ZonMw tijdlijn Gezondheidsbescherming https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Gezondheidsbescherming nl-nl Fri, 22 Oct 2021 01:13:02 +0200 Fri, 22 Oct 2021 01:13:02 +0200 TYPO3 news-7875 Thu, 21 Oct 2021 16:06:30 +0200 Infographic: International Call https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/infographic-international-call-1/ Binnen ZonMw wordt er steeds meer belang gehecht aan internationale samenwerking met als resultaat dat er steeds meer Nederlandse wetenschappers voor het eerst deelnemen aan internationale subsidierondes. Internationale subsidierondes volgen echter een andere procedure dan de standaard ZonMw rondes. Om dit uit te leggen hebben we een infographic laten maken, die inzicht geeft in de basisstappen van een internationale subsidieronde.

Bent u van plan om met een consortium een subsidieaanvraag in te dienen bij een internationale call, of bent u gewoon nieuwsgierig naar de procedure stappen van een internationale call, bekijk dan de infographic. In de nabije toekomst zal er ook een animatie over dit proces beschikbaar zijn. Stay tuned!

Bekijk de infographic (Engels)

Meer informatie

 

 

 

]]>
news-7867 Tue, 19 Oct 2021 15:45:00 +0200 MOMENTUM: gestructureerd onderzoek naar gezondheidseffecten van microplastics https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/momentum-gestructureerd-onderzoek-naar-gezondheidseffecten-van-microplastics/ Wat gebeurt er als microplastics het menselijk lichaam binnendringen? Hopen ze zich op en heeft dat mogelijk schadelijke gevolgen? Het publiek-privaat consortium MOMENTUM onderzoekt die vragen de komende jaren. Samenwerking in een consortium

Voor dit consortium werken universiteiten, kennisinstituten en bedrijven samen, gefinancierd door ZonMw, de topsector Life Sciences & Health, TNO, ministeries en bedrijven. Het onderzoek borduurt voort op de 15 eenjarige doorbraakprojecten in het programma Microplastics & Health die ZonMw in 2019 financierde. MOMENTUM heeft voor de komende drie jaar een budget van 5,4 miljoen euro beschikbaar om vervolgonderzoeken te organiseren. Voor ZonMw is deelname aan het consortium een logische stap; het past binnen het ZonMw-brede onderwerp ‘Gezonde leefomgeving’ waaronder de subsidieverstrekker recentelijk nadrukkelijker programmeert.

Waarom is onderzoek naar microplastics zo urgent?

Zelfs als de industrie de productie van nieuw plastic nu zou stoppen, blijft de hoeveelheid microplastics de komende jaren alleen maar toenemen. Er is namelijk al veel plastic in het milieu aanwezig dat nog in kleine deeltjes uiteen zal vallen. Dick Vethaak is toxicoloog bij Deltares en mede-projectleider van MOMENTUM: “Er is veel aandacht voor plastic afval in het milieu als flesjes en verpakkingen. Maar vooral binnenshuis worden we blootgesteld aan andere plastic deeltjes van polymeerverven of textielvezels. “Plastics bevatten vaak allerlei additieven. Van veel van die toegevoegde stoffen is nauwelijks bekend hoe toxisch ze zijn. De kleine plasticdeeltjes verspreiden zich gemakkelijk: net als bijvoorbeeld natuurlijke vezeltjes van katoen. “Maar plastics breken nauwelijks af en vallen uiteen in steeds kleinere deeltjes. Hierdoor hopen ze zich op in het milieu en in de voedselketen,” voegt Dick toe.“

De opzet van MOMENTUM

“We hebben het project MOMENTUM genoemd omdat het een rijdende trein moet zijn,” vertelt Julliette Legler, hoogleraar toxicologie aan de Universiteit Utrecht en eveneens projectleider. “Het is een project voor de lange termijn; een beweging van de doorbraakprojecten naar een infrastructuur voor eersteklas onderzoek en oplossingen voor het probleem van microplastics. Naast MOMENTUM lopen op de Universiteit Utrecht twee Horizon2020-projecten, gesubsidieerd door de Europese Commissie. Want dit is zo’n groot onderwerp dat we dat niet met alleen MOMENTUM kunnen aanpakken. Er is al internationale belangstelling.”
Het bleek een uitdaging om van de 15 doorbraakprojecten de meest veelbelovende resultaten te bundelen in een nieuw project. En om daarna bijdragen uit de private sector en onderzoeksorganisaties te realiseren. Juliette: “We hebben een unieke publieke-private samenwerking gerealiseerd. Het is niet alleen een fundamenteel onderzoeksproject; we denken over de toekomst en hoe we van het probleem van microplastics kunnen afkomen. Maar ook over toepassingen, oplossingen en risicobeoordeling.”

Kennisagenda microplastics vormt leidraad

In januari 2021 overhandigde ZonMw de kennisagenda 'Wat doen microplastics in ons lichaam?' aan staatssecretaris Stientje van Veldhoven van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Dick werkte mee aan de totstandkoming van die agenda: “De kennisagenda vormt een script en geeft aanbevelingen en routes aan waarlangs we de komende 10 tot 15 jaar kunnen werken.”
Nederland is koploper in het onderzoek naar de gezondheidseffecten van microplastics. Juliette zegt daarover: “Bij mijn weten is ZonMw internationaal de eerste ‘research council’ die geïnvesteerd heeft in humane gezondheidseffecten. ZonMw richt zich niet alleen op medicijnen en therapie, maar ook het voorkomen van ziekte door milieufactoren. Daarmee heeft Nederland een voortrekkersrol.”

Wat weten we over microplastics en wat niet?

De kleinste plasticdeeltjes worden in onderzoek vergeleken met nanodeeltjes. Het is bekend dat die kunnen leiden tot ontstekingsreacties en DNA-schade. Het is waarschijnlijk dat kleinere microplastics, waaraan we dagelijks via lucht, voeding en water worden blootgesteld, het darm- en longepitheel kunnen passeren, dat er opname in bloed en hersenen optreedt, en mogelijk via deze weg bacteriën en virussen het lichaam kunnen binnendringen. Microplastics zijn recentelijk aangetoond in de placenta van een ongeboren kind, met nog onbekende gevolgen. Sommige mensen hebben al plastic deeltjes in hun lichaam, bijvoorbeeld door uiteenvallende plastic protheses of borstimplantaten. Over drie jaar zal duidelijker zijn bij welke concentraties effecten optreden, en of daaraan een risico verbonden is. “Ik hoop dat we over drie jaar onderscheid kunnen maken tussen gevaarlijke en ongevaarlijke eigenschappen van microplastics. Dus niet alleen met slecht nieuws komen maar ook met oplossingen,” volgens een hoopvolle Juliette.

Onderzoek ook na komende drie jaar nodig

Vooralsnog wordt MOMENTUM voor drie jaar gefinancierd. Maar nu is al duidelijk dat ook daarna vervolgonderzoek nodig zal zijn. Dick legt uit: “Je kunt in de eerste drie jaar nauwelijks toepassingen verwachten. We zijn vooral met de private partners bezig om oplossingen te vinden en voor de komende 10 of 15 jaar een actieplan op te zetten. Ik verwacht dat er zeker een nieuwe financiële injectie komt om het onderzoek voort te zetten. We kunnen toekomstige generaties niet met onze plastic vervuiling opzadelen. Ook als we over drie jaar concluderen dat de concentratie plasticdeeltjes in ons lichaam betrekkelijk laag is, dan nog moet je nadenken over de gevolgen na een paar decennia.”
Communicatie naar het grote publiek wordt een vast onderdeel van MOMENTUM, vertelt Juliette: “We willen duidelijk maken waarmee we bezig zijn, hoe we onderzoeken doen. Dat we niet alleen met onderzoekers werken maar ook met producenten van plastics, bedrijven die nieuwe technieken ontwikkelen en maatschappelijke organisaties die belang hebben bij de resultaten van ons onderzoek. Dat het een echte teaminspanning is!”

Bredere context van microplastics

Microplastics en gezondheid maakt onderdeel uit van het ZonMw-brede onderwerp Gezonde leefomgeving. Wij laten kennis ontwikkelen en toepassen gericht op de gezondheidseffecten van de leefomgeving om op die manier bij te dragen aan de gezondheid van mensen.

Meer informatie

 

 

 

 

]]>
news-7838 Wed, 13 Oct 2021 14:16:00 +0200 ZonMw en NWO faciliteren Rijksbrede kennisagenda https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-en-nwo-faciliteren-rijksbrede-kennisagenda/ De versnelde digitalisering als gevolg van de COVID-19-pandemie heeft geleid tot een andere manier van leren, wonen en werken. Om antwoord te geven op deze en toekomstige ontwikkelingen wordt in een interdepartementale samenwerking tussen beleidsmakers en wetenschappers de kennisagenda Online Samenleven opgesteld. ZonMw faciliteert en coördineert samen met NWO deze unieke pilot.
De druk van de pandemie en de noodzaak om snel te handelen heeft directe communicatiekanalen geopend tussen beleidsmakers en academische wetenschappers. Het is de eerste keer dat ministeries samen en direct met wetenschappers werken aan kennis en onderzoeksbeleid. Het initiatief geldt als aanvulling op de advisering en duiding van planbureaus en adviesraden. Insteek: meer impact creëren met evidence based beleid.

Wetenschapsdag

Onderdeel is een interdepartementale wetenschapsdag, een online bijeenkomst bij ZonMw op 13 oktober. Het fysieke vervolg-event vindt plaats in het voorjaar van 2022. Kennisfunctionarissen van de verschillende ministeries en wetenschappers gaan direct met elkaar in gesprek over kansen en uitdagingen op het gebied van digitalisering. Doel van de wetenschapsdag is het neerzetten van een Rijksbrede kennisagenda als basis voor meerjarig beleidsrelevant onderzoek.

