ZonMw tijdlijn Gezondheidsbescherming https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Gezondheidsbescherming nl-nl Thu, 22 Oct 2020 19:28:25 +0200 Thu, 22 Oct 2020 19:28:25 +0200 TYPO3 news-6378 Mon, 19 Oct 2020 13:33:17 +0200 ‘Door corona is antibioticagebruik onnodig gestegen’ https://www.voxweb.nl/nieuws/libanese-infectioloog-krijgt-eredoctoraat-door-corona-is-antibioticagebruik-onnodig-gestegen De Libanese infectioloog en hoogleraar Souha Kanj bracht als een van de eersten de antibioticaresistentie in kaart voor de Arabische wereld. Ze is internationaal vermaard in haar vakgebied en kreeg vorige week een eredoctoraat aan de Radboud Universiteit. Na een carrière in de VS, werkt ze in Libanon. Ze vindt het zorgwekkend dat het antibioticagebruik tijdens de COVID-19 pandemie onnodig is gestegen. In dit interview vertelt ze hier meer over. news-6356 Wed, 14 Oct 2020 17:41:14 +0200 Oproep aan alle deelnemers van het PLEASE onderzoek (behandeling van chronische lymeziekte) https://lymeonderzoek.nl/oproep-aan-deelnemers-please/ Tussen 2010 en 2013 hebben 280 mensen met chronische Lymeklachten deelgenomen aan het PLEASE onderzoek van het Radboudumc. In 2020 is het vervolgonderzoek PLEASE5+ gestart, waarvoor al deze deelnemers opnieuw uitgenodigd worden. Met veel van deze deelnemers is inmiddels contact geweest. Een deel is echter nog niet bereikt. Heel graag komt het Radboudumc ook met hen in contact. Bent u een deelnemer geweest? Lees er meer over via de link news-6325 Thu, 08 Oct 2020 12:42:32 +0200 Netwerkbijeenkomst subsidieoproep over Klimaat en Gezondheid https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/netwerkbijeenkomst-subsidieoproep-over-klimaat-en-gezondheid/ ZonMw organiseert op 26 november 2020 een digitale bijeenkomst over de eerste subsidieoproep omtrent Klimaat en Gezondheid. Tijdens deze bijeenkomst krijgen geïnteresseerden informatie over de subsidieoproep, die wij half november openstellen. Ook kunnen deelnemers samenwerkingsmogelijkheden verkennen voor het opstellen van een projectvoorstel en voor een pilot. Klimaat en Gezondheid

Het klimaat verandert wereldwijd en ook in Nederland. Het veranderende klimaat in Nederland heeft al allerlei zichtbare gezondheidseffecten. Maatregelen om deze effecten van klimaatverandering tegen te gaan, bieden kansen voor het bevorderen van de gezondheid. Naast kansen zijn er ook risico's aan verbonden. ZonMw's subsidieoproep heeft als doel inzicht te bieden in gezondheidseffecten van klimaatverandering en passende maatregelen. 

Eerste subsidieoproep over Klimaat en Gezondheid

ZonMw wil met deze eerste subsidieoproep netwerkvorming stimuleren en daarmee een basis leggen voor (vervolg)onderzoek naar Klimaat en Gezondheid. De belangrijkste aandachtspunten liggen op het gebied van infectieziekten, voedelveiligheid en - zekerheid, huidkanker door UV-straling, allergieën, hitte in de stad, wateroverlast, longproblemen (COPD) door fijnstof en een gezonde leefomgeving (water, groen). Het is onduidelijk wat het gezondheidseffect hiervan apart en gezamenlijk is. Er is dus onderzoek nodig naar de effecten van klimaatadaptatie - en klimaatmitigatiemaatregelen. Ook bieden we in de subsidieoproep ruimte voor klimaatvriendelijke en klimaatbestendige zorg (hier samen genoemd als duurzame zorg). 

Meld u aan!

Heeft u interesse om bij te dragen aan onderzoek naar de gezondheidseffecten van klimaatverandering? Meld u aan voor de netwerkbijeenkomst Klimaat en Gezondheid op 26 november 2020. De online bijeenkomst begint om 12:30 uur en duurt tot ongeveer 15:30 uur. De deadline voor het aanmelden is 19 november 2020.

Meer informatie

]]>
news-6306 Tue, 06 Oct 2020 16:30:02 +0200 Powerful US research funder unveils strict open-access policy https://www.nature.com/articles/d41586-020-02793-5?utm_source=Nature+Briefing&utm_campaign=f99132318c-briefing-dy-20201002&utm_medium=email&utm_term=0_c9dfd39373-f99132318c-43672369 Eén van de rijkste biomedische onderzoeksorganisatie ter wereld, de Howard Hughes Medical Institute (HHMI), kondigde op 1 oktober aan dat het onderzoekers die zijn financieren, meteen open access moeten publiceren. Deze zogenoemde ‘gouden route’ betekent een verandering van het huidige beleid van het HHMI, waarbij het tot wel enkele jaren mocht duren voordat resultaten vrij en gratis toegankelijk zijn. Lees meer (in English) news-6302 Tue, 06 Oct 2020 13:29:47 +0200 Overzicht van collecties, databanken en diensten van onderzoek naar AMR beschikbaar https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/overzicht-van-collecties-databanken-en-diensten-van-onderzoek-naar-amr-beschikbaar/ Samen met JPIAMR en VALUE-Dx zijn we trots dat er nu een overzicht van collecties, databanken en diensten van onderzoek naar antimicrobiële resistentie (AMR) beschikbaar is. De gegevens voor dit overzicht zijn vorig jaar met behulp van een vragenlijst verzameld. De resultaten zijn beschikbaar in een publiek rapport en in een interactief dashboard. Het dashboard kan geraadpleegd door de gehele AMR- onderzoeksgemeenschap. Bekijk hier de onderzoeksresultaten en het overzicht

De resultaten van de vragenlijst zijn opgenomen in een public report en in een interactief dashboard:

Bekijk het public report

Bekijk het interactieve dashboard

Volgende survey

Een volgende survey zal worden uitgezet om meer gedetailleerde informatie te verzamelen over individuele resources en services, en om aspecten te adresseren met betrekking tot vindbaarheid, hergebruik, duurzaamheid en kwaliteit. Voor de volgende survey streven we ernaar om een machine-readable metadataschema te gebruiken, waarmee we ervoor zorgen dat de input wordt gedocumenteerd volgens een gestandaardiseerde en door de gemeenschap overeengekomen beschrijving, uitwisselbaar is en up-to-date blijft! 

Dit is een initiatief door ZonMw namens de consortia JPIAMR en VALUE-Dx.

Meer informatie

]]>
news-6217 Thu, 24 Sep 2020 13:37:00 +0200 8 onderzoeken over antibioticaresistentie en FAIR-data https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/8-onderzoeken-over-antibioticaresistentie-en-fair-data/ Tijdens de derde en laatste subsidieronde van het programma Antibiotica Resistentie ontving ZonMw 17 uitgewerkte aanvragen. Hiervan starten er binnenkort 8 onderzoeksprojecten. Bijzonder aan deze ronde was dat de onderzoekers werden uitgedaagd om gebruik te maken van bestaande data en deze meer FAIR te maken. Daarbovenuit zijn deze onderzoeken vanzelfsprekend gericht op de aanpak van antibioticaresistentie vanuit een One Health benadering. Overzicht gehonoreerde projecten

De gehonoreerde projecten op het gebied van antibioticaresistentie en hergebruik van data hebben de volgende titels en hoofdaanvragers:

  1. Tackling antibiotic resistance by scanning antibiotic prescription patterns in primary care and identifying targets for improvement – Dr. K. Hek, NIVEL
     
  2. VRE-crossword, horizontal or vertical? Transmission of vancomycin-resistant Enteroccus faecium in Dutch hospitals – Dr. A.C. Schürch, Universitair Medisch Centrum Utrecht
     
  3. SiMiLAR study: Design of a Sustainable workflow to Monitor and control health care related transmission of LA-MRSA – Dr. M.H. Hermans, Jeroen Bosch Ziekenhuis
     
  4. AMR and Plasmids: One Health undercover transmission – Dr. L. van Alphen, Maastricht Universitair Medisch Centrum
     
  5. EStABLiSH – Effects of decreaSing AntiBiotic use in animals on antibiotic reSistance in Human infections - Dr. E. van Duijkeren, RIVM
     
  6. SUMmarizing antiMicrobial transmission data to Enable data Reanalysis and predictions by FAIR data use (SUMMERFAIR) – Dr. Ir. E.A.J. Fischer, Universiteit Utrecht
     
  7. Monitoring of Antibiotic Resistance in Veterinary Pathogens by re-use of data? Validation of existing databases – Dr. R. Bouwstra, Gezondheidsdienst voor Dieren
     
  8. Quantifiying the complex drivers of antibiotic resistance transfer by reusing (meta-) genomic databases – Dr. B.E. Dutilh, Universiteit Utrecht

Meer informatie over deze 8 en andere ZonMw-projecten over antimicrobiële resistentie vindt u op www.zonmw.nl/resistentie.

FAIR-data

Naast onderzoek naar antibioticaresistentie lag de focus tijdens deze subisidieronde ook op het hergebruiken van data en deze meer FAIR te maken. Dit houdt in dat de bestaande data zo worden verbeterd dat deze makkelijk vindbaar, toegankelijk, uitwisselbaar en te hergebruiken zijn voor toekomstig onderzoek. Het gebruik van FAIR-data binnen wetenschap en samenleving versnelt kennisontwikkeling en innovatie.

Antibioticaresistentie en One Health benadering

Resistente bacteriën komen voor in mensen, dieren en de omgeving. Vanuit de disciplines betrokken bij humane gezondheid, veterinaire gezondheid en het milieu is kennis nodig om een effectieve aanpak van antibioticaresistentie te realiseren. Deze benadering staat bekend onder de noemer ‘One Health’.

Van de gehonoreerde projecten richten 2 projecten zich op de humane setting (project 1 en 2), 4 projecten op het snijvlak humaan-veterinair (project 3 t/m 6), 1 project op de veterinaire setting (project 7) en 1 project heeft een volledige One Health benadering (project 8).

