ZonMw tijdlijn Polyfarmacie https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Polyfarmacie nl-nl Sat, 25 May 2019 20:41:07 +0200 Sat, 25 May 2019 20:41:07 +0200 TYPO3 news-3251 Wed, 06 Feb 2019 09:00:00 +0100 Congres Goed Gebruik Geneesmiddelen 4 april 2019 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/congres-goed-gebruik-geneesmiddelen-4-april-2019/ Op donderdag 4 april 2019 organiseert ZonMw het 7e congres Goed Gebruik Geneesmiddelen in de Beurs van Berlage in Amsterdam. Het programma is bekend en aanmelden is mogelijk. Voor wie

Het GGG-congres is bedoeld voor onderzoekers, (huis)artsen, medisch specialisten, (ziekenhuis)apothekers, apothekersassistenten, (gespecialiseerd) verpleegkundigen, maar ook voor beleidsmakers, koepelverenigingen, farmaceutische industrie, zorgverzekeraars, studenten en patiënten(organisaties).

Samenwerking

Het programma is dit jaar voor het eerst opgesteld in samenwerking met het Nederlands Huisartsengenootschap (NHG), Instituut Verantwoord Medicijngebruik (IVM), Bijwerkingencentrum Lareb, College ter Beoordeling Geneesmiddelen (CBG), Zorginstituut Nederland (ZIN) en Geneesmiddelenbulletin (GeBu).

Programma

Het gevarieerde programma met presentaties van recent onderzoek, paneldiscussies en interactieve sessies belicht de resultaten van projecten uit het ZonMw programma Goed Gebruik Geneesmiddelen en andere ZonMw-programma’s, en andere innovatieve onderzoeksprojecten. Daarnaast komen ter inspiratie en navolging voorbeelden aan bod van nieuwe initiatieven en ontwikkelingen uit de dagelijkse praktijk.

Netwerken

Tijdens de pauzes en de afsluiting van het congres is er volop mogelijkheid voor netwerken op laagdrempelige wijze. Voor zowel professionals als medisch studenten biedt het congres alle gelegenheid tot het genereren en delen van kennis en het vergroten van hun netwerk.

Meer informatie en aanmelden

Het programma is bekend en aanmelden is mogelijk. Bekijk hier het volledige programma.


Wilt u altijd op de hoogte zijn van het laatste nieuws over het programma Geneesmiddelen? Schrijf u dan hier in voor onze maandelijkse nieuwsbrief Geneesmiddelen.

 

]]>
news-3159 Mon, 29 Oct 2018 10:40:41 +0100 Depressieve ouderen met chronische aandoeningen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/depressieve-ouderen-met-chronische-aandoeningen/ Ouderen met een depressie hebben meer chronische aandoeningen en gebruiken meer medicijnen dan ouderen die niet depressief zijn. Huisartsen zouden daarom bij de groep depressieve ouderen extra goed moeten letten op welke medicijnen ze voorschrijven. De uitkomsten van een onderzoeksproject moeten hen daarbij helpen. Psycholoog Peter Verhaak is bijzonder hoogleraar GGZ binnen de huisartsvoorziening aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Hij leidt ook een onderzoek naar polyfarmacie (het gebruik van veel medicijnen tegelijkertijd) en comorbiditeit (het hebben van meerdere ziektes tegelijkertijd) bij oudere depressieve patiënten in huisartsenpraktijken. ‘Ouderen hebben vaak meerdere chronische aandoeningen tegelijkertijd en slikken daarom veel medicijnen,’ verklaart Verhaak. ‘En depressie brengt de therapietrouw in gevaar.’

Dossiers van huisartsen en apothekers

Voor het onderzoek zijn geanonimiseerde dossiers van patiënten van 60 jaar en ouder uit 100 huisartspraktijken en daarmee samenwerkende apotheken gebruikt. Doel was na te gaan of de kans op méér chronische ziektes nog toeneemt bij ouderen die depressief zijn, in vergelijking met ouderen die dat niet zijn. Daartoe is het aantal chronische ziektes bij een groep oudere mensen die in 2012 de diagnose ‘depressie’ hadden, vergeleken met een vergelijkbare groep ouderen zonder deze diagnose. ‘De kans dat je als oudere met een depressie ook andere chronische ziektes hebt, ligt 20% hoger dan bij ouderen zonder een depressie,’ vertelt Verhaak. 

