ZonMw tijdlijn Gezondheidsbescherming https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Gezondheidsbescherming nl-nl Thu, 25 Apr 2019 00:33:20 +0200 Thu, 25 Apr 2019 00:33:20 +0200 TYPO3 news-3953 Fri, 19 Apr 2019 17:00:14 +0200 ZonMw joines GLoPID-R for infectious diseases https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-joines-glopid-r-for-infectious-diseases/ GloPID-R is pleased to welcome the Netherlands Organisation for Health Research and Development (ZonMw), represented by Suzanne Verver, into the network. GloPID-R is a unique international network of major research funding organizations. The network of 27 countries facilitates a rapid and effective research response to infectious disease outbreaks. ZonMw and international research

ZonMw funds health research in the Netherlands and promotes the practical application of the knowledge this research produces. While mainly focused on research projects within the country, it also has an international focus through its participation in various European initiatives, including Joint Programming Initiatives (JPIs), ERA-NETs, and European Strategy Forum on Research Infrastructures (ESFRI). ZonMw also participates in Heads of International Research Organisations (HIROs) to discuss large, international health care themes.

Antibiotic resistance

ZonMw runs separate programmes for antimicrobial resistance (AMR) and other aspects of infectious diseases. For these programs the aim is to cover the entire spectrum of research from science to policy and through a One Health approach. ZonMw currently runs a national research program on antibacterial resistance (ABR) and is partner in the Strategic Research Agenda of the JPI on Antimicrobial Resistance (JPIAMR), also a partner of GloPID-R. In the national programme, ZonMw finances many projects studying ABR such as alternative ways to reduce antibiotic use in animals and human-animal ABR transmission.

Infectious diseases

ZonMw also runs a national programma on infectious disease control, including non-alimentary zoonoses. Emerging infectious disease research is part of this programme. The programme funds currently around 40 large research projects, including projects on HIV, tuberculosis, hepatitis C, STIs, pneumonia, vaccine preventable diseases, infection control, arbovirusses, Lyme disease, campylobacter, rabies, Zika, tick-borne diseases, psittacosis and clostridium difficile. By joining GLoPID-R ZonMw intends to expand its international collaboration on emerging infectious diseases.

Data sharing

Despite being a new member, ZonMw jumped into the network and has already participated in the GloPID-R Data Sharing working group. GloPID-R appreciates their participation and looks forward to learning more from their expertise.

More information


news-3935 Thu, 18 Apr 2019 10:24:46 +0200 Start winnaar Medische Inspirator prijs: uniek cohortonderzoek Lyme https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/start-winnaar-medische-inspirator-prijs-uniek-cohortonderzoek-lyme/ Vrijdag 12 april 2019 zijn de projectleden en projectbetrokkenen bij ZonMw bij elkaar gekomen voor de start van hun project PLEASE 5+, de winnaar van de Medische Inspirator prijs 2019. In deze startbijeenkomst zijn constructieve afspraken gemaakt over de samenwerking en participatie van patiënten in het onderzoek. De patiëntparticipatie is maximaal in dit project; de patiënten zijn initiatiefnemer, mede-ontwerper en mede-uitvoerder van het onderzoek.


Dit project is een vervolg op de PLEASE-studie die in 2010 is gestart. De PLEASE-studiedeelnemers worden opnieuw bevraagd om de langetermijngevolgen van chronische Lyme in kaart te brengen. Dit is nog niet eerder onderzocht en PLEASE 5+ is daarmee de eerste studie in de wereld met een specifiek gedefinieerd cohort van chronische Lymepatiënten. Het cohort wordt 5 tot 8 jaar na de eerste PLEASE-studie gevolgd. PLEASE 5+ is een initiatief van patiënten (vertegenwoordigers van de Lymevereniging en stichting Tekenbeetziekten) in samenwerking met de onderzoekers van de PLEASE-studie. Het succes van deze studie is afhankelijk van de participatie van de patiënten uit de eerste PLEASE-studie: alleen met deelname van deze groep krijgen we inzicht in de langetermijngevolgen van chronische Lyme. Met deze kennis kan de preventie, diagnose en behandeling van chronische Lyme worden verbeterd.

Medische Inspirator prijs

De PLEASE 5+ studie heeft de eerste prijs van de Medische Inspirator prijs gewonnen. Dit is een initiatief van ZonMw voor de meest inspirerende samenwerking tussen patiënt(vertegenwoordigers) en onderzoekers. Op onze website vindt u een korte sfeerimpressie van de uitreiking.

Aanwezigen tijdens de startbijeenkomst:

  • patiëntvertegenwoordigers en mede-onderzoekers: Kees Niks (Lymevereniging) en Diana Uitdenbogerd (stichting Tekenbeetziekten)
  • onderzoekers: Bart-Jan Kullberg (Radboudumc), Jaap Maas (Amsterdam UMC) en Andrea Evers en Henriët van Middendorp (Universiteit Leiden)
  • lid klankbordgroep Lyme: Amber Davis
  • bestuur Lymevereniging: Miranka Mud
  • voorzitter Sjaak de Gouw (DPG Hollands Midden)
  • ZonMw: Henk Smid, Monique van der Hoeven, Linda van Nierop, Rouming Hu (niet op de foto)

Niet aanwezig:

  • patiëntvertegenwoordigers en mede-onderzoeker: Irma Beate (stichting Tekenbeetziekten)
  • mede-onderzoekers Fidel Vos en Hadewych ter Hofstede (Radboudumc)

Meer informatie

news-3919 Tue, 16 Apr 2019 16:02:00 +0200 ZonMw participates in the public-private partnership VALUE-Dx to fight antimicrobial resistance https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-participates-in-the-public-private-partnership-value-dx-to-fight-antimicrobial-resistance/ On April 1st 2019 the kick-off meeting of the European public-private partnership VALUE-Dx took place. This European-wide approach aims to generate evidence on the medical, economic, and public health value of diagnostics in tackling antimicrobial resistance (AMR). As a member of the Joint Programming Initiative on Antimicrobial Resistance (JPIAMR), ZonMw participates in this consortium. Better prescription and use of antibiotics

VALUE-Dx is the first Innovative Medicines Initiative (IMI) project that is conceived by representatives of the diagnostics sector and includes world renowned experts from a wide range of academic disciplines. The project is initiated by 6 in vitro diagnostic companies that join forces with 20 non-industry partners that together set out to combat AMR and improve patient outcomes. The consortium aims to transform medical practice to achieve more personalised, evidence-based antibiotic prescription and use in community care settings through the widespread use of clinical and cost-effective innovative diagnostic strategies. VALUE-Dx is co-funded by the European Commission (IMI), the Wellcome Trust and private companies, with a total budget of approximately 14 million euros over 4 years.

AMR and diagnostics

Diagnostics are an essential element in the fight against AMR, and as mentioned by Dr. Pierre Meulien, Executive Director of IMI, “Only by pooling expertise and working together in this way can we hope to address major challenges like AMR”. The project will focus on acute respiratory tract infections acquired in community care settings. These infections are the most frequent cause of medical consultation and inappropriate antibiotic use. Moreover, the outcomes of VALUE-Dx have the potential to be applied to other common infections such as urinary tract infections, blood stream infections, and hospital-acquired respiratory tract infections.


“VALUE-Dx is a unique multidisciplinary consortium, with participation of clinicians, microbiologists, health economists, social scientists, and industry”, states Professor Dr. Goossens of the University of Antwerp and coordinator of this project. Furthermore, he mentions: “the VALUE-Dx project will be a game changer to show the true medical and economic value of diagnostics to support antibiotic stewardship and preserve the efficacy of these medications for improving patient care today and for future generations.”

