Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Door de hoge antibioticaconsumptie stijgt de resistentie tegen antibiotica. Recent onderzoek in Nederland naar luchtweg- en urineweginfecties laat zien dat een groot deel van het antibioticagebruik niet adequaat is.

 

Dit onderzoek wil de kwaliteit van antibioticagebruik in Nederlandse ziekenhuizen onder de loep nemen. Doel is om tot gestandaardiseerde metingen in ziekenhuizen te komen.

Kwaliteitsindicatoren kunnen gebruikt worden om de kwaliteit van antibioticagebruik te meten en het resultaat van interventies ter verbetering van de kwaliteit van zorg te evalueren.

In dit project is een set generieke kwaliteitsindicatoren ontwikkeld, welke gebruikt kan worden om de kwaliteit van antibioticagebruik te meten bij de behandeling van alle bacteriële infecties in het ziekenhuis. De titel van het project is: ‘Development of Reliable generic quality Indicators for the optimalisation of ANTibiotic use in the hospital’ (RIANT-project).

 

Door middel van de ‘modified Delphi procedure’ met behulp van een internationaal expert panel zijn uiteindelijk 11 kwaliteitsindicatoren ontwikkeld. Tijdens de tweede fase van het onderzoek zijn de 11 generieke kwaliteitsindicatoren in de praktijk getest op validiteit, meetbaarheid, betrouwbaarheid, discriminerend vermogen, ruimte voor verbetering en stabiliteit voor patiëntenmix. In totaal zijn 1890 patiënten met verschillende infecties in 22 ziekenhuizen in Nederland geïncludeerd. Hieruit bleek dat van de 11 kwaliteitsindicatoren maar 7 kwaliteitsindicatoren meetbaar en betrouwbaar zijn in de praktijk. Daarnaast liet de studie zien dat een groot deel van het antibioticagebruik binnen ziekenhuizen nog steeds niet adequaat genoeg is.

 

Deze gevalideerde kwaliteitsindicatoren zullen in de toekomst gebruikt gaan worden om een ‘antibiotic checklist’ te ontwikkelen en deze checklist te implementeren in ziekenhuizen in Nederland met als doel om het antibioticagebruik te verbeteren.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Kwaliteitsindicatoren kunnen gebruikt worden om de kwaliteit van antibioticagebruik te meten. In dit project is een set generieke kwaliteitsindicatoren ontwikkeld, welke gebruikt kan worden om de kwaliteit van antibioticagebruik te meten bij de behandeling van alle bacteriële infecties in het ziekenhuis. De titel van het project is: ‘Development of Reliable generic quality Indicators for the optimalisation of ANTibiotic use in the hospital’ (RIANT-project).

 

Door middel van de ‘modified Delphi procedure’ met behulp van een internationaal expert panel zijn uiteindelijk 11 kwaliteitsindicatoren ontwikkeld. Tijdens de tweede fase van het onderzoek zijn de 11 generieke kwaliteitsindicatoren in de praktijk getest op validiteit, meetbaarheid, betrouwbaarheid, discriminerend vermogen, ruimte voor verbetering en stabiliteit voor patiëntenmix. In totaal zijn 1890 patiënten met verschillende infecties in 22 ziekenhuizen in Nederland geïncludeerd. Hieruit bleek dat van de 11 kwaliteitsindicatoren maar 7 kwaliteitsindicatoren meetbaar en betrouwbaar zijn in de praktijk.

 

De volgende 6 zijn kwaliteitsindicatoren op patiënt niveau: 1) schrijf antibiotica voor volgens de nationale richtlijn, 2) neem bloedkweken af voor start van antibiotica, 3) neem een kweek af van verdachte infectiebronnen, 4) documenteer een antibioticaplan in de status bij start antibiotica, 5) switch van intraveneuze naar orale therapie binnen 72 uur (indien mogelijk) en 6) indien de kweek positief wordt pas de antibiotica aan de kweekuitslag aan en versmal indien mogelijk. De laatste indicator is op ziekenhuisniveau: lokale richtlijnen moeten de nationale antibiotica richtlijn volgen en mogen alleen afwijken op basis van resistentiepatronen.

 

De kwaliteitsindicatoren lieten zien dat een groot deel van het antibioticagebruik binnen ziekenhuizen nog steeds niet adequaat genoeg is, en dat er grote variatie is tussen ziekenhuizen. Daarnaast zagen we dat indien er in meer dan 50% correct volgens de kwaliteitsindicatoren was gehandeld, de patiënt gemiddeld 2 dagen korter in het ziekenhuis lag in vergelijking met patiënten waar in minder dan 50% correct was gehandeld.