Enorme impuls

Chief science officers van tien ministeries hebben het initiatief genomen om te komen tot de kennisagenda. In diverse kennisateliers hebben beleidsmakers, wetenschappers en onderzoekers van planbureaus kennisvragen geformuleerd over de impact van digitalisering die door de COVID-19-pandemie een enorme impuls heeft gekregen. De kennisvragen zijn de basis voor de kennisagenda Online Samenleving.

Samenwerking met NWO

Het ministerie van VWS heeft ZonMw, vanwege de brede ervaring met het ontwikkelen van kennisagenda’s, de opdracht gegeven om de totstandkoming van deze kennisagenda te ondersteunen. Omdat de onderwerpen breder zijn dan gezondheid, zorg, preventie en welzijn werkt ZonMw hierin samen met NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek). ZonMw verzorgt de algemene coördinatie en ondersteunde het kennisatelier Samen leven. NWO ondersteunde de drie kennisateliers ‘Leren en ontwikkelen’, ‘Thuiswerken en hybride werken’ en ‘Wonen en leefomgeving’.

Kennisateliers

Kennisatelier Samen Leven

Digitale technologieën als kunstmatige intelligentie en de sterk toegenomen digitale communicatie hebben een impact op mensen, organisaties en de samenleving als geheel. Uitdagingen voor de Rijksoverheid liggen in het verlengde hiervan. Te denken valt aan de stijgende cybercriminaliteit, afhankelijkheid van Big Tech bedrijven en privacy van burgers. Om beleid te kunnen ontwikkelen dat de kansen van digitalisering voor de Nederlandse samenleving verzilvert en de risico’s zo goed mogelijk beheerst, is meer wetenschappelijke kennis nodig. Binnen het kennisatelier Samen Leven zijn hiertoe kennisvragen geformuleerd.

Kennisatelier Leren en Ontwikkelen

Om de kansen en mogelijkheden van digitalisering optimaal te benutten is het noodzakelijk dat het thema Leven Lang Ontwikkelen (meer) aandacht krijgt. Daartoe ligt er voor de Rijksoverheid een aantal uitdagingen op het gebied van onderwijs. Zo moeten onderwijsprofessionals beschikken over voldoende (digitale) vaardigheden, kennis en expertise, het onderwijs verder geflexibiliseerd worden en innovatie van leermiddelen gestimuleerd worden. Ook moet iedereen in Nederland gelijke kansen hebben om zich verder te ontwikkelen. Deze en andere vraagstukken zijn binnen het kennisatelier Leren en Ontwikkelen in kennisvragen gevat.

Kennisatelier Van thuiswerken naar ’hybride werken’

Toen de overheid in maart 2020 iedereen opriep om zoveel mogelijk thuis te gaan werken, werd daar massaal gehoor aan gegeven. Dankzij de digitalisering bleek dat voor mensen in diverse sectoren redelijk goed mogelijk, al waren nog niet alle organisaties er klaar voor. Thuiswerken (b)lijkt zelfs onvoorziene voordelen te hebben. Anders dan tijdens het hoogtepunt van de COVID-19-pandemie zal het niet gaan om volledig thuiswerken, maar om ‘hybride werken’, waarbij mensen enkele dagen thuis en enkele dagen op de werkplek aanwezig zijn. Dit kan gevolgen hebben voor sociale cohesie, gelijke kansen en de efficiëntie van organisaties. Binnen het kennisatelier Van thuiswerken naar ‘hybride werken’ zijn hiertoe kennisvragen geformuleerd.

Kennisatelier Wonen en leefomgeving

De rol van de directe woon- en leefomgeving is door de COVID-19-pandemie veranderd. Door de lockdown bleven mensen thuis om te werken, onderwijs te volgen en online boodschappen te doen. Dit heeft positieve en negatieve gevolgen voor gezondheid, milieu, mobiliteit en wonen – zoals een mogelijke gestegen vraag naar een groene omgeving. Het is allesbehalve zeker wat die gevolgen precies zijn. Kennisvragen zoals geformuleerd binnen het kennisatelier Wonen en leefomgeving moeten antwoord geven op deze en andere vraagstukken.

Meer informatie over de Kennisagenda Online Samenleving

Meer informatie is te vinden op www.rijksbredekennisagenda.nl

]]>
news-7796 Mon, 11 Oct 2021 12:01:00 +0200 Kieminvesteringen COVID-19 programma: kleine bedragen, korte onderzoeken, toch een grote impact https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kieminvesteringen-covid-19-programma-kleine-bedragen-korte-onderzoeken-toch-een-grote-impact/ Waardevol onderzoek hoeft niet duur te zijn en lang te duren. Met kleine kieminvesteringen stimuleerde ZonMw kortlopende projecten om praktische vragen rond COVID-19 te beantwoorden. Deze leidden tot efficiënte oplossingen of vormden een opmaat tot verder, verdiepend onderzoek. Clusterhoofd Cule Cucic van ZonMw en onderzoekers Mariëtte Lokate van Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) en Paul Kocken van het Erasmus Universiteit vertellen hier meer over. Kleine onderzoeken die snel inspringen op de actualiteit


Kleine onderzoeken kunnen leiden tot praktische oplossingen of uitkomsten met een grote impact. Met name omdat deze kortlopende onderzoeken snel kunnen inspringen op de actualiteit. Dat was de reden voor ZonMw om in 2020 kleinere bedragen, zogenoemde ‘kieminvesteringen’, beschikbaar te stellen voor kortlopende onderzoeken in het kader van de subsidieregeling Wetenschap voor de Praktijk.

Voor direct toepasbare oplossingen of aanleiding tot verder onderzoek


‘De onderzoeken die uit deze regeling voortkwamen, leidden in veel gevallen tot direct toepasbare oplossingen voor concrete problemen die waren ontstaan door de coronacrisis. In andere gevallen leverde het resultaten op die aanleiding gaven tot verder onderzoek. Zo werd scherper bepaald wat in een groter project verder onderzocht kon worden. Daardoor zijn onderzoeksgelden beter geïnvesteerd’, legt Cule Cucic uit. Hij was als clusterhoofd bij ZonMw verantwoordelijk voor 'Wetenschap voor de Praktijk'.

Voorbeeldproject: de verspreiding van ademhalingsdruppels


Een van de projecten was het onderzoek naar de rol van aerosolen. Dat toonde aan dat deze heel kleine druppeltjes het coronavirus tot een afstand van 2,2 meter kunnen verspreiden. Mariëtte Lokate ontving € 25.000 voor dit onderzoek. Lokate is deskundige infectiepreventie en als onderzoeker verbonden aan het Universitair Medisch Centrum Groningen. ‘Met de kieminvestering die we via ZonMw ontvingen, konden we apparatuur aanschaffen waarmee we dit onderzoek konden uitvoeren. We hebben daarmee bovendien een methode ontwikkeld die ook voor onderzoek naar de verspreiding van andere virussen, zoals het RS-virus of het Rhinovirus, toepasbaar is’, legt Lokate uit.

Kieminvesteringen bieden jonge onderzoekers kans eigen onderzoek te doen


‘Voor mij als jonge onderzoeker bood de kieminvestering een unieke kans om op een laagdrempelige manier mijn eigen onderzoek te doen’, legt Lokate uit. ‘Veel projecten beginnen klein en het is lastig daarvoor financiering te krijgen. Terwijl dit soort onderzoek ook nuttig kan zijn om alvast bepaalde richtingen voor een groter vervolgonderzoek uit te sluiten.’

ZonMw gaf belangrijke feedback mee op haar voorstel. ‘Er werd de suggestie gedaan om samenwerking te zoeken met andere onderzoekers. Die feedback was voor mij een stimulans om zowel nationaal als internationaal collega’s te benaderen voor het vervolgonderzoek.’

In totaal 56 projecten met subsidies tot € 25.000

De subsidieronde 'Wetenschap voor de Praktijk' bood bedragen tot € 25.000 voor kortlopend onderzoek om praktische vragen rondom COVID-19 te beantwoorden. In het kader van de regeling werden 56 projecten gestart.

Wetenschap voor de Praktijk werd in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en in samenwerking met de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) uitgevoerd. Er was in totaal € 1.350.000 beschikbaar.

Voorbeeldproject: effecten van COVID-19 op huisartsbezoek


Een ander project onderzocht het effect van de lockdown op de bezoeken aan huisartsenpraktijken in achterstandswijken. Uit het onderzoek kwam naar voren dat patiënten uit achterstandswijken liever persoonlijk contact houden met hun huisarts. In sommige gevallen hadden deze patiënten ook moeite met digitale alternatieven als e-mail. Dan moest familie bijspringen om het contact met de zorgverleners toch tot stand te brengen.

‘Kieminvestering bood de kans flink op te schalen’


‘Voor die groep zou zelfs bij een strenge lockdown de deur figuurlijk open moeten blijven’, aldus Paul Kocken. Hij is universitair docent bij de Erasmus School of Social and Behavioural Sciences aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam en ontving € 25.000 voor het onderzoek. ‘We waren al begonnen met dit onderzoek, maar de kieminvestering bood ons de kans om flink op te schalen en ook interviews te doen met patiënten in hun eigen taal. Daardoor hebben we veel meer data kunnen verzamelen.’

Met kieminvesteringen ideeën testen en inspringen op actualiteit


Een kleiner onderzoek starten met behulp van een kieminvestering heeft volgens Kocken geholpen bij het scherper formuleren van de onderzoeksvraag voor het vervolgonderzoek. ‘Daarnaast helpt het starten met een klein onderzoek om te kijken of bepaalde onderzoeksideeën haalbaar zijn. Het biedt een goede eerste verkenning. Je kunt op een snelle manier inspringen op de actualiteit. Daardoor heeft het onderzoek direct impact en beleidsrelevantie.’