ZonMw: participation in VALUE-Dx as member of JPIAMR

ZonMw participates in JPIAMR since 2012. This research initiative of 27 countries coordinates national public funding to support AMR research and activities in a transnational manner. ZonMw coordinates two work packages. One has resulted in a newly updated strategic research and innovation agenda including priority areas such as the development of new therapeutics, diagnostics, transmission, environment, interventions and surveillance. The second one promotes reuse of research data and microbial collections, as well as supporting services and research infrastructures.


Enabling reuse of data and microbial collections is the common interest of JPIAMR and VALUE-Dx. Therefore, ZonMw is currently developing a survey with the aim of getting an overview of existing resources and services that are relevant for AMR research. The overview will be made available for the entire AMR research community. It will advance AMR research by making valuable resources and services findable, and contribute to their reusability.

More information






news-3841 Thu, 28 Mar 2019 15:10:04 +0100 Blokhuis start Vaccinatiealliantie https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2019/03/26/blokhuis-start-vaccinatiealliantie Staatssecretaris Paul Blokhuis (VWS) heeft in Den Haag de startbijeenkomst gehad met de Vaccinatiealliantie. Deze alliantie verbindt jeugdartsen en -verpleegkundigen, huisartsen, doktersassistenten, apothekers, communicatiedeskundigen, wetenschappers en beleidsmakers. news-3836 Wed, 27 Mar 2019 12:26:06 +0100 Nieuw antibioticum vernoemd naar Leiden https://www.universiteitleiden.nl/nieuws/2019/03/nieuw-antibioticum-vernoemd-naar-leiden Toenemende resistentie en een gebrek aan nieuwe antibiotica vormen een groot probleem voor de volksgezondheid. Tegen die achtergrond zoekt Gilles van Wezel van het Instituut Biologie Leiden naar nieuwe medicijnen. Samen met toenmalig promovendus Changsheng Wu en collega’s ontdekte hij het bijzondere antibioticum lugdunomycine, dat ze vernoemden naar Leiden. news-3805 Thu, 21 Mar 2019 13:37:40 +0100 Eindsymposium projecten JPI HDHL https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/eindsymposium-projecten-jpi-hdhl/ Eind februari kwamen de projectleiders van het Joint Programming Initiative, Healthy Diet for a Healthy Life (JPI HDHL) bijeen om de resultaten en impact van 14 internationale onderzoeksprojecten te bespreken. Hoe de resultaten van deze projecten verder gebracht kunnen worden, stond centraal. De onderzoekers deelden de verwachtte impact van hun resultaten en hun visie op de verspreiding van deze resultaten, met elkaar.
Nederland is betrokken bij 8 van deze 14 projecten die gaan over de relatie tussen voeding en cognitieve achteruitgang, de relatie tussen voeding en darm microbiota, het vinden van biomerkers voor voedselinname en de invloed van het bewerken en bewaren van voedsel.
Voor elk onderzoeksthema waren experts in het vakgebied uitgenodigd om de projecten te beoordelen en met hen de discussie aan te gaan.

Leren vloggen

Rhonda Smith van MinervaComms gaf een inspirerende workshop over hoe de onderzoekers kort en kernachtig de belangrijkste boodschap van hun onderzoek over kunnen brengen met een vlog. De eerste resultaten zijn te zien op het JPI HDHL YouTube kanaal.

Meer informatie


news-3744 Mon, 11 Mar 2019 11:01:24 +0100 Martijntje Bakker nieuwe voorzitter JPI HDHL https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/martijntje-bakker-nieuwe-voorzitter-jpi-hdhl/ De leden van het bestuur van het “Joint Programming Initiative, Healthy Diet for a Healthy Life” (JPI HDHL), hebben plaatsvervangend ZonMw-directeur Martijntje Bakker gekozen tot nieuwe voorzitter. Deze functie vervult zij naast haar werkzaamheden bij ZonMw. Zij volgt per direct scheidend voorzitter Carlos Martinez Riera op. Tijdens de JPI HDHL Management Board (MB) vergadering van februari 2019, waarin alle deelnemende landen zijn vertegenwoordigd, is zij gekozen tot voorzitter van de stuurgroep. De vertegenwoordigers van de deelnemende landen zijn verheugd met deze keuze. De MB is verantwoordelijk voor de coördinatie, supervisie en voortgang van het JPI HDHL. Martijntje Bakker vertegenwoordigt Nederland sinds 2012 in de MB. Vanaf 2013 was zij vicevoorzitter van de MB.


Samen met de JPI HDHL stuurgroep zal Martijntje het dagelijkse management van het JPI HDHL coördineren en urgente zaken oppakken. De stuurgroep wordt hierin ondersteund door het secretariaat van JPI HDHL, dat wordt verzorgd door ZonMw.

Internationale activiteiten

Martijntje Bakker is binnen ZonMw onder andere verantwoordelijk voor internationale samenwerking en het ontwikkelen van strategieën voor de komende jaren. Daarnaast vertegenwoordigt zij Nederland ook in het JPI AMR (Antimicrobial Resistance) en JPI MYBL (More Years, Better Live).

Meer informatie

news-3726 Thu, 07 Mar 2019 13:03:00 +0100 Winnaar Medische Inspirator prijs bekend! https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/winnaar-medische-inspirator-prijs-bekend/ Na een intensieve publiekscampagne waarin er volop campagne is gevoerd door de genomineerde projectteams om de meeste stemmen binnen te halen voor de Medische Inspirator prijs, is eindelijk bekend wie de winnaar is. Op donderdag 7 maart is tijdens de Life Sciences & Health Publiek-private samenwerking dag door Henk Smid de Medische Inspirator prijs uitgereikt. De eerste prijs gaat naarhet project ‘Lyme legt levens lam’! Dit project ontvangt €100.000 om te besteden aan onderzoek. Met de geldprijs gaan de initiatiefnemers, onderzoeker Bart-Jan Kulberg (Radboud UMC) en patiënt en patiëntvertegenwoordiger Kees Niks (Lymevereniging), onderzoek doen naar de langetermijneffecten van chronische Lymeziekte op dekwaliteit van leven, deelname aan de maatschappij en op arbeid.

Op de tweede plek is geëindigd ‘De online vriendschapscursus’ met een prijs van €50.000. Met de prijs gaan onderzoeker Tamara Bouwman (VU Amsterdam) en cliëntvertegenwoordiger Liesbeth Gaasbeek (Gouden Dagen) de online vriendschapscursus verder ontwikkelen om deze aan te kunnen bieden aan ouderen. De praktische cursus leert ouderen onder andere om contact te zoeken met hun sociaal netwerk en sociaal actief te worden.

Wat is de Medische Inspirator prijs?

De Medische Inspirator is een aanmoedigingsprijs voor de meest inspirerende samenwerking tussen onderzoeker en patiënt(vertegenwoordigers) om onderzoek te doen naar medische producten waar patiënten behoefte aan hebben. Uit de inzendingen worden door een onafhankelijke vakjury projecten genomineerd. De genomineerdenkrijgen een professionele videoover hun onderzoeksproject. Vervolgens vindt er een stem- en campagneperiode van een maand plaats waarin de achterban en het algemeen publiek stemt op de meest inspirerende samenwerking en project.

De nieuwe ronde van de Medische Inspirator prijs is inmiddels geopend. Heeft u nog vragen of opmerkingen dan kunt u ons mailen.

