ZonMw tijdlijn Gezondheidsbescherming https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Gezondheidsbescherming nl-nl Tue, 17 May 2022 05:38:39 +0200 Tue, 17 May 2022 05:38:39 +0200 TYPO3 news-8621 Mon, 16 May 2022 14:55:12 +0200 Nivel publiceert nieuwe resultaten van onderzoek naar het post-COVID-syndroom https://www.nivel.nl/nl/nieuws/beter-zicht-op-het-aantal-personen-met-het-post-covid-syndroom 20% tot 37% van de coronapatiënten (afhankelijk van de definitie) krijgt te maken met het post-COVID-syndroom, ofwel: Long-COVID. Dit blijkt uit onderzoek van het Nivel, in samenwerking met andere partijen. In dit artikel lees je meer over wat post-COVID precies is, het onderzoek en de tussentijdse resultaten. news-8597 Fri, 13 May 2022 12:50:00 +0200 Arfan Ikram nieuwe voorzitter ZonMw en bestuurslid NWO https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/arfan-ikram-nieuwe-voorzitter-zonmw-en-bestuurslid-nwo/ Prof. dr. M.A. (Arfan) Ikram (1980) start per 1 augustus 2022 als voorzitter van ZonMw. Ook wordt hij op dat moment lid van de raad van bestuur van NWO. Hij gaat deze functie combineren met zijn werkzaamheden als hoogleraar en afdelingshoofd Epidemiologie bij het Erasmus MC. Arfan Ikram volgt Jeroen Geurts op die per 15 januari 2022 is benoemd tot Rector Magnificus van de Vrije Universiteit Amsterdam.

Arfan Ikram over zijn motivatie: “Mijn ambitie is een bijdrage te leveren aan een optimale start, behoud van gezondheid, en maximaal herstel van ziekte voor iedereen in de samenleving. Belangrijke speerpunten hiertoe zijn wetenschappelijk onderzoek en onderwijs, beide in de volle breedte, waarbij integriteit, duurzaamheid, diversiteit en inclusiviteit evident aanwezig zijn. Daar wil ik mij graag voor inzetten bij ZonMw en NWO”. Dit sluit goed aan bij de missies van beide organisaties.

Voorzitter ZonMw

“Wij zijn enorm verheugd dat Arfan Ikram de functie van voorzitter ZonMw en bestuurslid NWO op zich wil nemen. Arfan is met zijn ervaring als epidemioloog en ervaren onderzoeker een waardevolle aanvulling binnen de expertise van het bestuur. Daarnaast zet Arfan zich in om bij te dragen aan maatschappelijke impact op onderwerpen zoals diversiteit, inclusiviteit en Citizen Science. Samen met Arfan gaan wij verder met kennis werken aan een goede gezondheid voor iedereen”, aldus Huib Pols, ad-interim voorzitter ZonMw.

Lid raad van bestuur NWO

“Wij kijken er naar uit om Arfan Ikram te verwelkomen als lid van de raad van bestuur van NWO voor het Medische Wetenschappen domein. Sinds 2017 is de voorzitter van ZonMw tevens lid van ons bestuur om zo onze nauwe samenwerking vorm te geven. We verwachten dat Arfan een mooie verbinding kan maken tussen de medische wetenschappen en alle andere wetenschapsgebieden binnen NWO”, aldus Marcel Levi, voorzitter raad van bestuur NWO.

Over Arfan Ikram

Arfan Ikram is oorspronkelijk opgeleid als arts en heeft na zijn promotie zijn carrière sinds 2010 volledig gericht op wetenschappelijk onderzoek en onderwijs . Hij heeft zich lange tijd gefocust op neurologische aandoeningen, zoals dementie en beroerte, die hij vanuit een epidemiologische benadering heeft bestudeerd. De afgelopen jaren heeft hij zijn aandacht verbreed naar onderwerpen als health (brain) aging, multimorbiditeit, health journeys en life-course epidemiologie. Zijn interesse gaat tevens uit naar het waarborgen van de methodologie van medisch wetenschappelijk onderzoek. Arfan is sinds 2017 als hoogleraar en afdelingshoofd Epidemiologie werkzaam bij Erasmus MC. Daarnaast is hij ook aangesteld als adjunct-hoogleraar Epidemiologie bij Harvard T.H. Chan School of Public Health in Boston (VS). Arfan heeft veel ervaring in grootschalige cohortstudies, waaronder zijn leidende rol in het Erasmus Rotterdam Gezondheid Onderzoek (ERGO). Arfan is ook lid van de Jonge Akademie van het KNAW.

Arfan Ikram start per 1 augustus met zijn inwerkperiode en zal eerst nader kennismaken met beide organisaties om vervolgens het veld, waarin ZonMw en NWO werken, verder te leren kennen.

]]>
news-8599 Tue, 10 May 2022 00:00:00 +0200 Wat als het post-COVID-syndroom je leven lam legt? Welke onderzoeken zorgen voor meer inzicht en aanknopingspunten voor behandeling? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/wat-als-het-post-covid-syndroom-je-leven-lam-legt-welke-onderzoeken-zorgen-voor-meer-inzicht-en-aan/ ‘Het post-COVID-syndroom heeft een desastreus effect op mijn leven. Ik moet elke dag afwegen waar ik mijn energie aan uitgeef', aldus Rune Poortvliet. Rune is gezondheidspsycholoog en kreeg zelf het post-COVID-syndroom. Zij maakt onderdeel uit van projectgroep van projectleider dr. Isabelle Bos. Met collega's doen zij onderzoek naar aanhoudende klachten na COVID-19 besmetting. Het post-COVID-syndroom, ook bekend als long-COVID, is een nieuwe aandoening voor zowel behandelaars als patiënten. Voor mensen met langdurige klachten na een COVID-19 infectie is het goed als duidelijk wordt welke zorgpaden ingezet kunnen worden bij diagnose, behandeling en herstel. Bij dit syndroom houden mensen die een COVID-19 infectie hebben doorgemaakt, last van aanhoudende en langdurige klachten. ZonMw financierde verschillende onderzoeken naar het post-COVID-syndroom. Een van deze onderzoeken waaronder een onderzoek dat meer inzicht genereert in aanhoudende klachten na COVID-19 besmetting. Isabelle Bos van het Nivel is projectleider.

Wat doet het post-COVID-syndroom met de kwaliteit van leven?

‘Het post-COVID-syndroom heeft een desastreus effect op mijn leven. Ik moet elke dag afwegen waar ik mijn energie aan uitgeef. Ga ik boodschappen doen? Dan is dat de activiteit van de dag. Voor andere activiteiten, actief of sociaal, heb ik dan geen energie meer.’ Rune Poortvliet (31 jaar) is gezondheidspsycholoog, werkt als onderzoeker bij het NIVEL en kreeg in maart 2020 COVID-19.

Rune had dezelfde klachten als vrienden die ook corona hadden, al leek zij langzamer te herstellen. Na een maand werken werden de klachten zelfs erger en vanaf mei 2020 zat zij volledig in de ziektewet na een opname op de eerste hulp, omdat ze kortademig en benauwd was. Rune vindt het fijn iets te kunnen betekenen voor patiënten zoals zij en daarom maakt zij deel uit van de projectgroep van dit onderzoek als patient-onderzoeker en is ze betrokken bij het patientenpanel. Rune en andere patiënten koppelen regelmatig terug waar zij exact last van hebben, hoe de ziekte verloopt en welke behandelingen en interventies hen wat opleveren en welke niet.

Hoe belangrijk is onderzoek naar deze aandoening?

Een patiëntenpanel is slechts een klein maar toch belangrijk onderdeel van de dataverzameling door de onderzoekers van het Nivel, UMCG, RadboudUMC en MUMC in deze studie. ‘Na een jaar coronapandemie werd steeds duidelijker dat een groep mensen aanhoudende en langdurige klachten hield na een COVID-19 infectie’, vertelt projectleider Isabelle. ‘Alleen welke klachten dit precies zijn en om hoeveel mensen het gaat was toen nog onduidelijk. Daarom doen we nu op verschillende manieren onderzoek om hier inzicht in te verkrijgen.

  • We maken gebruik van gegevens uit geanonimiseerde electronische patiëntendossiers (EPD’s van huisartsen en ziekenhuizen) van 10% van de Nederlandse bevolking welke we koppelen aan sociaal-economische data van het CBS. Hierdoor kunnen we op grote schaal onderzoeken wat Post-COVID-syndroom precies is en welke mensen er last van hebben.
  • Daarnaast zijn in totaal zijn 440 coronapatiënten een jaar lang gevolgd via vragenlijsten om meer inzicht te bieden in onder andere de impact die post-COVID-syndroom heeft op hun leven.
  • Als derde bron van informatie interviewen we ook patienten en huisartsen over de zorg die zij kregen en hun ervaringen hiermee.

Door al deze bronnen tezamen krijgen we meer inzicht in wat post-COVID-syndroom precies is en welke zorg er nodig is. En meer begrip zorgt ervoor dat patiënten met deze chronische ziekte eerder serieus genomen worden bij de huisarts, het ziekenhuis en overige instanties’

Welke inzichten zijn er in het verloop van het post-COVID-syndroom? 

Welke inzichten zijn er al? ‘Wat we tot nu toe zien is dat er een breed scala aan klachten zijn die bij post-COVID-syndroom kunnen horen en dat deze klachten ook niet heel specifiek zijn wat het lastig maakt om het te herkennen. Denk hierbij aan klachten als vermoeidheid, hoofdpijn en moeite met concentreren. Toch hebben we nu wel diverse methodes ontwikkeld om het syndroom te definiëren en daarmee de patienten te herkennen. Dit helpt om nu verder onderzoek te doen naar welke mensen het betreft, wat risicofactoren zijn en welke zorg zij hebben gehad en nog nodig zullen hebben.’ En hoe gaat het nu met Rune? ‘Na bijna 2 jaar in de ziektewet, werk ik sinds een paar weken 2,5 uur per dag. Meer lukt mij helaas nog niet. Ook heb ik andere hobby’s moeten zoeken. Ik was erg sportief en hield onder andere van dansen. Nu schrijf ik korte romanceverhalen.’