Learning: stimuleert ondernemersgeest, wel veel papierwerk


Zowel Kocken als Cucic wijzen ook op een ander belangrijk aspect van dit soort laagdrempelige onderzoeken: het wakkert de ondernemersgeest bij zorgprofessionals aan.

De keerzijde is echter dat de administratieve kosten voor dit soort regelingen relatief hoog zijn, legt Cucic uit. ‘Projecten moeten worden ingediend, geadministreerd, bekeken en beoordeeld. Maar omdat we met deze laagdrempelige onderzoeken veel gerichter vervolgonderzoek kunnen doen, levert de besparing door deze onderzoeken meer op dan de administratieve kosten die ervoor gemaakt moeten worden.’

Lagere drempels trekken nieuwe zorgprofessionals


Verschillende projecten kregen een vervolg in de vorm van uitgebreidere onderzoeksvoorstellen. ZonMw speelde daarbij volgens Cucic in veel gevallen een indirecte rol. ‘Het COVID-19 Programma bood een laagdrempelige manier om onderzoek te financieren. Daardoor wisten ook zorgprofessionals ZonMw te vinden die nog niet eerder een voorstel bij ons hadden ingediend. Zo hebben wij ons netwerk weer uitgebreid. Dat zorgt ervoor dat er voor andere projecten sneller geschakeld kan worden. Dat is een enorme bijkomende winst van de subsidieregeling Wetenschap voor de Praktijk.’   

Meer informatie

De kiemprojecten zijn onderdeel van het COVID-19 Programma dat in maart 2020 van start ging. Op de pagina Wetenschap voor de praktijk vindt u een overzicht van de kiemprojecten en meer informatie over de subsidieregeling. Alle resultaten van het COVID-19 programma zijn te vinden op onze pagina over onderzoek naar corona en COVID-19.

]]>
news-7823 Fri, 08 Oct 2021 14:25:30 +0200 Een handtekening op de Green Deal Duurzame Zorg, en dan? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/een-handtekening-op-de-green-deal-duurzame-zorg-en-dan/ Hannie Bonink, directeur Programma's bij ZonMw, vertelt wat er is gebeurd sinds zij 3 jaar geleden namens ZonMw haar handtekening plaatste onder de Green Deal Duurzame Zorg. Bijdragen aan gezonde leefomgeving


Het is alweer zo’n drie jaar geleden dat ik namens ZonMw de Green Deal Duurzame Zorg heb ondertekend. Samen met nog tal van partijen heeft ZonMw in 2018 aangegeven een bijdrage te willen leveren aan een gezonde leefomgeving voor patiënt, cliënt en zorgmedewerkers. Dit in samenhang met de andere 3 pijlers van deze Green Deal: het terugdringen van CO2-uitstoot, zuiniger gebruik van grondstoffen en minder medicijnresten in het water.

Al een tijd bezig


Het mag natuurlijk niet bij zo’n handtekening blijven. We waren al bezig met een onderzoeksprogramma Klimaat en Gezondheid. RIVM, WUR en Universiteit Maastricht hebben hiervoor een kennisagenda ontwikkeld. Mede op basis hiervan is een pilotronde Klimaat en Gezondheid gestart met financiering uit onze eigen middelen. Binnenkort starten 3 grote projecten. En dat worden er hopelijk meer, we zijn op zoek naar meer financiering. Ik heb goede hoop dat die er gaat komen. Niet alleen VWS maar ook andere ministeries zien de noodzaak daarvan in. Nu nog het benodigde budget bij elkaar krijgen.

Aanknopingspunten


ZonMw doet meer! We zijn gestart met een verkenning naar wat nodig is aan onderzoek en ontwikkeling op het gebied van duurzame zorg. Onze directie benadrukt het belang van het onderwerp. In onze organisatie lijken mooie aanknopingspunten te liggen. Mooi voorbeeld is het programma Goed Gebruik Hulpmiddelen, waar duurzame zorg is opgenomen in de oproeptekst voor nieuwe subsidieaanvragen.

Agenderen


Dit programma lijkt een voorloper, want in de ZonMw-programma’s is vast meer mogelijk op het gebied van kennisontwikkeling. Daarvoor is bewustwording nodig, bij ZonMw-collega’s en buiten ZonMw. We kunnen als ZonMw’er een belangrijke rol spelen door het onderwerp Duurzame zorg te agenderen in overleggen met belanghebbenden zoals VWS over bijvoorbeeld nieuwe programmaopdrachten. Ik verwacht dat zij positief zullen reageren als duurzaamheid voor hen een belangrijk issue is.  

Criterium bij beoordeling van onderzoeksvoorstellen?


Wij kunnen een pilot uitvoeren om duurzaamheid als relevantiecriterium op te nemen. Is er draagvlak voor zo’n criterium en hoe zwaar zet je dit in bij het beoordelen van onderzoeksvoorstellen?
We hebben wat aarzeling over het uitbreiden van relevantiecriteria. Maar het verder uitdenken voor specifieke programma’s/subsidieoproepen lijkt waardevol. Is duurzame zorg naast effectiviteit, doelmatigheid en het centraal stellen van de patiënt geen belangrijke dimensie van kwaliteit van zorg?

Geen wassen neus


Kortom, ZonMw zet organisatiebreed in op het belangrijke onderwerp duurzame zorg. De ondertekening was geen wassen neus. Het agenderen van het onderwerp zijn we aan de ondertekening van de Green Deal Duurzame zorg verplicht en het past bij onze signalerende en programmerende rol.  

Bredere context van duurzame zorg

Duurzame zorg is een van de onderwerpen van de pilotronde Klimaat en gezondheid. Het thema Klimaat en gezondheid maakt onderdeel uit van het ZonMw-brede onderwerp Gezonde leefomgeving.

Meer informatie

  • over het doel van de Green Deal Duurzame Zorg
  • over de inhoud van de Green Deal Duurzame Zorg
  • over de ondertekenaars ervan

 

]]>
news-7810 Thu, 07 Oct 2021 15:23:00 +0200 De wisselwerking tussen poeptransplantatie en de uitroeiing van resistente bacteriën blootgelegd https://www.mednet.nl/congres-nieuws/interactie-tussen-fecestransplantatie-en-eradicatie-van-resistente-bacterien-blootgelegd/ Onderzoekers uit Hongkong hebben de dynamiek van het darmmicrobioom in kaart gebracht bij personen die na een fecestransplantatie, ook wel poeptransplantatie genoemd, geen last meer hadden van carbapenem-resistente Enterobacteriaceae, waaronder Klebsiella spp. en Escherichia coli. Dit zijn bacteriën die resistent zijn tegen bepaalde antibiotica. Lees verder > news-7797 Wed, 06 Oct 2021 08:10:00 +0200 FAIR metadata over de COVID-19-projecten beschikbaar op de COVID-19 Data Portal van Health-RI https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/fair-metadata-over-de-covid-19-projecten-beschikbaar-op-de-covid-19-data-portal-van-health-ri/ Op 5 oktober demonstreerde Health-RI het COVID-19-Dataportaal, dat is ontwikkeld met cofinanciering van het COVID-19 programma van ZonMw. Health-RI is een organisatie die zich bezighoudt met nationale infrastructuur voor gezondheidsdata, beelden en monsters, compleet met voorzieningen voor optimaal gebruik.
Middels COVID-19-specifieke FAIR-metadata hebben onderzoekers, die een subsidie hebben gekregen vanuit het COVID-19 programma, informatie over hun projecten aangeleverd. Deze informatie verschijnt in het dataportaal. In het overzicht dat zo ontstaat kunnen belangstellenden informatie zoeken, vinden en analyseren en eventueel data opvragen volgens de daarbij behorende licentie en governance.

Demonstratie van het COVID-19 dataportaal

Dit COVID-19 dataportaal werd tijdens de Health-RI conferentie op 5 oktober gepresenteerd. Tijdens dit congres werd gevierd dat Health-RI geld krijgt uit het Groeifonds om daarmee een goede infrastructuur te bouwen voor "data driven health". Deze financiering stelt Health-RI in staat het werk aan een nationale gezondheidsdata-infrastructuur te versnellen. Voor ZonMw biedt dit een belangrijke kans om de herbruikbaarheid van data (en andere outputs) uit haar onderzoeksprojecten verder te vergroten. Voor de wetenschap en de samenleving als geheel zal het het scala aan middelen dat beschikbaar komt voor toekomstig onderzoek, innovatie en beleidsvorming verbeteren.