Projectleidersbijeenkomst

Bij de start van de gehonoreerde projecten gaat ZonMw een bijeenkomst voor de projectleiders organiseren. Tijdens deze bijeenkomst wordt er ondersteuning geboden bij het FAIR maken van de bestaande data in samenwerking met data-experts.

Programma Antibioticaresistentie 

Deze 8 projecten zijn gefinancierd vanuit het programma Antibiotica Resistentie. ZonMw wil met het ontwikkelen, verspreiden en toepassen van kennis uit dit programma bijdragen aan de strategie voor de aanpak van antibioticaresistentie in Nederland.

Antibioticaresistentie is een van de thema’s binnen het cluster Gezondheidsbescherming. Er wordt ook wel eens gesproken over antimicrobiële resistentie, omdat naast bacteriën ook andere micro-organismen zoals schimmels, virussen en parasieten resistent kunnen worden. In dit programma wordt echter uitsluitend onderzoek gefinancierd dat zich richt op antibioticaresistentie. Dit is een urgent en wereldwijd probleem dat vraagt om een multidisciplinaire en internationale aanpak. Bacteriën kunnen zich snel aanpassen aan hun omgeving en worden resistent als zij worden blootgesteld aan antibiotica. Het risico bestaat dat mensen als gevolg hiervan overlijden aan een onschuldige infectieziekte zoals een blaasontsteking, omdat de veroorzakende bacterie niet meer gevoelig is voor antibiotica. Wij financieren onderzoek, verspreiden de kennis die onderzoek oplevert en stimuleren de toepassing van die kennis.

Meer informatie

]]>
news-6090 Mon, 31 Aug 2020 08:47:45 +0200 Open Access: meer impact van onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/open-access-meer-impact-van-onderzoek/ Open Access publiceren zorgt ervoor dat onderzoek snel en makkelijk toegankelijk is. Tijdens de coronapandemie is meer dan ooit gebleken dat dit belangrijk is. Artsen en patiënten bijvoorbeeld zoeken naar informatie over de behandeling van COVID-19. Om de impact van kennis te verder vergroten, verscherpt ZonMw met ingang van 1 januari 2021 de richtlijnen voor Open Access. Wat verandert er? Beter onderzoek en meer impact door Open Access

Het snel en toegankelijk delen van publicaties en data (Open Access) helpt de wetenschap, de gezondheidszorg en het onderwijs vooruit. Artsen, patiënten, beleidsmakers en praktijkprofessionals kunnen meteen gebruik maken van de meest recente inzichten en data. De kwaliteit van onderzoek en data verbetert omdat collega’s meteen mee kunnen kijken en experimenten kunnen reproduceren in hun eigen lab. En onderzoekers kunnen beter samenwerken, nationaal en internationaal. Het wordt ook eerder duidelijk wat wel en niet werkt zodat onderzoek bijgesteld of gestopt kan worden. Het is grotendeels aan Open Access publicaties te danken geweest dat snel aangetoond kon worden dat de werking en veiligheid van chloroquine en hydroxychloroquine als behandeling voor COVID-19-patiënten onvoldoende is. Jeroen Geurts, voorzitter van het bestuur van ZonMw: “De coronapandemie heeft extra scherp gemaakt waarom Open Access publiceren van belang is”.

Implementatie van Plan S

Al sinds 2013 verplicht ZonMw onderzoekers om alle publicaties die voortkomen uit onderzoek dat geheel of gedeeltelijk door ZonMw gesubsidieerd is, Open Access beschikbaar te stellen. Uit een onderzoek van het Centre for Science and Technology Studies (CWTS) blijkt dat dit in 2018 al lukte voor 60% van de publicaties. ZonMw wil deze stijgende lijn sterker doorzetten. Medio 2019 heeft ZonMw zich achter Plan S voor Open Access geschaard. Dit plan is opgesteld door cOAlition S, een samenwerkingsverband van internationale subsidieverstrekkers, met als doel om 100% Open Access te bereiken. ZonMw gaat, net als NWO, dit jaar de richtlijnen van Plan S implementeren.

Direct 100% Open Access vanaf 1 januari 2021

De principes van Plan S gelden voor alle subsidieoproepen die ZonMw publiceert vanaf 1 januari 2021. In vergelijking met 2020 scherpt ZonMw de richtlijnen dus verder aan. In de praktijk komt het er onder andere op neer dat er gratis toegang is tot de publicaties en er geen embargotermijn is tussen de datum van publicatie in een tijdschrift en de vrije toegankelijkheid van de publicatie online. Ook wordt publiceren mogelijk onder een open Creative Commons licentie waardoor resultaten verspreid/hergebruikt kunnen worden en wordt gericht op het behoud van auteursrechten door auteurs of hun instituten.

Drempels op de weg

Veel onderzoekers publiceren al Open Access maar nog niet in alle gevallen en ook niet altijd ‘direct’. De implementatie van Plan S zal dus voor onderzoekers van ZonMw-projecten kansen bieden maar ook drempels opwerpen. Onderzoekers lopen er onder andere tegenaan dat er voor Open Access publiceren soms hoge bedragen betaald moet worden. Daar wordt momenteel aan gewerkt, onder meer door landelijke afspraken van universiteiten met uitgevers. Ook ZonMw kijkt naar mogelijkheden om hier oplossingen voor te vinden. Rob Diemel, ZonMw coördinator Open Science: ”ZonMw wil Open Access stimuleren via meerdere routes, waarbij projectleiders zelf een keuze kunnen maken. Zo kunnen aanvragers in nieuwe rondes vanaf 2021 in hun projectbegroting budget opnemen voor publicatie via de zogeheten volledig gouden route (direct gratis en voor iedereen toegankelijke publicatie). Ook faciliteren we de groene route door onderzoekers toegang te bieden tot een wereldwijd veelgebruikt repository. Dit leidt tot snellere verspreiding van onderzoeksresultaten en biedt de onderzoekers meer zichtbaarheid.”

Open Access om kennis in de maatschappij te benutten

Ondanks dat de transitie van publiceren achter betaalmuren naar Open Access een lastig proces is, ziet Jeroen Geurts ook dat onderzoekers Open Access steeds meer omarmen: “Onderzoekers voelen natuurlijk ook de noodzaak om hun bevindingen maatschappelijk te laten benutten. Je ziet bij de COVID-19 onderzoeksprogramma’s dat er heel veel expertise is in Nederland om de negatieve effecten, medisch en niet-medisch, van COVID-19 tegen te gaan. Snelle toegang tot elkaars onderzoek en daar gebruik van kunnen maken, is voor onderzoekers, zeker wanneer ze werken in een race tegen de klok, van levensbelang.”

Erkennen en waarderen

Open Access vraagt ook om een andere manier van erkennen en waarderen van onderzoekers. Open Access publicaties zijn beter vindbaar, worden vaker geciteerd en hebben een groter bereik. Het is belangrijk dat onderzoekers worden gewaardeerd om de kwaliteit van hun onderzoek en het belang ervan voor wetenschap en/of maatschappij, en niet om omstreden indicatoren zoals de journal impact factor en H-index. Daarom worden de principes van DORA (Declaration on Research Assessment) vanaf 2021 toegepast in de beoordeling en selectie van ZonMw-subsidieaanvragen. Dat moet leiden tot een andere manier van erkennen en waarderen van onderzoekers.

Verplichten maar ook informeren en faciliteren

In de loop van 2020 zal ZonMw vooral bezig zijn om de richtlijnen van Plan S te implementeren en onderzoekers en projectteams te informeren en adviseren over het Open Access publiceren van hun onderzoek. Ook zal het ZonMw Open Access-team deze implementatie faciliteren door de richtlijnen in de processen op te nemen en de ZonMw-medewerkers goed voor te bereiden op deze veranderingen, zodat zij aanvragers kunnen helpen. Op de ZonMw-website is alle informatie te vinden en uiteraard kan iedereen die vragen heeft, terecht bij de medewerkers van het Open Access-team.

Meer informatie

]]>
news-6089 Sat, 29 Aug 2020 09:51:45 +0200 Hoe hardloopwedstrijden coronaproof worden – en vijf andere opmerkelijke coronastudies https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/hoe-hardloopwedstrijden-coronaproof-worden-en-vijf-andere-opmerkelijke-coronastudies/ In de Volkskrant verscheen vandaag een artikel waarin 6 van onze projecten over corona worden uitgelicht. Wij delen hier de links naar project- en programmapagina's voor meer achtergrondinformatie. In het artikel van de Volkskrant Hoe hardloopwedstrijden coronaproof worden – en vijf andere opmerkelijke coronastudies worden de voortgang en resultaten van 6 ZonMw-projecten over het coronavirus (COVID-19) besproken.

Hieronder vindt u per project dat wordt besproken de vindplaats op onze website.

Projecten

Meer informatie

]]>
news-6069 Wed, 26 Aug 2020 09:00:00 +0200 Maatschappelijke effecten COVID-19 onder de loep https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/maatschappelijke-effecten-covid-19-onder-de-loep/ Binnenkort starten in ieder geval 20 nieuwe onderzoeksprojecten om antwoord te krijgen op de vraag wat het effect is van het coronavirus (COVID-19) op onze maatschappij. Van 11 andere projecten zijn aanvullende administratieve stappen nodig voordat een besluit kan worden genomen over definitieve honorering. De onderzoeken richten zich op de impact van de genomen maatregelen, op de veerkracht van de samenleving en op de economische gevolgen voor de samenleving. Door de snelle start en de korte looptijd van de projecten kunnen deze onderzoeken op korte termijn relevante kennis opleveren. Effectiviteit en impact van maatregelen

De projecten die binnen dit thema starten, kijken naar de effectiviteit en impact van de genomen maatregelen en strategieën in reactie op de coronacrisis. Van onderzoek naar het welzijn en de duurzame inzetbaarheid van zorgmedewerkers tot onderzoek naar het effect van de genomen maatregelen op de grondrechten van met name kwetsbare rechtszoekenden en hun vertrouwen in de rechtspraak. Of van onderzoek naar de lessen die we uit de maatregelen van andere Europese landen kunnen halen tot onderzoek naar voorkeuren voor het uitrollen van COVID-apps in Nederland.

