-kic-call-van-nwo-veilige-en-gezonde-voeding-en-voedselsystemen/ De laatste jaren is de aandacht voor de rol van voeding in relatie tot (preventieve) gezondheid voor de mens versterkt. Gezonde voeding en een gezonde leefstijl zouden namelijk voor een langer gezond leven zorgen en kunnen op die manier de gezonde levensduur verlengen. Deze oproep roept op tot interdisciplinair onderzoek naar duurzame en innovatieve voedselsystemen, die gezond en veilig voedsel produceren voor de huidige en toekomstige bevolking. Het onderzoek vraagt om een integrale aanpak van meerdere aandachtspunten, om zo een meer holistisch begrip te krijgen van gezonde en veilige voeding en voedselsystemen. Vier aandachtspunten staan centraal:

  • Voeding en gezondheid bij verschillende bevolkingsgroepen
  • Invloed van omgeving op gezond keuzegedrag
  • Ontwikkeling van duurzame en gezonde voedingsproducten
  • Voedselveiligheid, leefomgeving en gezondheid

Maatschappelijke uitdagingen, zoals de toenemende wereldbevolking, vergrijzing, meer chronisch zieken, en de groeiende verschillen in gezondheid tussen mensen met verschillende sociaaleconomische posities, maken het streven naar een gezonde voeding en een gezonde leefstijl voor de huidige en toekomstige bevolking nog belangrijker. Bovendien is een transitie naar een duurzaam voedselsysteem nodig. Het verbreden van de kennis over gezonde voeding en voedselsystemen is daarom noodzakelijk.

Opening en budget

Naar verwachting opent de call for proposals ‘Veilige en gezonde voeding en voedselsystemen’ op 19 september 2022. In totaal is er 5 miljoen euro beschikbaar voor onderzoeksprojecten die worden toegekend.

Matchmaking

Op 1 november 2022 faciliteert NWO een matchmakingsactiviteit in Utrecht. Deelname aan deze activiteit wordt aanbevolen, maar is niet verplicht. Matchmaking in het KIC 2020-2023 heeft als doel om onderzoekers uit verschillende wetenschapsdisciplines (alfa, bèta, gamma; inclusief hogescholen) en praktijkorganisaties bij elkaar te brengen en te verbinden, om zo tot interdisciplinaire onderzoeksvoorstellen te komen. Verdere informatie over de invulling en planning van de matchmakingsactiviteit zal begin september bekend worden gemaakt.

Meer informatie

Deze oproep wordt georganiseerd binnen het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC), hoofdlijn Missie. Meer informatie hierover maakt NWO spoedig bekend via hun website en social media.

KIC zoekt technologische economische kansen

Het onderzoeksprogramma Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) staat voor baanbrekende innovatieve oplossingen met maatschappelijke en economische impact. Bedrijven, kennisinstellingen en overheden investeren samen in bedrijfsmatige toepassing van kennis om met slimme technologieën grote maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Zo stellen we banen en inkomsten in de toekomst veilig. Dit is vastgelegd in het Kennis- en Innovatieconvenant (KIC) 2020-2023 dat aansluit bij het missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid van de rijksoverheid. NWO brengt bedrijven en kennisinstellingen samen en financiert grensverleggend onderzoek op basis van hun innovatieve, impactvolle onderzoeksvoorstellen.

Binnen de hoofdlijn Missie ontwikkelt NWO jaarlijks een aantal grote thematische programma’s met een omvang tussen de 5 en 11 miljoen euro: de missiegedreven programma’s. De onderwerpkeuze wordt bepaald op basis van een prioritering binnen de Kennis en Innovatieagenda’s. Onderzoekers dienen voorstellen in voor samenwerkingsprojecten, met een budget van 750.000 tot 4 miljoen euro per voorstel.

Rol van ZonMw

ZonMw en NWO werken nauw samen. Zo past dit onderzoek goed bij onderzoek dat wij agenderen en financieren over voeding en gezondheid. Dat doen wij nationaal en internationaal. Lees meer daarover op onze webpagina.

]]>
news-8814 Wed, 13 Jul 2022 10:36:48 +0200 Europees beleid op lichaamsbeweging en gezonde voeding: wat kan beter? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/europees-beleid-op-lichaamsbeweging-en-gezonde-voeding-wat-kan-beter/ Hoe kunnen beleidsmaatregelen lichamelijke inactiviteit en ongezonde voeding aanpakken? Het internationale Policy Evaluation Network (PEN) deed hier onderzoek naar en presenteerde haar onderzoeksresultaten tijdens het Policy Symposium on NCD Prevention, in juni 2022 in Brussel. PEN organiseerde dit symposium samen met de Joint Action Best-ReMaP, en de Horizon2020 projecten CO-CREATE en STOP. Onderzoekers, beleidsmakers en gezondheidsprofessionals kwamen tijdens het 3-daagse symposium bijeen om de resultaten van de projecten te bespreken. Binnen het PEN consortium hebben 28 onderzoeksinstituten uit zeven Europese landen hun expertise gebundeld. PEN vergelijkt het beleid van diverse Europese landen om lichaamsbeweging en gezonde voeding te stimuleren, en werkt samen met de drie bovengenoemde projecten. PEN wordt gefinancierd door het Joint Programming Initiative ‘Healthy Diet for a Healthy Life’ (JPI HDHL). ZonMw financiert de Nederlandse onderzoekers in dit samenwerkingsverband. Het project loop nog tot augustus 2022.

Resultaten

De Nederlandse onderzoekers binnen het PEN project presenteerden tijdens het symposium hun bevindingen op verschillende thema’s. Onderzoek heeft onder andere geresulteerd in:

  • Overzicht van rijksoverheid beleid over de voedselomgeving in Nederland.
  • Beleidsaanbevelingen voor het Nederlandse rijksoverheidsbeleid voor het creëren van een gezonde voedselomgeving.
  • Publicatie over politieke en publieke draagvlak voor belasting op suikerhoudende dranken in Nederland.

Alle resultaten vindt u op de PEN website.

Terugkijken?

Bekijk de opname van de plenaire sessie over “Nutrition and Physical Activity Policies”.