> Lees in het Engelstalige nieuwsbericht meer over het COVID-19 dataportaal

]]>
news-7722 Mon, 20 Sep 2021 17:46:34 +0200 Vaccinatie tegen coronavirus werkt goed tijdens behandeling van solide tumoren https://www.umcg.nl/nl/w/vaccinatie-tegen-coronavirus-werkt-goed-tijdens-behandeling-van-solide-tumoren De meeste patiënten met een tumor in een orgaan of weefsel waarvoor ze een behandeling krijgen met immuuntherapie en/of chemotherapie, hebben een goede respons op het coronavaccin. Uit eerste resultaten van de VOICE-studie, een onderzoek hiernaar, laat zien dat vaccinatie van deze patiënten veilig en meestal effectief is. news-7687 Mon, 13 Sep 2021 08:34:16 +0200 Twee coronaprikken volstaan bij meeste mensen met auto-immuunziekte en afweeronderdrukkers https://www.amsterdamumc.org/nl/vandaag/twee-coronaprikken-volstaan-bij-meeste-mensen-met-auto-immuunziekte-en-afweeronderdrukkers.htm De eerste resultaten van de T2B-studie, uitgevoerd door Amsterdam UMC en Sanquin zijn binnen. Tot nu toe blijkt dat de meeste mensen die afweeronderdrukkende medicijnen slikken, net zo goed beschermd zijn na 2 COVID-vaccinaties als gezonde mensen. Meer informatie? Lees meer. news-7685 Fri, 10 Sep 2021 10:43:41 +0200 Zes urgente onderzoeken ter bevordering van de behandeling van COVID-19 patiënten gaan van start https://www.demedischspecialist.nl/nieuws/meest-dringende-onderzoeken-covid-19-gaan-van-start ZonMw en de Federatie Medisch Specialisten (FMS) hebben de handen ineengeslagen om kennisvragen rondom COVID-19 behandeling te beantwoorden. Zes maanden na de publicatie van de FMS COVID-19 kennisagenda starten 6 projecten om de behandeling van COVID-19 patiënten te bevorderen. Een innovatieve samenwerking, nooit eerder zat er zo weinig tijd tussen de publicatie van een kennisagenda en de start van de onderzoeken. Lees meer over de onderzoeken en de samenwerking met FMS. news-7662 Wed, 08 Sep 2021 08:00:00 +0200 Veldraadpleging vervolgprogramma over antimicrobiële resistentie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/veldraadpleging-vervolgprogramma-over-antimicrobiele-resistentie/ Momenteel vindt een online open consultatie plaats voor het vormgeven van het vervolgprogramma over antimicrobiële resistentie, AMR3. Professionals die een rol of een taak hebben binnen onderzoek, beleid, praktijk of onderwijs met betrekking tot antimicrobiële resistentie kunnen middels een online survey input leveren voor dit nieuwe programma. Geüpdatet op 18-10-2021

Veldraadpleging


Schuttelaar en Partners is door ons gevraagd een veldraadpleging uit te voeren. Zij brengen hiermee in kaart waar, volgens de stakeholders, het nieuwe AMR-programma zich met name op zou moeten richten. Na het voeren van interviews met betrokkenen uit het AMR-veld willen zij ook de rest van het veld betrekken door middel van een open consultatie.

Open consultatie

In voorbereiding op de open consultatie zijn interviews uitgevoerd met deskundigen uit het AMR-werkveld. In deze survey wordt getoetst welke aanbevelingen u het belangrijkst vindt om de AMR-aanpak in Nederland te verbeteren. Vul via onderstaande link de survey in. De reactietermijn is verlengd tot 20 oktober 2021.

> Vul hier de survey in

Later dit jaar organiseert Schuttelaar en Partners in samen werking met ZonMw een bijeenkomst om de opgehaalde onderwerpen te prioriteren. Deze prioriteringsbijeenkomst is uitsluitend op uitnodiging bij te wonen.

Nieuw programma in opdracht van VWS


Dit vervolgprogramma wordt in opdracht van VWS opgesteld. Het ministerie heeft ons opdracht gegeven voor het formuleren van een vervolg op het programma Antibioticaresistentie voor de periode 2022-2025. Het programma richt zich voornamelijke op implementatie van bestaande kennis. Daarnaast zal dit prgramma ook open staan voor onderzoeken naar resistentie tegen antimicrobiële middelen en heeft dus een bredere scope dan het huidige programma Antibiotica Resistentie. VWS zal een budget van 9,6 miljoen euro beschikbaar stellen voor zowel een nationale als internationale aanpak.
 

Antimicrobiële resistentie


Het tegengaan van antimicrobiële resistentie en de ontwikkeling van nieuwe middelen en methoden om resistentie te voorkomen, is wereldwijd van groot belang. Onze programma's Priority Medicines Antimicrobiële Resistentie (AMR) en Antibioticaresistentie (ABR) en deelname aan aan JPIAMR hebben als doel een bijdrage te leveren aan het beheersen en oplossen van de problematiek van antimicrobiële resistentie. Vanuit verschillende aandachtsgebieden en een One Health benadering zijn hiervoor 93 projecten gefinancierd.

Meer informatie

]]>
news-7673 Tue, 07 Sep 2021 17:27:47 +0200 Onderzoeksagenda Q-koorts en de langetermijneffecten https://www.linkedin.com/posts/q-support_qkoorts-onderzoek-samenwerking-activity-6840947670429773824-WoiV Op 3 september 2021 heeft Q-support aan vertegenwoordigers van patiënten, VWS en ZonMw een onderzoeksagenda aangeboden over de langetermijneffecten van Q-koorts. Vervolgonderzoek en patiëntenparticpatie bij onderzoek is de kern van deze onderzoeksagenda. Ook biedt de agenda aanknopingspunten voor onderzoek naar ziekten als Lyme, long COVID en CVS/ME. news-7620 Mon, 06 Sep 2021 06:00:00 +0200 Rol van voedingsadvies bij preventie, behandeling en herstel https://publicaties.zonmw.nl/paramedische-zorg/evidence-based-en-gepersonaliseerd-voedingsadvies/ Goede voeding is belangrijk bij het voorkomen van veel chronische ziektes. Daarnaast is een aangepaste voeding belangrijk bij het herstel na ziekte. Toch is er de afgelopen jaren niet veel veranderd aan het ongezonde voedingspatroon van Nederlanders. Waarom niet? Lees in de blog van hoogleraar Diëtetiek Marian de van der Schueren waarom een blijvende verandering van een voedingspatroon om meer vraagt dan alleen een dieetlijstje. news-7656 Tue, 31 Aug 2021 16:03:08 +0200 Oproep van WHO aan experts om lid te worden van de SAGO https://www.who.int/news-room/articles-detail/who-scientific-advisory-group-for-the-origins-of-novel-pathogens-(sago) De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) doet een oproep aan experts om lid te worden van de nieuwe WHO Scientific Advisory Group for the Origins of Novel Pathogens (SAGO). Deze groep zal de WHO adviseren met betrekking tot de oorsprong van opkomende en opnieuw opduikende ziekteverwekkers met een epidemisch en pandemisch potentieel. De deadline is 17 september 2021. news-7629 Thu, 19 Aug 2021 15:35:00 +0200 Tweet Zorgvisie over project Zinnige Infectie Zorg https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/tweet-zorgvisie-over-project-zinnige-infectie-zorg/ news-7625 Tue, 17 Aug 2021 14:13:56 +0200 De handen ineen voor COVID-19 vaccinatie bij patiënten met een verstoord immuunsysteem https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/de-handen-ineen-voor-covid-19-vaccinatie-bij-patienten-met-een-verstoord-immuunsysteem/ Begin 2021 zijn op initiatief van ZonMw 8 studies gestart naar de effecten van COVID-19-vaccinaties bij patiënten met immuunstoornissen, kanker of transplantatie. Verschillende kennispartners werken in consortia momenteel aan deze onderzoeken. Het RIVM, het ministerie van VWS en de Gezondheidsraad zijn door ZonMw betrokken bij de onderzoekstrajecten om een snelle implementatie van de onderzoeksresultaten mogelijk te maken. Versneld onderzoek


De kennispartners: UMCG, ErasmusMC, Amsterdam UMC, UMCU, Radboud UMC, LUMC, OLVG, Antoni van Leeuwenhoek Instituut, OLVG en Maastricht UMC, werken in hun consortia met gestandaardiseerde protocollen en meetmethoden, waardoor overstijgend onderzoek mogelijk is. Daarnaast worden tussentijds resultaten met elkaar gedeeld. De eerste resultaten zijn inmiddels bekend en gezamenlijk wordt bepaald welke vervolgactie kan worden ondernomen door onderzoek en beleid om de beste zorg voor deze patiëntgroepen te garanderen.

Afweersysteem beïnvloed


Er zijn verschillende patiëntgroepen waarbij twee vaccinaties tegen COVID-19 nog onvoldoende effect hebben. De ZonMw studies richten zich op patiënten met auto-immuunziekten die worden behandeld met afweeronderdrukkende geneesmiddelen, patiënten met primaire immuundeficiënties of immuunstoornissen, kankerpatiënten (solide tumoren) die worden behandeld met chemotherapie en/of immuuntherapie, patiënten met bloedkanker, niergetransplanteerde en dialyse-patiënten, long-getransplanteerden, HIV- patiënten en mensen met het syndroom van Down. Een vaccin wakkert normaal gesproken het afweersysteem aan. Bij deze patiënten werken vaccins mogelijk anders of minder goed. Terwijl zij een groot risico lopen op een ernstiger beloop wanneer zij besmet raken. Daarom is het van belang om de immuunrespons van het vaccin bij deze patiënten beter te begrijpen, zodat duidelijk wordt hoe de vaccins hen beschermen tegen een infectie met het coronavirus. De patiënten worden gevaccineerd als onderdeel van de vaccinatiestrategie van COVID-19 die de rijksoverheid heeft opgesteld. Lees meer over de 8 studies.

Unieke situatie


ZonMw financiert onderzoek naar COVID-19, in opdracht van het ministerie van VWS en stimuleert het gebruik van de ontwikkelde kennis. Vanwege het grote maatschappelijke belang en de snelle ontwikkelingen in de huidige pandemie brengt ZonMw in haar COVID-19 onderzoeksprogramma verschillende partijen op het gebied van onderzoek, praktijk en beleid bij elkaar en is het benodigde onderzoek binnen een hele korte periode uitgezet. Daarmee stimuleren wij samenwerking en kennisdeling en wordt beschikbare expertise maximaal benut. Uiteindelijk worden de resultaten van het wetenschappelijk onderzoek meteen doorgeleid om zodoende nog sneller te resulteren in beleid. Daarmee is het onderzoek van belang voor de vaccinatiestrategie en heeft het direct impact op patiënten en de maatschappij.