Nadelige gevolgen

Het lijkt logisch dat mensen met meer chronische ziektes meer pillen slikken, vervolgt hij. Dat is op zich al niet gunstig, omdat die medicijnen elkaar in de weg kunnen zitten. Nu blijkt bovendien dat mensen met meerdere aandoeningen en een depressie nóg meer medicijnen slikken dan mensen met dezelfde chronische aandoeningen, die niet depressief zijn. Oók als je de voorgeschreven antidepressiva buiten beschouwing laat. 

Valincidenten

Met name bij hart- en vaatziektes en diabetes slikken mensen verhoudingsgewijs nóg meer pillen. ‘Ook pillen die suf maken en een hoger risico geven op bijvoorbeeld valincidenten en slechtere aandacht, en zelfs op aandoeningen als epilepsie,’ onderstreept Verhaak. ‘Depressieve ouderen hebben dus zowel een hogere kans op het hebben van meerdere ziektes tegelijkertijd als op polyfarmacie en op nadelige farmacologische gevolgen van de multimorbiditeit.’ 

Volgens de onderzoeksgegevens over het medicijngebruik begonnen de ouderen met een depressie vaak wel volgens voorschrift met hun medicijnen. Maar ze haalden daarna de vervolgmedicatie vaak niet meer op. ‘Dat gebrek aan therapietrouw is dus een extra risicofactor bij depressieve mensen.’ 

Persoonlijkere benadering

De combinatie van meerdere chronische aandoeningen en depressie vraagt een sterk persoonlijke benadering, buiten de richtlijnen om, besluit Verhaak. ‘De huisarts doet er goed aan per patiënt te kijken welke middelen het beste voorgeschreven kunnen worden. De interferentie van de diverse medicijnen middelen kan het nodig maken soms een ‘second best’ middel te kiezen. Ook is er intensiever overleg met de apotheker nodig.’ 

De onderzoekers bespreken in focusgroepen met huisartsen en apothekers hoe ze hun bevindingen het beste kunnen verwerken in een brochure voor huisartsen. ‘We willen dat ze bij gecompliceerde patiënten in detail kunnen opzoeken welke veelvoorkomende combinaties van medicijnen de grootste risico’s geven. Aan zulke patiënten moeten ze medicijnen misschien heel erg op de vierkante millimeter voorschrijven. Ze moeten hen ook goed blijven volgen.'

]]>
news-2939 Mon, 03 Sep 2018 11:30:00 +0200 Bert Leufkens ontvangt FIP onderzoeksaward https://www.knmp.nl/actueel/nieuws/nieuws-2018/bert-leufkens-krijgt-fip-onderzoeksaward Voorzitter van de GGG-raad professor Bert Leufkens is tijdens het jaarlijkse congres van de International Pharmaceutical Federation (FIP) in Glasgow onderscheiden met de FIP Distinguished Science Award. Leufkens ontvangt de onderscheiding voor zijn inzet op het snijvlak van farmaceutische producten en beleid, onder meer op het gebied van regulatoir onderzoek en geneesmiddelenontwikkeling. Voorzitter van de GGG-raad professor Bert Leufkens is tijdens het jaarlijkse congres van de

International Pharmaceutical Federation (FIP) in Glasgow onderscheiden

met de FIP Distinguished Science Award. Leufkens ontvangt de

onderscheiding voor zijn inzet op het snijvlak van farmaceutische

producten en beleid, onder meer op het gebied van regulatoir onderzoek

en geneesmiddelenontwikkeling.

 

 

]]>
news-2714 Thu, 05 Jul 2018 15:35:15 +0200 Nieuwe subsidiemogelijkheden binnen het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-subsidiemogelijkheden-binnen-het-zonmw-programma-goed-gebruik-geneesmiddelen/ Binnen het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG) zijn de subsidierondes Open Ronde 8 en Rediscovery Ronde 3 opengesteld. Om beter tegemoet te komen aan belangrijke vragen op het gebied van het goed gebruik van geneesmiddelen zijn de kaders voor beide rondes uitgebreid. Bij Open Ronde 8 komt financiering beschikbaar voor projecten waarin complexe interventies centraal staan. Bij Rediscovery Ronde 3 betreft de uitbreiding de mogelijkheid tot het indienen van projecten die zich in een vroegere fase bevinden en waaraan nog geen humane pilotdata ten grondslag liggen. Het GGG-programma richt zich op het verbeteren van farmacotherapeutische zorg. Het doel van het programma Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG) is het effectiever, veiliger en doelmatiger inzetten van bestaande geneesmiddelen. Projecten binnen dit programma kunnen zowel betrekking hebben op het effectiever inzetten van een geneesmiddel als op het verbeteren van het gebruik van geneesmiddelen in de dagelijkse praktijk.