Meer informatie

 

 

]]>
news-8777 Mon, 04 Jul 2022 13:53:27 +0200 Teken Wist-je-datjes https://www.biomaatschappij.nl/artikel/teken-wist-je-datjes/ Hoe verwijder je het beste een teek, welke klachten kunnen er ontstaan na een tekenbeet en hoe groot is de kans op de ziekte van Lyme? Een overzicht.... news-8776 Mon, 04 Jul 2022 13:26:16 +0200 Antibioticagebruik en antibioticaresistentie blijven stabiel https://www.linkedin.com/posts/rivm_rivm-abr-antibiotica-activity-6948154561710727168-CYf7?utm_source=linkedin_share&utm_medium=member_desktop_web De antibioticaresistentie in Nederland bleef in 2021 stabiel vergeleken met de vijf voorgaande jaren. Wel is de laatste jaren de resistentie toegenomen bij bepaalde bacteriën die meestal milde infecties veroorzaken, zoals aan de huid. (Bekijk het LinkedIn bericht) news-8741 Thu, 23 Jun 2022 10:33:17 +0200 CBS en RIVM brengen een rapport uit omtrent oversterfte tijdens de COVID-19 pandemie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/cbs-en-rivm-brengen-een-rapport-uit-omtrent-oversterfte-tijdens-de-covid-19-pandemie/ Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) hebben onderzoek gedaan naar oversterfte in Nederland (2020 en 2021). Er is gekeken aan welke doodsoorzaken mensen zijn overleden en hoe de impact van COVID-19 een mogelijke rol heeft gespeeld. Een door ZonMw opgerichte klankbordgroep heeft in meerdere gesprekken samen met onderzoekers kunnen reflecteren op de opzet en resultaten van dit onderzoek. Dit onderzoek geeft invulling aan een deel van de motie van Kamerlid Omtzigt uit december 2021. Het onderzoek kijkt naar verschillende combinaties van doodsoorzaken en de mogelijke relaties met COVID-19. Ook zijn de verschillende effecten van basis- en boostervaccinatie onderzocht. Dit rapport komt met meer inzichten omtrent oversterfte in Nederland gedurende de COVID-19 pandemie. Na de zomer start ZonMw een subsidieronde om ook onafhankelijk academisch onderzoek naar oversterfte mogelijk te maken.

Raadgevende rol

Bij de totstandkoming van de rapportage heeft het onderzoeksteam gebruik gemaakt van een door ZonMw ingestelde onafhankelijke klankbordgroep die bestaat uit 15 experts met verschillende wetenschappelijke achtergronden. Het doel van de klankbordgroep was het bijdragen aan de relevantie en kwaliteit van het onderzoek. ZonMw fungeert als het secretariaat van de klankbordgroep. Op de webpagina over onderzoek naar redenen en oorzaken van oversterfte in de coronacrisis op de ZonMw-website is meer informatie te vinden. Deze pagina is het officiële communicatiekanaal van de klankbordgroep en de plek waar relevante documenten, zoals notulen en samenvattingen, worden gepubliceerd.

De inbreng van de klankbordgroep was bedoeld als advies aan de onderzoekers. Het onderzoeksteam blijft eindverantwoordelijk voor de uiteindelijke beslissingen omtrent het onderzoek en het rapport.

Datalandschap niet optimaal

Uit de bijeenkomsten van de klankbordgroep kwam naar voren dat het datalandschap niet optimaal is. Het probleem is niet zozeer een gebrek aan data, maar een gebrek aan toegang tot data. Er blijven hierover veel onduidelijkheden, vooral over de kwaliteit van gegevens en gebrek aan koppelmogelijkheden. De klankbordgroep zal binnenkort in een verklaring, aan het ZonMw-bestuur en het ministerie van VWS, de visie op deze data problematiek delen.

Meer informatie

]]>
news-8697 Mon, 13 Jun 2022 06:00:00 +0200 Kunstmatige intelligentie integreert ervaringskennis en waarden in vaccinatierichtlijnen https://publicaties.zonmw.nl/richtlijnen-ontwikkelen-innoveren-en-implementeren/ervaringskennis-en-waarden-van-burgers-en-professionals-integreren-in-vaccinatierichtlijnen/ Om patiënten een stem te geven in professionele richtlijnen werk je samen met patiëntenverenigingen, maar hoe pak je het aan als een brede groep burgers de doelgroep is? Door analyse van verschillende platforms met kunstmatige intelligentie wordt ontdekt welke kwesties er nú leven. Deze methode biedt ook mogelijkheden voor andere richtlijnen. news-8701 Thu, 09 Jun 2022 10:07:35 +0200 Federatie Medisch Specialisten (FMS) publiceert update kennisagenda COVID-19 https://demedischspecialist.nl/nieuwsoverzicht/nieuws/update-kennisagenda-covid-19 Federatie Medisch Specialisten publiceert in juni een update van de COVID-19 kennisagenda. Hierin staan de 10 meest urgente onderzoeksvragen voor de verbetering van zorg voor coronapatiënten. Lees hier meer over de kennisagenda en de recente update. news-8648 Tue, 24 May 2022 09:03:53 +0200 Taarten bakken als metafoor voor succesvolle samenwerking bij antimicrobiële resistentie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/taarten-bakken-als-metafoor-voor-succesvolle-samenwerking-bij-antimicrobiele-resistentie/ Op donderdag 28 april 2022 vond de kick off bijeenkomst plaats voor projecten binnen de ‘Joint Programming Initiative on Antimicrobial Resistance’ (JPIAMR) 13e ronde genaamd HARISSA. De projectplannen van 19 projecten werden gepresenteerd door de consortia coördinatoren. ZonMw maakte deel uit van de organisatie en het hosten van deze bijeenkomst. De interactie tussen de 45 deelnemers zorgde voor een succesvolle virtuele bijeenkomst.

Transmissie en interventie in antimicrobiële resistentie

HARISSA is een acroniem voor ‘One Health Intervention and Transmission in AMR’ en is de 13e ronde binnen JPIAMR. Deze ronde richt zich voornamelijk op antimicrobiële resistentie (AMR) transmissie en interventies. Een One Health benadering was een vereiste, zowel als het betrekken van lage- en middelinkomenslanden.

Samenwerking is de sleutel voor succes

Uit de bijeenkomst werd duidelijk dat deze type partnerschappen cruciaal zijn om te presteren binnen complexe projecten. Dit benadrukt de toegevoegde waarde van deze subsidieronde en de financieel betrokken consortia. Er werd een brede reeks van interventies gepresenteerd, welke ieder op een ander onderwerp focuste. Het varieerde tussen het testen en opnemen van innovatie binnen volksgezondheidsinterventies en het voorkomen en onder controle krijgen van AMR-transmissie. Naast kosteneffectiviteit werd ook de noodzaak voor interdisciplinaire samenwerking tussen projecten duidelijk.

Geleerde lessen voor de toekomst

Er zijn verschillende aanbevelingen voor toekomstige rondes gedaan, zoals de noodzaak voor internationale begeleiding. Bovendien is een gecoördineerde en goed op elkaar afgestemde benadering voor hoge-, middel- en lage-inkomenslanden erg belangrijk. Het belang van een bredere blik werd ook benoemd, denk bijvoorbeeld aan studie interventies gericht op zowel de economische als de gezondheidsvoordelen. Als laatste kwam naar voren dat het goed is om samenwerking tussen projecten te stimuleren om informatie uit te wisselen en om van elkaar te leren. Er zijn zelfs al enkele verbindingen gelegd tussen projecten tijdens deze bijeenkomst.

Wat is de overeenkomst tussen taart en antimicrobiële resistentie?