Menselijke veerkracht in de samenleving

Binnen dit thema richt onderzoek zich voornamelijk op groepen die tijdens de coronacrisis op sociaal en maatschappelijk gebied meer dan anderen geraakt worden door de gevolgen van de genomen maatregelen. Zo wordt onderzoek gedaan naar onderwijsachterstand bij kansarme (basisschool)leerlingen en wordt er onderzoek gedaan naar nieuwe kwetsbare groepen die zijn ontstaan (zoals zzp’ers en mensen met een tijdelijke baan, onder wie veel jongeren). Maar ook wordt er gekeken naar de mentale en fysieke langetermijneffecten van oud-COVID-19-patiënten en zorgmedewerkers.

Gevolgen en oplossingen voor economie

Onderzoek naar de economische veerkracht richt zich op de doorwerking van de crisis in verschillende sectoren van de economie, arbeidsmarkteffecten en steunmaatregelen. Een onderzoek richt zich bijvoorbeeld op het versterken van regionaal-economische structuur, met als doel op lange termijn de nationale economische weerbaarheid te vergroten. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar het effect van de coronacrisis op banken en de financiële stabiliteit in Europa.

COVID-19 Programma

Meer informatie over de gestarte projecten vindt u binnenkort op de website van ZonMw. Deze onderzoeken starten in het kader van een groot actie- en onderzoeksprogramma dat ZonMw in samenwerking met NWO in mei heeft opgezet rondom het nieuwe coronavirus. Projecten die onderzoek doen naar diagnostiek, behandeling en preventie van het coronavirus startten vorige maand. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar in welke mate en op welke wijze sectoren in regio’s geraakt worden door de coronacrisis en wat de verschillen verklaart in weerbaarheid en wendbaarheid van regio’s.

Meer informatie

]]>
news-6028 Thu, 20 Aug 2020 10:00:00 +0200 Strategieën om overgewicht te voorkomen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/strategieen-om-overgewicht-te-voorkomen/ In de internationale subsidieronde “Prevention of unhealthy weight gain and obesity during crucial phases throughout the lifespan (PREPHOBES)” zijn 15 uitgewerkte projectvoorstellen ingediend. Met de PREPHOBES subsidieoproep stimuleert het JPI HDHL de ontwikkeling, implementatie en evaluatie van innovatie strategieën en multidisciplinaire aanpakken om overgewicht en obesitas te voorkomen in verschillende levensfasen. Van projectidee naar uitgewerkt voorstel

In de internationale subsidieronde PREPHOBES zijn 36 projectideeën ingediend bij het JPI HDHL. Een internationaal panel van referenten heeft alle projectideeën beoordeeld op de criteria van de subsidieoproep. In totaal zijn 16 consortia uitgenodigd om een uitwerkt projectvoorstel in te dienen, het JPI HDHL heeft 15 uitgewerkte voorstellen ontvangen. Bij 11 van deze projectvoorstellen maakt een Nederlandse onderzoekgroep deel uit van het consortium.

Planning

De uitgewerkte voorstelen worden beoordeeld door een internationaal referenten panel. Het JPI HDHL verwacht uiterlijk november 2020 bekend te kunnen maken welke projecten worden aandragen voor honorering. In het voorjaar van 2021 staat een gezamenlijke kick-off meeting voor de gehonoreerde projecten gepland.

Internationale samenwerking tegen overgewicht

De internationale subsidieronde PREPHOBES wordt uitgevoerd door het Joint Programming Initiative, Healthy Diet for a Healthy Life (JPI HDHL). In deze subsidieronde werken 10 landen samen: Oostenrijk, België, Tsjechië, Frankrijk, Duitsland, Ierland, Italië, Letland, Spanje en Nederland.

Meer informatie

 

]]>
news-6051 Tue, 18 Aug 2020 14:26:55 +0200 CO2 reductie in de gezondheidszorg https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/co2-reductie-in-de-gezondheidszorg/ Om CO2 te reduceren in de gezondheidssector is gericht onderzoek nodig naar de kennisbehoeften van stakeholders. Deze onderzoeken identificeren en prioriteren de kennisbehoeften van ziekenhuizen en langdurige zorginstellingen over CO2 reductie. Meerdere aanbevelingen voor onderzoek naar deze kennisbehoeften komen aan bod in de twee rapporten. De effecten van klimaatverandering zijn overal zichtbaar, met name de gezondheidsrisico’s verbonden aan de stijgende temperatuur. Klimaatverandering heeft daarom ook invloed op de zorgsector, waardoor het steeds belangrijker wordt dat de sector zich aanpast. Naast dat de zorgsector belangrijk is om de sociale impact van gezondheidsproblemen gerelateerd aan klimaatverandering terug te dringen, draagt het ook enorm bij aan CO2 emissie. De zorgsector draagt wereldwijd gemiddeld 4,4% bij aan de nationale CO2 emissie, in Nederland is dit zelfs 8,1%. Hierdoor is in Nederland de Green Deal 2.0: duurzame zorg voor een gezonde toekomst ontstaan om CO2 uitstoot in de zorgsector terug te dringen.

CO2 reduceren: de eerste stap is een beeld schetsen van de zorgsector

Zorginstellingen zijn al bezig met het implementeren van verschillende mitigatiemaatregelen, maar dit is nog lang niet genoeg om te voldoen aan de klimaatdoelstellingen van bijvoorbeeld het klimaatakkoord. Onderzoek naar CO2 reductie kan hierbij helpen, maar dit onderzoek moet dan wel gericht uitgevoerd worden. Daarom is kennis nodig over wat de kennisbehoeften zijn van stakeholders in de gezondheidssector, aangezien zij uiteindelijk moeten reduceren. Twee belangrijke stakeholders zijn ziekenhuizen en langdurige zorginstellingen, omdat zij verantwoordelijk zijn voor een aanzienlijk deel van CO2 emissie in de sector. Meer inzicht in de missende kennis bij deze stakeholders kan helpen bij het verder reduceren van CO2 om uiteindelijk de doelstellingen te behalen en zo klimaatverandering tegen te gaan.

Kennisbehoeften

In samenwerking met de Vrije Universiteit van Amsterdam hebben 2 masterstudenten parallel aan elkaar een exploratief onderzoek uitgevoerd naar kennisbehoeften over CO2 in de zorgsector. Het doel van deze onderzoeken was om bij te dragen aan een kennisagenda over CO2 reductie in de zorg door inzicht te krijgen in de kennisbehoeften van ziekenhuizen en langdurige zorginstellingen. Door middel van diepte-interviews met 27 experts zijn meerdere kennisbehoeften geïdentificeerd en geprioriteerd. Dit heeft geresulteerd in de volgende aanbevelingen:

  • Meer wetenschappelijk onderzoek naar de milieu-impact van medische producten en medicijnen heeft de hoogste prioriteit.
  • Onderzoek is nodig naar de afweging tussen zorg en verduurzaming, bijvoorbeeld naar de afweging van infectiepreventie of de tevredenheid van cliënten versus verduurzaming. 
  • Er moet meer onderzoek gedaan worden naar de andere pijlers van de Green Deal 2.0 waarbij ook gekeken wordt naar andere stakeholders zoals leveranciers en pharmaceutische bedrijven.

Deze onderzoeken vormen een eerste verkenning op dit onderwerp, maar er moet nog steeds erg veel gebeuren. Het is echter gebleken dat zorgmedewerkers open staan om mee te werken aan klimaatmitigatie, wat de belangrijkste stap is. De samenwerking tussen de medewerkers en andere partijen in de zorg, zoals ZonMw, is hierbij essentieel om de gezamenlijke doelen te behalen.

Meer informatie

]]>
news-6050 Tue, 18 Aug 2020 13:20:13 +0200 Alle 'Hands' aan dek voor schone handen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/alle-hands-aan-dek-voor-schone-handen/ Het lespakket HANDSOME leert zorgprofessionals effectief omgaan met besmettingsgevaar bij kwetsbare ouderen. Als deze medewerkers goede handhygiëneregels en -methoden naleven, wordt verspreiding van ziekteverwekkers, zoals het coronavirus, beperkt. Belang van handhygiëne

Dat handhygiëne belangrijk is om de verspreiding van ziekteverwekkers te verkleinen is algemeen bekend. Tot voor kort was het niet vanzelfsprekend om regelmatig goed de handen te wassen; dit geldt ook voor de zorgsector. Handhygiëne is nog belangrijker geworden met de huidige uitbraak van het coronavirus waarbij verwacht wordt dat men goed de handen wast om zo de verspreiding van het virus te beperken. In verpleeghuizen komen zorgmedewerkers dagelijks in contact met ouderen die zeer vatbaar zijn voor virussen en bacteriën. Dit contact bestaat onder andere uit het verschonen van beddengoed, het brengen van het eten of om medicatie toe te dienen. Om te zorgen dat op dit soort momenten de verspreiding van een virus of bacterie beperkt blijft, moeten goede handhygiëneregels en -methoden worden nageleefd. Dat kan met het HANDSOME-lespakket van GGD Rotterdam-Rijnmond en het Erasmus MC.

Wat is HANDSOME?

In het HANDSOME-project is de effectiviteit van handhygiëne in verpleeghuizen onder de zorgmedewerkers onderzocht. Dit leidde tot de HANDSOME-methode: met onder andere trainingen, een toolkit, e-learning, presentaties en posters hebben zorgmedewerkers in verpleeghuizen de handhygiëne verbeterd.

Wat doet HANDSOME goed?

De evaluatie van het project liet zien dat door HANDSOME de handhygiëne sterk verbeterde onder de zorgmedewerkers in de aangesloten verpleeghuizen. In Nederland wordt ongeveer 1 van de 8 keer, dat handhygiëne toegepast zou moeten worden, daadwerkelijk uitgevoerd. Bij verpleeghuizen waar HANDSOME-lessen zijn gevolgd is dit verbeterd naar 1 op de 3 momenten.

Hoe wordt HANDSOME verspreid in Nederland?

In 2018 is via een verspreidings- en implementatie impuls (VIMP) de HANDSOME-interventie verder uitgerold over ongeveer 56 verpleeghuizen door heel Nederland. Meer dan 200 verpleeghuis- en zorgmedewerkers door heel Nederland hebben geleerd hoe zij HANDSOME zelf kunnen toepassen op de werkvloer door 12 train-de-trainer sessies. Inmiddels zijn de HANDSOME-tools al meer dan 1700 keer gedownload binnen een periode van 6 maanden in 2019 waarbij meer dan 3000 mensen de gratis e-learning met succes hebben afgerond. Daarnaast worden de handhygiënelessen onderdeel van mbo- en hbo-zorgopleidingen bij lessen over antibioticaresistentie.