Meer onderzoek naar het post-COVID-syndroom

Naast deze studie financiert ZonMw andere coronaonderzoeken, waaronder naar het post-COVID-syndroom. ’Het is waardevol niet alleen de data te onderzoeken, maar ook inzicht te hebben in hoe patiënten het verloop ervaren en rode draden te zien. Dit is van belang voor de zorg om vroeg te signaleren en zo goed mogelijk te behandelen. En dit van belang voor beleidsmakers. ‘Want welke effecten heeft het post-COVID-syndroom op de inzet van personeel in bijvoorbeeld de zorg of het onderwijs?’ vraagt Isabelle Bos van het Nivel zich af. ’We kunnen niet alles doen met één onderzoek’, aldus Rune. ‘Maar als alle informatie aan elkaar gekoppeld wordt, kunnen mensen zoals ik sneller en beter geholpen worden.'

Meer informatie over het project van Isabelle en Rune? Bekijk de projectpagina van hun onderzoek 'Inzicht in aanhoudende klachten na COVID-19 besmetting: een mixed methods benadering'.

]]>
news-8573 Mon, 09 May 2022 12:37:00 +0200 Hoe gaat het met onze mentale gezondheid tijdens en vooral na de coronapandemie? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/hoe-gaat-het-met-onze-mentale-gezondheid-tijdens-en-vooral-na-de-coronapandemie/ Hoe gaan Nederlanders om met rampen? Tot nu toe was onderzoek naar het mentaal welbevinden tijdens en vlak na een ramp vooral regionaal. Denk aan de vuurwerkramp van Enschede, de effecten van gaswinning in Groningen, de Bijlmerramp of aan de nieuwjaarsbrand in Volendam. Zogenaamde flitsrampen: kortdurend maar lokaal met een grote impact. De coronapandemie is een ramp van een andere orde: langdurig en op wereldwijde schaal. ZonMw financiert onderzoek naar psychisch welzijn tijdens en na de pandemie om te kijken in hoeverre de COVID-19-periode schade heeft toegebracht en bij welke groepen deze schade het grootst is. Waarom is onderzoek naar mentaal welbevinden zo belangrijk? 

Noortje Jansen, psycholoog en senior beleidsadviseur bij Arq Nationaal Psychotrauma Centrum, vertelt over de omvang van het onderzoek. “Landelijk is er ineens de noodzaak een dergelijk onderzoek gezamenlijk uit te voeren met de GOR-COVID-monitor (red: GOR betekent Gezondheids Onderzoek bij Rampen). Er zijn 25 GGD’s verspreid over alle gemeentelijke regio’s van Nederland. Normaal gesproken wordt er per regio een eigen versie van een welzijnsmonitor uitgezet. Nu moest er in korte tijd een GOR-COVID-monitor opgezet worden. Al wilden we natuurlijk graag voortbouwen op onderzoeken naar welzijn die al liepen. Het was een uitdaging om in zo’n korte tijd een eenduidige werkwijze afgestemd te krijgen, maar het is gelukt. En vervolgens is het belangrijkste aan dit omvangrijke onderzoek om uit te zoeken hoe we deze resultaten inzetten in de praktijk. En om die dialoog aan te gaan met alle betrokken partijen in beleid, de behandelpraktijk en de wetenschap, hebben we die onderzoeksresultaten nodig om gezamenlijk te komen tot een goede probleemdefinitie en daarna tot geschikte oplossingen.”

Er zit verschil tussen effecten na een flitsramp en een langdurende crisis

Michel Dückers is hoogleraar crises, veiligheid en gezondheid. De grootte van de COVID-pandemie maakt onderzoek naar het mentale welbevinden absoluut noodzakelijk. Als we kunnen inschatten welke behoefte er is naar psychosociale hulp, dan weten we aan de organisatorische kant hoe deze zorg ingericht kan worden bij crises van deze omvang. Alleen al zorggebruik na een pandemie, oftewel de gezondheidseconomie, maakt dit gerechtvaardigd. Welke keuzes maak je en welke middelen kun je meer of minder inzetten. Voor een volgende crisis kun je steevast zien welk effect maatregelen hebben op welzijn en gezondheid. Maar natuurlijk ook voor de toekomst is het zinvol om belangrijke voorspellers eruit te halen. Bij een kortdurende ramp weten we dat er een piek ontstaat in behoefte aan psychosociale hulp. Maar die behoefte dooft ook weer uit. Nu weten we het gewoon niet. Mogelijk hebben we te maken met het sluimerende effect van een langlopende crisis. Het ís heftig, want het raakt ons allemaal. En het bijzondere aan de COVID-pandemie is dat veel onzichtbaar is. Wat er gebeurt op lange termijn als een samenleving op slot gaat is letterlijk niet te overzien.”

De eerste resultaten liegen er niet om..

“Waar we van geschrokken zijn is dat suicide ideatie, het actief overwegen van en denken aan zelfdoding, nog hoger ligt dan wij dachten. In sommige groepen is dat 1 op de 5. Nu is ideatie geen nauwkeurige voorspeller, maar 1 op de 5 tegenover de ‘normale’ 1 op de 10.000 is een signaal dat je heel serieus moet nemen. Nu moet je hierbij wel opmerking plaatsen dat dit resultaten zijn uit de lockdownperiode. Je zag dat direct na de zomer van 2021 resultaten direct een stuk beter waren: het weer was mooi, er waren dingen mogelijk, kortom er was hoop. Maar de oplossing ligt in maatwerk en verschilt per individu. Is dit zoals je iemand kent of is dit een signaal van de tijd,” ligt Noortje toe. “Ook opvallend is dat je onder jongeren met een hogere sociale status meer problematiek ziet dan normaal. Mogelijk komt dit doordat er voor hen meer veranderd is: zij kunnen niet meer naar clubjes, missen de introductie bij hun studie. Dit zie je vooral bij oudere jongeren die al op zichzelf wonen.” Michel vult aan: “het doet wat met mensen als je niet kunt doen wat je gewend bent om te doen.”

Is er hoop voor de toekomst?

“Crisis komt altijd op een slecht moment. Op dit moment leiden meerdere factoren naar het feit dat mensen minder kansen zien om iets te maken van hun leven: een crisis op de woningmarkt, een nieuwe generatie met hoge studieschulden, mensen die langer thuis wonen, sociale kansen gemist hebben door lockdown, onzekerheid door de oorlog in de Oekraïne. We zijn ons collectief vermogen verloren tot acceptatie in welvaartsgroei, doordat we de afgelopen jaren een meer individualistische en hedonistische samenleving geworden zijn. We verwachten veel en we verwachten dat ons leven maakbaar is. Deze COVID-crisis dwingt ons tot accepteren van omstandigheden waar we geen invloed op hebben. Maar om daar te komen moeten we nog veel ongemak verdragen...”

Meer informatie

]]>
news-8563 Wed, 27 Apr 2022 13:23:00 +0200 Lymeziekte voorkomen met een vaccin https://www.amsterdamumc.org/nl/vandaag/lymeziekte-voorkomen-met-een-vaccin.htm Jaarlijks hebben 1,5 miljoen mensen last van tekenbeten en krijgen ongeveer 27.000 mensen lymeziekte. Enkele duizenden houden langdurige en invaliderende klachten. “We gaan onderzoeken of een vaccin lymeziekte kan voorkomen”, aldus hoogleraar Joppe Hovius van Amsterdam UMC Multidisciplinair Lymeziektecentrum. Vrijwilligers die zich willen laten vaccineren voor deze studie zijn welkom. news-8552 Tue, 26 Apr 2022 12:59:15 +0200 Vooraankondiging subsidieronde technologieën ter ondersteuning van therapieontwikkeling COVID-19 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-subsidieronde-technologieen-ter-ondersteuning-van-therapieontwikkeling-covid-19-1/ Op 2 mei 2022 stelt ZonMw twee subsidieoproepen open met als doel het stimuleren van (door)ontwikkeling van innovatieve sleuteltechnologieën voor de behandeling van COVID-19. De inzet van deze technologieën is belangrijk voor een sneller herstel na een COVID-19 infectie. Daarnaast is het van belang dat deze technologieën kunnen worden ingezet bij de behandeling van andere infectieziekten als voorbereiding op volgende pandemieën. Eén doel, twee subsidieoproepen

Om de behandeling en ziekteremming van COVID-19 te verbeteren en Nederland voor te bereiden op pandemieën veroorzaakt door nieuwe virale infectieziekten is (door)ontwikkeling van innovatieve sleuteltechnologieën noodzakelijk. ZonMw heeft daarom de volgende subsidierondes geopend:

  • Preklinische technologie voor ontwikkeling COVID-19 therapie
  • Sleuteltechnologieën voor COVID-19 behandeling – PPS projecten

Deze subsidierondes zijn complementair aan elkaar en richten zich op verschillende fases van het innovatieproces en de daarbij passende inzet van partijen. De subsidierondes lopen gelijk, maar er gelden verschillende voorwaarden en beoordelingscriteria. Geïnteresseerde partijen dienen aan de hand van het TRL-niveau in op een van de twee rondes.

Subsidieoproep: Preklinische technologie voor ontwikkeling COVID-19 therapie

Deze subsidieronde richt zich op de eerste fases van de innovatieketen en biedt ruimte voor nieuwe ideeën voor technologische oplossingen. De (door) te ontwikkelen technologie bevindt zich in de lagere ‘technology readiness levels’ (TRL1, 2). In projecten die in aanmerking komen voor subsidie wordt een proof-of-concept ontwikkeld voor deze technologie (TRL3).

De oproep richt zich specifiek op innovatieve platforms die kunnen bijdragen aan een breed spectrum en/of specifieke therapeutica en profylactica, en experimentele biochemische en cellulaire assays of in vitro modellen voor de validatie en verdere ontwikkeling van nieuwe therapieën. Dit is nodig voor onbeschermde groepen en om snel te anticiperen bij een nieuwe gevaarlijke variant van het virus. Hiernaast draagt het bij aan de voorbereiding op nieuwe infectieziekten, door het verder aanjagen en opschalen van nieuwe veelbelovende ontwikkelingen.

Onderzoeksorganisaties en zorginstellingen worden uitgenodigd een aanvraag in te dienen. Eventuele private partijen nemen deel voor eigen rekening en risico en kunnen dus geen aanspraak maken op de subsidie.