Al met al waren de deelnemers erg enthousiast om te horen waar de andere projecten in deze subsidieronde zich op richten. Het proces kan vergeleken worden met het bakken van een taart: de projecten bevinden zich nu aan de beginfase waar alle ingrediënten van de taart worden samengevoegd. Na een aantal jaar komen er 19 mooie taarten uit de oven en wij kijken enorm uit naar de resultaten van deze interessante projecten.

Meer informatie

]]>
news-8621 Mon, 16 May 2022 14:55:12 +0200 Nivel publiceert nieuwe resultaten van onderzoek naar het post-COVID-syndroom https://www.nivel.nl/nl/nieuws/beter-zicht-op-het-aantal-personen-met-het-post-covid-syndroom 20% tot 37% van de coronapatiënten (afhankelijk van de definitie) krijgt te maken met het post-COVID-syndroom, ofwel: Long-COVID. Dit blijkt uit onderzoek van het Nivel, in samenwerking met andere partijen. In dit artikel lees je meer over wat post-COVID precies is, het onderzoek en de tussentijdse resultaten. news-8597 Fri, 13 May 2022 12:50:00 +0200 Arfan Ikram nieuwe voorzitter ZonMw en bestuurslid NWO https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/arfan-ikram-nieuwe-voorzitter-zonmw-en-bestuurslid-nwo/ Prof. dr. M.A. (Arfan) Ikram (1980) start per 1 augustus 2022 als voorzitter van ZonMw. Ook wordt hij op dat moment lid van de raad van bestuur van NWO. Hij gaat deze functie combineren met zijn werkzaamheden als hoogleraar en afdelingshoofd Epidemiologie bij het Erasmus MC. Arfan Ikram volgt Jeroen Geurts op die per 15 januari 2022 is benoemd tot Rector Magnificus van de Vrije Universiteit Amsterdam.

Arfan Ikram over zijn motivatie: ‘Mijn ambitie is een bijdrage te leveren aan een optimale start, behoud van gezondheid, en maximaal herstel van ziekte voor iedereen in de samenleving. Belangrijke speerpunten hiertoe zijn wetenschappelijk onderzoek en onderwijs, beide in de volle breedte, waarbij integriteit, duurzaamheid, diversiteit en inclusiviteit evident aanwezig zijn. Daar wil ik mij graag voor inzetten bij ZonMw en NWO’. Dit sluit goed aan bij de missies van beide organisaties.

Voorzitter ZonMw

‘Wij zijn enorm verheugd dat Arfan Ikram de functie van voorzitter ZonMw en bestuurslid NWO op zich wil nemen. Arfan is met zijn ervaring als epidemioloog en ervaren onderzoeker een waardevolle aanvulling binnen de expertise van het bestuur. Daarnaast zet Arfan zich in om bij te dragen aan maatschappelijke impact op onderwerpen zoals diversiteit, inclusiviteit en Citizen Science. Samen met Arfan gaan wij verder met kennis werken aan een goede gezondheid voor iedereen’, aldus Huib Pols, ad-interim voorzitter ZonMw.

Lid raad van bestuur NWO

‘Wij kijken er naar uit om Arfan Ikram te verwelkomen als lid van de raad van bestuur van NWO voor het Medische Wetenschappen domein. Sinds 2017 is de voorzitter van ZonMw tevens lid van ons bestuur om zo onze nauwe samenwerking vorm te geven. We verwachten dat Arfan een mooie verbinding kan maken tussen de medische wetenschappen en alle andere wetenschapsgebieden binnen NWO’, aldus Marcel Levi, voorzitter raad van bestuur NWO.

Over Arfan Ikram

Arfan Ikram is oorspronkelijk opgeleid als arts en heeft na zijn promotie zijn carrière sinds 2010 volledig gericht op wetenschappelijk onderzoek en onderwijs. Hij heeft zich lange tijd gefocust op neurologische aandoeningen, zoals dementie en beroerte, die hij vanuit een epidemiologische benadering heeft bestudeerd. De afgelopen jaren heeft hij zijn aandacht verbreed naar onderwerpen als health (brain) aging, multimorbiditeit, health journeys en life-course epidemiologie. Zijn interesse gaat tevens uit naar het waarborgen van de methodologie van medisch wetenschappelijk onderzoek. Arfan is sinds 2017 als hoogleraar en afdelingshoofd Epidemiologie werkzaam bij Erasmus MC. Daarnaast is hij ook aangesteld als adjunct-hoogleraar Epidemiologie bij Harvard T.H. Chan School of Public Health in Boston (VS). Arfan heeft veel ervaring in grootschalige cohortstudies, waaronder zijn leidende rol in het Erasmus Rotterdam Gezondheid Onderzoek (ERGO). Arfan is ook lid van de Jonge Akademie van de KNAW.

Arfan Ikram start per 1 augustus met zijn inwerkperiode en zal eerst nader kennismaken met beide organisaties om vervolgens het veld, waarin ZonMw en NWO werken, verder te leren kennen.

]]>
news-8599 Tue, 10 May 2022 00:00:00 +0200 Wat als het post-COVID-syndroom je leven lam legt? Welke onderzoeken zorgen voor meer inzicht en aanknopingspunten voor behandeling? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/wat-als-het-post-covid-syndroom-je-leven-lam-legt-welke-onderzoeken-zorgen-voor-meer-inzicht-en-aan/ ‘Het post-COVID-syndroom heeft een desastreus effect op mijn leven. Ik moet elke dag afwegen waar ik mijn energie aan uitgeef', aldus Rune Poortvliet. Rune is gezondheidspsycholoog en kreeg zelf het post-COVID-syndroom. Zij maakt onderdeel uit van projectgroep van projectleider dr. Isabelle Bos. Met collega's doen zij onderzoek naar aanhoudende klachten na COVID-19 besmetting. Het post-COVID-syndroom, ook bekend als long-COVID, is een nieuwe aandoening voor zowel behandelaars als patiënten. Voor mensen met langdurige klachten na een COVID-19 infectie is het goed als duidelijk wordt welke zorgpaden ingezet kunnen worden bij diagnose, behandeling en herstel. Bij dit syndroom houden mensen die een COVID-19 infectie hebben doorgemaakt, last van aanhoudende en langdurige klachten. ZonMw financierde verschillende onderzoeken naar het post-COVID-syndroom. Een van deze onderzoeken waaronder een onderzoek dat meer inzicht genereert in aanhoudende klachten na COVID-19 besmetting. Isabelle Bos van het Nivel is projectleider.

Wat doet het post-COVID-syndroom met de kwaliteit van leven?

‘Het post-COVID-syndroom heeft een desastreus effect op mijn leven. Ik moet elke dag afwegen waar ik mijn energie aan uitgeef. Ga ik boodschappen doen? Dan is dat de activiteit van de dag. Voor andere activiteiten, actief of sociaal, heb ik dan geen energie meer.’ Rune Poortvliet (31 jaar) is gezondheidspsycholoog, werkt als onderzoeker bij het NIVEL en kreeg in maart 2020 COVID-19.