Waar kan ik HANDSOME leren?

Door het succes van de HANDSOME-methode en de toenemende implementatie door heel Nederland, tonen de handhygiënelessen de waardevolle rol die zij kunnen spelen in de strijd tegen het coronavirus – en andere micro-organismen - in de zorg. Door de HANDSOME-lessen aan te bieden aan zorgmedewerkers kan de verspreiding van het virus worden afgeremd binnen verpleeghuizen en de kans op besmetting van ouderen verminderd worden. De trainingen worden aangeboden door Zorg voor Beter en kunnen gratis online worden gevolgd via www.free-learning.nl. Bij het succesvol afronden van de lessen is het ook mogelijk om een officieel certificaat te ontvangen.

Meer informatie

•    over de HANDSOME-methode en de -lessen zijn te vinden op de website van Zorg voor Beter
•    over het onderzoek naar de HANDSOME-methode kan je hier terecht op de project pagina op de website van ZonMw.

]]>
news-6044 Mon, 17 Aug 2020 16:16:47 +0200 Onderzoekers ontwikkelen slim nanodeeltje in strijd tegen antibioticaresistente infecties https://www.rug.nl/news/2020/08/onderzoekers-ontwikkelen-slim-nanodeeltje-in-strijd-tegen-antibioticaresistente-infecties Een consortium van Nederlandse en Chinese wetenschappers heeft een slim nanodeeltje weten te ontwikkelen dat in staat is om zelf een route te vinden naar een infectie in het lichaam én de bacteriën te doden. Dergelijke nanodeeltjes kunnen uiteindelijk een belangrijk middel worden in de strijd tegen antibioticaresistente infecties, zegt UMCG-hoogleraar in de biomateriaal gerelateerde biofilms en infecties Henny van der Mei. news-6029 Thu, 13 Aug 2020 10:22:00 +0200 Resultaten project over voeding en darm microbiota https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/resultaten-project-over-voeding-en-darm-microbiota/ Het onderzoeksproject ‘Diet-induced Arrangement of the gut Microbiome for improvement of Cardiometabolic health’ (DINAMIC) over voeding en darm microbiota is afgerond. Het doel van het onderzoek was om te kijken of een mediterraan dieet het gunstige effect van gezonde donor ontlasting op de insuline gevoeligheid bij personen met overgewicht kan versterken. De resultaten zijn gepresenteerd tijdens het afsluitende congres van JPI HDHL DINAMIC en het Paleissymposium ‘ The Microbiome’. Het belang van darmbacteriën

De samenstelling van de bacteriën in onze darm, de microbiota, is belangrijk voor onze gezondheid. In veel onderzoeken zijn associaties gevonden tussen de microbiota en een scala aan ziekten zoals auto-immuunziekten (IBD, diabetes type-1), overgewicht en diabetes type 2, en bijvoorbeeld ook Alzheimer.
In dit onderzoek is de microbiota (uit de ontlasting) van een gezonde donor getransplanteerd in mensen met het metabool syndroom, een aandoening die gepaard gaat met een combinatie van een hoge bloeddruk, suikerziekte, verhoogd cholesterol en overgewicht. De microbiota zijn getransplanteerd in combinatie met het eten van een gezond (Mediterraan) dieet. Met als doel te achterhalen of dit een gunstig effect heeft op de insuline gevoeligheid bij personen met overgewicht om zo het ontstaan van suikerziekte bij patiënten met overgewicht te vertragen.

Resultaten

Gebleken is dat het voorschrijven van een gezond (Mediterraan) dieet een gunstig effect heeft op de vetspiegels (plasma lipiden) bij patiënten met metabool syndroom. Er was geen toegevoegd gunstig effect van het mediterraan dieet en de microbiota transplantatie van een gezonde donor, doordat het mediterrane dieet de darmbacterie diversiteit in beide groepen verhoogde tot hetzelfde niveau. Wel zijn er door dit onderzoek specifieke darmbacterie stammen geïdentificeerd, waarvan bekeken wordt of deze ontwikkeld kunnen worden als next generation probiotica als behandeling voor diabetes.

Paleissymposium

JPI HDHL projectleider Prof. Nieuwdorp (van DINAMIC) was vorig jaar uitgenodigd als spreker op het Paleissymposium ‘The Microbiome’, waar hij onder andere de resultaten van zijn onderzoek presenteerde. Koning Willem-Alexander was gastheer van het symposium en ook Prinses Beatrix was aanwezig.  Luister hier naar zijn presentatie (Engelstalig; alleen geluid, geen beeld).

Meer informatie

 

]]>
news-6023 Mon, 10 Aug 2020 11:17:18 +0200 Tussentijds internationaal symposium darm microbiotica https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tussentijds-internationaal-symposium-darm-microbiotica/ In het begin van de zomer kwamen de internationale consortia van de JPI HDHL subsidierondes over voeding en het darmmicrobioom bijeen voor een virtueel tussentijds symposium. Elf onderzoeksprojecten en het Kennisplatform over voeding, darmmicrobioom en gezondheid presenteerden hun voorlopige resultaten, en lieten zien hoe ze aan het eind van het project hun resultaten willen delen en verspreiden. Het tussentijdse symposium vond online plaats en werd bezocht door bijna 80 deelnemers, waaronder ook veel jonge onderzoekers. Tijdens het symposium werd de voortgang van de projecten gepresenteerd, waarna er ruimte was voor vragen en discussie. Experts uit de beoordelingscommissie en leden van de JPI HDHL wetenschappelijke en stakeholder adviesraad waren uitgenodigd om de voortgang van de projecten te monitoren.

Onderzoek naar het darm microbioom

Het darm microbioom is de unieke samenstelling van de micro-organismen in de darmen van ieder individu. Het draagt onder andere bij aan de vertering van ons voedsel. Daarnaast beïnvloedt de samenstelling van het darm microbioom metabole processen in het lichaam en daarmee ook het ontstaan en verloop van chronische aandoeningen. De onderliggende mechanismen en de exacte rol die voeding hierin speelt, is nog onduidelijk. Het JPI HDHL heeft 11 onderzoeksproject op dit onderwerp gefinancierd in de ‘Cofunded call on Intestinal Microbiomics’.

Een aantal voorbeelden

Een deel van de projecten kijkt naar een specifiek onderdeel in de voeding. Zo worden er diëten met verschillende verteerbare of juist onverteerbare voedingsvezels getest in groepen patiënten. Mogelijk kan dit hart- en vaatziekten en leverziekten positief beïnvloeden.
De samenstelling van het microbioom verschilt in verschillende etniciteiten. In een project wordt onderzocht hoe dit samenhangt met eiwit in het dieet en het ontstaan van diabetes type 2. Weer andere projecten onderzoeken de invloed van verschillende diëten op gezondheid en ziekten, zoals het Mediterrane dieet in relatie tot hart- en vaatziekten, het ‘Westerse’ dieet in relatie tot chronische ontsteking, het verschil tussen een plantaardig dieet en een dieet hoog in rood vlees en het risico op darm kanker.
Het uiteindelijke doel van een groot aantal projecten is het ontwikkelen van pre-/probiotica, supplementen of dieet voorschriften om je darmgezondheid te bevorderen en daarmee ook de samenhangende chronische ziekten aan te pakken.

Kennisplatform darm microbioom

Naast de onderzoeksprojecten, financiert het JPI HDHL ook een kennisplatform op dit onderwerp, gericht op harmonisatie van al het lopende onderzoek. Tijdens het symposium riep het kennisplatform op tot het delen van beschikbare studies en data in de Dash-in database. Als alle studies en onderzoeksplannen geregistreerd worden in de database, vergemakkelijkt dit de samenwerking en is het duidelijker met wie je contact kunt opnemen voor een vraag over bijvoorbeeld dieetinterventies met onverteerbare vezels.

Op bezoek bij de Nederlandse onderzoekers

Nederlandse onderzoeksgroepen zijn betrokken in 5 van de 11 onderzoeksprojecten. Het programmateam van ZonMw is bij deze projecten op bezoek geweest, lees hier meer. TNO leidt het coördinatieteam van het kennisplatform, hier gaat het programmateam in februari 2021 op bezoek.

Meer informatie

 

]]>
news-5984 Wed, 29 Jul 2020 14:38:53 +0200 Optimalisering datagebruik in COVID-19-onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/optimalisering-datagebruik-in-covid-19-onderzoek/ We laten FAIR-datadiensten en een dataportaal ontwikkelen om het gebruik van data in COVID-19-onderzoek te optimaliseren. Aan GO FAIR Foundation en stichting Health-RI hebben we vanuit het COVID-19 Programma hiertoe opdracht gegeven. Met deze opdracht willen ZonMw en andere financiers het ‘Virus Outbreak Data Access Network' (afgekort VODAN) realiseren dat bijdraagt aan de oplossing van de COVID-19-crisis. Ontwikkeling FAIR-datadiensten

De GO FAIR Foundation ontwikkelt samen met de COVID-19-onderzoeksgemeenschap de standaarden en technologieën om data uit de COVID-gerelateerde ZonMw-projecten FAIR te maken en daarmee herbruikbaar voor toekomstig onderzoek. FAIR staat voor ‘findable, accessible, interoperable, reusable for machines and humans’. De FAIR-datadiensten zijn toegespitst op deze FAIR-principes. Het gaat hierbij om specifieke keuzes die COVID-onderzoekers maken op bijvoorbeeld het gebied van metadata. De FAIR-datadiensten zijn hierbij voortdurend toegespitst op de onderzoeksthema’s (COVID-19) en -methoden (bijvoorbeeld klinisch, biomedisch, sociaalwetenschappelijk onderzoek).  

Samenwerking data-experts en COVID-19-experts

De ontwikkeling van FAIR-datadiensten gebeurt in nauwe samenwerking met de projecten die ZonMw honoreert voor de bestrijding van de coronapandemie en de gevolgen daarvan voor gezondheid en maatschappij. De GO FAIR Foundation en stichting Health-RI bieden vervolgens ondersteuning bij de toepassing hiervan in de projecten van het COVID-19 Programma. De data- en COVID-19-experts vormen samen een ‘data stewardship community’ waarbinnen zij ervaringen uitwisselen en de verdere ontwikkeling van FAIR-datadiensten voeden.