Subsidieoproep: Sleuteltechnologieën voor COVID-19 behandeling – PPS projecten

Deze complementaire oproep richt zich op de latere fases van de innovatieketen (TRL3 en hoger) en biedt de mogelijkheid om veelbelovende innovaties één of meerdere stappen verder in de innovatieketen te brengen (tot TRL 6).De oproep richt zich specifiek op life science sleuteltechnologieën voor therapieontwikkeling en/of de behandeling van COVID-19.

Naast de (door)ontwikkeling van sleuteltechnologieën gericht op de behandeling en ziekteremming van COVID-19 en mogelijke nieuwe infectieziekten, heeft deze oproep als doel het opbouwen en versterken van intensieve en duurzame publiek-private samenwerkingen tussen kennisinstellingen, zorginstellingen en bedrijven om een sterke positie van het Nederlandse bedrijfsleven en de kennisinfrastructuur te creëren op het gebied van pandemische paraatheid.

Publiek private samenwerking is verplicht en bestaat minimaal uit twee verschillende organisaties, waarbij minimaal één onderzoekorganisatie samenwerkt met minimaal één onderneming met winstoogmerk.

Criteria

De algemene ZonMw-criteria vormen de basis voor de criteria voor relevantie en kwaliteit. Deze vindt u in de procedure brochure aanvragers. De oproep specifieke relevantie- en kwaliteitscriteria vindt u in de desbetreffende subsidieoproepen. De voorwaarden en criteria die worden opgenomen in de gepubliceerde subsidieoproep zijn leidend. U vindt de subsidieoproepen vanaf maandag 2 mei in onze subsidiekalender.

Heeft u vragen? Neem dan contact op via covid19@zonmw.nl.

Meer informatie

Vervolgprogramma COVID (2021)

]]>
news-8560 Tue, 26 Apr 2022 11:59:00 +0200 Langdurige klachten na lymeziekte, hoe vaak en waarom? https://www.biomaatschappij.nl/artikel/langdurige-klachten-na-lymeziekte-hoe-vaak-en-waarom/ Hoewel de meeste kinderen en volwassenen met lymeziekte volledig of nagenoeg volledig herstellen na een antibioticakuur, blijven sommige mensen last houden van aanhoudende klachten. Vaak bestaan deze klachten uit vermoeidheid, cognitieve beperkingen of pijn. Uit recent onderzoek blijkt dat ruim een kwart van de mensen met de ziekte van Lyme klachten houdt, ook na de behandeling. news-8464 Fri, 25 Mar 2022 16:29:06 +0100 Welke aanpassingen zijn nodig voor een gezonde leefomgeving in tijden van klimaatverandering? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/welke-aanpassingen-zijn-nodig-voor-een-gezonde-leefomgeving-in-tijden-van-klimaatverandering/ Binnenkort starten 2 onderzoeksconsortia binnen de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) die zich gaan bezighouden met klimaatadaptatie en gezonde leefomgeving. Een van de 2 is gericht op stedelijke gebieden; de ander op plattelandsgebieden. Beide gaan onderzoek doen naar adaptatiemaatregelen op het snijvlak van het fysieke, sociale en zorgdomein. Klimaatadaptatie

Ondanks de inspanningen om verdere klimaatverandering te voorkomen, moeten verschillende maatschappelijke sectoren zich ingrijpend aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. Die aanpassing wordt klimaatadaptatie genoemd.

Aanpassingen in het fysieke, sociale en zorgdomein

Veel maatregelen die bedoeld zijn om te helpen bij de aanpassing aan de gevolgen van klimaatverandering, richten zich op de fysieke leefomgeving. Maar de inrichting en de kwaliteit van onze leefomgeving is nauw verbonden met sociale aspecten. Bovendien heeft de leefomgeving direct en indirect invloed op de gezondheid van de mens, planten, dieren en het milieu.

Klimaatverandering ziet er verschillend uit in Nederland

De effecten van klimaatverandering op de leefomgeving zijn niet voor alle gebieden in Nederland hetzelfde. Twee consortia gaan onderzoek doen:

  • een consortium richt zijn onderzoek op hittestress, waterkwaliteit en plantdiversiteit in stedelijke gebieden. Dit consortium wordt geleid door prof. dr. Erwin van der Krabben van Radboud Universiteit
  • het andere consortium zal zich bezighouden met klimaatverandering op het platteland. Prof. dr. Pim Martens van Maastricht University leidt dit consortium.

Beide consortia bestaan uit kennisinstellingen, maatschappelijke en praktijkorganisaties. Lees in onze digitale publicatie 'Klimaat en gezondheid' meer over de onderzoeken en over de consortiapartners.

NWA-programma Klimaatadaptatie en Gezondheid

ZonMw en NWO stimuleren met dit programma onderzoek naar adaptatiemaatregelen op het snijvlak van het fysieke, sociale en zorgdomein. Het verwachte resultaat van het programma zijn handelingsopties voor die verschillende domeinen. Het programma wordt uitgevoerd door ZonMw en NWO. Het is medegefinancierd door de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat; Volksgezondheid, Welzijn en Sport; Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Klimaat en gezonde leefomgeving

De gezondheidseffecten van klimaatverandering passen binnen het ZonMw-onderwerp Gezonde leefomgeving. Bekijk de door ons gefinancierde onderzoeken op onze webpagina Gezonde Leefomgeving. Aan beleidsmakers en onderzoekers willen we domeinoverstijgende en praktisch toepasbare kennis en instrumenten geven. Zodat zij samen met andere partijen kunnen bijdragen aan de maatschappelijke en wetenschappelijke uitdagingen op het gebied van gezonde leefomgeving.

Meer informatie

 

 

 

 

 

]]>
news-8457 Thu, 24 Mar 2022 13:56:00 +0100 Microplastics bij mensen in bloed https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/microplastics-bij-mensen-in-bloed/ Voor het eerst is aangetoond dat kleine plastic deeltjes uit de leefomgeving in de menselijke bloedbaan aanwezig zijn. Onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam en Amsterdam UMC, locatie VUmc, publiceren vandaag hun resultaten. Toonaangevende onderzoeksresultaten

De resultaten van het onderzoek ‘IMMUNOPLAST: Human immunotoxicological consequences of plastic particulate pollution’ zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift ‘Environment International’. Het team van onderzoekers, onder leiding van ecotoxicoloog Heather Leslie en analytisch chemicus Marja Lamoree, toont aan dat mensen in hun dagelijkse leven microplastics vanuit hun omgeving opnemen en dat de hoeveelheden te meten zijn in hun bloed.  Eerdere aanwijzingen hiervoor kwamen uit experimenten in een laboratorium. Lees meer over dit onderzoek in het persbericht van de VU.

Vervolgonderzoek nodig

Frank Pierik, programmamanager bij ZonMw op het gebied van microplastics en gezondheid: “We moeten ons realiseren dat dit pas de eerste bevindingen zijn. Er is nog een lange weg te gaan voordat echt een risicobeoordeling kan worden gedaan.” Een vervolgvraag is bijvoorbeeld hoe gemakkelijk deze deeltjes vanuit de bloedbaan in organen terecht kunnen komen en of ze daar gezondheidseffecten hebben.

Microplastics & Health

Dit onderzoek werd gefinancierd vanuit ons programma Microplastics & Health en door Common Seas (Verenigd Koninkrijk). Met dit programma laten we kennis ontwikkelen over de mogelijke gezondheidseffecten van kleine plastic deeltjes en wat we kunnen doen om die effecten te beperken. De 15 kortlopende projecten in dit programma zijn inmiddels afgerond; zij zetten zich gebundeld voort in het publiek-private consortium MOMENTUM (Engelstalige website).

Daarnaast is ook nog aanvullend vervolgonderzoek nodig om de gezondheidsrisico’s van nano- en microplastics en oplossingrichtingen concreter te maken zoals ook verwoord in de vorig jaar verschenen kennisagenda. De financiering voor de 15 ZonMw-projecten is afkomstig van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, NWO en het Gieskes-Strijbis Fonds.

Microplastics en leefomgeving

Microplastics is een van de onderwerpen van het ZonMw-onderwerp Gezonde leefomgeving. Lees over dit en andere resultaten van door ons gefinancierd onderzoek naar gezondheid en leefomgeving op onze webpagina Gezonde Leefomgeving. We willen beleidsmakers en onderzoekers kennis en instrumenten geven om samen met andere partijen bij te dragen aan de maatschappelijke en wetenschappelijke uitdagingen op het gebied van gezonde leefomgeving voor nu en de toekomst.

Meer informatie

 

]]>
news-8421 Mon, 14 Mar 2022 17:22:11 +0100 Langdurig beschermen tegen covid-19 van mensen met immuunstoornis is maatwerk https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/langdurig-beschermen-tegen-covid-19-van-mensen-met-immuunstoornis-is-maatwerk/ Tijdens een impactsessie op 10 maart presenteerden 4 studies, naar het effect van vaccinatie bij kwetsbare groepen, hun nieuwste resultaten. Juist nu de samenleving opengaat is een kleine groep mensen mogelijk extra kwetsbaar. Zo ook Lize. Zij heeft het syndroom van Down. “Ik vond het niet eerlijk dat mijn vriendinnen in een instelling eerder een vaccin kregen dan ik”, aldus Lize Weerdenburg. Lize is 34 jaar en heeft het syndroom van Down en woont op zichzelf. Mensen met Down zijn extra kwetsbaar, maar kregen geen voorrang op vaccinatie wanneer ze op zichzelf woonden. Daarnaast is Lize getrouwd met Ruben, die niet alleen het syndroom van Down heeft, maar ook nierpatiënt is en hierdoor dubbel zo kwetsbaar. Lize heeft twee vaccinaties Astra Zeneca gekregen volgens het schema van de vaccinatiecampagne. In november 2021 kreeg Lize corona en moest zeopgenomen worden in het ziekenhuis.Het bericht dat Lize een booster mocht krijgen, kwam op het moment dat ze het ziekenhuis in ging. “Dat ik later dat vaccin kreeg, vond ik niet leuk. En in het ziekenhuis miste ik Ruben en wilde ik zo snel mogelijk weer naar huis,” aldus Lize over haar ziekte.

Maken mensen met immuunstoornis minder antistoffen aan?