Meer informatie

 

]]>
news-7578 Thu, 29 Jul 2021 13:50:18 +0200 Gemakkelijke kennis- en data uitwisseling over antimicrobiële resistentie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/gemakkelijke-kennis-en-data-uitwisseling-over-antimicrobiele-resistentie/ Het JPIAMR-VRI Digital Platform is vanaf nu beschikbaar voor de onderzoeksgemeenschap die onderzoek doet naar antimicrobiële resistentie (AMR). Het unieke en gratis toegangspunt vergemakkelijkt kennisuitwisseling en het delen van AMR-gerelateerde onderzoeksdata voor de wereldwijde AMR-onderzoeksgemeenschap. Het gemak van JPIAMR-VRI Digital Platform


Het JPIAMR-VRI (Virtual Research Institute) Digital Platform is ontwikkeld door een aantal partijen. Wij maken deel uit van  de werkgroep die de ontwikkeling van de VRI mede mogelijk heeft gemaakt. We hebben samen met andere funding organisaties, dit platform gefinancierd.

Verbinden van datasets


Het JPIAMR-VRI  Digital Platform verbindt datasets door integratie van verschillende databases, zoals de CARD, Resapath, NCBI Isolates browser ATLAS met meer dan 140 verschillende publieke databronnen die al beschikbaar zijn in het DISQOVER-platform van ONTOFORCE. Dit zal de gebruiker helpen bij het efficiënter analyseren, integreren en extraheren van AMR-gegevens om complexe datasets eenvoudiger te maken.

De aanpak van antimicrobiële resistentie is urgent


Antimicrobiële resistentie is een urgent en wereldwijd probleem dat vraagt om een multidisciplinaire en internationale aanpak. Micro-organismen (zoals bacteriën, schimmels, virussen en parasieten) veranderen en worden resistent als zij worden blootgesteld aan medicijnen. Het risico bestaat dat mensen overlijden aan een onschuldige infectieziekte als een blaasontsteking omdat de bacterie niet gevoelig is voor antibiotica. Wij financieren onderzoek, verspreiden de kennis die onderzoek oplevert en stimuleren de toepassing van die kennis.

 

]]>
news-7525 Mon, 19 Jul 2021 16:16:13 +0200 Resultaten van de training ‘Exploring pathways to impact’ voor jonge onderzoekers https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/resultaten-van-de-training-exploring-pathways-to-impact-voor-jonge-onderzoekers/ Binnen het Joint Programming Initiative ‘A Healthy Diet for a Healthy Life’ (JPI HDHL) is het versterken van de impact van onderzoeksresultaten een van de prioriteiten. In dat kader verzorgde ERA-NET HDHL-INTIMIC in samenwerking met EIT FOOD een training voor jonge onderzoekers. Centraal stond de vertaling van onderzoeksresultaten naar maatschappelijke impact, in dit geval door onderzoek en innovatie beter te verbinden. Van 19 onderzoeksgroepen namen 21 jonge onderzoekers (studenten en post-docs) deel aan de 5-daagse training. De deelnemers konden hun onderzoek eens van een andere kant bekijken. Aan bod kwamen vragen als: welke impact genereer ik met mijn onderzoeksresultaten? Wie zit erop te wachten? Wat kunnen mijn beoogde gebruikers met de resultaten? Hoe communiceer ik beter over mijn project? Hoe ontwikkel ik ondernemersvaardigheden?
Voor de deelnemers stonden verschillende stakeholders uit het voedselveld klaar om vragen te beantwoorden tijdens een netwerkevent. Dat waren vertegenwoordigers van de voedingsindustrie, ondernemers, investeerders, publieke financieringsorganisaties en beleidsmakers.

Positieve ervaring

De deelnemers gaven bij de evaluatie aan veel geleerd te hebben en dat ze de training graag aanbevelen aan hun collega’s. Zo gaf een deelnemer aan dat zijn manier van denken over echte impact door de training is veranderd – echt een andere mindset. Heel prettig vond men dat de theorie meteen toegepast werd op het eigen project/idee.
Een begeleider liet weten erg onder de indruk te zijn van de slotpresentaties van de deelnemers. ‘Het was interessant om te zien hoe de deelnemers erin slaagden samen te werken, van elkaar te leren en als team hun ideeën aan de anderen wisten over te brengen’.

Conclusie

Door vanuit een ander perspectief naar hun onderzoek te kijken, hebben de jonge onderzoekers meer geleerd over het bereiken van impact met hun onderzoeksproject. De tijd gaat uitwijzen of de training een direct effect zal hebben op de projecten waar de deelnemers nu mee bezig zijn. De verwachting is dat de training ertoe heeft geleid dat jonge onderzoekers in de toekomst blijven samenwerken.

Vervolg

Momenteel worden de mogelijkheden voor vervolgactiviteiten onderzocht. Wilt u meer over deze training weten? Stuur uw vraag naar JPI-HDHLCalls@agencerecherche.fr.

Meer informatie

 

]]>
news-7463 Wed, 07 Jul 2021 10:30:00 +0200 Eerste stap in kennisontwikkeling over klimaat en gezondheid https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/eerste-stap-in-kennisontwikkeling-over-klimaat-en-gezondheid/ Binnenkort starten onderzoekers met 3 verschillende pilotonderzoeken uit de eerste subsidieronde van het programma Klimaat en gezondheid. Brede focus is belangrijk voor beleidsmakers om inzicht te krijgen in de gezondheidsrisico’s van klimaatverandering. Overzicht startende projecten

Temperatuurgerelateerde gezondheidseffecten

Prof. dr. H.A.M. Daanen, Vrije Universiteit Amsterdam, gaat in dit pilotonderzoek op basis van interdisciplinair en participatief onderzoek een handelingsperspectief opstellen. Dit minimaliseert via een geïntegreerde benadering de nadelige temperatuurgerelateerde gezondheidseffecten. Het onderzoek besteedt speciale aandacht aan gedragscomponenten en hoogrisicogroepen.

Allergieën

Dr. L.A. de Weger, LUMC, wil met haar onderzoeksproject de effecten van klimaatverandering op allergie beter beheersbaar maken. Aan de ene kant kunnen met dit onderzoek pollenconcentraties en gerelateerde ziektelast beter in kaart gebracht worden. Aan de andere kant biedt het project ook handelingsperspectieven om de ziektelast van pollenblootstelling te reduceren bij een veranderd klimaat.

Duurzame zorg

Het project van dr. H.R.W. Touw, Radboudumc, beoogt de klimaat- en milieu-impact (CO2-uitstoot en afvalproductie) in kaart te brengen van specifieke, frequent voorkomende, individuele zorgtrajecten voor patiënten van de afdelingen spoedeisende hulp (SEH), operatiekamers (OK) en intensive care (IC). Deze kennis leidt tot een handelingsperspectief voor het verduurzamen van de zorgprocessen op deze afdelingen.

Basis ligt in kennisagenda Klimaat en gezondheid


De subsidieoproep voor deze pilotonderzoeken is gebaseerd op de kennisagenda Klimaat en gezondheid en de afspraken van de Green Deal Duurzame Zorg. De kennisagenda is in juni 2019 opgesteld door de Universiteit Maastricht, Wageningen University & Research en het RIVM. Met deze kennisagenda willen we de kennislacunes over de gezondheidseffecten van de klimaatverandering onder de aandacht brengen van beleid, praktijk en onderzoek. De subsidieoproep was gericht op 3 thema's geselecteerd uit deze kennisagenda: temperatuurgerelateerde gezondheidseffecten, allergieën en duurzame zorg. Per thema kon 1 aanvraag gehonoreerd worden zodat we een samenhangend onderzoeksprogramma hebben met brede focus.

Samenwerken tijdens onderzoek


In de pilotonderzoeken is samenwerking met partijen buiten de gezondheidszorg, die betrokken zijn bij klimaatmaatregelen, verplicht. Daarom hebben we in november 2020 een netwerkbijeenkomst georganiseerd. Honderd onderzoekers, beleidsmakers en praktijkprofessionals ontvingen meer informatie over de subsidieoproep. Daarnaast konden zij kennismaken en contact leggen met partners met wie zij een onderzoeksvoorstel wilden indienen in dit nieuwe onderzoeksprogramma. Lees de terugblik van de online netwerkbijeenkomst.

Gezondheidseffecten van klimaatverandering


Vanwege een beperkt budget ontvangen 3 van de 10 ingediende projecten financiering vanuit het programma Klimaat en gezondheid. We willen dat kennis wordt ontwikkeld om de effecten van klimaatverandering en klimaatmaatregelen op de volksgezondheid wereldwijd inzichtelijk en toepasbaar te maken, mede door het stimuleren van samenwerking. Denk bijvoorbeeld aan klimaatbestendige en klimaatvriendelijke maatregelen in de zorg via de aanpak van duurzame zorg.

Overkoepelend thema gezonde leefomgeving


Klimaat en gezondheid maakt deel uit van het ZonMw-brede onderwerp 'gezonde leefomgeving'.
Aan de gezondheid van mensen kan de leefomgeving positief bijdragen door

  •     bescherming tegen risico’s (klimaateffecten, zoönosen, milieu)
  •     bevordering van gezond gedrag (bewegen, voeding, met aandacht voor gezondheidsverschillen)

We agenderen dit onderwerp en laten via onderzoeksfinanciering kennis ontwikkelen en toepassen over hoe een gezonde leefomgeving kan bijdragen aan het fysiek, mentaal en sociaal welbevinden van mensen. Zo spelen we in op maatschappelijke vragen van zowel beleidsmakers, wetenschappers, praktijkprofessionals en inwoners over gezondheidseffecten van hun leefomgeving.