Meer informatie

news-3720 Wed, 06 Mar 2019 09:17:06 +0100 Onderzoekers: Medicijnresten in zoet water wereldwijd fors toegenomen https://www.nu.nl/wetenschap/5756763/onderzoekers-medicijnresten-in-zoet-water-wereldwijd-fors-toegenomen.html?kl=771&ku=5008066&utm_source=SIM&utm_medium=email&utm_campaign=nu%2Enl_berichten_doorsturen_popup_2014&utm_content=&utm_term=a_393646 De concentratie medicijnresten in zoet water is de laatste twintig jaar over de hele wereld flink toegenomen. De hoeveelheid dreigt schadelijk voor het milieu te worden, meldt de Radboud Universiteit vrijdag op basis van eigen onderzoek. news-3717 Tue, 05 Mar 2019 16:00:41 +0100 Hoge waardering platform Zorg voor Beter https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/hoge-waardering-platform-zorg-voor-beter/ Steeds meer zorgmedewerkers gebruiken de informatie op het kennisplein Zorg voor Beter (150.000 bezoekers per maand). Met een gemiddelde waardering van 8,5 mag geconcludeerd worden dat dit kennisplein een bruisend platform is verzorgenden, verpleegkundigen, kwaliteitsmedewerkers, opleiders en teamleiders. Praktijk

Op de website vinden bezoekers betrouwbare en actuele informatie die zij in de praktijk kunnen gebruiken om de ouderenzorg en zorg aan chronisch zieken te verbeteren. Deze informatie is vaak versnipperd over verschillende websites en publicaties. Op het kennisplein Zorg voor Beter is deze kennis gebundeld.

Een citaat uit het gebruikersonderzoek: "Eigenlijk alle kennis die je nodig hebt, vind je hier in overzichtelijke artikelen en duidelijke taal".


Hygiëne is een van de 5 meest bezochte thema's op de website. In de top 3 van nieuws staan de onderwerpen ‘handschoenen in de thuiszorg’ en ‘griep en de griepprik’. Allemaal onderwerpen op het gebied van gezondheidsbescherming en preventie.

Meer informatie


news-3677 Tue, 26 Feb 2019 16:35:12 +0100 Zes onderzoeken voeding & epigenetica van start https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zes-onderzoeken-voeding-epigenetica-van-start/ De relatie tussen voeding, epigenetica en gezondheid wordt in zes projecten onderzocht die onlangs zijn gestart. Nederland is betrokken bij 3 van de 6 projecten. Genetische factoren spelen een rol bij het ontstaan van ziekten zoals overgewicht en diabetes. De werking van genen wordt beïnvloed door omgevingsfactoren zoals bijvoorbeeld voeding. Epigenetica betekent letterlijk ‘rondom het DNA’. Het gaat om de ‘markeringen’ rondom het DNA die genen aan en uit kan zetten.
De relatie tussen voeding, epigenetica en gezondheid wordt de komende 3 jaar onderzocht in de projecten: DIMENSION, PREcisE, NutriPROGRAM, EpiBRAIN, HEROS en DIFAMEM. Kennis uit deze projecten kan gebruikt worden in voedingsrichtlijnen en voedingsadviezen.

JPI Healthy Diet for a Healthy life

In het Joint Programming Initiative, Healthy Diet for a Healthy Life (JPI HDHL) werken 26 landen samen op het terrein van voeding, beweging en gezondheid. In februari 2018 hebben 11 JPI HDHL landen samen een oproep voor transnationale onderzoeksvoorstellen op het gebied van voeding & epigenetica gedaan.
Naast Nederland, doen Canada, Tsjechië, Frankrijk, Duitsland, Ierland, Israël, Letland, Polen, Spanje en Engeland mee. In april 2018 zijn 41 onderzoeksvoorstellen ingediend. Na beoordeling door een wetenschappelijk expert panel zijn 6 projecten geselecteerd.

Projecten met Nederlandse onderzoeksgroepen

Voeding kan een grote invloed hebben op het risico op hart- en vaatziekten en diabetes. Het DIMENSION project met het Leids Universitair Medisch Centrum richt zich op de relatie tussen voedingsinname, epigenetische veranderingen en de invloed hiervan op cardiometabole gezondheid.
Voeding kan via epigenetische veranderingen tijdens de zwangerschap en in de vroege kindertijd een effect hebben op de metabole gezondheid (bijvoorbeeld overgewicht en suikerziekte) op latere leeftijd.
In het nutriPROGRAM project met Erasmus Medisch Centrum en Wageningen Universiteit wordt dit onderzocht.
Het PREcisE project met Erasmus Medisch Centrum gaat onderzoeken of een verstoorde suikerhuishouding doorgegeven kan worden van moeder op kind met epigenetische veranderingen tijdens de zwangerschap. Deze veranderingen hebben een verhoogd risico op obesitas en type 2 diabetes bij het kind tot gevolg.

Meer informatie

news-3669 Tue, 26 Feb 2019 12:12:00 +0100 32 wetenschappers ontvangen NWO-Vici van 1,5 miljoen euro https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/32-wetenschappers-ontvangen-nwo-vici-van-15-miljoen-euro/ 32 vooraanstaande wetenschappers ontvangen ieder 1,5 miljoen euro van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Met deze Vici-beurs kunnen ze de komende vijf jaar een vernieuwende onderzoekslijn ontwikkelen en een eigen onderzoeksgroep opbouwen. Vici is een van de grootste persoonsgebonden wetenschappelijke premies van Nederland en is gericht op gevorderde onderzoekers. De wetenschappers doen op verschillende gebieden onderzoek. Binnen de Vici zijn wetenschappers namelijk vrij om hun eigen onderzoeksproject voor te dragen voor financiering. De Vici laureaten gaan onder meer onderzoeken hoe levende cellen omgaan met stress, of een computer ziekte kan voorspellen en wat de gevolgen zijn van de opkomst van co-ouderschap en nieuwe relatievormen voor kinderen en ouders. Een ander onderzoek bekijkt of stamcellen van sekse kunnen veranderen en welke genen daartoe aangezet kunnen worden. Ook gaan onderzoekers een nieuwe microscopiemethode ontwikkelen om moleculaire structuren van een miljoenste millimeter te bekijken. Dit is slechts een greep uit de onderzoeksonderwerpen.


Van de 239 aanvragen zijn er 88 (37%) door vrouwen en 151 (63%) door mannen ingediend. In totaal kregen 11 vrouwelijke kandidaten en 21 mannelijke kandidaten een beurs toegekend. De honoreringspercentages zijn hiermee respectievelijk 13 en 14 procent.

Vernieuwingsimpuls: over de Vici

De Vici-financiering is bestemd voor zeer ervaren onderzoekers die hebben aangetoond met succes een eigen vernieuwende onderzoekslijn tot ontwikkeling te kunnen brengen en die als coach voor jonge onderzoekers kunnen fungeren. Vici biedt de onderzoeker de gelegenheid een eigen onderzoeksgroep op te bouwen, vaak vooruitlopend op een structurele hoogleraarspositie. De Vici-financiering is een van de drie financieringsvormen van de Vernieuwingsimpuls. De andere twee instrumenten zijn de Veni-financiering (voor pas gepromoveerden, tot 3 jaar na promotie) en de Vidi-financiering (voor ervaren postdocs, tot 8 jaar na promotie).

Meer informatie

news-3629 Tue, 19 Feb 2019 14:51:00 +0100 Praat mee over onderzoek antibioticaresistentie en data https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/praat-mee-over-onderzoek-antibioticaresistentie-en-data/ Deel met ons uw ervaring en kennis op het gebied van antibioticaresistentie (ABR) en hergebruik van data! Help mee om de 3e subsidieronde ABR vorm te geven en vul voor 15 maart 2019 de survey in. Nieuwe subsidieronde ABR

Later dit jaar stellen we de 3e ronde van het programma ABR open! Het doel van dit programma is het verminderen van de ABR-last voor mens, dier en omgeving (One-Health-aanpak). De focus van deze subsidieronde ligt op hergebruik van data, implementatie van bestaande kennis en implementatie failure onderzoek (probleemanalyse).


Het FAIR maken van databases is een bijkomend aspect bij deze subsidieronde over hergebruik van data. FAIR staat voor Findable, Accessable, Interoperable and Reusable.
Met andere woorden; welke dataset gebruikt de onderzoeker als uitgangspunt? Hoe FAIR is deze dataset? Hoe kan deze dataset verder ver-FAIR-d worden?

Wat vragen we van u?