Rune had dezelfde klachten als vrienden die ook corona hadden, al leek zij langzamer te herstellen. Na een maand werken werden de klachten zelfs erger en vanaf mei 2020 zat zij volledig in de ziektewet na een opname op de eerste hulp, omdat ze kortademig en benauwd was. Rune vindt het fijn iets te kunnen betekenen voor patiënten zoals zij en daarom maakt zij deel uit van de projectgroep van dit onderzoek als patient-onderzoeker en is ze betrokken bij het patientenpanel. Rune en andere patiënten koppelen regelmatig terug waar zij exact last van hebben, hoe de ziekte verloopt en welke behandelingen en interventies hen wat opleveren en welke niet.

Hoe belangrijk is onderzoek naar deze aandoening?

Een patiëntenpanel is slechts een klein maar toch belangrijk onderdeel van de dataverzameling door de onderzoekers van het Nivel, UMCG, RadboudUMC en MUMC in deze studie. ‘Na een jaar coronapandemie werd steeds duidelijker dat een groep mensen aanhoudende en langdurige klachten hield na een COVID-19 infectie’, vertelt projectleider Isabelle. ‘Alleen welke klachten dit precies zijn en om hoeveel mensen het gaat was toen nog onduidelijk. Daarom doen we nu op verschillende manieren onderzoek om hier inzicht in te verkrijgen.

  • We maken gebruik van gegevens uit geanonimiseerde electronische patiëntendossiers (EPD’s van huisartsen en ziekenhuizen) van 10% van de Nederlandse bevolking welke we koppelen aan sociaal-economische data van het CBS. Hierdoor kunnen we op grote schaal onderzoeken wat Post-COVID-syndroom precies is en welke mensen er last van hebben.
  • Daarnaast zijn in totaal zijn 440 coronapatiënten een jaar lang gevolgd via vragenlijsten om meer inzicht te bieden in onder andere de impact die post-COVID-syndroom heeft op hun leven.
  • Als derde bron van informatie interviewen we ook patienten en huisartsen over de zorg die zij kregen en hun ervaringen hiermee.

Door al deze bronnen tezamen krijgen we meer inzicht in wat post-COVID-syndroom precies is en welke zorg er nodig is. En meer begrip zorgt ervoor dat patiënten met deze chronische ziekte eerder serieus genomen worden bij de huisarts, het ziekenhuis en overige instanties’

Welke inzichten zijn er in het verloop van het post-COVID-syndroom? 

Welke inzichten zijn er al? ‘Wat we tot nu toe zien is dat er een breed scala aan klachten zijn die bij post-COVID-syndroom kunnen horen en dat deze klachten ook niet heel specifiek zijn wat het lastig maakt om het te herkennen. Denk hierbij aan klachten als vermoeidheid, hoofdpijn en moeite met concentreren. Toch hebben we nu wel diverse methodes ontwikkeld om het syndroom te definiëren en daarmee de patienten te herkennen. Dit helpt om nu verder onderzoek te doen naar welke mensen het betreft, wat risicofactoren zijn en welke zorg zij hebben gehad en nog nodig zullen hebben.’ En hoe gaat het nu met Rune? ‘Na bijna 2 jaar in de ziektewet, werk ik sinds een paar weken 2,5 uur per dag. Meer lukt mij helaas nog niet. Ook heb ik andere hobby’s moeten zoeken. Ik was erg sportief en hield onder andere van dansen. Nu schrijf ik korte romanceverhalen.’

Meer onderzoek naar het post-COVID-syndroom

Naast deze studie financiert ZonMw andere coronaonderzoeken, waaronder naar het post-COVID-syndroom. ’Het is waardevol niet alleen de data te onderzoeken, maar ook inzicht te hebben in hoe patiënten het verloop ervaren en rode draden te zien. Dit is van belang voor de zorg om vroeg te signaleren en zo goed mogelijk te behandelen. En dit van belang voor beleidsmakers. ‘Want welke effecten heeft het post-COVID-syndroom op de inzet van personeel in bijvoorbeeld de zorg of het onderwijs?’ vraagt Isabelle Bos van het Nivel zich af. ’We kunnen niet alles doen met één onderzoek’, aldus Rune. ‘Maar als alle informatie aan elkaar gekoppeld wordt, kunnen mensen zoals ik sneller en beter geholpen worden.'

Meer informatie over het project van Isabelle en Rune? Bekijk de projectpagina van hun onderzoek 'Inzicht in aanhoudende klachten na COVID-19 besmetting: een mixed methods benadering'.

]]>
news-8573 Mon, 09 May 2022 12:37:00 +0200 Hoe gaat het met onze mentale gezondheid tijdens en vooral na de coronapandemie? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/hoe-gaat-het-met-onze-mentale-gezondheid-tijdens-en-vooral-na-de-coronapandemie/ Hoe gaan Nederlanders om met rampen? Tot nu toe was onderzoek naar het mentaal welbevinden tijdens en vlak na een ramp vooral regionaal. Denk aan de vuurwerkramp van Enschede, de effecten van gaswinning in Groningen, de Bijlmerramp of aan de nieuwjaarsbrand in Volendam. Zogenaamde flitsrampen: kortdurend maar lokaal met een grote impact. De coronapandemie is een ramp van een andere orde: langdurig en op wereldwijde schaal. ZonMw financiert onderzoek naar psychisch welzijn tijdens en na de pandemie om te kijken in hoeverre de COVID-19-periode schade heeft toegebracht en bij welke groepen deze schade het grootst is. Waarom is onderzoek naar mentaal welbevinden zo belangrijk? 

Noortje Jansen, psycholoog en senior beleidsadviseur bij Arq Nationaal Psychotrauma Centrum, vertelt over de omvang van het onderzoek. “Landelijk is er ineens de noodzaak een dergelijk onderzoek gezamenlijk uit te voeren met de GOR-COVID-monitor (red: GOR betekent Gezondheids Onderzoek bij Rampen). Er zijn 25 GGD’s verspreid over alle gemeentelijke regio’s van Nederland. Normaal gesproken wordt er per regio een eigen versie van een welzijnsmonitor uitgezet. Nu moest er in korte tijd een GOR-COVID-monitor opgezet worden. Al wilden we natuurlijk graag voortbouwen op onderzoeken naar welzijn die al liepen. Het was een uitdaging om in zo’n korte tijd een eenduidige werkwijze afgestemd te krijgen, maar het is gelukt. En vervolgens is het belangrijkste aan dit omvangrijke onderzoek om uit te zoeken hoe we deze resultaten inzetten in de praktijk. En om die dialoog aan te gaan met alle betrokken partijen in beleid, de behandelpraktijk en de wetenschap, hebben we die onderzoeksresultaten nodig om gezamenlijk te komen tot een goede probleemdefinitie en daarna tot geschikte oplossingen.”