]]>
news-7352 Fri, 04 Jun 2021 13:56:03 +0200 Vaker aanhoudende klachten na ziekte van Lyme https://www.rivm.nl/nieuws/vaker-aanhoudende-klachten-na-ziekte-van-lyme Ruim een kwart van de mensen met de ziekte van Lyme houdt, ook na de behandeling, langdurige klachten die leiden tot beperkingen in het dagelijks leven. Het gaat hier om klachten zoals vermoeidheid, pijn en concentratieproblemen. news-7347 Thu, 03 Jun 2021 11:55:56 +0200 Grootschalig vervolgonderzoek naar gezondheidseffecten microplastics van start https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/grootschalig-vervolgonderzoek-naar-gezondheidseffecten-microplastics-van-start/ Op 3 en 4 juni gaat het nieuwe MOMENTUM consortium officieel van start. Deze start begint met een tweedaagse online kick-off bijeenkomst waar alle 28 partners bij elkaar komen om elkaar beter te leren kennen en de plannen voor de komende tijd vast te stellen. Tijdens het aanbieden van de kennisagenda Microplastics en Gezondheid afgelopen januari aan de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Stientje van Veldhoven, werd dit nieuwe consortium al aangekondigd. De belangrijkste boodschap uit de kennisagenda is dat er meer onderzoek nodig is, een boodschap waar met MOMENTUM een belangrijke eerste stap mee wordt gezet. MOMENTUM is een samenwerking van veel partijen uit universiteiten, academische ziekenhuizen, onderzoeksorganisaties, bedrijven en andere relevante stakeholders. En bouwt voort op de vijftien doorbraakprojecten die in het voorjaar van 2019 zijn gestart binnen het ZonMw onderzoeksprogramma Microplastics & Health.

Focus van MOMENTUM

Het doel van dit consortium is om de effecten van micro- en nanoplastic deeltjes (MNPs) op de gezondheid van de mens vast te stellen en uiteindelijk te voorkomen. Hiervoor worden allereerst methoden ontwikkeld om MNPs te analyseren en te meten in het menselijk lichaam, om vervolgens te onderzoeken waar in het menselijk lichaam deze plastic deeltjes eventueel opgenomen kunnen worden. Dit kan via de luchtwegen en het maagdarmkanaal en het is de vraag of plastic deeltjes in het brein of bij het ongeboren kind kunnen komen. Tot slot wordt ook onderzocht wat de effecten van MNPs kunnen zijn op ons afweersysteem.

“We weten eigenlijk nauwelijks of MNPs worden opgenomen in het lichaam”, vertelt Juliette Legler (UU), hoogleraar Toxicologie en projectleider van MOMENTUM. “We hebben daarvoor de eerste aanwijzingen, maar gaan dat nu in veel meer monsters analyseren, zowel in menselijk bloed als verschillende weefsels. Dat helpt ons om de blootstelling bij de mens beter in kaart te brengen en te achterhalen hoe erg deze blootstelling is. Daarnaast willen we ook de effecten van MNPs inventariseren. Als we weten wat er werkelijk in het lichaam wordt opgenomen en wat de effecten daarvan zijn, kunnen we de risico’s beter in kaart brengen en gaan we samen met de industrie zoeken naar oplossingen om blootstelling te voorkomen.” Toxicoloog Dick Vethaak (Deltares), en eveneens projectleider van MOMENTUM is het hier mee eens: “Het is een zeer complex onderzoek en iets van de lange adem, maar we zijn in Nederland al goed op weg en we verwachten de komende jaren een grote stap voorwaarts te maken. Daarbij kijken we ook naar nieuwe gevaren van plastic deeltjes. Uit de eerste ZonMw projecten blijkt dat bepaalde bacteriën en virussen goed gedijen op plastic en dus met MNPs kunnen meeliften het lichaam in. We willen nu verder onderzoeken wat het effect hiervan op onze gezondheid is.”

Officieel van start

Met de kick-off bijeenkomst gaat MOMENTUM officieel van start. Tijdens deze tweedaagse online bijeenkomst staat het leggen van een gezamenlijke basis centraal. De betrokken partijen komen bij elkaar en leren elkaar beter kennen, bespreken de huidige stand van de wetenschap en volgen verdiepende parallelle sessies over onder andere nieuwe alternatieve methoden, health impact assessments (HIA) en het verbinden van milieu- en gezondheidsrisico’s.  

Meer onderzoek nodig

Dit consortium heeft een omvang van 5,4 miljoen euro en wordt gefinancierd door ZonMw, TNO, Health~Holland, verschillende kennisinstellingen en het bedrijfsleven. Deze partijen onderschrijven de oproep uit de kennisagenda Microplastics en Gezondheid dat meer onderzoek nodig is en met de financiering van het MOMENTUM consortium dragen zij daaraan bij. Eveneens roepen deze organisaties andere betrokken partijen op om ook te investeren in onderzoek, omdat meer vervolgonderzoek hard nodig blijft.

Persvragen

Voor vragen vanuit de pers kunt u contact opnemen met Cassandra Appelman, woordvoerder ZonMw (appelman@zonmw.nl, 06 83 12 47 10).

 

]]>
news-7276 Wed, 19 May 2021 15:44:00 +0200 Proefdiervrije innovaties versnellen en kansen verzilveren https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/proefdiervrije-innovaties-versnellen-en-kansen-verzilveren/ Vandaag ontving minister Carola Schouten van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van Jeroen Geurts, voorzitter van ZonMw, een verkenning voor een Nederlands onderzoeksprogramma voor proefdiervrije innovaties. Jeroen Geurts benadrukte de conclusie uit de verkenning dat meer coördinatie en investeringen in onderzoek zullen helpen de transitie naar proefdiervrije innovatie te versnellen. De verkenning is een initiatief van ZonMw en het NCad. ZonMw en het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) voerden de verkenning uit. Zij zijn beiden partners in het programma Transitie naar Proefdiervrije Innovatie (TPI). Dit TPI-programma wordt geregisseerd en gefaciliteerd door het ministerie van LNV.

Minister Schouten: ‘De afgelopen 2,5 jaar is door TPI de transitie naar proefdiervrije innovatie een flinke stap verder gebracht. Onderzoekers, financiers, beoordelaars, NGO’s, ondernemers én beleidsmakers met hetzelfde doel, weten elkaar al steeds beter te vinden. Tegelijkertijd begrijp ik dat de ambitie hoog is en dat we sneller vooruit willen. Het is daarom goed dat ZonMw en NCad nadenken over hoe we TPI verder kunnen vormgeven in de toekomst. Ook de komende jaren blijft ieders inzet nodig om uiteindelijk zoveel als verantwoord is, proefdiervrij te kunnen zijn, en deze verkenning helpt daarbij.’

Meer coördinatie en investeringen in de keten van proefdiervrije innovatie

De aanleiding voor de verkenning was de constatering van ZonMw en het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) dat met het huidige tempo de transitie naar proefdiervrij onderzoek langzaam gaat. Ondanks dat er op veel plekken in Nederland gewerkt wordt aan organen-op-een chip en andere proefdiervrije modellen, is daadwerkelijk toepassing daarvan nog niet altijd mogelijk. Wil Nederland de ingezette transitie naar proefdiervrij onderzoek versnellen, dan zijn er extra coördinatie tussen en investeringen van alle betrokken partijen in de keten nodig: overheden, onderzoeksinstellingen en bedrijven.

Een cruciale rol voor de nieuwe generatie

ZonMw en NCad adviseren om extra in te zetten op innovatie, toepassing en onderwijs.
‘Om de transitie naar dierproefvrije wetenschap succesvol te maken, is een forse investering in de wetenschap nodig’ stelt Henk Smid (voorzitter NCad) als mede-initiatiefnemer. Dan versnelt de ontwikkeling van nieuwe proefdiervrije modellen. De implementatie van bestaande proefdiervrije methoden vraagt ook om extra aandacht. Een van de belangrijke fasen daarin is inzicht krijgen in hoe innovaties zonder proefdieren geïmplementeerd kunnen worden: hoe zijn ze te valideren of kwalificeren als werkzaam of veilig? Daarmee kunnen de kansen die er liggen sneller verzilverd worden. De nieuwe generaties onderzoekers spelen een cruciale rol in de versnelling van de transitie. Onderwijs in het gedachtengoed en de methoden van proefdiervrij onderzoek helpt hen om verantwoorde keuzes te maken voor hun onderzoeksopzet. Zij kunnen zo de kwaliteit en relevantie van hun onderzoek verhogen, én vertaling van hun resultaten naar de mens verbeteren.

Een toekomst met zo min mogelijk proefdieronderzoek?

De komende maanden zal ZonMw gebruiken om de adviezen uit de verkenning verder uit te werken tot een strategische agenda en een strategie voor financiering waarbij ZonMw streeft naar breed gedragen onderzoeks- en innovatieconsortia. Ook zullen ZonMw en NCad inzetten op een sterkere positionering en profilering van proefdiervrij onderzoek, om kennis sneller te delen en initiatieven beter met elkaar te verbinden.
Jeroen Geurts en Henk Smid hopen dat de aanbieding van de verkenning aan minister Carola Schouten voor een verdere versnelling van de ingezette transitie naar onderzoek zonder proefdieren. En ze hopen dat een nieuw kabinet overweegt daar ook haar bijdrage aan te leveren. ‘ZonMw ziet uit naar een toekomst waarin het werken met proefdieren is geminimaliseerd, zonder dat er onverantwoordelijke risico’s worden genomen ten aanzien van de kwaliteit van het onderzoek. ‘We hebben snel meer kennis nodig om goede alternatieven te creëren’ benadrukt Jeroen Geurts.