Tijdens een impactsessie op 10 maart 2022, georganiseerd door ZonMw, presenteren 4 van de 8 door ZonMw gefinancierde studies naar het effect van vaccinatie bij kwetsbare groepen hun nieuwste resultaten. Juist nu de samenleving opengaat is een kleine groep mensen mogelijk extra kwetsbaar. Immuungecompromitteerde patiëntengroepen reageren zeer verschillend op vaccinatie. Daarom is het van belang om groepen afzonderlijk te volgen en te adviseren. De Gezondheidsraad, het RIVM en de medisch specialisten stellen, mede op basis van het lopende onderzoek, adviezen op voor vaccinatie bij deze kwetsbare groepen. Zo heeft de Gezondheidsraad, aan de hand van een perskennissessie van ZonMw in de zomer van 2021, besloten dat sommige groepen een derde primaire prik moesten krijgen. Met de derde prik hadden deze groepen in de meeste gevallen hetzelfde resultaat als de twee prikken bij gezonde mensen. Resultaten laten nu zien dat een 3de (primaire) vaccinatie bij veel groepen/patiënten zorgt voor een verbeterde antistofrespons.

Bescherming tegen een COVID-19 infectie is maatwerk

Erfelijke (genetische) aandoeningen of ziekten kunnen zorgen voor een minder goed functionerend immuunsysteem. Bij ziekten als reuma, de ziekte van crohn of multiple sclerose is het afweersysteem te scherp afgesteld, waardoor mensen zieker worden na een coronainfectie. De antistofrespons na vaccinatie is minder sterk in sommige gevallen. Bij 90% van de patiëntengroepen met immuunsysteemonderdrukkende medicatie werd een goede aanmaak van antistoffen zichtbaar. Bij een kleine groep mensen, zoals de groep die rituximab gebruikt, is dit effect er helaas niet na een derde primaire vaccinatie. Het RIVM en de gezondheidsraad baseren hun beleid op deze onderzoeksresultaten en kijken hierbij naar het specifieke type medicijn: mensen beschermen tegen COVID-19 is maatwerk.

Bijzondere bijvangst uit de COVALENT studie naar voorspeller effect vaccinatie

Ook mensen met HIV en longtransplantatiepatiënten maken minder anti-stoffen aan na twee primaire vaccinaties. En mensen die zogenaamde anti-CD20 remmers gebruiken reageren ook slecht, al lijkt een ander type afweer, de T-cel respons, weer grotendeels goed te werken. De benodigde inzet van immuunsysteem-onderdrukkende medicatie tijdens een longtransplantatie zorgt er bij patiënten voor dat het zogenaamde torque teno virus (TTV) gemeten kan worden. Waarschijnlijk draagt iedereen dit virus bij zich, maar alleen bij mensen met verminderde afweer is dit virus in meetbare hoeveelheden aanwezig. De hoeveelheid TTV in het bloed van een patiënt is een goede voorspeller voor de antistofrespons na vaccinatie – hoge niveaus van TTV betekenen dat een patiënt slechts zeer beperkt of geen antistoffen zal aanmaken na vaccinatie, blijkt uit de COVALENT studie. Een vroege 3de vaccinatie kan bij het gebruik van sommige medicatie helpen om de antistofrespons te herstellen. Is dit voor iedereen een adequate voorspeller? Dat zou een goede oplossing zijn, maar eerst zal gekeken worden of het effect bij niertransplantatiepatiënten net zo meetbaar is.

Voor Lize en andere volwassenen met Downsyndroom geldt dat het effect van de derde primaire vaccinatie onderzocht wordt. Ook wordt nu in de PRIDE-studie naar het effect van vaccinatie op mensen met Down, onderzoek gedaan naar het effect bij kinderen in deze categorie. En Lize? Lize is blij dat ze weer kan genieten thuis met Ruben en aan de slag kan in de lunchroom waar ze werkt.

Meer informatie

]]>
news-8371 Tue, 01 Mar 2022 08:16:00 +0100 Vooraankondiging subsidieronde technologieën ter ondersteuning van therapieontwikkeling COVID-19 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-subsidieronde-technologieen-ter-ondersteuning-van-therapieontwikkeling-covid-19/ ZonMw is voornemens om een subsidieoproep open te stellen over de ontwikkeling van innovatieve technologieën voor de behandeling van COVID-19. De inzet van deze technologieën is belangrijk voor een sneller herstel na een COVID-19 infectie. Daarnaast is het van belang dat deze technologieën kunnen worden ingezet bij de behandeling van andere infectieziekten als voorbereiding op volgende pandemieën. Lees het nieuwsbericht voor meer informatie. Ontwikkeling van technologieën voor therapieën

Het doel van deze oproep is het stimuleren van (door)ontwikkeling van (sleutel)technologieën voor de ontdekking en ontwikkeling van therapieën voor COVID-19. Voorbeeld hiervan zijn innovatieve platforms die kunnen bijdragen aan een breed spectrum en/of specifieke therapeutica en profylactica, of experimentele in vitro en in vivo modellen voor de validatie en verdere ontwikkeling van nieuwe therapieën. Dit is nodig voor onbeschermde groepen en om snel te anticiperen bij een nieuwe gevaarlijke variant van het virus. Hiernaast draagt het bij aan de voorbereiding op nieuwe infectieziekten, door het verder aanjagen en opschalen van nieuwe veelbelovende ontwikkelingen.

Ruimte voor nieuwe ideeën en onverwachte doorbraken

De oproep biedt de ruimte voor nieuwe ideeën/inzichten en onverwachte doorbraken. Dit betekent dat bij de subsidieaanvraag de basis- en werkingsprincipes van de technologie duidelijk zijn, maar het experimenteel bewijs nog ontbreekt (TRL 1). In het project wordt een proof-of-concept, methode om de praktische haalbaarheid van een technologie te bepalen, ontwikkeld van deze technologie (TRL 3). Deze zogenaamde doorbraakprojecten vormen een basis voor nieuwe onderzoekslijnen en samenwerkingsverbanden in de toekomst.

We verwachten dat enkele van deze experimentele onderzoeken resulteren in baanbrekende ontdekkingen die kunnen leiden tot nieuwe onderzoekslijnen en oplossingsrichtingen met potentieel grote klinische impact. Daarbij accepteren we dat dit voor een deel van de projecten niet zal gelden (“High Risk-High Gain” projecten).

Multidisciplinaire samenwerking

Met deze oproep leggen we een basis voor een multidisciplaire samenwerking tussen medische en technologische experts. Deze dienen in een consortium samen te werken.

Criteria

De algemene ZonMw-criteria vormen de basis voor de criteria voor relevantie en kwaliteit. Deze vindt u in de procedure brochure aanvragers. De oproep specifieke relevantie- en kwaliteitscriteria vindt u in de subsidieoproep. De voorwaarden en criteria die worden opgenomen in de gepubliceerde subsidieoproep zijn leidend. Houd de subsidiekalender in de gaten voor meer informatie over deze subsidieoproep.

Heeft u vragen? Neem dan contact op via covid19@zonmw.nl.

Meer informatie

]]>
news-8354 Mon, 28 Feb 2022 06:00:00 +0100 Nieuwe richtlijn Zorginfecties https://publicaties.zonmw.nl/kwaliteitsverbetering-in-de-vv/nieuwe-richtlijn-zorginfecties-met-implementatiegids-en-hygienekaart/ De nieuwe richtlijn voor het signaleren en voorkomen van zorginfecties omvat álle basismaatregelen voor verpleegkundigen en verzorgenden en kan in alle zorgsettings gebruikt worden. De bijbehorende implementatiegids geeft extra handvatten voor in de praktijk en met de hygiënekaart weten patiënten wat ze zelf kunnen doen om een zorginfectie te voorkomen. Lees over de implementatie en bekijk de tips over richtlijnontwikkeling. news-8351 Tue, 22 Feb 2022 13:20:04 +0100 Antibiotica direct na de geboorte bij baby’s ongunstig voor gezonde darmbacteriën https://www.gezondheidskrant.nl/antibiotica-direct-na-de-geboorte-bij-babys-ongunstig-voor-gezonde-darmbacterien/ De behandeling van pasgeborenen met antibiotica in de eerste week van het leven zorgt voor een daling in gezonde bacteriën die nodig zijn voor onder andere het verteren van melk. Dit blijkt uit recent onderzoek, mede uitgevoerd door kinderarts en hoofdonderzoeker Marlies van Houten van het Spaarne Gasthuis. news-8318 Tue, 15 Feb 2022 14:19:00 +0100 Internationale subsidieronde geopend: wat is de rol van voeding op het immuunsysteem? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/internationale-subsidieronde-geopend-wat-is-de-rol-van-voeding-op-het-immuunsysteem/ Bent u werkzaam als onderzoeker bij een Nederlandse onderzoeksorganisatie? Vanaf vandaag kunt u, samen met internationale partners, een projectvoorstel indienen in de subsidieronde “Nutrition-responsiveness of the immune system: interplay between infectious diseases and diet-related metabolic diseases and the potential for food-based solutions” (NUTRIMMUNE). Daarin staat de rol van voeding, het immuunsysteem en het complexe samenspel tussen infectieziekten en chronische aandoeningen, centraal. De deadline voor het indienen van een projectvoorstel is 21 april 2022. Projectvoorstellen kunnen zich richten op de volgende thema’s:

  • het ontrafelen van de onderliggende werkingsmechanismen van voeding en het immuunsysteem bij infectieziekten en voedingsgerelateerde chronische ziekten
  • innovatie oplossingen: hoe kan voeding worden ingezet om een het immuunsysteem te ondersteunen bij mensen met infectieziekten en chronische aandoeningen

Internationale samenwerking

De internationale subsidieronde NUTRIMMUNE wordt uitgevoerd door het Joint Programming Initiative, Healthy Diet for a Healthy Life (JPI HDHL). De 8 deelnemende landen stellen samen ongeveer 8 miljoen euro beschikbaar. ZonMw legt, in samenwerking met Health~Holland, Topsector Life, Sciences & Health, € 1.750.000,= in voor Nederlandse onderzoeksgroepen.

Deelnemen?

Internationale consortia met minimaal 3 deelnemende landen kunnen projectvoorstellen voor een 3-jarig project indienen. Voor deelname uit Nederland is samenwerking tussen een onderzoeksorganisatie en een bedrijf met winstoogmerk vereist. In de subsidieoproep vindt u meer informatie en de Nederlandse voorwaarden voor deelname.