Nationaal dataportaal

Health-RI ontwikkelt een nationaal dataportaal waarmee onderzoekers – onder voorwaarden en rekening houdend met de privacy van betrokkenen - toegang kunnen krijgen tot de FAIR-onderzoeksdata en data van COVID-19-ziekenhuispatiënten.
Health-RI bouwt aan een nationale gezondheidsinfrastructuur die optimaal toegang geeft tot kennis, tools, faciliteiten, zorgdata en lichaamsmateriaal (biobanken). Voor de opdracht van ZonMw is het relevant dat alle universitair medische centra (umc’s), gecoördineerd door NFU, zijn betrokken. De umc’s op hun beurt werken samen met de grote perifere ziekenhuizen. Gezamenlijk worden zo de meeste COVID-19-patiënten in Nederland bereikt. Het dataportaal staat ook open voor andere zorgaanbieders die COVID-19-data willen aanleveren voor onderzoek. Health-RI coördineert de complexe samenwerking tussen zorg, onderzoek en infrastructuur voor verantwoord onderzoek naar COVID-19.

Winst voor COVID 19-onderzoek

De COVID-19-specifieke FAIR-datadiensten komen beschikbaar voor al het COVID-19-gerelateerde onderzoek, zowel nationaal als internationaal. Ze voegen belangrijke waarde toe aan de projecten binnen en buiten ZonMw. Ook bieden zij kansen voor al het toekomstig en innovatief onderzoek naar COVID-19, zoals:

  • de toepassing van nieuwe onderzoekstechnieken (zoals kunstmatige intelligentie), die zonder deze nieuwe FAIR-datadiensten niet mogelijk zouden zijn
  • een sneller inzicht in COVID-19-gerelateerde problemen, zoals bijvoorbeeld het ziektebeloop.

Het resultaat van de opdrachten draagt op die manier bij aan de versnelling van de oplossing van de internationale coronacrisis, zowel met betrekking tot de ziekte, als de sociaalmaatschappelijke en economische gevolgen van COVID-19. Hiermee zijn we ook goed voorbereid op een uitbraak van een (nieuwe) infectieziekte.

Meer informatie

]]>
news-5951 Fri, 17 Jul 2020 10:47:00 +0200 Gehonoreerd innovatief onderzoek in COVID-19 Programma https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/gehonoreerd-innovatief-onderzoek-in-covid-19-programma/ Binnen het COVID-19 Programma zijn inmiddels 40 projecten gehonoreerd. Daarnaast zullen 12 projecten na aanvullende administratieve stappen financiering ontvangen. Vanuit dit programma start onderzoek dat zich richt op de effecten van en de maatregelen tegen de coronapandemie. Het gaat om een substantiële financiële injectie in het Nederlandse onderzoeksveld. Hiermee zet het ministerie van VWS samen met ZonMw en NWO in op snelle invoering van innovatieve maatregelen die voortkomen uit deze projecten. Onderzoek over volle breedte van de gezondheidszorg

Een effectieve aanpak van de coronapandemie brengt vele kennisbehoeftes en onderzoeksvragen met zich mee. Het COVID-19 Programma heeft drie aandachtsgebieden:

  • Voorspellende diagnostiek en behandeling
  • Zorg en preventie
  • Maatschappelijke dynamiek

Voorspellende diagnostiek en behandeling

Binnen aandachtsgebied 1 ‘Voorspellende diagnostiek en behandeling’ zijn 17 projecten gehonoreerd van de 22 projecten die hiervoor in aanmerking komen. Een aantal projecten richt zich op nieuwe of bestaande therapieën en hun werkingsmechanismen. Andere projecten houden zich bezig met het verkrijgen van inzichten in onder andere het microbioom, immuniteit, voorspellende parameters en behandeling op maat.
Een voorbeeld van zo’n project is: Een fase-2-klinisch-onderzoek noodzakelijk voor de klinische ontwikkeling van medicijn lanadelumab voor COVID-19 van dr. R. Brüggemann en dr. F van de Veerdonk van het Radboudumc. In dit project wordt onderzocht of het intraveneus toedienen van lanadelumab de behoefte aan externe toediening van zuurstof – noodzakelijk door longoedeem – kan verminderen en voorkomen tijdens de COVID-19-infectie.

Proefdiervrije innovaties

Naast de genoemde 22 projecten gaan vijf projecten binnen aandachtsgebied 1 onderzoek doen naar de ontwikkeling van nieuwe of bredere toepassing van bestaande proefdiervrije innovaties. Het ZonMw-programma Meer Kennis met Minder Dieren en de Stichting Proefdiervrij stelden hiervoor ruim € 2 miljoen beschikbaar. Het uiteindelijke doel is relevanter gezondheids(zorg)onderzoek voor de mens.

Zorg en preventie

Binnen aandachtsgebied 2 ‘Zorg en preventie’ zijn 20 projecten gehonoreerd van de 25 projecten die hiervoor in aanmerking komen. Deze projecten richten zich op de organisatie van de zorg en kwetsbare burgers. Daarnaast is specifiek aandacht voor zorgverleners. De focus ligt op:

  • De impact van gedrag en gedragsveranderingen op de verspreiding van het virus
  • De gevolgen van de maatregelen voor het individu of voor specifieke kwetsbare groepen
  • Verspreiding van de epidemie en maatregelen om dit te voorkomen

Zo is er bijvoorbeeld het project 'TRACE II: Patiëntuitkomsten na uitgestelde electieve operaties tijdens de COVID-19 pandemie' van dr. D. de Korte-de Boer en prof. dr. Wolfgang Buhre (afdeling Anesthesiologie en Pijngeneeskunde van het Maastricht Universitair Medisch Centrum+). In dit project worden de effecten van het uitstellen van niet-acute operaties tijdens de COVID-19 pandemie door een consortium van 10 instellingen, waaronder vier academische en vier perifere ziekenhuizen, onderzocht.

Palliatieve zorg

Binnen aandachtsgebied 2 komen vijf projecten in aanmerking voor honorering door het programma ‘Palliantie. Meer dan zorg’. Hiervan zijn er nu drie gehonoreerd. De projecten richten zich op ondersteuning en rouwverwerking van naasten bij het overlijden van hun dierbaren. Daarnaast is er aandacht voor de impact van sociale isolatie door COVID-19 op intra- en extramurale zorg voor mensen met dementie in de palliatieve fase.

Looptijd en budget

De ministeries van VWS en OCW en NWO financieren het COVID-19 Programma. Voor dit actie- en onderzoeksprogramma is in totaal € 40 miljoen beschikbaar voor subsidies aan praktijk- en onderzoeksprojecten. Eind augustus is de besluitvorming over de subsidieaanvragen van aandachtsgebied 3 ‘Maatschappelijke dynamiek’. Alle projecten starten in september 2020.

Uitzonderlijke situatie

De coronacrisis heeft aanzienlijke impact, ook op de volksgezondheid en de gezondheidszorg. Er is grote behoefte aan nieuwe kennis en praktische oplossingen om de negatieve gevolgen van de pandemie te beperken. Onderzoek is nodig om te leren van de negatieve en positieve ervaringen, zowel nu als op de langere termijn. In opdracht van VWS hebben we daarom samen met NWO in maart een actie- en onderzoeksprogramma voorbereid dat geresulteerd heeft in onder andere het COVID-19 Programma. Het tempo waarin dit is verlopen, is een enorme uitdaging voor de subsidieaanvragers, voor NWO en voor ons zelf.

Meer informatie

 

]]>
news-5935 Mon, 13 Jul 2020 13:31:54 +0200 Onderzoek naar voeding bij herstel ic-patiënt https://albrandswaardsdagblad.nl/algemeen/onderzoek-naar-voeding-bij-herstel-ic-patint Vier Nederlandse en vijf Belgische ziekenhuizen onderzoeken of voeding helpt bij het herstel van mensen die op een intensive care hebben gelegen. De onderzoekers willen weten of patiënten sneller herstellen als ze eiwitrijke sondevoeding krijgen. news-5930 Fri, 10 Jul 2020 11:50:47 +0200 JPI HDHL webinar voeding & COVID-19 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/jpi-hdhl-webinar-voeding-covid-19/ De webinar ‘Food, nutrition, physical activity and Covid-19: defining what we know and still need to know in the research area of JPI HDHL’ is nu terug te kijken. Het Joint Programming Initiative a Healthy Diet for a Healthy Life (JPI HDHL) wil grote maatschappelijke problemen op het terrein van voeding, bewegen en gezondheid aanpakken. Er zijn veel verbanden tussen COVID-19 en deze maatschappelijke uitdagingen. Obesitas en voedingsgerelateerde ziekten lijken de risico's van COVID-19 aanzienlijk te verhogen. Tegelijkertijd hebben de getroffen maatregelen (zoals een lockdown) invloed op het dagelijkse gedrag van mensen, zoals voeding en bewegen. Daarom organiseerde het internationale samenwerkingsverband JPI HDHL op 17 juni 2020 een webinar over voeding, fysieke activiteit en COVID-19. Meer dan 150 deelnemers uit heel Europa volgden deze workshop live.

Webinar terugkijken?

Een opname van de workshop is te zien op het YouTube-kanaal van JPI HDHL: bekijk de opname. Door een technisch probleem ontbreekt helaas ongeveer 10 minuten vanaf het begin van de paneldiscussie.

Programma

Tijdens de keynote presentaties werden twee invalshoeken van de relatie tussen voeding en COVID-19 besproken. Christophe Matthys (KU Leuven) ging in op de klinische aspecten van de relatie, waarbij er een zorgwekkend verband is tussen over- en ondervoeding, gerelateerde ziekten en het ziekteverloop van de COVID-19 infectie. Emely de Vet (Wageningen University) besprak de gevolgen van de COVID-19 situatie op ons beweeg- en eetgedrag. De keynotes werden gevolgd door een interactieve paneldiscussie.
Vanuit beide besproken invalshoeken is de relevantie van door JPI HDHL gefinancierd onderzoek benadrukt, en zijn verschillende kennislacunes geïdentificeerd die dringend aandacht nodig hebben. De resultaten zijn bedoeld om beleidsmakers, publieke en private financiers en partnerschappen te ondersteunen bij toekomstige onderzoeksinvesteringen op het terrein van voeding, bewegen en gezondheid. Het verbeteren van onze kennis over voeding en voedingsgedrag is nu nog belangrijker dan ooit.