Om een goede inschatting te kunnen maken van de looptijd en benodigde capaciteit voor de potentiële onderzoeksprojecten, hebben wij hierover enkele vragen aan u. Ook vragen wij in de survey of u interesse heeft om in te dienen bij deze subsidieronde en of er nog kennishiaten zijn.

Vul de survey in

Via https://nl.surveymonkey.com/r/ABRronde3 kunt u tot 15 maart 2019 de survey invullen. Het kost u slechts 10 tot 15 minuten.

Meer informatie


news-3623 Tue, 19 Feb 2019 14:44:00 +0100 Risicoanalyse voor zoönosen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/risicoanalyse-voor-zooenosen/ Met een instrument kunnen GGD’en snel de risico’s analyseren van infectieziekten die van dier naar mens overdraagbaar zijn (zoönosen). Door het overzichtelijk samenvatten van diergegevens is het mogelijk om in combinatie met ziektegegevens in mens en/of dier een risicoschatting te maken bij een zoönose zoals Q-koorts en vogelgriep. Risicoschatting

Voor een goede bestrijding van zoönosen is het belangrijk dat uitbraken van deze ziekten zowel in dieren als in mensen snel worden herkend en dat bronnen snel worden opgespoord. In het project ‘Rapid risk assessment of zoonotic pathogens by integrated analysis of transmission patterns in livestock and humans’ hebben RIVM, Wageningen Bioveterinary Research (WBVR), NIVEL en Gezondheidsdienst voor Dieren een instrument ontwikkeld. In dit project kan informatie over ziektesignalen in mensen en dieren (kippen, varkens, geiten, koeien) in real-time worden bijeengebracht. Samen met informatie over de locaties van bedrijven en aantallen dieren op deze locaties is het mogelijk om risicoschattingen te maken. Een voorbeeld is de snelle risicoanalyse na recente introducties van vogelgriep op pluimveebedrijven.

Risico voor volksgezondheid

De analyses bieden inzicht in de factoren die ertoe leiden of de aanwezigheid van een ziektekiem in een dierpopulatie wel of juist geen risico voor de volksgezondheid oplevert. Meestal geldt dat het risico van een zoonose in een gebied hoog is als de dierdichtheid hoog is. Omdat er dan veel dieren zijn die de ziektekiem bij zich zouden kunnen dragen en er tegelijkertijd veel mensen in het gebied wonen (die geïnfecteerd kunnen worden).


Het project heeft geleid tot onder andere de volgende twee resultaten. Ten eerste levert het RIVM relevante dierdata aan de GGD. Naast reguliere levering worden op verzoek tussendoor snelle analyses gedaan. In een aantal situaties zijn na een introductie van een mogelijke zoönose binnen enkele uren gedetailleerde risicokaarten gemaakt op basis van dierdata en gegevens over de omwonende bevolking. Bijzonder aan dit project is dat het model toepasbaar is op allerlei uitbraken. Zo kan het model ook gebruikt worden om de bron van een legionella uitbraak op te sporen. Ten tweede zijn analyses gemaakt van de clustering in ruimte en tijd van longontstekingen in Nederland aan de hand van ziekenhuisopnames. Het onderzoek laat zien dat ziekenhuisopnames met longontsteking sterk zijn geclusterd in ruimte en tijd. De analyses tonen dat incidentie is verhoogd in de winter, en dat in alle seizoenen de hoogste incidentie wordt waargenomen in gebieden met hoge graad van urbanisatie en hoge dierdichtheid. Mogelijk worden deze verhogingen veroorzaakt door verhoogde concentraties van fijnstof in deze gebieden.

Dreiging van zoönosen

Infectieziekten die van dier naar mens worden overgedragen (zoönosen) vormen een bedreiging voor de volksgezondheid. Voorbeelden waarop het ontwikkelde model van toepassing kan, zijn de vogelgriepepidemieën en de Q-koortsepidemie in Nederland. Om dergelijke uitbraken effectief te kunnen bestrijden, is het belangrijk dat infecties snel worden herkend en dat de bron tijdig wordt opgespoord.

Meer informatie

news-3642 Tue, 19 Feb 2019 10:52:41 +0100 Nederland heeft antibioticaresistentie onder controle https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nederland-heeft-antibioticaresistentie-onder-controle/ "Hoewel het probleem van antibioticaresistentie in Nederland op dit moment onder controle lijkt, is het wel van groot belang om waakzaam te blijven. Er verschijnen namelijk regelmatig nieuwe resistente bacteriën in Nederland” zegt onderzoeker Wouter Rottier die op 19 februari hierop promoveert bij de Universiteit Utrecht. Hoe erg is het om besmet te zijn met een bacterie die resistent is tegen antibiotica? Uit onderzoek, door ons gefinancierd, blijkt dat in Nederland niet meer patiënten sterven die besmet zijn met  een antibioticaresistente bacterie dan patiënten met een besmetting met niet-resistente bacteriën. Dat heeft onderzoek van medisch microbioloog Wouter Rottier van het UMC Utrecht aangetoond.

Meer informatie

news-3608 Mon, 11 Feb 2019 14:56:49 +0100 Minder antibioticavoorschriften bij samen beslissen https://nivel.nl/nl/nieuws/minder-antibioticavoorschriften-bij-samen-beslissen?utm_source=Nivel+attendering&utm_campaign=eb23307ad1-2019_02_11_antibiotica&utm_medium=email&utm_term=0_caebd11ec3-eb23307ad1-98566237 In huisartsenpraktijken waar meer gezamenlijke besluitvorming plaatsvindt, schrijven huisartsen minder antibiotica voor. Het gaat hierbij om situaties met jongere patiënten waarin volgens de richtlijnen een antibioticum valt te overwegen, maar dit niet per se noodzakelijk is. Dit blijkt uit onderzoek van het Nivel, met gegevens uit elektronische patiëntendossiers van Nivel Zorgregistraties en vragenlijsten van het Consumentenpanel Gezondheidszorg. news-3569 Tue, 05 Feb 2019 14:55:02 +0100 Subsidieronde overgewicht en metabole ziekten geopend https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieronde-overgewicht-en-metabole-ziekten-geopend/ De internationale subsidieronde “Impact of Diet, Food Components and Food Processing on Body Weight Regulation and Overweight Related Metabolic Diseases” (METADIS) is open! Bent u een Nederlandse onderzoeker? U kunt tot 2 april 2019 samen met internationale partners, een gezamenlijk onderzoeksidee indienen. Het doel van deze subsidieoproep is om meer inzicht te krijgen in de rol van voeding (zowel op het niveau van voedingscomponenten als op voedingspatroon) en voedselproductie op overgewicht en gerelateerde metabole ziekten. Want steeds meer mensen hebben overgewicht en daaraan gerelateerde ziekten zoals diabetes type 2 en hart- en vaatziekten.
Bekend is al dat voeding metabole veranderingen in het lichaam kan veroorzaken (zoals verhoogd cholesterol gehalte en insulineresistentie) en hierdoor een belangrijke risicofactor is voor het ontstaan van bovengenoemde ziekten. We zijn op zoek naar onderzoeksideeën die zich richten op hoe de metabole veranderingen precies ontstaan en waarom deze op individueel niveau kunnen verschillen.

Ingediend kan worden op de 2 thema’s:

  • Effect van voeding en voedingscomponenten op:
    o    Hongergevoel en/of verzadiging
    o    Regulatie van (over)gewicht
    o    Riscofactoren voor het ontwikkelen van aan overgewicht gerateerde metabole ziekten
  • Effect van voedselproductie en conservatie op voedingscomponenten op:
    o    Hongergevoel en/of verzadiging
    o    Regulatie van (over)gewicht
    o    Riscofactoren voor het ontwikkelen van aan overgewicht gerateerde metabole ziekten


JPI HDHL wil via deze subsidieoproep bijdragen aan de talentontwikkeling van onderzoekers.
In het onderzoeksvoorstel moeten activiteiten voor talentontwikkeling zijn opgenomen. Het JPI HDHL zal daarnaast zelf ook een aantal activiteiten (bijv. workshops) aanbieden. De talentontwikkeling richt zich specifiek op onderzoekers die aan het begin van hun carrière staan.