Er zit verschil tussen effecten na een flitsramp en een langdurende crisis

Michel Dückers is hoogleraar crises, veiligheid en gezondheid. De grootte van de COVID-pandemie maakt onderzoek naar het mentale welbevinden absoluut noodzakelijk. Als we kunnen inschatten welke behoefte er is naar psychosociale hulp, dan weten we aan de organisatorische kant hoe deze zorg ingericht kan worden bij crises van deze omvang. Alleen al zorggebruik na een pandemie, oftewel de gezondheidseconomie, maakt dit gerechtvaardigd. Welke keuzes maak je en welke middelen kun je meer of minder inzetten. Voor een volgende crisis kun je steevast zien welk effect maatregelen hebben op welzijn en gezondheid. Maar natuurlijk ook voor de toekomst is het zinvol om belangrijke voorspellers eruit te halen. Bij een kortdurende ramp weten we dat er een piek ontstaat in behoefte aan psychosociale hulp. Maar die behoefte dooft ook weer uit. Nu weten we het gewoon niet. Mogelijk hebben we te maken met het sluimerende effect van een langlopende crisis. Het ís heftig, want het raakt ons allemaal. En het bijzondere aan de COVID-pandemie is dat veel onzichtbaar is. Wat er gebeurt op lange termijn als een samenleving op slot gaat is letterlijk niet te overzien.”

De eerste resultaten liegen er niet om..

“Waar we van geschrokken zijn is dat suicide ideatie, het actief overwegen van en denken aan zelfdoding, nog hoger ligt dan wij dachten. In sommige groepen is dat 1 op de 5. Nu is ideatie geen nauwkeurige voorspeller, maar 1 op de 5 tegenover de ‘normale’ 1 op de 10.000 is een signaal dat je heel serieus moet nemen. Nu moet je hierbij wel opmerking plaatsen dat dit resultaten zijn uit de lockdownperiode. Je zag dat direct na de zomer van 2021 resultaten direct een stuk beter waren: het weer was mooi, er waren dingen mogelijk, kortom er was hoop. Maar de oplossing ligt in maatwerk en verschilt per individu. Is dit zoals je iemand kent of is dit een signaal van de tijd,” ligt Noortje toe. “Ook opvallend is dat je onder jongeren met een hogere sociale status meer problematiek ziet dan normaal. Mogelijk komt dit doordat er voor hen meer veranderd is: zij kunnen niet meer naar clubjes, missen de introductie bij hun studie. Dit zie je vooral bij oudere jongeren die al op zichzelf wonen.” Michel vult aan: “het doet wat met mensen als je niet kunt doen wat je gewend bent om te doen.”

Is er hoop voor de toekomst?

“Crisis komt altijd op een slecht moment. Op dit moment leiden meerdere factoren naar het feit dat mensen minder kansen zien om iets te maken van hun leven: een crisis op de woningmarkt, een nieuwe generatie met hoge studieschulden, mensen die langer thuis wonen, sociale kansen gemist hebben door lockdown, onzekerheid door de oorlog in de Oekraïne. We zijn ons collectief vermogen verloren tot acceptatie in welvaartsgroei, doordat we de afgelopen jaren een meer individualistische en hedonistische samenleving geworden zijn. We verwachten veel en we verwachten dat ons leven maakbaar is. Deze COVID-crisis dwingt ons tot accepteren van omstandigheden waar we geen invloed op hebben. Maar om daar te komen moeten we nog veel ongemak verdragen...”

Meer informatie

]]>
news-8563 Wed, 27 Apr 2022 13:23:00 +0200 Lymeziekte voorkomen met een vaccin https://www.amsterdamumc.org/nl/vandaag/lymeziekte-voorkomen-met-een-vaccin.htm Jaarlijks hebben 1,5 miljoen mensen last van tekenbeten en krijgen ongeveer 27.000 mensen lymeziekte. Enkele duizenden houden langdurige en invaliderende klachten. “We gaan onderzoeken of een vaccin lymeziekte kan voorkomen”, aldus hoogleraar Joppe Hovius van Amsterdam UMC Multidisciplinair Lymeziektecentrum. Vrijwilligers die zich willen laten vaccineren voor deze studie zijn welkom. news-8552 Tue, 26 Apr 2022 12:59:15 +0200 Vooraankondiging subsidieronde technologieën ter ondersteuning van therapieontwikkeling COVID-19 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-subsidieronde-technologieen-ter-ondersteuning-van-therapieontwikkeling-covid-19-1/ Op 2 mei 2022 stelt ZonMw twee subsidieoproepen open met als doel het stimuleren van (door)ontwikkeling van innovatieve sleuteltechnologieën voor de behandeling van COVID-19. De inzet van deze technologieën is belangrijk voor een sneller herstel na een COVID-19 infectie. Daarnaast is het van belang dat deze technologieën kunnen worden ingezet bij de behandeling van andere infectieziekten als voorbereiding op volgende pandemieën. Eén doel, twee subsidieoproepen

Om de behandeling en ziekteremming van COVID-19 te verbeteren en Nederland voor te bereiden op pandemieën veroorzaakt door nieuwe virale infectieziekten is (door)ontwikkeling van innovatieve sleuteltechnologieën noodzakelijk. ZonMw heeft daarom de volgende subsidierondes geopend:

  • Preklinische technologie voor ontwikkeling COVID-19 therapie
  • Sleuteltechnologieën voor COVID-19 behandeling – PPS projecten

Deze subsidierondes zijn complementair aan elkaar en richten zich op verschillende fases van het innovatieproces en de daarbij passende inzet van partijen. De subsidierondes lopen gelijk, maar er gelden verschillende voorwaarden en beoordelingscriteria. Geïnteresseerde partijen dienen aan de hand van het TRL-niveau in op een van de twee rondes.

Subsidieoproep: Preklinische technologie voor ontwikkeling COVID-19 therapie

Deze subsidieronde richt zich op de eerste fases van de innovatieketen en biedt ruimte voor nieuwe ideeën voor technologische oplossingen. De (door) te ontwikkelen technologie bevindt zich in de lagere ‘technology readiness levels’ (TRL1, 2). In projecten die in aanmerking komen voor subsidie wordt een proof-of-concept ontwikkeld voor deze technologie (TRL3).

De oproep richt zich specifiek op innovatieve platforms die kunnen bijdragen aan een breed spectrum en/of specifieke therapeutica en profylactica, en experimentele biochemische en cellulaire assays of in vitro modellen voor de validatie en verdere ontwikkeling van nieuwe therapieën. Dit is nodig voor onbeschermde groepen en om snel te anticiperen bij een nieuwe gevaarlijke variant van het virus. Hiernaast draagt het bij aan de voorbereiding op nieuwe infectieziekten, door het verder aanjagen en opschalen van nieuwe veelbelovende ontwikkelingen.

Onderzoeksorganisaties en zorginstellingen worden uitgenodigd een aanvraag in te dienen. Eventuele private partijen nemen deel voor eigen rekening en risico en kunnen dus geen aanspraak maken op de subsidie.