Meer informatie

 

]]>
news-8291 Tue, 08 Feb 2022 17:27:00 +0100 Kansen voor Academische Werkplaatsen binnen gezonde en groene leefomgeving https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kansen-voor-academische-werkplaatsen-binnen-gezonde-en-groene-leefomgeving/ Academische Werkplaatsen Publieke Gezondheid zouden goed de rol van ‘makelaar’ kunnen vervullen in een regionale kennisinfrastructuur op het thema gezonde en groene leefomgeving. Lees in de verkenning van bureau iresearch welke 4 stappen daarvoor nodig zijn. Dit biedt kansen voor kennisinstellingen en lokale/regionale partijen die zich bezighouden met de gezonde en groene leefomgeving. Academische werkplaats: regionale kennisinfrastructuur

Een Academische Werkplaats Publieke Gezondheid (AWPG) is een kennisinfrastructuur waarin praktijk, onderzoek, beleid en onderwijs samenwerken aan de verbetering van de publieke gezondheidszorg. In deze regionale kennisinfrastructuren werken professionals van GGD'en en gemeenten structureel samen met opleiders en onderzoekers van en universiteit of hogeschool.

Aansluiting op kennisbehoeften

Wij hebben aan iresearch gevraagd de mogelijke rol van AWPG’s in een regionaal verankerde kennisinfrastructuur op het thema gezonde en groene leefomgeving te verkennen. Het is de bedoeling dat binnen die kennisinfrastructuur kennis over de inrichting, beheer en gebruik van een gezonde leefomgeving wordt (door)ontwikkeld en gedeeld in aansluiting op landelijke, regionale en lokale kennisbehoeften. Uiteraard kunnen ook andere partijen een rol spelen in een kennisinfrastructuur op dit thema.

Welke kansen liggen er?

Uit de verkenning komt naar voren dat er voldoende kansen liggen voor een rol voor AWPG’s in deze kennisinfrastructuur:

  • 10 van de 12 AWPG’s richt zich al op het thema gezonde en groene leefomgeving. Vooral 3 ‘koplopers’ hebben hierin een belangrijke rol: de Academische Werkplaats Gezonde Leefomgeving (landelijk, voorheen Academische Werkplaats Milieu en Gezondheid), Cephir (Zuid-Holland) en Limburg. In alle provincies, met uitzondering van Utrecht, is een AWPG werkzaam
  • De lokale/ regionale samenwerkingen van de AWPG’s met beleid, praktijk en onderwijs aan maatschappelijke vraagstukken zijn in het algemeen sterk. Hoewel de bekendheid (vindbaarheid) van de AWPG’s sterker is in het gezondheidsdomein en niet op het ruimtelijk domein. De landelijke verbinding tussen de AWPG’s is de laatste jaren minder geworden. Maar het thema gezonde en groene leefomgeving biedt kansen om die weer te versterken
  • De rol van ‘makelaar’ is de meest passende rol voor de AWPG’s, waarin zij kennisbehoeften ophalen uit de regio, overzicht creëren in aanwezige en ontbrekende kennis, onderzoek kunnen doen hiernaar en partijen aan elkaar verbinden om aan deze vraagstukken te werken

Vier stappen nodig voor kennisgerichte ondersteuning

Wat opvalt is dat er grote verschillen zijn tussen de AWPG’s en dat de capaciteit voor coördinatie en pro-actief werken aan thema’s versterking behoeft. Er zijn 4 stappen nodig om AWPG’s beter toe te rusten om kennisgerichte ondersteuning te kunnen bieden op het thema gezonde en groene leefomgeving:

  • VWS en ZonMw zetten de financiering en inzet op structurele financiering voort – dit is iets wat de AWPG’s deels zelf/onderling kunnen adresseren, maar wat ook vanuit landelijke partijen en programma’s opgepakt zou moeten worden
  • AWPG's en partners verstevigen de kennisinfrastructuur op het thema gezonde groene leefomgeving: elke AWPG kan dit regionaal versterken en een landelijke onderlinge samenwerking is wenselijk
  • AWPG's zorgen voor de domeinoverstijgende samenstelling van AWPG’s door met name ruimtelijke disciplines toe te voegen
  • AWPG’s en overkoepelend VWS, ZonMw en het ‘kennisveld’ rond leefomgeving stimuleren AWPG’s om te werken via (nog op te stellen) kennisagenda’s

Wilt u aan de slag met deze stappen? Lees de samenvatting of vraag het rapport op via mailadres glo@zonmw.nl.

Programma Gezonde en Groene Leefomgeving

Een gezonde en groene leefomgeving is belangrijk voor een vitale samenleving. Een gezonde en leefbare omgeving draagt bij aan het bevorderen en beschermen van het fysiek, mentaal en sociaal welbevinden van mensen. In opdracht van de ministeries van VWS en LNV bereiden we samen met het RIVM het Programma Gezonde en Groene Leefomgeving voor met als doel om gezondheid meer integraal mee te nemen in het beleid rond de fysieke leefomgeving, door domeinoverstijgend te werken. Dit programma past bij het ZonMw-brede onderwerp Gezonde Leefomgeving.

Meer informatie

 

 

]]>
news-8284 Wed, 02 Feb 2022 15:24:39 +0100 Kunnen we coronabesmettingen in de horeca voorkomen? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kunnen-we-coronabesmettingen-in-de-horeca-voorkomen/ Restaurants zijn tijdens meerdere lockdowns gedeeltelijk of volledig gesloten geweest. Maar wat zijn nu feitelijk risico’s op besmetting? De studie SamenSlimOpen onderzoekt dit. In een webinar, georganiseerd door VWS, presenteerde de projectleider de resultaten. Lees hier meer over het webinar. ZonMw heeft de ‘SamenSlimOpen’-studie gefinancierd waarvan maandag 31 januari in een webinar van VWS resultaten en een online tool werden gepreseneerd door projectleider Dr. Quirine ten Bosch, assistent professor van de Wageningen University & Research. Deze studie geeft inzicht in besmetting in binnenruimtes en het effect van maatregelen op verspreiding van het virus en de naleving hierop. Met de online tool die de onderzoekers van Wageningen University ontwikkeld hebben, kun je gedrag, omgeving en het virus voor iemands specifieke binnenruimte, in dit geval vooral restaurants, samenbrengen en krijg je inzicht in de risico’s wanneer een besmette klant de binennruimte bezoekt.

Waarom is onderzoek naar verspreiding in binnenruimtes belangrijk?

De meeste maatregelen zijn gericht op verspreiding van het coronavirus in binnenruimtes. Door kennis over verspreiding zo groot mogelijk te maken en ervoor te zorgen dat je opties op maat kunt genereren in die binnenruimtes, is er meer mogelijk en kan de samenleving slimmer open. Het onderzoek ‘SamenSlimOpen’ en de hierbij ontwikkelde online tool geven inzicht in welke scenario’s er zijn tussen het volledig open laten gaan en sluiten van horecagelegenheden.

Is het reproductiegetal een goede graadmeter voor besmettingen?

Het reproductiegetal dat Jaap Van Dissel van het RiVM noemt geeft weer hoeveel nieuwe infecties ontstaan door een enkel geinfecteerd individu. Maar in binnenruimtes geldt ook dat het aantal mogelijke besmettingen van deze ene persoon ook afhangt van maatregelen en de naleving hiervan, het houden van afstand en de variant van het COVID-19 virus. De ‘SamenSlimOpen’ studie concludeert verder dat de nabijheid van contact uitmaakt in verspreiding in de binnenruimte. Binnen de anderhalve meter neemt het risico toe. Ook maakt de duur van contact met een besmette persoon de kans op besmetting groter. Tevens is het van belang hoelang een besmet persoon verblijft in een binnenruimte. Dit laatste in verband met opstapeling van aerosolen (besmette stof- of ademdeeltjes) in de lucht.

Hoe werkt de online tool voor restaurants?

De studie introduceert het ‘SamenSlimOpen’-model. Als restauranthouder kun je als eerste stap je binnenruimte weergeven in een eenvoudig grafisch model. Vervolgens geef je de activiteiten en het gendrag van personeel en bezoekers weer. Wat zijn looproutes? Hoe lang blijven bezoekers gemiddeld? Hoeveel shifts zijn er op een avond? Waar is het toilet? Hoe is de ventilatie? In hoeverre worden maatregelen als afstand houden gemiddeld genomen nageleefd? Waar komen mensen binnen? Tenslotte geeft de inzicht in verspreiding van het virus in de eigen binnenruimte.

Meer informatie

]]>
news-8247 Mon, 31 Jan 2022 10:56:00 +0100 4 februari: Wereldkankerdag https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/4-februari-wereldkankerdag/ Ieder jaar wordt op 4 februari wereldwijd stilgestaan bij de impact van kanker, een ziekte waar 1 op de 3 Nederlanders op een zeker moment mee te maken krijgt. De ziekte verandert niet alleen het leven van de patiënt, maar heeft ook invloed op dat van diens partner, familie, collega's en vrienden ... Kortom, kanker raakt iedereen. Kanker zet je wereld op z'n kop. Als je zelf ziek bent, maar ook als iemand om wie je geeft ziek is of aan kanker is overleden. Vaak hebben mensen die van kanker zijn genezen nog lange tijd - soms zelfs hun leven lang - last van de gevolgen van de ziekte en de behandeling. Op Wereldkankerdag (4 februari) staan we daar wereldwijd bij stil.

In Nederland spannen vele organisaties zich in om kanker te voorkomen, tijdig op te sporen en te behandelen. Andere organisaties bieden een luisterend oor en ondersteuning bij het omgaan met wat er allemaal op je afkomt. In alle fasen van het ziekteproces, maar óók tot ver na afloop daarvan.  

Wij financieren verschillende soorten onderzoek naar kanker. Wat zijn de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van preventie, opsporing en behandeling? En wat kunnen zorgprofessionals, patiënten en hun naasten doen om de kwaliteit van leven te verbeteren? Bekijk de pagina waarop we een aantal onderzoeken uitlichten.

