Op het gebied van infectieziekten, zoönosen en antimicrobiële resistentie financieren wij de volgende 6 projecten met e-health-toepassingen.

Therapietrouw monitoren met een app

Met een app kunnen mensen die een medicijn met hiv-remmers gebruiken, worden gemonitord en gestimuleerd om de medicijnen in te nemen. Deze app wordt nu in heel Nederland toegepast. Uit onderzoek is al langer bekend dat PrEP, een pil met hiv-remmers, goed werkt in het voorkómen van hiv-infecties. Onderzoek van de GGD Amsterdam heeft aangetoond dat PrEP in de praktijk goed toepasbaar is. De komst van dit medicijn heeft grote impact op de MSM-community die jarenlang angst voor hiv had. Tijdens het AMPrEP-onderzoek is ook samengewerkt met mensen uit deze community. Bijvoorbeeld door hun input te gebruiken bij een app om therapietrouw te monitoren en te stimuleren.

PrEP

Het medicijn is bedoeld voor mensen die geen hiv hebben maar wel een verhoogd risico lopen om geïnfecteerd te raken. Dat zijn vooral mannen die seks hebben met mannen (MSM) en transgender personen, afhankelijk van hun seksueel gedrag. In 2019 is het Amsterdam PrEP-project (AMPrEP) afgerond dat de toepasbaarheid van PrEP onderzocht. Het onderzoek heeft mede geleid tot een nationaal PrEP-programma. Projectleider Elske Hoornenborg heeft op 29 november 2019 van ZonMw een Parel gekregen tijdens het Nationaal Congres Soa*Hiv*Seks.

Webtool voor preventie van infecties bij ouderen

Oudere mensen hebben vaker infecties dan jongeren. Dit zorgt voor een grote ziektelast, die voor een deel voorkómen kan worden. In de SaNAE-studie van Maastricht Universitair Medisch Centrum+ zijn modellen ontwikkeld die de kans op infecties voorspellen bij een individuele oudere. Deze kans is gebaseerd op het sociale netwerk van deze persoon. Samen met GGD Zuid-Limburg, Universiteit Maastricht, De Maastricht Studie, Julius Centrum Utrecht, Huis voor de Zorg en huisartsen willen de onderzoekers deze modellen implementeren als een eenvoudige webtool voor 55-plussers in Limburg.

Webtool

De SaNAE-webtool bevat een korte vragenlijst over iemands sociale netwerk. Na het invullen van de vragenlijst ontvangt de oudere een specifiek preventief advies. Het persoonlijke advies richt zich op

  • het verlagen van het infectierisico
  • het vergroten van de kwaliteit van het sociale netwerk

De webtool is in 2018 met een persoonlijke uitnodiging aangeboden aan meer dan 10.000 Limburgse ouderen. De onderzoekers beogen met het implementeren van de SaNAE-webtool bij te dragen aan de preventie van infecties en aan een gezond sociaal netwerk bij ouderen. Binnenkort zijn de resultaten beschikbaar.

Bekijk de huidige 'Improving infectious burden prediction using social network assessment in elderly - SaNAE study' uit het programma Infectieziektebestrijding; lees over de voorafgaande studie (afgerond in 2017) en ons nieuwsbericht daarover.

Test voor hepatitis met online ondersteuning

In een onderzoek van de GGD Amsterdam wordt onderzocht in hoeverre 2 interventies risicogedrag voor een infectie met een hepatitis C virus (HCV) gunstig beïnvloeden. Er wordt gekeken naar de invloed van deze 2 innovatieve interventies als ze afzonderlijk of gecombineerd worden ingezet. De eerste interventie is een op maat online gedragsinterventie die in het onderzoek ontwikkeld wordt. De tweede interventie biedt gratis testen aan voor als mensen opnieuw geïnfecteerd zijn met HCV. Deze test kan men thuis op elk gewenst moment zelf afnemen met (online) ondersteuning.

Infectie met hepatitis C

Mensen met een infectie door een hepatitis C virus kunnen behandeld worden met zeer effectieve medicijnen. Na een succesvolle behandeling kunnen mensen echter opnieuw een HCV-infectie oplopen. In Nederland zien we de meeste nieuwe HCV-infecties onder homomannen. Een groot deel van hen is voor HCV behandeld. Voor het elimineren van HCV is het naast medicatie ook nodiog dat mensen minder risicogedrag vertonen.

App voor urinekathetergebruik

Urinekathetergebruik bij ziekenhuispatiënten kan leiden tot urineweginfecties doordat bacteriën via de katheter in de blaas terecht komen. Onterechte katheterplaatsing en te lang gebruik geven een verhoogd en vermijdbaar risico op infecties. Deze kathetergerelateerde urineweginfecties zijn de grootste oorzaak van zorggerelateerde infecties. Ze leiden tot meer ziektelast, meer antibioticagebruik en langer ziekenhuisverblijf.