Subsidieoproep: Sleuteltechnologieën voor COVID-19 behandeling – PPS projecten

Deze complementaire oproep richt zich op de latere fases van de innovatieketen (TRL3 en hoger) en biedt de mogelijkheid om veelbelovende innovaties één of meerdere stappen verder in de innovatieketen te brengen (tot TRL 6).De oproep richt zich specifiek op life science sleuteltechnologieën voor therapieontwikkeling en/of de behandeling van COVID-19.

Naast de (door)ontwikkeling van sleuteltechnologieën gericht op de behandeling en ziekteremming van COVID-19 en mogelijke nieuwe infectieziekten, heeft deze oproep als doel het opbouwen en versterken van intensieve en duurzame publiek-private samenwerkingen tussen kennisinstellingen, zorginstellingen en bedrijven om een sterke positie van het Nederlandse bedrijfsleven en de kennisinfrastructuur te creëren op het gebied van pandemische paraatheid.

Publiek private samenwerking is verplicht en bestaat minimaal uit twee verschillende organisaties, waarbij minimaal één onderzoekorganisatie samenwerkt met minimaal één onderneming met winstoogmerk.

Criteria

De algemene ZonMw-criteria vormen de basis voor de criteria voor relevantie en kwaliteit. Deze vindt u in de procedure brochure aanvragers. De oproep specifieke relevantie- en kwaliteitscriteria vindt u in de desbetreffende subsidieoproepen. De voorwaarden en criteria die worden opgenomen in de gepubliceerde subsidieoproep zijn leidend. U vindt de subsidieoproepen vanaf maandag 2 mei in onze subsidiekalender.

Heeft u vragen? Neem dan contact op via covid19@zonmw.nl.

Meer informatie

Vervolgprogramma COVID (2021)

]]>
news-8560 Tue, 26 Apr 2022 11:59:00 +0200 Langdurige klachten na lymeziekte, hoe vaak en waarom? https://www.biomaatschappij.nl/artikel/langdurige-klachten-na-lymeziekte-hoe-vaak-en-waarom/ Hoewel de meeste kinderen en volwassenen met lymeziekte volledig of nagenoeg volledig herstellen na een antibioticakuur, blijven sommige mensen last houden van aanhoudende klachten. Vaak bestaan deze klachten uit vermoeidheid, cognitieve beperkingen of pijn. Uit recent onderzoek blijkt dat ruim een kwart van de mensen met de ziekte van Lyme klachten houdt, ook na de behandeling. news-8464 Fri, 25 Mar 2022 16:29:06 +0100 Welke aanpassingen zijn nodig voor een gezonde leefomgeving in tijden van klimaatverandering? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/welke-aanpassingen-zijn-nodig-voor-een-gezonde-leefomgeving-in-tijden-van-klimaatverandering/ Binnenkort starten 2 onderzoeksconsortia binnen de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) die zich gaan bezighouden met klimaatadaptatie en gezonde leefomgeving. Een van de 2 is gericht op stedelijke gebieden; de ander op plattelandsgebieden. Beide gaan onderzoek doen naar adaptatiemaatregelen op het snijvlak van het fysieke, sociale en zorgdomein. Klimaatadaptatie

Ondanks de inspanningen om verdere klimaatverandering te voorkomen, moeten verschillende maatschappelijke sectoren zich ingrijpend aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. Die aanpassing wordt klimaatadaptatie genoemd.

Aanpassingen in het fysieke, sociale en zorgdomein

Veel maatregelen die bedoeld zijn om te helpen bij de aanpassing aan de gevolgen van klimaatverandering, richten zich op de fysieke leefomgeving. Maar de inrichting en de kwaliteit van onze leefomgeving is nauw verbonden met sociale aspecten. Bovendien heeft de leefomgeving direct en indirect invloed op de gezondheid van de mens, planten, dieren en het milieu.

Klimaatverandering ziet er verschillend uit in Nederland

De effecten van klimaatverandering op de leefomgeving zijn niet voor alle gebieden in Nederland hetzelfde. Twee consortia gaan onderzoek doen:

  • een consortium richt zijn onderzoek op hittestress, waterkwaliteit en plantdiversiteit in stedelijke gebieden. Dit consortium wordt geleid door prof. dr. Erwin van der Krabben van Radboud Universiteit
  • het andere consortium zal zich bezighouden met klimaatverandering op het platteland. Prof. dr. Pim Martens van Maastricht University leidt dit consortium.

Beide consortia bestaan uit kennisinstellingen, maatschappelijke en praktijkorganisaties. Lees in onze digitale publicatie 'Klimaat en gezondheid' meer over de onderzoeken en over de consortiapartners.

NWA-programma Klimaatadaptatie en Gezondheid

ZonMw en NWO stimuleren met dit programma onderzoek naar adaptatiemaatregelen op het snijvlak van het fysieke, sociale en zorgdomein. Het verwachte resultaat van het programma zijn handelingsopties voor die verschillende domeinen. Het programma wordt uitgevoerd door ZonMw en NWO. Het is medegefinancierd door de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat; Volksgezondheid, Welzijn en Sport; Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Klimaat en gezonde leefomgeving

De gezondheidseffecten van klimaatverandering passen binnen het ZonMw-onderwerp Gezonde leefomgeving. Bekijk de door ons gefinancierde onderzoeken op onze webpagina Gezonde Leefomgeving. Aan beleidsmakers en onderzoekers willen we domeinoverstijgende en praktisch toepasbare kennis en instrumenten geven. Zodat zij samen met andere partijen kunnen bijdragen aan de maatschappelijke en wetenschappelijke uitdagingen op het gebied van gezonde leefomgeving.

Meer informatie

 

 

 

 

 

]]>
news-8457 Thu, 24 Mar 2022 13:56:00 +0100 Microplastics bij mensen in bloed https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/microplastics-bij-mensen-in-bloed/ Voor het eerst is aangetoond dat kleine plastic deeltjes uit de leefomgeving in de menselijke bloedbaan aanwezig zijn. Onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam en Amsterdam UMC, locatie VUmc, publiceren vandaag hun resultaten. Toonaangevende onderzoeksresultaten

De resultaten van het onderzoek ‘IMMUNOPLAST: Human immunotoxicological consequences of plastic particulate pollution’ zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift ‘Environment International’. Het team van onderzoekers, onder leiding van ecotoxicoloog Heather Leslie en analytisch chemicus Marja Lamoree, toont aan dat mensen in hun dagelijkse leven microplastics vanuit hun omgeving opnemen en dat de hoeveelheden te meten zijn in hun bloed.  Eerdere aanwijzingen hiervoor kwamen uit experimenten in een laboratorium. Lees meer over dit onderzoek in het persbericht van de VU.

Vervolgonderzoek nodig

Frank Pierik, programmamanager bij ZonMw op het gebied van microplastics en gezondheid: “We moeten ons realiseren dat dit pas de eerste bevindingen zijn. Er is nog een lange weg te gaan voordat echt een risicobeoordeling kan worden gedaan.” Een vervolgvraag is bijvoorbeeld hoe gemakkelijk deze deeltjes vanuit de bloedbaan in organen terecht kunnen komen en of ze daar gezondheidseffecten hebben.