► Bekijk de pagina

]]>
news-8265 Wed, 26 Jan 2022 16:07:36 +0100 Subsidiemogelijkheden voor verankering van sekse en gender in onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidiemogelijkheden-voor-verankering-van-sekse-en-gender-in-onderzoek/ De subsidieoproep ‘Verankering van sekse en gender in onderzoek’ staat open voor onderzoekers binnen de publieke gezondheid, de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en het (bio)medische domein. Onderzoekers worden uitgenodigd om aan de slag te gaan met het sekse- en gendersensitief maken van de onderzoekspraktijk binnen hun domein. Tot 23 juni 2022 kan per domein € 150.000,- worden aangevraagd. Deze subsidieoproep past bij de nieuwe Taakopdracht Gender en Gezondheid die ZonMw in opdracht van VWS uitvoert. Hoe maak je een onderzoekspraktijk sekse en gendersensitief?

Er zijn verschillende methodieken en instrumenten beschikbaar om onderzoek sekse- en gendersensitief te maken. Onderzoekers worden in deze oproep uitgenodigd om deze methodieken en instrumenten structureel toe te passen in één de domeinen: publieke gezondheid, GGZ of het (bio)medische domein.

Wat is het belang van deze subsidieoproep?

De integratie van een sekse- en gendersensitieve aanpak in gezondheidsonderzoek voegt waarde toe aan onderzoek en vergroot de maatschappelijke relevantie ervan. De bundeling van kennis en expertise op dit onderwerp zorgt voor het ontstaan van een duurzame ondersteuningsinfrastructuur in de onderzoekspraktijk.

Deadline en financiering

Tot 23 juni 2022 kan per domein €150.000,- worden aangevraagd.

Taakopdracht Gender en Gezondheid

De oproep past bij de nieuwe Taakopdracht Gender en Gezondheid, waarvoor ZonMw van het ministerie van VWS €3 miljoen voor heeft ontvangen. Het doel van deze taakopdracht is de integratie van sekse en gender in onderzoek en onderzoeksprogrammering. ZonMw zal zich inzetten om sekse en gender beter toe te passen in de lopende programma’s en procedures binnen de eigen organisatie. De komende anderhalf jaar zullen dan ook verschillende subsidierondes in uiteenlopende ZonMw-programma’s opengaan, gericht op sekse en gender in onderzoek.

Bijeenkomst 8 maart 2022

Op dinsdagmiddag 8 maart 2022 om 13.30 tot 17.00 uur is een online bijeenkomst over de oproep en de nieuwe Taakopdracht Gender en Gezondheid. Tijdens deze bijeenkomst krijgt u meer informatie over de subsidieoproep en de taakopdracht Gender en Gezondheid. Ook kunt u uw vragen stellen. U kunt zich aanmelden voor de online bijeenkomst door een het online formulier in te vullen.

Aanvraag indienen

Geïnteresseerd in de oproep? Lees dan de volledige subsidieoproep en dien voor 23 juni 2022, 14.00 uur uw aanvraag in.

Meer informatie

•    Ga naar de subsidieoproep
•    Informatie over de bijeenkomst verankering sekse en gender in onderzoek op 8 maart 2022
•    Plan van aanpak taakopdracht Gender en Gezondheid
•    Thema Gender bij ZonMw

 

]]>
news-8259 Tue, 25 Jan 2022 15:05:56 +0100 Alternatief middel tegen soa gonorroe gevonden https://zorgkrant.nl/anders/14902-alternatief-middel-tegen-soa-gonorroe-gevonden Dat is belangrijk nieuws, aangezien de gonorroe-bacterie resistent dreigt te worden tegen bestaande antibiotica. news-8241 Thu, 20 Jan 2022 16:36:01 +0100 Met welk vaccin kun je het beste boosten? NEJM publiceert resultaten SWITCH-studie https://www.zonmw.nl/nl/over-zonmw/coronavirus/programmas/project-detail/covid-19-programma/switching-of-covid-19-vaccines-a-solution-for-the-problems-a-multicentre-randomised-single-blind/ Welk vaccin is het meest effectief wanneer de eerste vaccinatie bestond uit het Janssen vaccin? Vier academische ziekenhuizen onderzochten met financiering van ons hoe het combineren van COVID-19 vaccinaties de vaccinatiecampagnes konden versnellen. The New England Journal of Medicine publiceerde hier onlangs resultaten over. Lees meer over deze resultaten op de projectpagina. news-8233 Wed, 19 Jan 2022 14:52:27 +0100 Congres Goed Gebruik Geneesmiddelen 2022: ’10 jaar onderweg!’ https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/congres-goed-gebruik-geneesmiddelen-2022-10-jaar-onderweg-1/ Op donderdag 31 maart 2022 vindt het congres Goed Gebruik Geneesmiddelen plaats op een nieuwe locatie: 1931 Congrescentrum ‘s-Hertogenbosch. Het jaarlijkse GGG-congres besteedt aandacht aan de actualiteit rondom gepast gebruik van geneesmiddelen. Het congres heeft tot doel het halen, brengen en delen van kennis en het opdoen van inspiratie vanuit een veelheid aan aspecten rondom (onderzoek naar) geneesmiddelen. Omdat het GGG-programma 10 jaar bestaat zullen we daar tijdens dit congres ook veel aandacht aan besteden. Meer dan ooit komen opbrengsten en impact vanuit lopende en afgeronde onderzoeksprojecten aan de orde. Dit doen we graag samen met u, als afgevaardigden vanuit het gehele geneesmiddelenveld met wie wij met trots de afgelopen 10 jaar hebben samengewerkt.

Een gevarieerd programma met nadruk op het jubileum

Plenair en in de subsessies komen relevante vragen aan bod als: op welke wijze kunnen geneesmiddelen optimaal worden ingezet? Waar liggen kansen op samenwerking? Waar zijn mogelijkheden voor een geïntegreerde aanpak? En op welke wijze kunnen we ontwikkelingen stimuleren? We besteden plenair aandacht aan actuele ontwikkelingen, zoals het initiatief Future Affordable and Sustainable Therapies (FAST).

Subsessie rondes met keuze uit 14 sessies

Het programma is gevarieerd en belicht zoals altijd de resultaten van GGG-projecten en andere innovatieve onderzoeksprojecten. De onderwerpen variëren van verstandig voorschrijven van opioïden, personalised medicine, geneesmiddelen tijdens de zwangerschap, rediscovery, technologie in de zorg, antibiotica, afbouwstrategieën, samenwerkingen met de patiënt en duurzaam gebruik van geneesmiddelen. In iedere subsessie kan worden bijgedragen aan een discussie of via een andere vorm van interactiviteit.

Lunchprogramma met netwerkactiviteiten

Tijdens de lunch is er uitgebreid de tijd om na te praten over de ochtend, te netwerken en bekenden te ontmoeten. De Foyer van de locatie 1931 ligt als centraal plein tussen de verschillende zalen. Dit plein nodigt hierdoor uit de pauze niet alleen te gebruiken om de lunch te nuttigen, maar ook om  deze te gebruiken voor het testen van uw kennis, het halen van kennis, kennismaken en meediscussiëren over de impact van projecten.

Uitgaan van fysiek congres

U bent van harte welkom tijdens deze congresdag. Wij hopen natuurlijk het GGG-congres 2022 live te kunnen organiseren. Mocht dit vanwege de coronamaatregelen onverhoopt niet zo zijn, dan laten we dit tijdig weten en schakelen we over op een online versie.

Het GGG-congres is interessant voor het gehele werkveld rondom geneesmiddelen

Het jaarlijkse GGG-congres besteedt aandacht aan de actualiteit rondom gepast gebruik van geneesmiddelen. Het congres heeft tot doel het halen, brengen en delen van kennis en het opdoen van inspiratie vanuit een veelheid aan aspecten rondom (onderzoek naar) geneesmiddelen.

De aanmelding is geopend

U bent van harte welkom tijdens deze congresdag.
Meld u aan, laat u inspireren en blijf op de hoogte van de ontwikkelingen binnen het veld van geneesmiddelen.
 

   ► Bekijk de publicatie met het volledige congresprogramma

   ► Direct naar de aanmeldpagina

 

 

]]>
news-8226 Tue, 18 Jan 2022 12:03:53 +0100 Vooraankondiging internationale subsidieoproep JPI HDHL: De rol van voeding en het immuunsysteem bij infectieziekten en voedings-gerelateerde chronische ziekten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-internationale-subsidieoproep-jpi-hdhl-de-rol-van-voeding-en-het-immuunsysteem-bij/ Bent u een onderzoeker werkzaam in Nederland met expertise op het gebied van immunologie, voedingswetenschappen, gezondheid en ziekte? U kunt vanaf 15 februari 2022, samen met internationale partners, een projectvoorstel indienen in de internationale subsidieronde “Nutrition-responsiveness of the immune system: interplay between infectious diseases and diet-related metabolic diseases and the potential for food-based solutions (NUTRIMMUNE)” van het JPI HDHL. De COVID-19 pandemie heeft laten zien dat infectieziekten en chronische aandoening invloed op elkaar hebben. Zo blijkt bijvoorbeeld dat mensen met ernstig overgewicht vaak een minder gunstig verloop en herstel hebben van COVID-19. Hoe het samenspel van infectieziekten en chronische aandoening precies zit en wat de rol van voeding hierin is, is nog onduidelijk.

Deze nieuwe subsidieoproep van het Joint Programming Initiative, Healthy Diet for a Healthy Life (JPI HDHL) richt zich op de rol van voeding, het immuunsysteem en het complexe samenspel tussen infectieziekten en chronische aandoeningen. Projectvoorstellen kunnen zich richten op het ontrafelen van de werkingsmechanismen en bijvoorbeeld onderzoek doen naar de verschillen in vatbaarheid en ernst van infectieziekten bij mensen die kampen met obesitas of diabetes type 2. Ook kunnen projecten zich richten op het ontwikkelen van innovatie oplossingen en producten: hoe kan voeding worden ingezet om het immuunsysteem te ondersteunen bij mensen met infectieziekten en chronische aandoeningen?

Geplande tijdschema en voorwaarden

Alleen transnationale consortia worden gefinancierd (minimaal 3 partners uit de verschillende deelnemende landen). De subsidieoproep gaat naar verwachting open op 15 februari 2022. Uitgewerkte voorstellen kunnen ingediend worden tot 21 april 2022.