Meer informatie

Het JPI HDHL publiceert in de komende weken een uitgebreider verslag van de workshop, inclusief enkele ideeën voor vervolgacties. Houd hiervoor de JPIHDHL website en twitter in de gaten.

 

 

]]>
news-5895 Fri, 03 Jul 2020 12:51:41 +0200 Eerste resultaten van creatieve ideeën aanpak coronavirus https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/eerste-resultaten-van-creatieve-ideeen-aanpak-coronavirus/ Door het creatieve idee van Do It Together zijn de eerste verticale tuintjes af; het resultaat van dagbesteding thuis. Het project FlexVisit maakte mogelijk dat veel ouderen in verpleeghuizen dankzij veilige bezoekcabines toch bezoek konden ontvangen. Verder leerden verpleegkundigen door virtual reality werken met COVID-patiënten. Een kleine greep uit de resultaten van 74 projecten die zijn gestart binnen de regeling Creatieve oplossingen aanpak coronavirus (COVID-19). Impact realiseren met creatieve oplossingen

'Door heel Nederland zijn initiatieven gestart om de negatieve gevolgen van het coronavirus voor kwetsbare groepen of praktische problemen in de zorg te beperken', legt ZonMw-programmamanager Lisanne Hogema uit. 'Als maatschappij kunnen we de vruchten plukken van deze creatieve oplossingen. De impact van ieder project is verschillend, maar alle projecten zijn ieder op hun eigen manier van belang.' Veel projecten zijn bijvoorbeeld uitgevoerd om contact met ouderen in verpleeghuizen en de buitenwereld mogelijk te maken. Ook zijn projecten gestart die het gebruik van e-health een extra boost hebben gegeven, zoals het digitaal werkbaar maken van EMDR-therapie.

Resultaten voor brede doelgroep

De kortlopende projecten zijn in de afrondende fase en de eerste resultaten worden zichtbaar. Hogema: 'We zijn erg enthousiast over de berichten die we krijgen van projectleiders en de bijdrage die zij leveren aan het tegengaan van de gevolgen van de coronacrisis. Projecten zorgen bijvoorbeeld dat de problemen voor zorgverleners of kwetsbare groepen worden aangepakt.' Ook is zij erg te spreken over de verscheidenheid aan doelgroepen die met deze projecten worden geholpen: 'Van zorgverleners en revaliderende COVID-19-patiënten tot kwetsbare jongeren en zwangere vrouwen. De verscheidenheid aan mensen die met de creatieve oplossingen wordt geholpen is groot.'

Oplossing voor later

Van de vele projecten zijn er een aantal waarvan het probleem inmiddels minder urgent is, zoals projecten die een oplossing onderzochten voor het tekort aan beademingsapparatuur. 'De kennis die deze projecten hebben opgeleverd is ook voor een volgende golf coronavirus of andere epidemie van belang', benadrukt Hogema. 'Daarnaast is de kennis die is opgedaan waardevol voor mogelijk vervolgonderzoek of als basis om de zorg te vernieuwen.'

Delen van resultaten

De komende maanden worden de resultaten van deze projecten op de ZonMw-website geplaatst. Daarnaast wordt de opgedane kennis toegankelijk gemaakt en gedeeld met de betreffende doelgroepen, zodat deze kennis door iedereen gebruikt kan worden. Hogema geeft aan: 'Kennisinstellingen, cliëntorganisaties en ziekenhuizen spelen hierin een belangrijke rol. Ook merken we dat projectleiders zelf gemotiveerd zijn om hun behaalde resultaten te delen en de impact van hun project zo groot mogelijk te laten zijn.'

Meer informatie

]]>
news-5858 Mon, 29 Jun 2020 19:06:57 +0200 Wetenschap helpt maatschappij met herstarten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/wetenschap-helpt-maatschappij-met-herstarten/ Tijdens de persconferentie van 24 juni jl. werden nieuwe versoepelingen van de coronamaatregelen aangekondigd. Bedrijven en organisaties krijgen de mogelijkheid om hun werkzaamheden weer op te pakken of uit te breiden, wel met 1,5 meter afstand. De vraag daarbij is hoe ze dat het beste kunnen aanpakken, ook met oog op een mogelijke volgende uitbraak van het coronavirus of een andere epidemie. Daar is onderbouwde kennis voor nodig. Via de subsidieregeling ‘Wetenschap voor de Praktijk’, zijn ruim 50 samenwerkingen gestart tussen wetenschappelijke en maatschappelijke organisaties of bedrijven om dat uit te zoeken. Kwetsbare groepen en hulpverleners helpen

Door de coronapandemie is gebleken dat kwetsbare mensen vaker buiten beeld bij zorgverleners bleven. Voorbeelden zijn ouderen, kinderen in een onveilige thuissituatie en mensen met een ggz-zorgvraag. Hierdoor kregen zij niet de juiste hulp en konden hun klachten verergeren. Een flink aantal onderzoeken richten zich daarom op passende hulp voor die groepen en op de zorgverleners, zowel tijdens als na coronatijd. Dr. Paul Kocken (Erasmus Universiteit Rotterdam) doet bijvoorbeeld onderzoek naar de druk op huisartsen in achterstandswijken, waar de bezoekfrequentie normaal hoger is. Door de coronamaatregelen is dat echter minder geworden. Kocken onderzoekt wat de invloed van de inzet van bijvoorbeeld beeldbellen is op het huisartsbezoek: ‘COVID-19 brengt een versnelling in het gebruik van ict in de huisartsenpraktijk. Het biedt de kans voor ‘teamscience’ met onderzoek door huisartsen en wetenschappers naar de gevolgen van zorg op afstand voor kwetsbare groepen.’

Wetenschappelijk onderbouwde kennis voor openbaar leven

De realiteit is dat de coronamaatregelen en daarmee de situatie in de samenleving voortdurend veranderen. De projecten die zijn gestart, volgen het ritme van die verandering. Een voorbeeld is de situatie in het openbaar vervoer. Professor Karst Geurs van de Universiteit Twente startte een project naar de optimalisatie daarvan: ‘De afname van het aantal reizigers en opgelegde beperkingen in de capaciteit van bussen en treinen hebben een grote invloed op de organisatie van het openbaar vervoer. Vanaf 1 juli kan weer worden gereisd voor niet-noodzakelijke reizen, maar er zijn nog wel capaciteitsbeperkingen. Reizigers moeten drukte mijden en niet alle staanplaatsen kunnen worden benut’, legt hij uit. ‘In dit project wordt een nieuw model ontwikkeld voor het openbaar vervoer in de regio Twente. Op basis van de uitkomsten kan het openbaar vervoer zo effectief mogelijk ingericht worden.’
Het coronavirus heeft effect op het hele openbare leven. De variëteit van de projecten is daarmee ook groot. Van de inzet van beeldschermzorg bij ouderen in de wijk tot de invloed van grote (hardloop)evenementen op de besmettingsgraad van COVID-19.

Dr. ir. Beitske Boonstra (Erasmus Universiteit Rotterdam) doet onderzoek naar het ontstaan van maatschappelijke coalities in coronatijd, die kunnen uitgroeien tot duurzame samenwerkingsverbanden. ‘Tijdens de coronacrisis ontstonden tal van particuliere initiatieven uit solidariteit met medestadsbewoners. Dit soort – vaak spontane – initiatieven hebben een grote meerwaarde voor de stad.’


Verschillende groepen onder de loep

De pandemie en de daartoe genomen maatregelen treffen de hele samenleving. Nu en voor langere tijd. Naast het zorgsysteem en de patiënt-behandelaar-relatie is ook de mentale gesteldheid van zorgmedewerkers onderwerp van onderzoek. Ook naar beroepsgroepen buiten de gezondheidszorg is onderzoek gestart. Zo richt onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut zich op een doelgroep waar je misschien minder snel aan zal denken; op sekswerkers in de regio Hart van Brabant in tijden van corona. Daarnaast wordt vanuit de Hogeschool Utrecht samengewerkt met de gemeente Utrecht om inzicht te krijgen in economische, psychologische en sociale behoeften van zzp’ers. dr. Josje Dikkers: ‘Uiteindelijk willen we met dit onderzoek bijdragen aan een diepgaander, kwalitatief beeld van kleinere ondernemers en zzp’ers die in Utrecht een TOZO-regeling hebben aangevraagd om deze groep vanuit de gemeente en stad beter te kunnen ondersteunen, hun veerkracht te vergroten en zo bij te dragen aan een duurzaam toekomstperspectief.’

Programma COVID-19

Door de aanzienlijke impact van de coronacrisis is er een grote behoefte aan medische en maatschappelijke oplossingen en antwoorden. Daarom startte ZonMw in opdracht van VWS en samen met NWO het onderzoeksprogramma COVID-19. Dit programma heeft als doel bij te dragen aan het bestrijden van de gevolgen van het coronavirus (COVID-19) op korte en langere termijn en de maatregelen daartegen. Het programma levert nieuwe kennis op over preventie, behandeling en herstel van deze infectieziekte en ook over bredere maatschappelijke vraagstukken.