Internationale samenwerking

De internationale subsidieronde METADIS wordt uitgevoerd door het Joint Programming Initiative, Healthy Diet for a Healthy Life (JPI HDHL). De 11 deelnemende landen stellen samen ongeveer 8 miljoen euro beschikbaar. Nederland legt € 750.000 in voor Nederlandse onderzoeksgroepen.


Internationale consortia met minimaal 3 deelnemende landen kunnen onderzoeksvoorstellen voor een 3-jarig project indienen. Voor Nederlandse deelname is samenwerking tussen een onderzoeksorganisatie en een bedrijf met winstoogmerk vereist.


De deadline voor het indienen van een gezamenlijk onderzoeksidee is 2 april 2019. In de subsidieoproep vindt u meer informatie en de Nederlandse voorwaarden voor deelname.

Meer informatie


news-3554 Fri, 01 Feb 2019 08:38:54 +0100 TOP-subsidie voor elf excellente onderzoeksgroepen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/top-subsidie-voor-elf-excellente-onderzoeksgroepen/ Elf projecten van excellente onderzoeksgroepen zijn gehonoreerd voor een TOP-subsidie. Hiermee kunnen zij onderzoekslijnen vernieuwen en nieuwe samenwerkingen aangaan. Zij krijgen maximaal € 675.000,- voor onderzoek dat minimaal 4 en maximaal 5 jaar duurt. Over TOP

Het oogmerk van de TOP-subsidie is ruimte te creëren voor innovatieve wetenschap van excellente kwaliteit. ZonMw ziet deze open stimulans van de wetenschap als dé innovatiemotor voor de langere termijn.

In deze laatste ronde van TOP zijn de volgende projecten toegekend:

  • GABAergic inhibition in tinnitus: linking human and animal studies
    Prof. dr. J.G.G. (Gerard) Borst (Erasmus Medisch Centrum, Neurowetenschappen) gaat met zijn groep onderzoek doen naar tinnitus (oorsuizen) en verhoogde prikkelbaarheid van zenuwcellen in het centrale auditieve systeem. Dit onderzoek zal leiden tot een beter begrip van deze veel voorkomende aandoening en mogelijk een rol spelen bij een verbeterde behandeling.
  • Identifying the molecular mechanisms triggered by vaginal and gut microbiota that enhance HIV-1 susceptibility
    Dr. T.B.H. Geijtenbeek (Academisch Medisch Centrum, Experimentele Immunologie) gaat met zijn groep en die van Dr. K. Strijbis (Universiteit Utrecht) onderzoek doen naar het verschil in gevoeligheid voor het Hiv-virus tussen verschillende mensen en de rol die bacteriën daarbij spelen. De expertise van beide onderzoeksgroepen is zeer complementair en is van belang voor het succes van dit project.
  • Ganglioside-containing liposomes as a strategy for cancer vaccination
    Dr. J.M.M. (Joke) den Haan (VU medisch centrum, Moleculaire Celbiologie en Immunologie) gaat met haar groep onderzoek doen naar een optimale vaccinatiestrategie om het afweersysteem van kankerpatiënten te activeren. Ze doen dit samen met de onderzoeksgroep van prof. dr. Gert Storm.
  • Interneuron networks in Alzheimer's disease: diagnostic and therapeutic implications
    Dr. R.E. (Ronald) van Kesteren (Vrije Universiteit Amsterdam, Center for Neurogenomics and Cognitive Research) en zijn groep gaan onderzoek doen om vroege afwijkingen in hersenactiviteitspatronen te vinden die duiden op een preklinisch stadium van de ziekte van Alzheimer. Meer kennis hierover kan wellicht behandelingen mogelijk maken voordat de ziekte zich openbaart.
  • Breaking the silence – Dissecting the transcriptional and epigenetic regulatory network that underlies Plasmodium hypnozoite dormancy
    Dr. C. (Clemens) Kocken (Biomedical Primate Research Centre) en zijn groep gaan onderzoek doen naar de slapende leverstadia van Malariaparasieten. In deze fase zijn de parasieten ongevoelig voor de meeste antimalariamiddelen en veroorzaken ze bij patiënten meerdere ziekte-episodes zonder dat die opnieuw geïnfecteerd wordt. Deze kennis zal gebruikt worden om nieuwe geneesmiddelen te maken om deze verschijningsvorm van de parasiet te bestrijden.
  • Next Generation Phenotyping: The next move in movement disorders
    Prof. dr. M.A.J. (Marina) de Koning-Tijssen (Universitair Medisch Centrum Groningen, Neurologie) gaat met haar groep met nieuwe technologieën en A.I. onderzoek doen naar patiënten met onwillekeurige bewegingen (trillen en schokken). Met de opgedane kennis kunnen zij nieuwe maatstaven ontwikkelen voor diagnose en behandeling.
  • Epigenetic control of cytotoxic T cells to modulate immune responses
    Dr. F. (Fred) van Leeuwen (Nederlands Kanker Instituut, Genregulatie) gaat met zijn groep onderzoek doen naar moleculen en chemische stoffen die de activiteit van genen in de kern van cellen ‘epigenetisch’ kunnen bijsturen. Op deze manier hopen zij immunotherapie effectiever te kunnen maken.
  • A dangerous liaison: BRAF and RNF43 mutational cooperation in therapy-resistant colorectal cancer
    Prof. dr. M.M. (Madelon) Maurice (Universitair Medisch Centrum Utrecht, Celbiologie) en haar groep gaan onderzoek doen naar het mechanisme dat het agressieve gedrag van tumoren bij darmkanker veroorzaakt en op basis van deze kennis hopen zij een nieuwe persoonsgerichte behandelstrategie te kunnen ontwikkelen.
  • SUMO Wrestling with the Ubiquitin-Proteasome System
    Prof. dr. H. (Huib) Ovaa (Leiden University Medical Center, Chemical Immunology) en zijn groep gaan onderzoek doen naar de samenwerking van de eiwitten ubiquitine en SUMO om zo meer inzicht te krijgen in het ontstaan en verloop van neurodegeneratieve ziekten en kanker.
  • Tissue-engineering approach to reduce the risk on recurrent prolapse
    Prof. dr. J.P.W.R. (Jan-Paul) Roovers (Academisch Medisch Centrum, Urogynaecologie) gaat met zijn groep onderzoek doen naar verbetering van wondgenezing na een operatie om bekkenbodemverzakking bij vrouwen te verhelpen. Met de te ontwikkelen hydrogels hopen zij te voorkomen dat vrouwen opnieuw geopereerd moeten worden voor een teruggekeerde bekkenbodemverzakking.
  • Targeted glucocorticoid treatment for HPA-axis dysfunction in post-traumatic stress disorder: toward personalized treatment
    Prof. dr. B. (Benno) Roozendaal (Radboudumc, Department of Cognitive Neuroscience) gaat met zijn groep onderzoek doen naar de rol van het hormoon cortisol bij exposuretherapie van patiënten met post traumatisch stresssyndroom (PTSS). Exposuretherapie werkt namelijk niet bij de helft van de patiënten en met dit onderzoek kan de effectiviteit van de behandeling verbeterd worden.