Internationale samenwerking

De internationale subsidieronde NUTRIMMUNE wordt uitgevoerd door het JPI HDHL. Acht landen hebben de intentie uitgesproken om deze subsidieronde uit te voeren, waaronder Nederland.

Nederlandse deelname

Nederland is een van de deelnemende landen. Binnen Nederland werken ZonMw en Health~Holland samen aan deze oproep die onderdeel is van het deelprogramma COVID-19 behandeling.

Meer informatie

]]>
news-8224 Tue, 18 Jan 2022 09:29:42 +0100 Topsectoren formuleren roadmap Voeding, Gezondheid en Leefomgeving https://www.foodholland.nl/nieuws/bericht.php?id=236967 Het ministerie van VWS heeft voor het maatschappelijke thema Gezondheid & Zorg 5 missies opgesteld. In 2040 moeten alle Nederlanders tenminste 5 jaar langer in goede gezondheid leven. De gezondheidsverschillen tussen de laagste en de hoogste sociaal-economische groepen moet met 30% zijn afgenomen. Goede voeding speelt daarin een essentiële rol. De Topsectoren Tuinbouw & Uitgangsmaterialen, Agri & Food en Life Sciences & Health willen daarmee aan de slag. news-8222 Mon, 17 Jan 2022 11:14:33 +0100 Astma of COPD patiënten minder vaak naar de huisarts https://zorgkrant.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=14730:astma-of-copd-patienten-minder-vaak-naar-de-huisarts&catid=24:chronisch-zieken Patiënten van astma- of COPD-gerelateerde klachten gaan sinds de start van de coronapandemie minder vaak naar de huisarts. Patiënten die wel contact zoeken met de huisarts worden vaker telefonisch geholpen. Dit blijkt uit onderzoek van het Nivel, in samenwerking met het UMC Groningen, Radboudumc en Maastricht UMC+. In de Zorgkrant verscheen een artikel over de resultaten van dit onderzoek. Lees hier het artikel. news-8194 Tue, 11 Jan 2022 16:22:58 +0100 Hoe belangrijk is een gezonde leefstijl in de strijd tegen corona? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/hoe-belangrijk-is-een-gezonde-leefstijl-in-de-strijd-tegen-corona-1/ Er komt steeds meer aandacht voor het belang van een gezonde leefstijl in relatie tot COVID-19. Zo blijkt overgewicht een rol te spelen in het beloop van COVID-19. Wij hebben het Lifestyle4Health platform verzocht om met een aantal partners een kennisinventarisatie te verrichten in het kader van ons COVID-19 programma. Lifestyle4Health is een nationaal platform van het Nederlands Innovatiecentrum voor Leefstijlgeneeskunde. De inventarisatie, uitgevoerd door TNO, LUMC en RadboudUMC met input van diverse nationale experts, biedt een overzicht van de reeds beschikbare wetenschappelijke kennis over de invloed van leefstijlfactoren op vatbaarheid, ziektebeloop en herstel van COVID-19.

Beïnvloed een gezonde leefstijl het beloop van COVID-19?

Door diverse nationale en internationale onderzoeksresultaten te verzamelen, is gebleken dat er aanwijzingen zijn dat verschillende leefstijlfactoren het beloop en het herstel van COVID-19 beïnvloeden. Zo lijkt roken een negatief effect te hebben op het ziektebeloop en herstel van COVID-19. Bewegen heeft een positief effect op het ziektebeloop en herstel van acuut COVID-19. Tegelijkertijd laat het huidige bewijs zien dat oefentherapie nadelig kan zijn voor het herstel bij Long-COVID. Er is nog onvoldoende wetenschappelijke bewijs over de invloed van de leefstijlfactoren voeding, alcohol, slaap en stress/ontspanning op het ziektebeloop en herstel van COVID-19. Wel is bekend dat deze leefstijlfactoren effect hebben op het functioneren van het immuunsysteem.

Naast het literatuuronderzoek zijn diverse experts geraadpleegd. Zij waren het erover eens dat een ongezondere leefstijl invloed heeft op de ernst van COVID-19. Voeding wordt door de experts als belangrijkste leefstijldeterminant genoemd in preventie, behandeling en herstel bij acute corona infectie. Verder benadrukken experts dat het belangrijk is om de verschillende leefstijlfactoren in samenhang te zien.

In hoeverre beschermen supplementen tegen COVID-19 -virus?

Als verdieping op bovenstaande kennisinventarisatie, hebben wij op verzoek van het ministerie van VWS, ruimte gemaakt voor onderzoek naar mogelijke (preventieve) behandelingen met vitamines en/of supplementen. We hebben het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM) gevraagd een inventarisatie uit te voeren naar de mogelijke inzet van supplementen bij de behandeling en preventie van COVID-19. De focus ligt hierbij op 9 supplementen: vitamine D, vitamine C, zink, quercetine, resveratrol, omega 3-vetzuren, vitamine K, selenium en probiotica. Voor de meeste supplementen geldt dat aanwijzingen voor positieve effecten beperkt zijn. Bewijs dat extra supplementen (ernstige) COVID-19 kunnen voorkómen ontbreekt dan ook. Een gezonde levensstijl met aandacht voor voldoende vitaminen en mineralen is per definitie verstandig ter voorkoming van (ernstige) COVID-19. Daarbij geldt voor een deel van de supplementen (bijvoorbeeld vitamine D) dat er al suppletie-adviezen zijn voor risicogroepen. Aanvullend onderzoek wordt niet noodzakelijk gevonden op dit moment.

Vervolgonderzoek leefstijl & COVID-19

Onderzoek naar de precieze rol van leefstijl op het beloop en herstel van COVID-19 is nog schaars. Wel is bekend dat leefstijl een belangrijke factor is voor het immuunsysteem: een gezonde leefstijl kan de weerstand verhogen, terwijl een ongezonde leefstijl de weerstand kan verminderen. Bovendien blijkt het beloop van COVID-19 minder gunstig te zijn bij mensen met overgewicht en/of chronische aandoeningen.

De COVID-19 pandemie onderstreept het belang van leefstijl en de inzet op dit thema. Meer kennis over de complexe relatie tussen leefstijlfactoren, het immuunsysteem en de relatie met gezondheid en ziekte is van belang. Vanuit het COVID-19 programma zal begin 2022 zowel nationaal als internationaal onderzoek worden geïnitieerd. Internationaal wordt ingezet op fundamenteel onderzoek om de werkingsmechanismen tussen leefstijlfactoren (specifiek voeding), het immuunsysteem en infectieziekten zoals COVID-19 beter te begrijpen. Nationaal wordt ingezet op toegepast onderzoek om leefstijl in te zetten in het ondersteunen en het bevorderen van sneller herstel van patiënten met COVID-19.

Meer informatie

 

]]>
news-8190 Tue, 11 Jan 2022 13:52:01 +0100 DNA-onderzoek linkt wereldwijde toename van auto-immuunziektes aan westers dieet https://www.demorgen.be/nieuws/dna-onderzoek-linkt-wereldwijde-toename-van-auto-immuunziektes-aan-westers-dieet~b1f6e0cf/ Wereldwijd lijden steeds meer mensen aan auto-immuunziektes. Nieuw DNA-onderzoek wijst het westerse dieet aan als de schuldige. news-7902 Mon, 10 Jan 2022 15:00:00 +0100 Sneller en slimmer met CHIM-studies https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/sneller-en-slimmer-met-chim-studies/ Bij CHIM-studies (Controlled Human Infection Model) worden proefpersonen volgens een protocol opzettelijk geïnfecteerd met een ziekteverwekker. Onderzoekers bestuderen het immuunsysteem of de werking van een mogelijke therapie. Waarom zijn CHIM-studies zo interessant?

Welke eigenschappen heeft het immuunsysteem vóórdat een patiënt wordt geïnfecteerd en wat verandert er in de incubatietijd? Dat kan per patiënt verschillen. Informatie daarover is onmogelijk te achterhalen bij onderzoek naar zieke patiënten. Ook weet niemand exact wanneer patiënten zijn geïnfecteerd, en in welke dosis de ziekteverwekker heeft weten door te dringen. Daarom zijn CHIM-studies interessant. Proefpersonen worden opzettelijk blootgesteld aan bijvoorbeeld een bacterie, een virus of een parasiet. Meestal in een lage dosering of een verzwakte vorm. Worden deelnemers toch ziek, dan is er een werkzame therapie.

Snel en slim

CHIM-studies winnen aan populariteit. Meta Roestenberg is hoogleraar Humane modellen voor Vaccinontwikkeling bij het LUMC. ‘Ook voor de farmaceut zijn deze studies interessant’, zegt ze. ‘Je geeft iemand een mogelijk werkzaam vaccin of beschermend medicijn (een profylaxe) en checkt het effect na opzettelijke blootstelling aan de ziekteverwekker. Als het middel uiteindelijk onvoldoende blijkt te werken, hoef je geen dure tijdrovende fase 3 studie meer te doen, waarinhet vaccin of werkend medicijn bij duizenden patiënten wordt onderzocht. CHIM is géén vervanging van deze grote studies naar de werkzaamheid. Wel is het een tool om het sneller en slimmer te doen.’

CHIM-studies naar kinkhoest en het RS-virus

Immunoloog Dimitri Diavatopoulos (Radboud UMC) onderzoekt kinkhoest. ‘Zuigelingen worden al decennialang gevaccineerd tegen deze bacteriële infectie’, zegt hij. ‘Desondanks duikt de ziekte steeds vaker weer op, omdat het vaccin wel de symptomen bestrijdt, maar minder goed voorkomt dat je besmet wordt. We zoeken een nieuw vaccin dat helpt om de bacterie te bestrijden. Als dat lukt, zullen er hopelijk geen kinkhoestbesmettingen meer zijn.’ Voor het onderzoek gebruikt hij een CHIM; volwassen proefpersonen krijgen de kinkhoestbacterie toegediend via het neusslijmvlies. Diavatopoulos: ‘Uit ethische overwegingen kun je zo’n studie niet bij kinderen doen. CHIM heeft dus ook beperkingen. Het is een fit-for-purpose-model.’