Meer informatie

  • Verkenning naar de wenselijkheid en haalbaarheid van een Nederlands onderzoeksconsortium ter bevordering van dierproefvrije innovaties.
  • Transitie Proefdiervrije Innovatie TPI, het programma voor de Transitie Proefdiervrije Innovatie, wil de transitie naar proefdiervrije innovatie versnellen. Het TPI programma wordt gedragen door partners uit de publieke en private sector en maatschappelijke organisaties.
  • Meer Kennis met Minder Dieren ZonMw stimuleert al 20 jaar innovaties die bijdragen aan het beantwoorden van wetenschappelijke vragen zonder dierproeven en zet in op het 3V-beleid (Vervangen, Verminderen en Verfijnen). We doen dit onder andere met het programma Meer Kennis met Minder Dieren.
  • Nationaal Comite advies dierproevenbeleid (NCad) Het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) is ingesteld voor de bescherming van dieren die worden gebruikt voor wetenschappelijke doeleinden en voor onderwijs.

De verkenning is tot stand gekomen met de medewerking van deskundigen die werkzaam zijn bij: RIVM, VUmc / ACTA, Stichting Proefdiervrij, Leids Universitair Medisch Centrum, ministerie van Economische Zaken en Klimaat, ministerie van Landbouw, Natuur en Visserij, Francis Crick Institute, TNO, KNAW, Biomedical Primate Research Centre (BPRC), Institute for human Organ and Disease Model Technologies (hDMT), de Nierstichting, Hoge School Utrecht, Health~Holland, Universiteit Maastricht, Radboud UMC, Erasmus MC en Universiteit Utrecht.

]]>
news-7230 Mon, 03 May 2021 15:18:16 +0200 Implementatie special van Kwaliteit in Zorg (KiZ) verschenen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/implementatie-special-van-kwaliteit-in-zorg-kiz-verschenen/ De nieuwste special van Kwaliteit in Zorg (KiZ) staat in het teken van implementatie en biedt een vooruitblik op het European Implementation Event 2021. Effectieve interventies vinden vaak niet vanzelf hun weg naar de zorgpraktijk. We weten inmiddels dat actieve implementatie met kennis van zaken nodig is om praktijkverbetering tot stand te brengen of te versnellen. Implementatie zelf is een vakgebied geworden met een groeiende kennisbasis. En met steeds meer in implementatie gespecialiseerde professionals. 

Sneak preview

Vandaag is er een speciaal nummer van het blad Kwaliteit in Zorg (KiZ) verschenen dat geheel in het teken staat van implementatie. Het nummer is een sneak preview van het European Implementation Event op 27 en 28 mei 2021. De EIE2021 biedt een rijk en veelzijdig programma waarin implementatieonderzoek en praktijkervaringen uit meerdere landen, sectoren, omgeving en disciplines aan bod komen. Maar liefst drie keynote speakers waaronder Dr. Erik Gerritsen en professor Jet Bussemaker geven inzicht in de ontwikkelingen rondom implementatie.

Verder bevat het blad een artikel over het Nederlands Implementatie Collectief (NIC) en een artikel over jonge implementatieprofessionals (early career) en hun situatie en behoeften. Ook schrijft KiZ-lid Barbara van der Linden in haar blog over de sessies waar zij naar uit kijkt tijdens de EIE. Tenslotte is er ook een artikel opgenomen over het Zorg Evaluatie en Gepast Gebruik programma in Nederland. De organisatoren vertellen hoe dit belangrijk, op implementatie gerichte, programma is opgezet. Interessant voor iedereen die Implementatie een warm hart toedraagt.

Meer informatie, lezen en inschrijven

]]>
news-7158 Mon, 19 Apr 2021 08:43:00 +0200 Coronaonderzoek: een jaar wetenschappelijke topsport in feiten en cijfers https://covid19.zonmw.nl Vandaag lanceert ZonMw een themawebsite over haar werk in de coronacrisis. Bestuursvoorzitter Jeroen Geurts en directeur Véronique Timmerhuis vertellen over een jaar wetenschappelijke topsport. De website bevat ook feiten en cijfers en drie cases van projectleiders van ons COVID-19 programma. news-7147 Fri, 16 Apr 2021 16:32:00 +0200 Gezonde en groene leefomgeving is nodig voor een vitale samenleving https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/gezonde-en-groene-leefomgeving-is-nodig-voor-een-vitale-samenleving/ Een gezonde groene leefomgeving bevordert en beschermt het fysiek, mentaal en sociaal welbevinden van mensen. Samen met het RIVM bereiden we een programma voor. Zodat beleidsmakers met kennis, data, infrastructuur en praktische instrumenten, gezondheid meer integraal mee kunnen nemen in hun beleid rond de fysieke leefomgeving. Verbinding en samenwerking

De opdracht om het programma ‘Gezonde Groene Leefomgeving’ voor te bereiden, komt van de ministeries van VWS en LNV. Deze ministeries willen dat gezondheidsvraagstukken vanuit een breed perspectief worden aangepakt, waarbij de verschillende domeinen worden overstegen. Daarom is verbinding met en samenwerking tussen verschillende beleidssectoren en maatschappelijke actoren nodig.

Samen met landelijke en lokale belanghebbenden

Dit programma is een belangrijke impuls, want een gezonde en groene leefomgeving bevordert en beschermt de volksgezondheid. Bij de voorbereiding voor dit programma betrekken we landelijke en lokale belanghebbenden. Het resultaat dat we beogen, is kennis, data, infrastructuur en praktische instrumenten. Hiermee kunnen op landelijk, regionaal en lokaal niveau keuzes worden gemaakt om gezondheid meer integraal en volwaardig mee te nemen in het beleid op het gebied van de fysieke leefomgeving.

Gezonde leefomgeving

Een gezonde en groene leefomgeving is belangrijk voor een vitale samenleving. Groen omdat een gezonde en leefbare omgeving niet bestaat zonder natuur. Het is de basis van ons voortbestaan en de economie. Gezondheid, gezond gedrag en kunnen meedoen in de samenleving worden beïnvloed door de sociale en fysieke omgeving en de sociaaleconomische status van mensen. De directe leefomgeving, de buurt of wijk met de aanwezige voorzieningen daarin, creëren kansen op of belemmeringen voor gezondheid.

Programma Gezonde Groene Leefomgeving

De ministeries van VWS en LNV stellen vandaag in een Tweede Kamerbrief dit overkoepelende programma voor. Het geeft uitvoering aan de beleidsambities in de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid (LNG) en in de uitvoeringsagenda van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). De beide ministeries hebben RIVM en ons gevraagd dit programma als volgt voor te bereiden en uit te voeren aan de hand van 3 randvoorwaarden:

  • creëren van een stevige kennisbasis en kennisinfrastructuur
  • stimuleren van de ontwikkeling en gebruik van passende (beleids-) instrumenten
  • evaluatie en monitoring

We bouwen voort op eerdere resultaten. We hebben al veel kennis laten ontwikkelen in andere programma’s zoals ‘Maak ruimte voor gezondheid’. Ook loopt er door ons geïnitieerd en gefinancierd onderzoek naar microplastics en naar de gezondheidseffecten van klimaatverandering.

Omgevingswet

De Omgevingswet die naar verwachting in 2022 in werking treedt, geeft bestuurders en beleidsmakers meer ruimte om een gezonde groene leefomgeving te ontwikkelen. De wet is erop gericht om een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit te bereiken en in stand te houden. De fysieke leefomgeving moet zodanig beheerd, gebruikt en ontwikkeld worden dat alle maatschappelijke functies ook op de lange termijn duurzaam vervuld kunnen worden.

ZonMw en RIVM

We willen in samenwerking met RIVM dit maatschappelijke vraagstuk agenderen en met kennis ervoor zorgen dat de leefomgeving positief kan bijdragen aan de gezondheid van mensen. Hoe? Door gezond gedrag te bevorderen. Denk hierbij aan bewegen, voeding, met aandacht voor gezondheidsverschillen. En door te beschermen tegen risico’s. Voorbeelden hiervan zijn klimaateffecten, zoönosen en milieu. Samen laten we kennis ontwikkelen en toepassen gericht op de gezonde leefomgeving. Zo spelen we in op maatschappelijke vragen van zowel beleidsmakers, wetenschappers, praktijkprofessionals en inwoners over gezondheidseffecten van hun leefomgeving.

Meer informatie

 

 

 

]]>
news-7143 Tue, 13 Apr 2021 10:08:04 +0200 Subsidieoproep voor onderzoek naar aanhoudende klachten na COVID-19 https://www.zonmw.nl/nl/subsidies/openstaande-subsidieoproepen/detail/item/onderzoek-naar-aanhoudende-klachten-na-covid-19-projectideeen/ Er is meer kennis nodig over aanhoudende klachten na COVID-19, de onderliggende pathofysiologie, risicofactoren voor ontwikkeling van deze klachten en de ontvangen herstel- en nazorg. Heeft u een goed onderbouwd onderzoeksvoorstel dat tenminste tijdens het verloop van de coronapandemie en de nasleep daarvan implementeerbare resultaten oplevert? Vraag dan voor 3 mei 2021, 14.00 uur subsidie aan. news-7138 Mon, 12 Apr 2021 16:24:02 +0200 Onderzoek naar optimale inzet van COVID-19 vaccins bij patiënten met een verzwakt immuunsysteem https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/onderzoek-naar-optimale-inzet-van-covid-19-vaccins-bij-patienten-met-een-verzwakt-immuunsysteem/ Patiënten met bloedkanker of patiënten met een hiv-infectie hebben mogelijk een verminderde immuunrespons op vaccins. Het is van belang dat deze groepen patiënten goed beschermd worden tegen COVID-19. Er zijn echter nog veel vragen over de effectiviteit van vaccins ten gevolge van hun onderliggende ziekte en/of behandeling, die de effectiviteit van vaccinatie zou kunnen verminderen. news-7111 Tue, 06 Apr 2021 09:26:15 +0200 Nieuwe opdracht voor aanpak antimicrobiële resistentie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-opdracht-voor-aanpak-antimicrobiele-resistentie/ Het ministerie van VWS heeft ons opdracht gegeven voor het formuleren van een vervolg op het programma Antibioticaresistentie voor de periode 2022-2025. De komende tijd zullen wij belangrijke stakeholders consulteren over:

  • de toepassing van de opgedane kennis tot nu toe
  • onderzoeksvragen uit de praktijk van onder andere de curatieve en de langdurige zorg

Het programma zal ook open staan voor onderzoeken naar resistentie tegen antimicrobiële middelen en heeft dus een bredere scope dan het huidige programma Antibiotica Resistentie. VWS zal een budget van 9,6 miljoen euro beschikbaar stellen voor zowel een nationale als internationale aanpak.