Meer informatie

]]>
news-5856 Mon, 29 Jun 2020 12:19:12 +0200 Jezelf van ziek naar gezond eten met een plantaardig dieet. Soms kan het echt https://www.volkskrant.nl/wetenschap/jezelf-van-ziek-naar-gezond-eten-met-een-plantaardig-dieet-soms-kan-het-echt~bfc0838e/ ZonMw heeft in 2017 de Kennissynthese Voeding als behandeling van chronische ziekten gepubliceerd naar de mogelijkheid en wenselijkheid om voeding in te zetten als behandeloptie. Met een (overwegend) plantaardig dieet kunnen patiënten met reuma, diabetes of aderverkalking zichzelf gezond(er) eten. Hoewel het al geruime tijd bekend is, is er in de gezondheidszorg nog weinig oog voor. Hoe komt dat? news-5847 Thu, 25 Jun 2020 12:26:20 +0200 Trimbos-instituut publiceert resultaten onderzoek psychische gezondheid in verpleeghuizen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/trimbos-instituut-publiceert-resultaten-onderzoek-psychische-gezondheid-in-verpleeghuizen/ In april is het Trimbos-instituut samen met een consortium van onderzoekers onder leiding van de Universiteit van Amsterdam een onderzoek gestart naar de sociale impact van het coronavirus (COVID-19) op kwetsbare groepen. Dit onderzoek is onderdeel van het ZonMw-project Social Impact of Physical Distancing on Vulnerable Populations during COVID-19. Het rapport schetst de negatieve gevolgen van het bezoekverbod op de gezondheid en het welzijn van de bewoners van verzorgings- en verpleeghuizen. Onderzoek Trimbos-instituut

Aan het onderzoek heeft een representatieve groep van 193 bewoners, 1609 familieleden en 811 zorgmedewerkers deelgenomen. Trimbos beschrijft de bevindingen op het gebied van sociaal contact, eenzaamheid, gezondheid en kwaliteit van leven, problemen met stemming en gedrag, houding ten opzichte van het bezoekverbod, informatievoorziening vanuit de organisatie en tenslotte zorgen over COVID-19. Zij concluderen onder meer dat de kwaliteit van leven fors lager is beoordeeld dan voor de pandemie en dat er hoog werd gescoord op sociale en emotionele eenzaamheid. Trimbos doet naar aanleiding van het onderzoek een aantal aanbevelingen.

Projecten over sociale isolatie en eenzaamheid

De afgelopen tijd zijn bij ZonMw een aantal projecten gestart gericht op sociale isolatie en/of eenzaamheid binnen verpleeg- en verzorgingshuizen, of projecten met duidelijke raakvlakken daarmee. Binnen de regeling ‘Creatieve oplossingen aanpak coronavirus (COVID-19)’ spelen de volgende projecten in op dit onderwerp:

Daarnaast zijn enkele projecten gehonoreerd op dit thema via de subsidieronde Wetenschap voor de praktijk van het COVID-19 Programma. Deze gaan uiterlijk 5 juli 2020 van start.

Subsidie voor praktijkgericht onderzoek

Bij het ZonMw-programma Langdurige zorg en ondersteuning staat momenteel de subsidieoproep Praktijkgericht onderzoek naar de relatie tussen de cliënt, naasten en/of mantelzorgers en professionals in de langdurige zorg en ondersteuning open. Deze subsidieoproep heeft als doel om middels praktijkgericht onderzoek kennis te genereren over een praktijkkwestie in de langdurige zorg en ondersteuning gericht op de relatie tussen cliënten, naasten en/of mantelzorgers en (toekomstige) zorg- en ondersteuningsprofessionals. De deadline voor het indienen van uitgewerkte subsidieaanvragen is 2 juli 2020.

Meer informatie

]]>
news-5835 Wed, 24 Jun 2020 10:55:00 +0200 Verspreiding van tekenencefalitisvirus in Nederland https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/verspreiding-van-tekenencefalitisvirus-in-nederland/ Elk jaar bijten zo’n 1,5 miljoen teken iemand in Nederland, vooral tussen maart en oktober. De meeste mensen worden daar niet ziek van. Van de 100 mensen die gebeten worden, krijgen 2 tot 3 de ziekte van Lyme. In bepaalde gebieden in Nederland kunnen teken ook het tekenencefalitis(TBE)-virus overbrengen. Hoewel het risico op TBE na een tekenbeet vele malen kleiner is dan op de ziekte van Lyme, is dit een extra reden om alert te zijn op tekenbeten. Sinds 2016 weten we dat teken in bepaalde gebieden in Nederland besmet kunnen zijn met het TBE-virus. In gebieden waar het TBE-virus gevonden is, waren ongeveer 1 op 1500 teken besmet met dit virus. Dat is veel minder dan de borrelia-bacterie, die ongeveer in 1 op de 5 teken gevonden wordt. Deze borrelia-bacterie veroorzaakt elk jaar bij ongeveer 25.000 mensen de ziekte van Lyme. De kans op een TBE-infectie na een tekenbeet is dus veel kleiner dan de kans op de ziekte van Lyme. In de afgelopen jaren zijn 1 tot 2 patiënten per jaar ziek geworden door het TBE-virus in Nederland. Het TBE-virus komt veel vaker voor in teken in andere Europese landen waaronder Oostenrijk, Zwitserland, Duitsland en het zuiden van de Scandinavische landen.

Waar in Nederland komt het TBE-virus voor?

Het RIVM houdt bij hoeveel patiënten ernstig ziek worden door een in Nederland opgelopen infectie met het TBE-virus. Om de verspreiding van het TBE-virus in Nederland beter in kaart te brengen, zijn een groot aantal teken en wilde dieren getest door onderzoekers van het RIVM, Wageningen University & Research (WUR), Artemis One Health, en het Dutch Widlife Health Centre. Van 7 patiënten weten we dat ze tussen 2016 en 2019 tekenencefalitis hebben opgelopen. De meest waarschijnlijke plaatsen van besmetting zijn de Sallandse Heuvelrug, de Utrechtse Heuvelrug, Twente en de Achterhoek (zie bijgevoegde kaart). Aan de grens met Duitsland in de Achterhoek en ten oosten van Nijmegen is het TBE-virus in kleine knaagdieren gevonden. Onderzoek naar antistoffen laat zien dat reeën in Noord-Brabant, Limburg, Overijssel en de Achterhoek gebeten zijn door teken met het TBE-virus. Wij financieren verder onderzoek naar de verspreiding en ecologie van het TBE-virus in Nederland. Het onderzoek richt zich met name op het beter begrijpen van de ecologische omstandigheden die gunstig zijn voor circulatie van het virus. Op basis daarvan kunnen gebieden geïdentificeerd worden waar het virus zich in de toekomst zou kunnen vestigen en waar gerichte monitoring kan bijdragen aan vroegtijdige detectie.

]]>
news-5797 Thu, 11 Jun 2020 13:32:38 +0200 De suikertaks: zo denken Nederlanders erover https://www.parool.nl/nederland/de-suikertaks-zo-denken-nederlanders-erover~b079d214/ Veel Nederlanders zijn voor een suikertaks op frisdrank, als de opbrengst daarvan bijdraagt aan de publieke gezondheid. Dat blijkt uit een onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam. news-5747 Tue, 02 Jun 2020 09:02:00 +0200 De impact van COVID-19 op kwetsbare mensen is groot https://www.parool.nl/amsterdam/uva-onderzoekers-zorg-krijgen-tijdens-lockdown-lastig-voor-nieuwe-gevallen~b21eca46/ Kwetsbaren zoals daklozen, eenzame ouderen en slachtoffers van huiselijk geweld, hebben meer hulp nodig om de sociale impact van de coronamaatregelen te boven te komen. Dat blijkt uit de tussentijdse resultaten van onderzoek 'Coronatijden in Nederland' dat gefinancierd wordt door ZonMw. ‘Vooral nieuwe zorg is problematisch.’ Het onderzoek wordt uitgevoerd door Universiteit van Amsterdam, Trimbos-instituut, Hogeschool van Amsterdam, Pharos, Vrije Universiteit Amsterdam en Ben Sajetcentrum. news-5736 Thu, 28 May 2020 14:00:00 +0200 Update COVID-19 Programma: veel belangstelling https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/update-covid-19-programma-veel-belangstelling/ De belangstelling voor onze subsidieoproepen binnen het COVID-19 Programma is groot. In de afgelopen weken hebben we veel aanvragen mogen ontvangen. In dit bericht leest u over de huidige stand van zaken en de planning voor de komende periode. Het COVID-19 Programma is een samenwerking tussen ZonMw en NWO en financiert onderzoek dat zich richt op de effecten van en de maatregelen tegen de coronapandemie. Omdat het beperken van de negatieve gevolgen van de pandemie zeer urgent is én omdat we negatieve en positieve ervaringen zo snel mogelijk moeten benutten voor praktische oplossingen zijn onderzoek en kennis dringend nodig.

Grote belangstelling

De subsidiemogelijkheden van de drie aandachtsgebieden leverden veel projectideeën op:

  • Van 1 mei t/m 14 mei stonden de bottom-up subsidierondes aandachtsgebied 1 ‘Voorspellende diagnostiek en behandeling’ en aandachtsgebied 2 ‘Zorg en preventie’ open voor het indienen van projectideeën. Hierop ontvingen wij respectievelijk 189 en 306 projectideeën.
  • Van 8 t/m 25 mei stond de bottom-up subsidieronde aandachtsgebied 3 ‘Maatschappelijke dynamiek’ open. Hierop ontvingen wij 508 projectideeën.
  • Van 8 t/m 25 mei stond ook de subsidiemogelijkheid ‘Wetenschap voor de praktijk’ open. Hierop zijn 120 subsidieaanvragen binnengekomen.

Toekenningen urgente onderzoeksvragen

Eerder al werden onderzoeksgroepen uitgenodigd voor het traject urgente onderzoeksvragen. Vanuit dit traject zijn vooralsnog twee aanvragen binnen aandachtsgebied 1 ‘Voorspellende diagnostiek en behandeling’ beoordeeld en gehonoreerd. Binnen aandachtsgebied 2 ‘Zorg en preventie’ zijn twee aanvragen gehonoreerd. Binnen aandachtsgebied 3 ‘Maatschappelijke dynamiek’ worden op dit moment drie urgente onderzoeksvragen uitgewerkt en binnenkort beoordeeld.

Planning

De volgende stap voor de bottom-up rondes van de drie aandachtsgebieden is de beoordeling van de projectideeën door de commissies. Bij een positief advies van de commissie ontvangen de indieners een uitnodiging om hun projectidee uit te werken tot een volledige subsidieaanvraag. Op dat moment zijn ook FAQ’s hierover op onze website te vinden.
De beoordeling van subsidieaanvragen voor ‘Wetenschap in de praktijk’ start binnenkort.

De meest actuele informatie over het proces en de planning kunt u vinden op de diverse programmapagina’s:

Meer informatie

]]>
news-5683 Mon, 11 May 2020 14:58:12 +0200 10 jaar JPI HDHL https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/10-jaar-jpi-hdhl/ Het Joint Programming Initiative 'a Healthy Diet for a Healthy Life' (JPI HDHL) viert zijn 10-jarige jubileum in 2020. Om deze feestelijke gelegenheid te markeren is een video serie gelanceerd. Daarnaast staat er nog veel meer op de planning - informatie hierover volgt later. We zijn trots op wat het JPI HDHL de afgelopen 10 jaar heeft bereikt, en ook de komende jaren zullen de deelnemende landen zich in blijven zetten voor gezonde voeding!