Hoogleraar Infectieziekten Louis Bont (UMC Utrecht) heeft een mogelijk medicijn ontwikkeld tegen het RS-virus. Dit is een verkoudheidsvirus waaraan wereldwijd jaarlijks zo’n tweehonderdduizend baby’s overlijden. Binnenkort start er een CHIM-studie waarvoor deelnemers niet opgenomen worden, maar in thuisquarantaine gaan. ‘Dat is voor hen comfortabel’, zegt hij, ‘en het bespaart ons veel kosten.’

Ethische kaders van de WHO

Onderzoek waarbij je gezonde mensen infecteert, is controversieel en de geschiedenis is beladen; in de eerste helft van de vorige eeuw werden mensen in gevangenissen en concentratiekampen opzettelijk besmet. Meta Roestenberg: ‘Tegenwoordig is er veel aandacht voor de ethische kaders van CHIM-studies. De WHO (World Health Organisation) stelt bijvoorbeeld een richtlijn op voor vragen als: Hoe weeg je risico’s af tegen het belang van het onderzoek? Soms is dat duidelijk: niemand zal een CHIM met HIV starten. Maar er zijn ook modellen waarbij afwegingen complex zijn of waarbij lokale maatschappelijke invloeden een rol spelen.’

Is er een rol voor CHIM-studies in onderzoek naar SARS-CoV-2?

Voorbeeld van een model waarbij lokale maatschappelijke invloeden een rol spelen, is het CHIM-model voor SARS-CoV-2. De Verenigde Staten doet deze CHIM-studies niet, het Verenigd Koninkrijk wel. In opdracht van het ministerie van VWS heeft ZonMw een commissie van experts aangesteld die voor Nederland nut en noodzaak van CHIM-studies naar SARS-CoV-2 heeft beoordeeld. Meta Roestenberg was aanvrager van het onderzoek en Dimitri Diavatopoulos en Louis Bont waren leden van de commissie evenals kinderarts Else Bijker van University of Oxford. De rapportage is in september 2021 aan het ministerie van VWS aangeboden.

Wait, debate and prepare now-beleid

Op basis van het rapport van de commissieleden heeft ZonMw een wait, debate and prepare now-beleid geadviseerd. ‘Ook jonge gezonde mensen kunnen van het virus ernstig ziek worden of Long COVID ontwikkelen. Er is geen werkzame therapie, dus geen honderd procent afdoend medicijn', zegt Else Bijker. Als je het goed voorbereidt, kun je snel van start zodra er voldoende noodzaak is.’

'Is er brand- of blusschade?'

‘Soms is een CHIM de enige mogelijkheid om oorzaak en gevolg te onderscheiden', zegt Louis Bont. 'Worden we bijvoorbeeld ziek van SARS-CoV-2 of van de afweerreactie? Kortom: is er brand- of blusschade?’ Hij betwijfelt of er in een situatie van weinig besmettingen een CHIM tegen SARS-CoV-2 gestart moet worden. Indien er veel besmettingen zijn, zoals momenteel het geval is, kan hierin een andere afweging worden gemaakt.

‘Een CHIM kan leiden tot onverwachte bevindingen’

Dimitri Diavatopoulos zou een studie naar Sars-CoV-2 toejuichen. ‘Een CHIM kan leiden tot onverwachte bevindingen’, zegt hij. ‘In de CHIM voor kinkhoest ontdekten wij dat proefpersonen met antistoffen in hun neuslijmvlies géén antistoffen hadden aangemaakt in het bloed. Zij waren ook niet besmet geraakt na blootstelling aan de bacterie; op geen enkel controlemoment troffen we bij hen de bacterie aan. Bij proefpersonen zonder antistoffen in het slijmvlies vonden we wél antistoffen in het bloed. Ook troffen wij tijdens controles bij hen de bacterie aan in het neusslijmvlies. We zijn van plan om binnenkort zo’n zelfde CHIM te starten naar pneumokokken, een bacterie die longontsteking kan veroorzaken. De rol van het slijmvlies is heel interessant.’

'Dit zijn complexe studies, wij hebben de expertise'

Meta Roestenberg is ook voorstander van CHIM-onderzoek naar SARS-CoV-2 in Nederland. ‘Er kan een variant opduiken die ongevoelig is voor de bestaande vaccins’, zei ze ten tijde van haar interview. ‘Dan is het goed dat er een draaiboek is.’ Zij vindt Nederland – samen met een aantal andere landen – bij uitstek geschikt voor CHIM-studies. ‘Onze ethische commissies en de regelgevende instanties zijn sterk, en onze labs voldoen aan de hoogste veiligheids- en kwaliteitseisen. Dit zijn complexe studies, wij hebben de expertise. Kweek maar eens een potje virussen. Dat is zo eenvoudig nog niet.’

> Bekijk het adviesrapport

COVID-19 programma

Samen met opdrachtgevers, beleidsmakers, onderzoekers, patiënten, praktijkprofessionals, dataprofessionals en internationale partners werkt ZonMw aan mogelijkheden om nu en in de toekomst met onderzoek en kennis bij te dragen aan oplossingen in de strijd tegen het coronavirus en COVID-19 en de effecten daarvan op de maatschappij. Het adviesrapport is hier onderdeel van.

Tekst: Riëtte Duynstee
Eindredactie: ZonMw

]]>
news-8168 Tue, 04 Jan 2022 12:26:57 +0100 Onderzoek: voorbereid op het RS-virus de winter in https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/onderzoek-voorbereid-op-het-rs-virus-de-winter-in/ Het respiratoir syncytieel virus (RSV) is een belangrijke oorzaak van lagere luchtweginfecties bij jonge kinderen over de hele wereld. Het is ook een van de meest voorkomende oorzaken van ziekenhuisopnames bij kinderen tijdens het winterseizoen. De opleving en circulatie van RSV

In Nederland komen jaarlijks RSV-epidemieën voor in de winter, met een piek in de periode van november t/m januari. In de winter van 2020/2021 waren RSV en andere virale infectieuze luchtwegaandoeningen vrijwel afwezig. Dit kwam door de volksgezondheidsmaatregelen om de COVID-19 pandemie onder controle te krijgen. Maar sinds begin juni 2021 begon RSV te circuleren in de regio Rotterdam en verspreidde het zich daarna snel naar de rest van Nederland. Met als gevolg grote capaciteitsproblemen op ziekenhuisafdelingen en pediatrische intensive care units (PICU’s).

Zomerse uitbraak in kaart brengen

Een uniek consortium bestaande uit:
•    hoofden van alle academische kindercentra,
•    de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde,
•    het RIVM,
•    en de Public Health School of Yale,
richt zich op onderzoek rond de zomerse RSV uitbraak om zich te kunnen voorbereiden op de komende winterse RSV-epidemie. Sinds juni 2021 worden gegevens verzameld over wekelijkse RSV-gerelateerde ziekenhuisopnames bij kinderen jonger dan 2 jaar in deelnemende ziekenhuizen in Nederland.

Een nieuwe uitbraak inschatten

Door de start van dit project krijgt het consortium met de gegevens meer inzicht in de RSV-uitbraak die zich in de zomer van 2021 manifesteerde en kan de omvang van nieuwe RSV-epidemieën in de winter worden ingeschat. De gegevens zijn van groot belang om de capaciteit op pediatrische afdelingen en PICU’s op nationaal niveau te beheren en het gebruik van middelen te optimaliseren. Daarnaast kunnen de resultaten van dit onderzoek bijdragen aan de RSV-preventie strategie in Nederland.

Meer informatie

•    over het onderzoek: Clinical and sero-epidemiological analysis of the Dutch RSV summer epidemic to prepare for next winter
•    over onderzoek naar Infectieziektebestrijding
•    over Gezondheidsbescherming

]]>
news-8165 Mon, 03 Jan 2022 09:21:24 +0100 Lees de blog 'Onderzoek naar veranderingen in zorggebruik tijdens COVID19: reden tot extra zorg(en)?' https://www.zonmw.nl/nl/over-zonmw/coronavirus/onderzoek-naar-corona-en-covid-19/uitgestelde-zorg/blogs/onderzoek-naar-veranderingen-in-zorggebruik-tijdens-covid19-reden-tot-extra-zorgen/ De COVID-19-pandemie en tijdelijke maatregelen als een lockdown hebben impact op de non-COVID-zorg: bepaalde patiëntgroepen mijden zorg. Evelien de Schepper en Silvan Licher van het Erasmus MC onderzoeken in de studie ‘zorggebruik in de eerstelijnszorg tijdens de coronapandemie’ de verandering in zorggebruik en zorgmijding in de huisartsenpraktijk. In dit blog vertellen zij over dit bijzondere onderzoek en delen zij hun bevindingen. news-8094 Wed, 22 Dec 2021 01:41:00 +0100 Meer onderzoek en aandacht nodig naar oorzaken en behandeling van vermoeidheid https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/meer-onderzoek-en-aandacht-nodig-naar-oorzaken-en-behandeling-van-vermoeidheid/ Er moet meer gebeuren om (ernstige) vermoeidheidsklachten aan te pakken. Dat blijkt uit een kennissynthese die is uitgevoerd door de Maastricht University, in opdracht van de Samenwerkende Gezondheidsfondsen (SGF) en ZonMw. Naar schatting kampen miljoenen Nederlanders in meerdere of mindere mate met vermoeidheid. Tot nu toe is er geen effectieve behandeling voorhanden. Wat is er aan de hand?

Ongeveer 9 miljoen mensen in Nederland hebben één of meer chronische ziekten. Een deel van deze groep krijgt (in meerdere of mindere mate) te maken met vermoeidheidsklachten. Deze klachten hebben niet alleen invloed op de individuele levens van mensen, maar ook op de maatschappij als geheel. Vermoeidheid is bijvoorbeeld de oorzaak van een hoger ziekteverzuim en een grotere zorgvraag.

Kennis bundelen

Ondanks dat het veel mensen treft is er nog veel onduidelijk over vermoeidheid. Zo weten we nog niet wat de klachten veroorzaakt of hoe ze het best behandeld kunnen worden. Daarom hebben de SGF en ZonMw besloten om alle beschikbare kennis over vermoeidheid bij elkaar te laten brengen in een kennissynthese. Onderzoekers Martijn Spruit en Annemie Schols van de Maastricht University kregen opdracht om de kennissynthese uit te voeren.

In deze animatievideo delen we de belangrijkste conclusies van de kennissynthese.

]]>