Meer informatie

Dit was de laatste ronde van TOP. Januari 2019 is de eerste oproep voor het programma ZonMw Open Competitie gepubliceerd. Dit nieuwe financieringsinstrument vervangt de TOP-subsidies en Investeringen Middelgroot, in lijn met de door NWO breed ingezette harmonisatie en vereenvoudiging van financieringsinstrumenten.

news-3523 Mon, 28 Jan 2019 14:33:37 +0100 5e Internationale JPI HDHL conferentie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/5e-internationale-jpi-hdhl-conferentie/ Houdt u zich bezig met voedingsonderzoek of voedselveiligheid? En wilt u bijdragen aan het bereiken van een gezond en duurzaam voedselsysteem? Kom dan op 20 februari a.s. naar de 5e internationale conferentie van het JPI HDHL “Diet as leverage point towards a healthy and sustainable food system” en denk mee! Het Joint Programme Initiative - Healthy Diet, Healthy Life (JPI HDHL) organiseert haar 5e jaarlijkse conferentie in Brussel. Het thema van dit jaar past goed in de recente discussie opgeworpen door de EAT-lancet commissie. Hoe kunnen we de groeiende wereldbevolking blijven voeden met zo min mogelijk milieubelasting? Wat voor verandering is er nodig in het voedselsysteem, en zeker net zo belangrijk, welke verandering is nodig bij de consument? Een van de keynote speakers, dr. Line Gordon, is co-auteur van het EAT-lancet rapport. Zij gaat vertellen over de veranderingen die nodig zijn in ons huidige voedselsysteem en de rol van gastronomie hierin.

Een greep uit het programma

In de ochtend kunt u deelnemen aan verschillende inspiratie sessies. Zo neemt prof. Noelle Aarts u mee in “The art of a dialogue for a healthy and sustainable food system”. Hierin komen vragen aan bod zoals: Hoe kun je stakeholders met verschillende achtergronden betrekken in de discussie en deze discussie in de gewenste banen leiden?
In de middag kunt u kiezen uit verschillende interactieve workshops. Zo zou u aan de hand van 4 geselecteerd JPI HDHL onderzoeksprojecten kunnen exploreren hoe u (meer) impact kunt creëren.
Ook kunt u meedenken over welke kennis nodig is in de interactie tussen wetenschap, innovatie en regelgeving. En u kunt ook meediscussiëren over wat de transformatie naar gezonde en duurzame voedselsystemen vraagt van de wetenschap en hoe beleid en onderzoek beter op elkaar aansluiten.
Dit en nog veel meer. U kunt zich nog aanmelden.

Meer informatie

news-3479 Tue, 22 Jan 2019 16:01:00 +0100 Samenwerking nodig in onderzoek naar klimaatverandering https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/samenwerking-nodig-in-onderzoek-naar-klimaatverandering/ Hoe kan de wetenschap bijdragen aan oplossingen voor de verschillende klimaatuitdagingen? Deze vraag bespraken wetenschappers, beleidsmakers en andere belanghebbenden. NWO en ZonMw organiseerden de Climate Challenge Workshop in oktober 2018. De resultaten van die bijeenkomst zijn uitgewerkt in een verslag. Nu is het tijd voor vervolgstappen.

Effecten van klimaatverandering

Klimaatverandering heeft op veel verschillende terreinen gevolgen voor onze samenleving, van landbouw tot gezondheid, van watervoorziening en -veiligheid tot migratie en openbaar bestuur. Om verstandig beleid te voeren, is daarom samenhangend wetenschappelijk onderzoek nodig op veel verschillende gebieden. De workshop was gericht op het uitwisselen van ideeën. Dit gebeurde aan discussietafels rond 7 thema's.


Naar aanleiding van de workshop worden nu verschillende vervolgstappen uitgewerkt. Vanuit ZonMw wordt een onderzoeksagenda opgesteld op het terrein van klimaat en gezondheid. Deze is naar verwachting in maart gereed. Andere ideeën voor vervolgstappen liggen op het gebied van ‘implementation science’, het betrekken van jonge wetenschappers, het faciliteren van netwerkontwikkeling en het bevorderen van de dialoog tussen natuurwetenschappen, sociale wetenschappen en gezondheidswetenschappen.

Heeft u suggesties of wilt u meedenken over de vervolgstappen voor multidisciplinair onderzoek op het gebied van klimaatverandering? Dan zien we uw reactie graag tegemoet via theclimatechallenge@NWO.nl.

Meer informatie

(bron: NWO-nieuwsbericht)


news-3452 Tue, 15 Jan 2019 11:46:58 +0100 ZonMw actief tijdens de e-healthweek 2019 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-actief-tijdens-de-e-healthweek-2019/ Van 21 tot 26 januari is de landelijke e-healthweek. Met meer dan 200 activiteiten door het hele land kan het grote publiek zien en ervaren welke mogelijkheden er zijn en hoe e-health kan worden ingezet. ZonMw organiseert twee activiteiten op het gebied van dementie en sport. Met e-health, digitale ondersteuning in de zorg, krijgen mensen makkelijker toegang tot zorg en meer inzicht in hun gezondheid. ZonMw draagt daar aan bij door onderzoek en het stimuleren van de implementatie en wij zijn dan ook van harte hoofdpartner van de e-healthweek.

Sessies ‘dementie’ en ‘sport’

Op maandag 21 januari organiseren we twee sessies op de openingsmanifestatie ICT&Health. In de sessie 'E-health voor sport én zorg' gaan we kijken wat de zorg kan leren van innovaties uit de sport. Slimme tools voor lichaamshydratie of krachtmetingen, hoe kunnen we deze toepassen in de zorg? Daarnaast organiseren we de sessie 'Dementie innovaties, gebruik ze!' Er zijn veel e-health applicaties voor dementie. Samen met de deelnemers gaan we ons buigen over de belangrijke vraag: hoe kunnen we er samen voor zorgen dat meer mensen met dementie en hun naasten deze technologie ook kunnen gebruiken?

E-health in ZonMw projecten

E-health is bij ZonMw in veel programma’s te vinden. De focus is onderzoek naar e-health en het gebruik ervan in de praktijk. Zo onderzochten we het gebruik van een app voor mensen met separatieangst, deden we onderzoek naar de mogelijkheden voor thuisrevalidatie, werd er een zelfmanagement methodiek ontwikkeld voor mensen met autisme en onderzochten we de inzet van een tabletcoach. Een selectie van deze en meer mooie projecten en projectresultaten hebben wij verzameld op onze speciale e-healthweek pagina.

Meer informatie

ZonMw en de e-healthweek
Activiteiten e-healthweek


news-3353 Thu, 13 Dec 2018 14:29:05 +0100 Tips voor onderzoekers: sekse en gender integreren in onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tips-voor-onderzoekers-sekse-en-gender-integreren-in-onderzoek/ Om iedereen even goede zorg te kunnen bieden, moet de gezondheidszorg rekening houden met verschillen die er zijn tussen mensen. Een voorbeeld daarvan zijn de verschillen tussen mannen en vrouwen. Voor subsidieaanvragers hebben we daarom tips en tools verzameld over hoe in gezondheidsonderzoek goed aandacht te besteden aan deze verschillen. Aandacht voor verschillen tussen mannen en vrouwen in gezondheidsonderzoek komt de kwaliteit van onderzoek ten goede. Zo weet je bijvoorbeeld beter of mannen en vrouwen dezelfde risico’s lopen op een ziekte en of een behandeling goed aansluit bij zowel mannen als vrouwen. Daarbij maken we onderscheid tussen sekse en gender.


Sekse verwijst naar een set van biologische eigenschappen van mensen en dieren. Het wordt vooral geassocieerd met fysieke en fysiologische kenmerken, waaronder chromosomen, gen-expressie, hormoonniveaus en -functies, en reproductieve/seksuele anatomie. Sekse wordt over het algemeen onderverdeeld in man of vrouw, maar er is een variatie in de biologische eigenschappen die sekse omvatten en hoe die aspecten tot uiting komen.


Gender verwijst naar de sociaal geconstrueerde rollen, gedrag, uitingen en identiteiten van meisjes, vrouwen, jongens, mannen en genderdiverse mensen. Het beïnvloedt hoe mensen zichzelf en anderen zien, hoe zij zich gedragen en met elkaar omgaan, en de verdeling van macht en middelen in een samenleving. Gender wordt over het algemeen neergezet als een binair concept (mannelijk en vrouwelijk), maar er is een grote verscheidenheid in hoe individuele mensen en groepen gender begrijpen, ervaren en uiten.