Internationaal

Ook de Nederlandse bijdrage aan het Joint Programming Initiative on Antimicrobial Resistance (JPIAMR) en/of aan het One Health AMR Partnership onder Horizon Europe zal voortgezet worden in het nieuwe programma. Een snelle, internationale en multidisciplinaire aanpak van antimicrobiële resistentie draagt bij aan een optimale gezondheid van mens, dier en milieu (OneHealth).

Antimicrobiële resistentie

Het tegengaan van antimicrobiële resistentie en de ontwikkeling van nieuwe middelen en methoden om resistentie te voorkomen, is wereldwijd van groot belang. Onze programma's Priority Medicines Antimicrobiële Resistentie (AMR) en Antibioticaresistentie (ABR) hebben als doel een bijdrage te leveren aan het beheersen en oplossen van de problematiek van antimicrobiële resistentie. Vanuit verschillende aandachtsgebieden is hieraan gewerkt. Binnen beide programma's en onze bijdrage aan JPIAMR zijn in totaal 93 projecten gehonoreerd.

Micro-organismen (zoals bacteriën, schimmels, virussen en parasieten) veranderen en worden resistent als zij worden blootgesteld aan medicijnen. Het risico bestaat dat mensen overlijden aan een onschuldige infectieziekte als een blaasontsteking omdat de bacterie niet gevoelig is voor antibiotica. Wij financieren onderzoek, verspreiden de kennis die onderzoek oplevert en stimuleren de toepassing van die kennis.

Succesvolle aanpak

Een mooi voorbeeld van een succesvolle aanpak is het project RAPDIF, gefinancierd door onder andere het programma AMR. Onderzoekers uit Nederland en Burkina Faso ontwikkelden een nieuwe malariatest. Zij zochten uit welke bacteriën, naast de malariaparasiet, koorts uitlokken. Het RAPDIF-onderzoek werd uitgevoerd bij jonge kinderen in Burkina Faso die koorts hebben.

Onderzoekscoördinator dr. Henk Schallig en zijn internationale team ontdekten dat deze kinderen vaak antibiotica én malariamedicijnen krijgen, ook als niet duidelijk is wat de achterliggende oorzaak van de koorts is. ‘Uit ons onderzoek blijkt dat in 50 tot 90% van de gevallen antibiotica-behandeling niet helpt bij die kinderen'. Dankzij hun nieuwe malariasneltest krijgen zieke kinderen met koorts in Afrika de juiste diagnose en de juiste medicatie. Hierdoor helpen we antimicrobiële resistentie een halt toe te roepen. Henk Schallig ontving daarvoor een ZonMw Parel.

Meer informatie

]]>
news-7090 Tue, 30 Mar 2021 14:58:07 +0200 Terugblik NNvT: Implementatie van onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/terugblik-nnvt-implementatie-van-onderzoek/ Tijdens het NNvT op 26 maart organiseerden ZonMw en de Gezondheidsfondsen voor Rookvrij gezamenlijk een deelsessie “Implementatie van onderzoek”. Als onderzoeker besteed je de meeste tijd aan het doen van onderzoek. Er gaan vele uren zitten in het maken van de juiste opzet, dataverzameling, analyse en rapportage. Maar daar stopt het natuurlijk niet. Kennis uit onderzoek heeft pas echt impact wanneer het in de praktijk wordt gebruikt. Inzichten uit onderzoek zijn nodig om te komen tot een Rookvrije Generatie!

Hoe zorg je ervoor dat jouw onderzoeksresultaten door de juiste mensen worden opgepikt en gebruikt gaan worden? In deze interactieve sessie zijn we ingegaan op de vraag: Hoe pak je dat aan als onderzoeker en op welk moment? Wat voor tips hebben onderzoekers voor elkaar? Welke tips komen uit de praktijk en journalistiek? Samen zijn we even in de wereld van een beleidsadviseur (GGD) gestapt, in die van een gemeenteambtenaar en die van een woordvoerder op het gebied van roken.

Vier presentaties zijn hier in te zien:

Meer informatie

]]>
news-7044 Mon, 15 Mar 2021 09:48:01 +0100 Mentale gezondheid van naasten van mensen met een verstandelijke beperking behoeft meer aandacht https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/mentale-gezondheid-van-naasten-van-mensen-met-een-verstandelijke-beperking-behoeft-meer-aandacht/ Naasten van een familielid met een verstandelijke beperking, zoals ouders en broers en zussen, hebben het tijdens de tweede coronagolf zwaarder dan vóór de coronacrisis en hun mentale gezondheid is achteruitgegaan. Ouders van een kind dat thuis woont, zijn minder tevreden over hun leven dan andere naasten. Dit blijkt uit onderzoek dat het Nivel uitvoerde in oktober en november 2020 in het kader van het COVID-19 programma van ZonMw. De mentale gezondheid van naasten is minder goed dan voor de coronacrisis, naasten vinden hun leven minder betekenisvol en ze kunnen zich minder goed concentreren. Ook voelen ze zich onveiliger in het dagelijks leven en rekent een derde zich tot de groep die extra risico loopt. Deze problemen behoeven meer aandacht van professionals en beleidsmakers vanwege de grote maatschappelijke rol van naasten in de zorg, aldus het Nivel.

Over het onderzoek

Naasten van mensen met een verstandelijke beperking hadden tijdens de coronacrisis te maken met de veranderingen in de bezoekregeling in zorginstellingen. Soms kwam hun familielid thuis wonen. Zorg, ondersteuning en dagbesteding verminderden vaak en ook het contact met andere mensen verminderde. In dit project doet het Nivel onderzoek naar de gevolgen van coronamaatregelen voor naasten van mensen met een verstandelijke beperking tijdens de tweede golf. Het Nivel in overleg met naasten duidelijk krijgen hoe zij kunnen worden ondersteund.

Belangrijkste lessen

Maatwerk in dagbesteding en vervoer is heel belangrijk gebleken. Wat voor de één een fijne aanpassing is, bijvoorbeeld dagbesteding in een kleinere groep op het eigen terrein, is voor een ander juist niet fijn, omdat er geen uitdaging is en de wereld heel klein wordt. De informatie naar naasten kan specifieker en instellingen en aanbieders zouden beter kunnen terugkoppelen wat er met de inbreng van naasten is gedaan. Informatie en inspraak zijn belangrijk voor erkenning, begrip en het realiseren van maatwerk. “Naasten vinden het lastig te bepalen wat ze moeten doen en laten vanwege corona en hoe ze de reactie van de ander kunnen opvangen. Gelukkig is hiervoor al wel informatie in begrijpelijke taal beschikbaar en zijn er websites waarop vragen van naasten worden beantwoord.” Dr. Hennie Boeije - Programmaleider Zorg en Participatie bij Chronische Aandoeningen, Nivel.

Meeste naasten zijn veerkrachtig en zien lichtpuntjes

De meeste naasten zijn tevreden over de zorg en ondersteuning die hun familieleden krijgen en ze zijn tevreden over de contacten die ze hebben met de begeleiders van hun familieleden. Soms zien naasten dat het beter gaat met hun familieleden doordat er meer rust is vanwege de coronabeperkingen. De meeste naasten zijn zeer te spreken over de snelle doorstart van de dagbesteding. Ook waarderen ze de hulp en steun die ze krijgen van hun gezin en mensen om hen
heen. Een aantal naasten ziet dat hun rol in de driehoek cliënt, professional en naaste meer doordringt tot professionals en instellingen als gevolg van de coronacrisis. Daar zijn ze blij mee. In deze infographic, bedoeld voor naasten, staan de bevindingen van het Nivel in een notendop.

ZonMw COVID-19 programma

De wereld is geconfronteerd met een pandemie van het nieuwe coronavirus (SARS-CoV-2) dat de infectieziekte COVID-19 kan veroorzaken. Zowel nu als op de langere termijn – zijn kennis, praktische oplossingen en onderzoek nodig. Met het COVID-19 programma beoogt ZonMw bij te dragen aan het bestrijden van de coronapandemie en aan het voorkomen of verminderen van negatieve effecten van de maatregelen. We stimuleren nieuwe kennis te genereren over bestrijding van epidemieën en pandemieën die zich niet laat beperken door landsgrenzen. Met onze partners creëren we inzicht in de (mondiale) maatschappelijke dynamiek tijdens en na afloop van deze en vergelijkbare, ingrijpende gezondheidscrises en de maatregelen daartegen. Het programma wordt gefinancierd door de ministeries van VWS en OCW en door NWO.

Meer informatie

]]>