Microplastics & Health

Dit onderzoek werd gefinancierd vanuit ons programma Microplastics & Health en door Common Seas (Verenigd Koninkrijk). Met dit programma laten we kennis ontwikkelen over de mogelijke gezondheidseffecten van kleine plastic deeltjes en wat we kunnen doen om die effecten te beperken. De 15 kortlopende projecten in dit programma zijn inmiddels afgerond; zij zetten zich gebundeld voort in het publiek-private consortium MOMENTUM (Engelstalige website).

Daarnaast is ook nog aanvullend vervolgonderzoek nodig om de gezondheidsrisico’s van nano- en microplastics en oplossingrichtingen concreter te maken zoals ook verwoord in de vorig jaar verschenen kennisagenda. De financiering voor de 15 ZonMw-projecten is afkomstig van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, NWO en het Gieskes-Strijbis Fonds.

Microplastics en leefomgeving

Microplastics is een van de onderwerpen van het ZonMw-onderwerp Gezonde leefomgeving. Lees over dit en andere resultaten van door ons gefinancierd onderzoek naar gezondheid en leefomgeving op onze webpagina Gezonde Leefomgeving. We willen beleidsmakers en onderzoekers kennis en instrumenten geven om samen met andere partijen bij te dragen aan de maatschappelijke en wetenschappelijke uitdagingen op het gebied van gezonde leefomgeving voor nu en de toekomst.

Meer informatie

 

]]>
news-8421 Mon, 14 Mar 2022 17:22:11 +0100 Langdurig beschermen tegen covid-19 van mensen met immuunstoornis is maatwerk https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/langdurig-beschermen-tegen-covid-19-van-mensen-met-immuunstoornis-is-maatwerk/ Tijdens een impactsessie op 10 maart presenteerden 4 studies, naar het effect van vaccinatie bij kwetsbare groepen, hun nieuwste resultaten. Juist nu de samenleving opengaat is een kleine groep mensen mogelijk extra kwetsbaar. Zo ook Lize. Zij heeft het syndroom van Down. “Ik vond het niet eerlijk dat mijn vriendinnen in een instelling eerder een vaccin kregen dan ik”, aldus Lize Weerdenburg. Lize is 34 jaar en heeft het syndroom van Down en woont op zichzelf. Mensen met Down zijn extra kwetsbaar, maar kregen geen voorrang op vaccinatie wanneer ze op zichzelf woonden. Daarnaast is Lize getrouwd met Ruben, die niet alleen het syndroom van Down heeft, maar ook nierpatiënt is en hierdoor dubbel zo kwetsbaar. Lize heeft twee vaccinaties Astra Zeneca gekregen volgens het schema van de vaccinatiecampagne. In november 2021 kreeg Lize corona en moest zeopgenomen worden in het ziekenhuis.Het bericht dat Lize een booster mocht krijgen, kwam op het moment dat ze het ziekenhuis in ging. “Dat ik later dat vaccin kreeg, vond ik niet leuk. En in het ziekenhuis miste ik Ruben en wilde ik zo snel mogelijk weer naar huis,” aldus Lize over haar ziekte.

Maken mensen met immuunstoornis minder antistoffen aan?

Tijdens een impactsessie op 10 maart 2022, georganiseerd door ZonMw, presenteren 4 van de 8 door ZonMw gefinancierde studies naar het effect van vaccinatie bij kwetsbare groepen hun nieuwste resultaten. Juist nu de samenleving opengaat is een kleine groep mensen mogelijk extra kwetsbaar. Immuungecompromitteerde patiëntengroepen reageren zeer verschillend op vaccinatie. Daarom is het van belang om groepen afzonderlijk te volgen en te adviseren. De Gezondheidsraad, het RIVM en de medisch specialisten stellen, mede op basis van het lopende onderzoek, adviezen op voor vaccinatie bij deze kwetsbare groepen. Zo heeft de Gezondheidsraad, aan de hand van een perskennissessie van ZonMw in de zomer van 2021, besloten dat sommige groepen een derde primaire prik moesten krijgen. Met de derde prik hadden deze groepen in de meeste gevallen hetzelfde resultaat als de twee prikken bij gezonde mensen. Resultaten laten nu zien dat een 3de (primaire) vaccinatie bij veel groepen/patiënten zorgt voor een verbeterde antistofrespons.

Bescherming tegen een COVID-19 infectie is maatwerk

Erfelijke (genetische) aandoeningen of ziekten kunnen zorgen voor een minder goed functionerend immuunsysteem. Bij ziekten als reuma, de ziekte van crohn of multiple sclerose is het afweersysteem te scherp afgesteld, waardoor mensen zieker worden na een coronainfectie. De antistofrespons na vaccinatie is minder sterk in sommige gevallen. Bij 90% van de patiëntengroepen met immuunsysteemonderdrukkende medicatie werd een goede aanmaak van antistoffen zichtbaar. Bij een kleine groep mensen, zoals de groep die rituximab gebruikt, is dit effect er helaas niet na een derde primaire vaccinatie. Het RIVM en de gezondheidsraad baseren hun beleid op deze onderzoeksresultaten en kijken hierbij naar het specifieke type medicijn: mensen beschermen tegen COVID-19 is maatwerk.

Bijzondere bijvangst uit de COVALENT studie naar voorspeller effect vaccinatie

Ook mensen met HIV en longtransplantatiepatiënten maken minder anti-stoffen aan na twee primaire vaccinaties. En mensen die zogenaamde anti-CD20 remmers gebruiken reageren ook slecht, al lijkt een ander type afweer, de T-cel respons, weer grotendeels goed te werken. De benodigde inzet van immuunsysteem-onderdrukkende medicatie tijdens een longtransplantatie zorgt er bij patiënten voor dat het zogenaamde torque teno virus (TTV) gemeten kan worden. Waarschijnlijk draagt iedereen dit virus bij zich, maar alleen bij mensen met verminderde afweer is dit virus in meetbare hoeveelheden aanwezig. De hoeveelheid TTV in het bloed van een patiënt is een goede voorspeller voor de antistofrespons na vaccinatie – hoge niveaus van TTV betekenen dat een patiënt slechts zeer beperkt of geen antistoffen zal aanmaken na vaccinatie, blijkt uit de COVALENT studie. Een vroege 3de vaccinatie kan bij het gebruik van sommige medicatie helpen om de antistofrespons te herstellen. Is dit voor iedereen een adequate voorspeller? Dat zou een goede oplossing zijn, maar eerst zal gekeken worden of het effect bij niertransplantatiepatiënten net zo meetbaar is.

Voor Lize en andere volwassenen met Downsyndroom geldt dat het effect van de derde primaire vaccinatie onderzocht wordt. Ook wordt nu in de PRIDE-studie naar het effect van vaccinatie op mensen met Down, onderzoek gedaan naar het effect bij kinderen in deze categorie. En Lize? Lize is blij dat ze weer kan genieten thuis met Ruben en aan de slag kan in de lunchroom waar ze werkt.