 

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Kwaliteitsindicatoren kunnen worden gebruikt om de kwaliteit van antibioticagebruik te meten en het resultaat van interventies ter verbetering van de kwaliteit van zorg te evalueren.

Het hieronder beschreven project heeft als doel om een set generieke kwaliteitsindicatoren te ontwikkelen die gebruikt kan worden om de kwaliteit van antibioticagebruik te meten bij de behandeling van alle bacteriële infecties in het ziekenhuis. De titel van het project is: ‘Development of Reliable generic quality Indicators for the optimalisation of ANTibiotic use in the hospital’ (RIANT-project).

Het RIANT project verloopt bijna geheel volgens het tijdsschema zoals in de subsidieaanvraag beschreven. De eerste twee fasen van het onderzoek (voorbereidingsfase en de ontwikkelingsfase van generieke indicatoren) zijn nu afgerond. Met behulp van een ‘modified Delphi’ consensusprocedure onder internationale experts zijn generieke indicatoren ontwikkeld. Ze zijn ontleend aan eerder ontwikkelde kwaliteitsindicatoren, over anibioticagebruik bij specifieke infectieziekten, beschreven in de literatuur en de eerder door ons ontwikkelde indicatoren voor sepsis (dit project), lage luchtweginfecties (LWI) en urineweginfecties (UWIs).

Tijdens de derde fase van het onderzoek zullen de potentiële generieke kwaliteitsindicatoren getest worden op validiteit, meetbaarheid, betrouwbaarheid, discriminerend vermogen, ruimte voor verbetering en stabiliteit voor patiëntenmix in 1900 patiënten met verschillende infecties in 20 Nederlandse ziekenhuizen. We zijn sinds de prevalentiemeting van oktober 2011 gestart met patiënten includeren in 9 verschillende ziekenhuizen en verzamelen alle gegevens sinds maart 2012. Alle patiënten die gedurende de jaarlijkse prevalentiemeting van PREZIES (samenwerkingsverband tussen 96 ziekenhuizen en het CBO) langer dan 24 uur antibiotica gebruiken worden geincludeerd, waarna door middel van statusonderzoek de kwaliteitsindicatoren op bovengenoemde variabelen worden getest. We verwachten nog tot april 2013 bezig te zijn om alle 1900 patiënten te kunnen includeren in de studie.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Samenvatting resultaten

 

Fase 1: Voorbereiding onderzoek:

- Een arts-onderzoeker werd geworven en aangesteld voor de duur van het project.

- Om ziekenhuizen te werven voor deelname aan het project werden meerdere presentaties gegeven tijdens PREZIES bijeenkomsten en in individuele ziekenhuizen. In deze presentaties werd uitleg gegeven over het project.

- Om deelname van ziekenhuizen te stimuleren werd de RIANT-studie toegelicht en beschreven in 2 artikelen in respectievelijk het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde en het Nederlands Tijdschrift voor Medische Microbiologie

.- In de 16 thans deelnemende ziekenhuizen vond een gesprek plaats tussen de arts-onderzoeker en de twee contactpersonen uit het ziekenhuis (ziekenhuishygiënist en medisch microbioloog).

- Een research verpleegkundige werd getraind om (eerst onder supervisie, later zelfstandig) data te kunnen verzamelen.

- Met behulp van de ‘modified Delphi procedure’ werden de kwaliteitsindicatoren voor sepsis ontwikkeld nadat in januari 2011 de nieuwe SWAB sepsis richtlijn uitkwam. Dit betekende dat potentiële indicatoren uit de richtlijn werden onttrokken en aan een expert panel werden voorgelegd door middel van twee vragenlijsten en tussendoor een consensusbijeenkomst. Het expert panel bestond uit de auteurs van de sepsis richtlijn en nog enkele andere inhoudsdeskundigen.

 

Fase 2: Het ontwikkelen van de generieke indicatoren:

- De potentiële generieke kwaliteitsindicatoren werden ontleend aan de inmiddels ontwikkelde kwaliteitsindicatoren (over antibioticagebruik bij specifieke infectieziekten) uit de literatuur, inclusief die voor LWIs, UWIs en sepsis, ook weer met behulp van de ‘modified Delphi procedure. Dit keer werd een internationaal expert panel (Schotland, België, Spanje, Zweden, Turkije en Nederland) gevraagd mee te doen aan deze procedure.

 

Fase 3: De praktijktest:

- Momenteel hebben 16 ziekenhuizen (academisch en perifeer) door heel Nederland toestemming gegeven mee te willen doen aan de studie. De laatste 4 ziekenhuizen worden geworven.

- er is een eCRF en een database ontwikkeld t.b.v. het onderzoek

- . We zijn sinds de prevalentiemeting van oktober 2011 gestart met patiënten includeren in 9 verschillende ziekenhuizen en verzamelen alle gegevens door middel van statusonderzoek.

sinds maart 2012.