Om onderzoekers te ondersteunen met het meenemen van man-vrouwverschillen in hun onderzoeksvraag, hebben we tips en tools verzameld op deze pagina: www.zonmw.nl/faqgender. Je vindt hier onder andere informatie over de relevantie van sekse en gender, en hoe het mee te nemen in de probleemstelling en bij het maken van een plan van aanpak. Meer informatie over gender bij ZonMw: www.zonmw.nl/gender

Bron infographic: Canadian Institutes of Health Research

news-3313 Wed, 05 Dec 2018 12:00:00 +0100 JPI AMR Subsidieoproep voor diagnostiek en surveillance https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/jpi-amr-subsidieoproep-voor-diagnostiek-en-surveillance/ Op 5 december 2018 stelt JPIAMR een gezamenlijke transnationale oproep open voor innovatieve onderzoeksprojecten. Deze innovatieve onderzoeksprojecten bevatten nieuwe of verbeterde diagnostische en surveillancestrategieën, tools, technologieën en methoden om antimicrobiële resistentie in mens, dier en milieu (OneHealth-aanpak) effectief te beheersen. Nederland doet vanuit ZonMw en NWO-WOTRO mee met deze oproep.

ZonMw zet met participatie in projecten in Joint Programming Initiative on Antimicrobial Resistance (JPIAMR), Priority Medicines Antimicrobiële resistentie (PM AMR) en Antibioticaresistentie (ABR) actief in om antimicrobiële resistentie de wereld uit te helpen. Bekijk het projectenoverzicht op www.zonmw.nl/resistentie

Meer informatie

news-3296 Mon, 03 Dec 2018 10:58:53 +0100 BBMRI-Omics wint Nederlandse Dataprijs 2018 http://www.bbmri.nl/news/bbmri-omics-wins-dutch-data-prize-2018/ In BBMRI-Omics hebben onderzoekers uit heel Nederland grootschalige moleculaire gegevens samengebracht om sneller ziekteprocessen van veelvoorkomende aandoeningen in kaart te brengen. De wereldwijd unieke verzameling is publiek beschikbaar via de Biobanking and BioMolecular resources Research Infrastructure BBMRI-OMICS. news-3281 Tue, 27 Nov 2018 14:11:15 +0100 Antibioticagebruik als onderzoeksonderwerp in een big data pilot https://www.nivel.nl/nl/nieuws/de-toegevoegde-waarde-van-machine-learning-voor-nivel-zorgregistraties-eerste-lijn?utm_source=Nivel+attendering&utm_campaign=0958b7bdc0-2018_11_27_bigdata&utm_medium=email&utm_term=0_caebd11ec3-0958b7bdc0-98566237 Het toepassen van machine learning algoritmen op de zorgdata van Nivel Zorgregistraties eerste lijn leidt tot nieuwe inzichten, inzichten die met standaardtechnieken niet aan het licht kwamen. . Dit is gebleken uit de resultaten van drie pilots rondom ‘big data’, die het Nivel heeft gedaan in samenwerking met datascientists van verschillende universiteiten. news-3243 Tue, 20 Nov 2018 10:28:42 +0100 Blokhuis neemt maatregelen om daling vaccinatiegraad te keren https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2018/11/20/blokhuis-neemt-maatregelen-om-daling-vaccinatiegraad-te-keren Staatssecretaris Paul Blokhuis (VWS) wil de dalende vaccinatiegraad keren om Nederlanders beter te beschermen tegen de uitbraak van ernstige infectieziekten Hij start een zogenaamde vaccinatiealliantie waarin alle betrokken partijen (ouders, artsen, verpleegkundigen, deskundigen, etc.) hun krachten bundelen om het belang van vaccinaties op allerlei manieren duidelijker en zichtbaarder te maken. news-3222 Thu, 15 Nov 2018 14:40:43 +0100 Professionals zetten zich samen in tegen antibioticaresistentie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/professionals-zetten-zich-samen-in-tegen-antibioticaresistentie/ Het RIVM, ZonMw en het ministerie van VWS organiseerden op 14 november een conferentie over antibioticaresistentie. Onderzoekers, beleidsmakers en praktijkprofessionals praatten over het thema ‘Van onderzoek naar praktijk en beleid. Wat kan jij er mee?!’. Bewustzijn vergroten

De week van 12 tot 19 november staat in het teken van het vergroten van het bewustzijn van antibioticaresistentie. Nederland doet het goed als het gaat om antibioticaresistentie. Niet elk land doet het even goed in Europa; er zijn tussen de landen verschillen gemeten. Om te voorkomen dat mensen overlijden aan een nu nog onschuldige infectie is het bijvoorbeeld nodig dat antibiotica alleen worden voorgeschreven als het ook echt nodig is. Daarnaast is handhygiëne belangrijk om de verspreiding van resistente bacteriën te voorkomen. Voorgaande werd benadrukt door Bruno Bruins, de minister voor Medische Zorg en Sport, die de conferentie met een videoboodschap opende. 
De conferentie stond  in het teken om het nóg beter met elkaar te doen. Want antimicrobiële resistentie is een urgent, groeiend en wereldwijd probleem dat vraagt om een multidisciplinaire aanpak vanuit onderzoek, beleid en praktijk. Betrokkenen uit heel Nederland kwamen daarom deze middag bij elkaar.


Jeroen Geurts, voorzitter van ZonMw, overhandigde tijdens de bijeenkomst de evaluatie van het ZonMw-programma Priority Medicines Antimicrobiële Resistentie aan VWS. Het vanuit dit programma gefinancierde onderzoek leverde veel kennis op. Deze kennis wordt verder gebracht, in de praktijk en in vervolgonderzoek. Deze kennis draagt bij aan het zorgvuldig gebruik van bestaande middelen, aan de ontwikkeling van nieuwe middelen en methoden, richtlijnen en beleid en het in kaart brengen van potentiële risico’s van antimicrobiële resistentie. Nederland is een internationale voortrekker op dit onderwerp: vasthouden en uitbouwen!

Beleid en praktijk

Jaap van Dissel, directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM , gaf een overzicht over resistente bacteriën in Nederland. Waar komen ze voor en wat is de impact daarvan?. Mariken van der Lubben, programmamanager Antibioticaresistentie van het RIVM, ging in op de nationale aanpak tegen antibioticaresistentie in Nederland. Verder stonden tijdens de conferentie 3 thema’s centraal: Welke resultaten zijn er? Hoe komen we nu van data naar implementatie? Wie moet nu waarmee aan de slag? De onderwerpen van de overige sprekers en interactieve sessies gingen dan ook over deze thema's.

Zo praatte Marlies Hulscher, hoogleraar Kwaliteit van Zorg voor infectie- en ontstekingsziekten en werkzaam bij Raboudumc en IQ healthcare, de deelnemers bij over de laatste stand van zaken over implementatie(onderzoek). Zij sprak over de kloof tussen weten wat we moeten doen en wat we daadwerkelijk doen in de dagelijkse praktijk. Het beïnvloeden van gedrag is complexer dan veelal wordt aangenomen. Soms werkt iets en soms niet. Daarom is het zo belangrijk dat gedragswetenschappers betrokken worden de bij implementatie van onderzoeksresultaten uit het bèta-veld. Daarbij is het essentieel dat we gedrag zowel top-down als bottum-up proberen te beïnvloeden. Bijvoorbeeld het gedrag bij handhygiëne; een voorbeeld dat vandaag veelvoudig werd genoemd vanwege zijn relatie met antibioticaresistentie.