Smarthone app 'Participatient'

Met patiënten en professionals heeft het LUMC de smartphone app ‘Participatient’ ontwikkeld. 'Participatient' is een project om ziekenhuisopname beter te maken en het aantal infecties in het ziekenhuizen te verminderen door een app met gerichte vragen, een aangepast antwoord en achtergrondinformatie. De onderzoekers verwachten dat de introductie en het gebruik van de app het bewustzijn vergroot onder verpleegkundigen en artsen.

Patiëntenparticipatie

Tot nu toe is het meedenken van patiënten nog ondergewaardeerd in de infectiepreventie. Deze app betrekt patiënten in de besluitvorming over het urinekathetergebruik met als doel kathetergebruik en urineweginfecties te verminderen. Gewapend met het juiste gereedschap kan de rol van de patiënt veranderen van ondergaan van - naar actief deelnemen in - het zorgproces. De Participatient Katheter Check is een gemakkelijke manier voor een ziekenhuispatiënt om na te gaan waarom hij een urinekatheter heeft.

Lees meer over het project 'Reducing the risk of catheter-associated urinary tract infections via a smartphone application for patients – Participatient' uit het programma Infectieziektebestrijding; bekijk www.participatient.nl.

De antibiotica-assistent

Begin 2018 is het Erasmus MC begonnen met het verder ontwikkelen en evalueren van de antibiotica-assistent (de AB-assistent). Deze op de smartphone gebaseerde digitale antibiotic stewardship app is als methode geschikt om innovatief en gestandaardiseerd antimicrobiele therapie voor te schrijven. In dit onderzoek wordt de bestaande app (Spectrum MD) aangepast tot de AB-assistent. De app is geschikt voor gebruik in verschillende landen.

Antibiotica

Het goed voorschrijven van antimicrobiele therapie wordt steeds uitdagender omdat richtlijnen meer complex worden, de epidemiologie van voorkomen van verwekkers van infecties verandert en antimicrobiele resistentie toeneemt. Ook kan het soort bacteriën per land en ziekenhuis anders zijn of een andere gevoeligheid voor antibiotica hebben. Het is dus van belang om de keuze van antibiotica per land en ziekenhuis aan te passen. In ziekenhuizen zijn teams opgericht die zich bezig houden met verbetering van het gebruik van antibiotica door onderwijs en controle (antibiotic stewardship).

Winst met ICT

In Nederland zorgen de zogenaamde A-teams antibiotic stewardship voor een optimale keuze en dosering van antibiotica voor patiënten. Dit kost veel tijd en personele inzet. Door het stijgende gebruik van electronische patientendossiers en smartphones in ziekenhuizen, zijn op ICT-gebaseerde antibiotic stewardship-interventies veelbelovend als methode om het voorschrijven van antibiotica te verbeteren. Tot op heden is een dergelijke benadering nog onderontwikkeld, onvoldoende bestudeerd en niet genoeg gebruikt in de dagelijkse praktijk.De bouw van de AB-assistent doet het Erasmus MC samen met partners in Canada, Zweden en Zwitserland vanwege hun ervaring met de ontwikkeling en het gebruik van ICT-methodieken voor antibiotic stewardship.

Dit project 'A digital antimicrobial stewardship smartphone application to combat AMR: the AB-assistant' wordt uitgevoerd vanuit het Joint Programming Initiative on Antimicrobial Resistance (JPIAMR), een wereldwijde samenwerkingsverband om antimicrobiële resistentie aan te pakken.

App voor gezondheidsklachten van reizigers

RIVM is het TIARA-onderzoek gestart om snel zicht te krijgen op het risico op import van virussen. Reizigers naar verre landen worden gevraagd met een app bij te houden of ze gezondheidsklachten krijgen. Als dat zo is en ze mogelijk nog infectieus zijn bij terugkomst, wordt hen gevraagd een druppel bloed af te nemen en naar het laboratorium te sturen.Bij een mogelijke infectie wordt onderzocht of in hun bloed het virus aanwezig is van zika, dengue, chikunguya of gele koorts. Muggen kunnen deze virussen overdragen op mensen.

Reizigers en virussen

De onderzoekers benaderen sinds 2017 reizigers naar landen waarin deze virussen veel voorkomen, via reisburo’s, reizigersklinieken en websites. Allereerst wordt in het onderzoek gekeken of het lukt op deze nieuwe manier reizigers te recruteren om zo een vroegsignalering op te zetten. Bij voldoende deelname kan een betrouwbare schatting worden gegeven van de omvang van het risico op import van deze virussen.

Inmiddels is in 2019 het project TIARA-silent gestart. In dit projct wordt met dezelfde app gewerkt. De onderzoekers doen met de verkregen gegevens andere analyses en ze kunnen meer onderzoeksvragen beantwoorden

Bekijk de projecten 'Travel-Imported Arbovirus infections and mHealth applications for outbreak Risk Assessment (TIARA-project)' en ‘Travel-Imported Arbovirus infections; measuring silent introductions (TIARA-silent)’ uit het programma Non-alimentaire zoönosen. En lees meer erover in ons nieuwsbericht.

Meer informatie

Wilt u meer weten over de bijdragen van onderzoek aan de ontwikkeling en het gebruik van digitale innovatieve ondersteuning in de zorg, bekijk dan onze themapagina e-health.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website