 

Resultaten doorlopende activiteiten:

OVERLEG

- Vanaf aanvang van het project vindt structureel wekelijks een uur overleg plaats tussen de arts-onderzoeker (CB) en de projectleider (SG) over de voortgang van het project.

- Vanaf aanvang van het project vindt 1x per 2-3 maanden een overleg plaats met de gehele RIANT-project groep (CB, SG, MH, JP), gedurende een dagdeel, op een vergaderlocatie in Utrecht.

- De arts-onderzoeker is gemiddeld 1 dag per week werkzaam op een werkplek bij IQ Healthcare, behorend bij het UMC St Radboud, te Nijmegen. Alhier overlegt zij met haar begeleider (MH) van IQ Healthcare en draait zij mee in het onderwijsprogramma, zoals het bijwonen van besprekingen welke gaan over kwaliteit van zorg.

 

PRESENTATIES

- De arts-onderzoeker (CB) gaf op verschillende cursussen/besprekingen in het AMC (zie hieronder) een presentatie over de inhoud van het project.

 

OPLEIDING

- De arts-onderzoeker volgde verschillende cursussen t.b.v. scholing en ontwikkeling, waaronder cursussen van de AMC Graduate School (Epidemiology, Advanced Epidemiology, Practical Biostatistics, Infectious Diseases, Better Use of PubMed, Project Management, Writing an article in English, Oral Presentation in English).

Ook neemt zij deel aan de kennisgroep Indicatoren van IQ healthcare.

 

Publicaties en presentatie:

CMA van den Bosch, MEJL Hulscher, J Wille, S. Natsch, BHB van Benthem, JM Prins en SE Geerlings. Generieke kwaliteitsindicatoren voor antibioticagebruik in het ziekenhuis. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde 2011;155:A3502

 

CMA van den Bosch, MEJL Hulscher, J Wille, S. Natsch, BHB van Benthem, JM Prins en SE Geerlings. Generieke kwaliteitsindicatoren antibioticagebruik in het ziekenhuis. Nederlands Tijdschrift voor Medische Microbiologie 2011;19:nr 3:19-21

 

3 april 2012: Oral presentation ‘Development of quality indicators for antimicrobial treatment in adults with sepsis’, ECCMID (European Congress of Clinical Microbiology and Infectious Diseases) 22nd annual congress, in Londen

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Summary

Quality indicators (QIs) can be used to assess the quality of antibiotic treatment and to evaluate the impact of interventions aimed at improving the quality of care provided. We previously developed QIs for the treatment of lower respiratory tract- (LRTIs) and urinary tract infections (UTIs). The aim of this project is to develop a set of generic indicators that can be used to assess the quality of antibiotic use in the treatment of all bacterial infections in the hospital. We will derive potential generic QIs from already developed QIs, including those for LRTIs/UTIs, and QIs that we will develop for sepsis, and will test these for validity, feasibility, reliability, discriminatory capacity, room for improvement and case mix stability in 1900 patients with various infections treated at medical (internal medicine and pulmonary diseases) and non-medical (general surgery and gynaecology) wards in 20 hospitals. The project will be performed in collaboration with PREZIES, a cooperation between participating hospitals, CBO and the RIVM.

 

 

Samenvatting

Kwaliteitsindicatoren kunnen gebruikt worden om de kwaliteit van antimicrobiële therapie te meten en het resultaat te evalueren van interventies ter verbetering van de kwaliteit van zorg. Wij hebben eerder kwaliteitsindicatoren voor de behandeling van lage luchtweg (LWI)- en urineweginfecties (UWIs) ontwikkeld. Het doel van dit project is om een set van generieke kwaliteitsindicatoren te ontwikkelen, welke gebruikt kan worden om de kwaliteit van antibioticagebruik te meten bij de behandeling van alle bacteriële infecties in het ziekenhuis. Wij zullen potentiële generieke kwaliteitsindicatoren ontlenen aan inmiddels ontwikkelde kwaliteitsindicatoren, inclusief die voor LWIs en UWIs, en zullen aanvullende kwaliteitsindicatoren ontwikkelen voor de behandeling van sepsis. Vervolgens zullen we de potentiële kwaliteitsindicatoren testen op validiteit, meetbaarheid, betrouwbaarheid, discriminerend vermogen, ruimte voor verbetering en stabiliteit voor patiëntenmix in 1900 patiënten met verschillende infecties, die behandeld worden op de afdelingen inwendige geneeskunde, longziekten, chirurgie en gynaecologie in 20 ziekenhuizen. Het project zal een samenwerking zijn met PREZIES, wat een samenwerkingsverband is tussen ziekenhuizen, het CBO en het RIVM.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website