Open science is een manier om de kennis over antibioticaresistente goed te kunnen verspreiden. Maar open science kent nog uitdagingen. Pieter van Boheemen, onderzoeker bij het Rathenau Instituut, vertelde de aanwezigen of je voor Open Science moed nodig hebt of dat je het gewoon moet doen. Hij nam ons mee in de nationale en internationale wereld waarin het toegankelijk zijn van onderzoeksdata steeds belangrijker wordt. En waar de uitdagingen liggen voor beleid, onderzoek en praktijk.

Aan de slag

Gezien de opkomst en de reacties was het een geslaagde conferentie. Het gaf professionals uit onderzoek, beleid en praktijk handvatten om binnen en buiten hun organisaties de beheersing van antimicrobiële resistentie te continueren en hierover met elkaar van gedachten te wisselen. Binnenkort is een verslag van de conferentie beschikbaar via de websites van RIVM en ZonMw.

Meer informatie


news-3211 Tue, 13 Nov 2018 14:11:19 +0100 Wat kunt u met ons antimicrobiële resistentie-onderzoek in beleid en praktijk? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/wat-kunt-u-met-ons-antimicrobiele-resistentie-onderzoek-in-beleid-en-praktijk/ Door ons gefinancierd onderzoek heeft veel wetenschappelijk bewezen kennis opgeleverd op het gebied van antimicrobiële resistentie. Dit blijkt uit de evaluatie van het ZonMw-programma Priority Medicines Antimicrobiële Resistentie (AMR). Deze kennis draagt bij aan het zorgvuldig gebruik van bestaande middelen, aan de ontwikkeling van nieuwe middelen en methoden, richtlijnen en beleid en het in kaart brengen van potentiële risico’s. Evaluatie en pas op de plaats

Midden in de World Antibiotic Awareness Week 2018 organiseren we samen met RIVM en VWS de conferentie ‘Antibioticaresistentie; Van onderzoek naar praktijk en beleid. Wat kan jij er mee?!’ Aan VWS bieden we de zelfevaluatie en externe evaluatie aan. De conclusies en aanbevelingen uit deze evaluaties zijn niet compleet zonder een pas op de plaats van het ZonMw-programma Antibioticaresistentie (ABR) en de Joint Programming Initiative on Antimicrobial Resistance (JPIAMR). In dit internationale verband voor wetenschappelijke samenwerking en onderzoekscapaciteit participeren we namens Nederland.

Antibioticateams (A-teams) in ziekenhuizen

Een afgerond AMR-project van Amsterdam UMC (locatie AMC) heeft ertoe bijgedragen dat antibioticateams (A-teams) landelijk in ziekenhuizen worden ingezet. Deze zetten in op zorgvuldige beleidsvorming rond antibioticagebruik in ziekenhuizen. Dit project heeft grote maatschappelijke impact.

Varkensneus remt MRSA

In een lopend multidisciplinair ABR-project van de Universiteit Utrecht wordt met hightech moleculaire technieken gekeken of de overdracht van MRSA via varkensneuzen naar mensen beperkt kan worden. Een veelbelovend project dat mogelijk ingangen biedt om in de toekomst mensen te beschermen tegen MRSA.

Mestverwerking en antibioticaresistentie

RIVM onderzoekt samen met internationale partners wat de risico’s van de uitstoot van antibioticaresistentie uit mest zijn voor de bevolking. En in hoeverre mestverwerkingstechnieken de verspreiding van antibioticaresistentie kunnen verminderen.


We pakken antimicrobiële resistentie aan om te voorkomen dat mensen overlijden aan een nu nog onschuldige infectieziekte zoals een blaasontsteking of darminfectie. Antimicrobiële resistentie is een urgent, groeiend en wereldwijd probleem dat vraagt om een snelle, internationale en multidisciplinaire aanpak vanuit onderzoek, beleid en praktijk.


De externe-evaluatiecommissie raadt ZonMw aan het brede karakter van onderzoek naar antimicrobiële resistentie voort te zetten waarbij internationale samenwerking wordt gestimuleerd. Nederland kan als koploper op het gebied van resistentieproblematiek over de grenzen heen veel bieden en ophalen. Met onderzoek en implementatie dragen we bij aan een One-Health-aanpak voor het ontstaan en de verspreiding van antimicrobiële resistentie bij mens, dier en in het milieu. Het continueren van onderzoek over alle aspecten naar antimicrobiële resistentie is daarbij essentieel.

Continuering onderzoek

Het is onzeker hoe de financiering van onderzoek naar antimicrobiële resistentie nationaal en internationaal op efficiënte wijze gecontinueerd wordt. Met de huidige kwaliteit en beschikbaarheid van onderzoekers kunnen we meer betekenen voor het ontwikkelen en verspreiden van kennis over antimicrobiële resistentie. We zetten ons daarvoor in door de met dit programma versterkte samenwerking tussen de veterinaire en humane geneeskunde continueren. De toepassing van kennis bevorderen we door de samenwerking met onder andere ABR-zorgnetwerken en A-teams te intensiveren.

Meer informatie





news-3180 Fri, 02 Nov 2018 13:29:09 +0100 Nationale Wetenschapsagenda: financiering voor matchmakingsbijeenkomsten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nationale-wetenschapsagenda-financiering-voor-matchmakingsbijeenkomsten/ Innnovatieve samenwerking tussen kennisinstellingen en maatschappelijke partners is nodig om de kans op maatschappelijke relevantie van het onderzoek groter te maken. Maar hoe vinden deze partijen elkaar? De Nationale Wetenschapsagenda heeft daartoe de call “Matchmakingbijeenkomsten” gepubliceerd. Met deze oproep wil NWO de consortia binnen de 25 routes van de NWA financieel ondersteunen bij de organisatie van dit soort bijeenkomsten. Het gaat dan om bijeenkomsten die tot doel hebben om (nieuwe) kennisketenbrede consortia te vormen en voorstellen voor vernieuwend onderzoek te ontwikkelen.

Om snelheid te houden is het een doorlopend proces en kunnen aanvragen continue worden ingediend. Per initiatief kan een bedrag van maximaal € 10.000,- worden aangevraagd dat uitsluitend bedoeld is voor de faciliteiten van het evenement. Op de website van NWO kunt u alles over de voorwaarden lezen.

Meer informatie




news-3133 Mon, 22 Oct 2018 10:50:44 +0200 Gezond dieet voor duurzame voeding https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/gezond-dieet-voor-duurzame-voeding/ Houdt u zich bezig met voeding en gezondheid? U kunt zich nu inschrijven voor de 5e internationale conferentie van het Joint Programming Initiative ‘A Healthy Diet for a Healthy Life’ (JPI HDHL) dat op 20 februari 2019 in Brussel plaatsvindt. De conferentie staat in het teken van ‘Diet as leverage point towards a healthy and sustainable food system’. Verschillende stakeholders vanuit beleid, onderzoek en industrie op het gebied van voeding en gezondheid zijn welkom om over de stand van zaken van voedingsonderzoek te discussiëren en de blik op de toekomst te richten.

Duurzaam voedselsysteem

Op dit congres komt het vergroten van de impact van onderzoek en innovaties in voeding, gezondheid en fysieke activiteit aan bod. Dat staat in het teken van het tegengaan van voedingsgerelateerde ziekten. Belangrijk hierbij zijn maatschappelijke veranderingen zoals het effect van voedselproductie en consumptie op biodiversiteit en klimaatverandering, en vice versa. Een duurzame en veilige toekomst van ons voedselsysteem is een grote uitdaging. JPI HDHL stelt dat dieet één van de belangrijkste aanknopingspunten is op de weg naar een gezond en duurzaam voedselsysteem.

Nog veel meer op de agenda

Naast een duurzaam voedselsysteem, wordt nog veel meer behandeld tijdens de 5e JPI HDHL conferentie. Zo zal bijvoorbeeld een expert panel ingaan op de vraag waarom voedingsonderzoek relatief weinig subsidie ontvangt, hoe dit verbeterd kan worden en hoe beleid, onderzoek en innovatie beter kunnen samenwerken.

Meer informatie en inschrijven