Video serie 10 jaar JPI HDHL

In 2020 kijken we samen met belangrijke stakeholders terug op de afgelopen 10 jaar en blikken we vooruit naar de toekomst. De interviews met de allereerste JPI HDHL voorzitter (Wim Saris), de huidige voorzitter (Martijntje Bakker) en de vice-voorzitter van de wetenschappelijke adviesraad (Peter Eisner) zijn al online te vinden. In de komende maanden kunt u onder andere nog interviews met de stakeholder adviesraad en gefinancierde onderzoekers verwachten.

6e JPI HDHL conferentie uitgesteld naar 2021

De zesde JPI HDHL conferentie die gepland was voor juni 2020, is vanwege de COVID-19 pandemie tot nader order uitgesteld. De conferentie zal waarschijnlijk in het voorjaar 2021 plaatsvinden. Informatie hierover volgt zodra dat kan. In de tussentijd word onderzocht of delen van het programma rond juni 2020 aangeboden kunnen worden via een digitaal platform.

Tussentijds symposium darmmicrobiota gaat door

Één van de onderwerp waarop veel projecten zijn gehonoreerd in de afgelopen 10 jaar is het darmmicrobioom. Het tussentijdse symposium van de subsidierondes over darmmicrobiota (Cofunded call & Knowledge Platform on Intestinal Microbiomics) gaat op de oorspronkelijke datum van 18 juni 2020 in digitale vorm door. Zo bieden we de projectleiders alsnog de gelegenheid om kennis uit te wisselen, en met elkaar te discussiëren over mogelijke obstakels in de projectvoortgang en hoe hiermee om te gaan.

Blijf op de hoogte

Volg het laatste nieuws over de conferentie en digitale sessies op de (Engelstalige) JPI HDHL website en twitter pagina.

 

]]>
news-5661 Wed, 06 May 2020 14:42:44 +0200 Subsidieoproep “Maatschappelijke dynamiek” binnen COVID-19 Programma open https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieoproep-maatschappelijke-dynamiek-binnen-covid-19-programma-open/ De subsidieoproep voor aandachtsgebied “Maatschappelijke dynamiek” binnen het COVID-19 Programma is opengesteld. Consortia, onderzoeksgroepen en afzonderlijke onderzoekers uit meerdere disciplines kunnen ideeën indienen voor onderzoek gericht op de maatschappelijke effecten van de coronapandemie en van de (voorgenomen) maatregelen daartegen. Gezien de urgentie van handelen is de deadline voor het indienen van ideeën op 25 mei 2020, 19.00 uur. Het COVID-19 Programma

Het actie- en onderzoeksprogramma COVID-19 is gericht op onderzoek gericht op de effecten van en de maatregelen tegen de coronapandemie. Er zijn drie aandachtsgebieden:

  1. Voorspellende diagnostiek en behandeling
  2. Zorg en preventie
  3. Maatschappelijke dynamiek

Deze subsidieoproep betreft alleen aandachtsgebied 3 “Maatschappelijke dynamiek” en heeft een totaal te verdelen subsidiebudget van € 6,5 miljoen. De subsidieoproep voor aandachtsgebied 1 en 2 is op 1 mei 2020 gepubliceerd met als deadline 14 mei 2020, 14.00 uur. Lees hier meer informatie daarover.  

Aandachtsgebied Maatschappelijk dynamiek

Het aandachtsgebied Maatschappelijke dynamiek betreft brede, maatschappelijk vraagstukken, waarbij meerdere wetenschappelijke disciplines betrokken zijn. Het gaat bijvoorbeeld om antwoord op vragen als: Wat zijn de maatschappelijke consequenties van de coronacrisis? Welke sociale en economische problemen zijn erdoor blootgelegd of ontstaan? Maar ook: Welke positieve effecten heeft de crisis? Welke herstartscenario’s zijn er na een kortere of langere periode van economische en brede sociale ontwrichting? Wat kunnen we van de crisis leren voor de toekomst?

Uitnodiging tot onderzoek

Consortia, onderzoeksgroepen en individuele onderzoekers zijn met deze subsidieoproep uitgenodigd om ideeën in te dienen voor onderzoeksprojecten waarmee kennis genereerd wordt over de Nederlandse en wereldwijde impact van de coronacrisis en de maatregelen daartegen. Onderzoek richt zich niet alleen op uitdagingen tijdens deze pandemie, maar ook op de situatie na de coronacrisis. Daarnaast sluit het onderzoek aan bij prioritaire thema’s zoals hieronder beschreven.

Prioritaire thema’s

Een multidisciplinair expertpanel onder voorzitterschap van Jet Bussemaker heeft de volgende prioritaire thema’s voorgedragen, waarbij op bijbehorende onderwerpen ingediend kan worden:

  1. Onderzoek naar de effectiviteit en impact van maatregelen/strategieën in respons op de coronacrisis
    Onderwerpen: Betrouwbaarheid en legitimiteit van overheid en wetenschap in tijden van crisis, de voorwaarden voor technologieën, gekoppeld aan het ‘openstellen’ van de samenleving, effect van de 1,5 meter maatregel, verschillen tussen Europese landen.    
  2. Onderzoek naar de veerkracht van de samenleving
    Onderwerpen: Kwetsbare groepen, maatschappelijke ongelijkheid ten gevolge van genomen maatregelen, thuisonderwijs, psychologische effecten en emotioneel welbevinden, burgerinitiatieven.  
  3. Onderzoek naar de economische veerkracht
    Onderwerpen: De economische effecten van de lock down voor verschillende sectoren, heropenen sectoren van de economie, thuiswerken.

Deze thema’s hebben de hoogste urgentie om onderzocht te worden. Projectideeën moeten aansluiten bij een of meerdere van deze thema’s. In de tekst van de subsidieoproep zijn de thema’s en onderwerpen nader toegelicht.

Planning subsidieronde

Voor deze subsidieronde geldt het volgende tijdpad:

Deadline indienen projectidee
Ontvangst advies van de commissie
Deadline indienen uitgewerkte subsidieaanvraag
Ontvangst van het commentaar van beoordelaars
Deadline indienen wederhoor
Besluit
Uiterlijke startdatum

25 mei 2020, 19.00 uur
Rond 18 juni 2020
29 juni, 14.00 uur
6 juli 2020
8 juli 2020, 12.00 uur
Rond 23 juli 2020
3 augustus 2020

Op korte termijn wordt de subsidieoproep ook in het Engels op de ZonMw-website gepubliceerd.

Meer informatie

 

]]>
news-5647 Fri, 01 May 2020 15:27:50 +0200 Subsidieoproep COVID-19 Programma (‘second wave’) open voor projectideeën https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieoproep-covid-19-programma-second-wave-open-voor-projectideeen/ De subsidieoproep voor twee aandachtsgebieden binnen het COVID-19 Programma is opengesteld. Onderzoeksgroepen kunnen voorstellen indienen voor onderzoek gericht op de effecten van en de maatregelen tegen de coronapandemie. Gezien de urgentie van handelen is de deadline op 14 mei 2020 gesteld. Drie aandachtsgebieden

Het programma heeft drie aandachtsgebieden:

  1. Voorspellende diagnostiek en behandeling
  2. Zorg en preventie
  3. Maatschappelijke dynamiek

De subsidieoproep gaat over de eerste twee aandachtsgebieden.

Aandachtsgebied 1: Voorspellende diagnostiek en behandeling

Onderzoek binnen dit aandachtsgebied gaat over de (door)ontwikkeling van (voorspellende) diagnostiek, voor behandeling op maat en voor het voorkomen van COVID-19-gerelateerde klachten in de vroege, acute en herstelfase. Het gaat om urgent benodigd onderzoek naar nieuwe of bestaande therapieën en hun werkingsmechanismen, en om het verkrijgen van inzichten in onder andere het microbioom, immuniteit, voorspellende parameters en behandeling op maat.

Het aandachtsgebied kent vier thema’s:

  1. Behandeling
  2. Diagnostiek van besmetting
  3. Risicoanalyse en prognostiek
  4. Virus, immuniteit, immuunrespons en pathogenese

Aandachtsgebied 2: Zorg en preventie

De nadruk binnen dit aandachtsgebied ligt op het ophalen van inzichten en geleerde lessen die bijdragen aan een verbeterde, onderbouwde aanpak van de huidige pandemie en aan borging van deze verbeterde werkwijzen en processen in het zorgsysteem voor de toekomst. Diverse typen onderzoek zijn mogelijk: evaluatietrajecten, actieonderzoek, effectstudies, stimuleringstrajecten doelmatigheidsonderzoek bij uitstel van behandeling/zorgmijding, organisatie van zorgvraagstukken, ontwikkeling epidemiologische modellen en inventarisaties.
Samenwerking tussen onderzoeksgroepen, disciplines en relevante stakeholders is daarbij het uitgangspunt om op een efficiënte manier deze inzichten te verkrijgen en te komen tot een adequate voorbereiding op een toekomstige pandemie.  

Het aandachtsgebied kent drie thema’s:

  1. Organisatie van zorg en preventie
  2. Zorg en preventie voor kwetsbare burgers
  3. Transmissie en epidemiologie

Aandachtsgebied 3 en beleids- en praktijkimpuls:

De subsidieoproep voor aandachtsgebied 3 Maatschappelijke dynamiek en het instrument beleids- en praktijkimpuls worden op 6 mei 2020 gepubliceerd. Houd hiervoor de ZonMw-subsidiekalender (openstaande subsidieoproepen) in de gaten.  

Planning

Voor de subsidieronde aandachtsgebieden 1 en 2 geldt het volgende tijdpad:

Deadline indienen projectidee
Ontvangst advies beoordelingscommissie
Deadline indienen uitgewerkte subsidieaanvraag
Ontvangst commentaar beoordelaars
Deadline indienen wederhoor
Besluit
Uiterlijke startdatum

14 mei 2020, 14.00 uur 
rond 5 juni 2020
15 juni 2020, 14.00 uur
22 juni 2020
24 juni 2020, 12.00 uur
rond 9 juli 2020
30 juli 2020

Op korte termijn wordt de subsidieoproep in het Engels op de ZonMw-website gepubliceerd.

Meer informatie

]]>