Meer informatie

]]>
news-8371 Tue, 01 Mar 2022 08:16:00 +0100 Vooraankondiging subsidieronde technologieën ter ondersteuning van therapieontwikkeling COVID-19 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-subsidieronde-technologieen-ter-ondersteuning-van-therapieontwikkeling-covid-19/ ZonMw is voornemens om een subsidieoproep open te stellen over de ontwikkeling van innovatieve technologieën voor de behandeling van COVID-19. De inzet van deze technologieën is belangrijk voor een sneller herstel na een COVID-19 infectie. Daarnaast is het van belang dat deze technologieën kunnen worden ingezet bij de behandeling van andere infectieziekten als voorbereiding op volgende pandemieën. Lees het nieuwsbericht voor meer informatie. Ontwikkeling van technologieën voor therapieën

Het doel van deze oproep is het stimuleren van (door)ontwikkeling van (sleutel)technologieën voor de ontdekking en ontwikkeling van therapieën voor COVID-19. Voorbeeld hiervan zijn innovatieve platforms die kunnen bijdragen aan een breed spectrum en/of specifieke therapeutica en profylactica, of experimentele in vitro en in vivo modellen voor de validatie en verdere ontwikkeling van nieuwe therapieën. Dit is nodig voor onbeschermde groepen en om snel te anticiperen bij een nieuwe gevaarlijke variant van het virus. Hiernaast draagt het bij aan de voorbereiding op nieuwe infectieziekten, door het verder aanjagen en opschalen van nieuwe veelbelovende ontwikkelingen.

Ruimte voor nieuwe ideeën en onverwachte doorbraken

De oproep biedt de ruimte voor nieuwe ideeën/inzichten en onverwachte doorbraken. Dit betekent dat bij de subsidieaanvraag de basis- en werkingsprincipes van de technologie duidelijk zijn, maar het experimenteel bewijs nog ontbreekt (TRL 1). In het project wordt een proof-of-concept, methode om de praktische haalbaarheid van een technologie te bepalen, ontwikkeld van deze technologie (TRL 3). Deze zogenaamde doorbraakprojecten vormen een basis voor nieuwe onderzoekslijnen en samenwerkingsverbanden in de toekomst.

We verwachten dat enkele van deze experimentele onderzoeken resulteren in baanbrekende ontdekkingen die kunnen leiden tot nieuwe onderzoekslijnen en oplossingsrichtingen met potentieel grote klinische impact. Daarbij accepteren we dat dit voor een deel van de projecten niet zal gelden (“High Risk-High Gain” projecten).

Multidisciplinaire samenwerking

Met deze oproep leggen we een basis voor een multidisciplaire samenwerking tussen medische en technologische experts. Deze dienen in een consortium samen te werken.

Criteria

De algemene ZonMw-criteria vormen de basis voor de criteria voor relevantie en kwaliteit. Deze vindt u in de procedure brochure aanvragers. De oproep specifieke relevantie- en kwaliteitscriteria vindt u in de subsidieoproep. De voorwaarden en criteria die worden opgenomen in de gepubliceerde subsidieoproep zijn leidend. Houd de subsidiekalender in de gaten voor meer informatie over deze subsidieoproep.

Heeft u vragen? Neem dan contact op via covid19@zonmw.nl.

Meer informatie

]]>
news-8354 Mon, 28 Feb 2022 06:00:00 +0100 Nieuwe richtlijn Zorginfecties https://publicaties.zonmw.nl/kwaliteitsverbetering-in-de-vv/nieuwe-richtlijn-zorginfecties-met-implementatiegids-en-hygienekaart/ De nieuwe richtlijn voor het signaleren en voorkomen van zorginfecties omvat álle basismaatregelen voor verpleegkundigen en verzorgenden en kan in alle zorgsettings gebruikt worden. De bijbehorende implementatiegids geeft extra handvatten voor in de praktijk en met de hygiënekaart weten patiënten wat ze zelf kunnen doen om een zorginfectie te voorkomen. Lees over de implementatie en bekijk de tips over richtlijnontwikkeling. news-8351 Tue, 22 Feb 2022 13:20:04 +0100 Antibiotica direct na de geboorte bij baby’s ongunstig voor gezonde darmbacteriën https://www.gezondheidskrant.nl/antibiotica-direct-na-de-geboorte-bij-babys-ongunstig-voor-gezonde-darmbacterien/ De behandeling van pasgeborenen met antibiotica in de eerste week van het leven zorgt voor een daling in gezonde bacteriën die nodig zijn voor onder andere het verteren van melk. Dit blijkt uit recent onderzoek, mede uitgevoerd door kinderarts en hoofdonderzoeker Marlies van Houten van het Spaarne Gasthuis. news-8318 Tue, 15 Feb 2022 14:19:00 +0100 Internationale subsidieronde geopend: wat is de rol van voeding op het immuunsysteem? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/internationale-subsidieronde-geopend-wat-is-de-rol-van-voeding-op-het-immuunsysteem/ Bent u werkzaam als onderzoeker bij een Nederlandse onderzoeksorganisatie? Vanaf vandaag kunt u, samen met internationale partners, een projectvoorstel indienen in de subsidieronde “Nutrition-responsiveness of the immune system: interplay between infectious diseases and diet-related metabolic diseases and the potential for food-based solutions” (NUTRIMMUNE). Daarin staat de rol van voeding, het immuunsysteem en het complexe samenspel tussen infectieziekten en chronische aandoeningen, centraal. De deadline voor het indienen van een projectvoorstel is 21 april 2022. Projectvoorstellen kunnen zich richten op de volgende thema’s:

  • het ontrafelen van de onderliggende werkingsmechanismen van voeding en het immuunsysteem bij infectieziekten en voedingsgerelateerde chronische ziekten
  • innovatie oplossingen: hoe kan voeding worden ingezet om een het immuunsysteem te ondersteunen bij mensen met infectieziekten en chronische aandoeningen

Internationale samenwerking

De internationale subsidieronde NUTRIMMUNE wordt uitgevoerd door het Joint Programming Initiative, Healthy Diet for a Healthy Life (JPI HDHL). De 8 deelnemende landen stellen samen ongeveer 8 miljoen euro beschikbaar. ZonMw legt, in samenwerking met Health~Holland, Topsector Life, Sciences & Health, € 1.750.000,= in voor Nederlandse onderzoeksgroepen.

Deelnemen?

Internationale consortia met minimaal 3 deelnemende landen kunnen projectvoorstellen voor een 3-jarig project indienen. Voor deelname uit Nederland is samenwerking tussen een onderzoeksorganisatie en een bedrijf met winstoogmerk vereist. In de subsidieoproep vindt u meer informatie en de Nederlandse voorwaarden voor deelname.

Meer informatie

 

]]>