Open Ronde 8

Voor subsidieaanvragen binnen Open Ronde 8 geldt dat een relevante vraag of probleem uit de praktijk met betrekking tot het goed gebruik van geneesmiddelen het uitgangspunt voor de aanvraag moet zijn; hierbij gelden geen beperkingen ten aanzien van specifieke thema’s of ziektegebieden. Open ronde 8 (deadline 25 september 2018, 14.00 uur) bestaat dit jaar voor het eerst uit twee gedeelten, Onderdeel A en het nieuwe Onderdeel B.

Onderdeel A

Onderdeel A is bestemd voor reguliere open ronde projecten. Voor dit onderdeel is 5 miljoen euro beschikbaar. Deze projecten hebben tot doel een bijdrage te leveren aan het verbeteren van farmacotherapeutische zorg. Dit kan op het niveau van het geneesmiddel, waarbij het bijvoorbeeld kan gaan om het gebruik van een geneesmiddel voor de indicatie waarvoor het geregistreerd is of voor groepen die buiten het kader van de registratie vallen. Of het project heeft tot doel een bijdrage te leveren op het niveau van het gebruik van geneesmiddelen in de dagelijkse zorg.

Nieuw: Onderdeel B

De uitbreiding binnen Onderdeel B betreft projecten die voldoen aan de criteria van onderdeel A, maar waarin complexe interventies centraal staan. Voor dit onderdeel is 2 miljoen euro beschikbaar.
Onder complexe interventies verstaan we interventies die uit meerdere componenten bestaan; zoals een combinatie van ondersteuning van samen beslissen door patiënt en zorgverlener in de spreekkamer, een proces rondom samenwerking tussen zorgprofessionals en/of een methode als hulp voor de patiënt bij zijn/haar medicijngebruik. Bij de interventie zijn diverse disciplines / zorgverleners betrokken, die bij voorkeur werkzaam zijn in verschillende settingen van het zorglandschap. Dit type onderzoek vindt voornamelijk plaats in de ketenzorg, in de eerste lijn en in de verpleeghuiszorg. Binnen projecten in onderdeel B is nadrukkelijk ruimte voor zowel kwalitatieve als kwantitatieve onderzoeksmethoden. Daarnaast is het mogelijk het project gefaseerd op te bouwen, waarbij bijvoorbeeld gestart kan worden met een pilotfase. Thema’s die zich lenen voor dergelijke complexe interventies zijn bijvoorbeeld polyfarmacie, therapietrouw, stoppen / afbouwen van medicatie of medicatieoverdracht.

Rediscovery Ronde 3

Onder drug rediscovery verstaan we de ontwikkeling van een nieuwe toepassing voor een bestaand geneesmiddel. In de Rediscovery Ronde kunnen specifiek projecten worden ingediend die zich richten  op klinisch onderzoek naar de effectiviteit en/of dosisoptimalisatie van een veelbelovende toepassing van een bestaand geneesmiddel (niet onder patent) bij een indicatie waarvoor het middel (nog) niet is geregistreerd.
Om beter tegemoet te komen aan de vragen die er op dit moment liggen op het gebied van drug rediscovery zijn de kaders van de ronde uitgebreid. Idealiter vormen bestaande humane pilotdata en een aannemelijk verondersteld werkingsmechanisme voor de nieuwe indicatie de basis van de voorgestelde studie.

In Rediscovery Ronde 3 kunnen, in tegenstelling tot voorgaande rondes, óók projectideeën worden ingediend gebaseerd op een aannemelijk signaal uit de zorg, literatuur of een andersoortige analyse. In deze ronde kunnen daarom 2 type projectideeën worden ingediend, door ZonMw gedefinieerd als: vroegefase-projecten en vervolgfase-projecten.

Nieuw: Vroegefase-project

Dit type projectidee betreft een vroege klinische evaluatie of hypothese-bevestigende humane pilot. In het geval van een vroegefase-project beschrijft het projectidee in grote lijnen een vervolgstudie naar de effectiviteit en/of dosisoptimalisatie van het middel. Deze vervolgstudie sluit direct aan op de vroege, meer exploratieve, fase. De intentie is om een dergelijke vervolgstudie mede te financieren. Afhankelijk van de resultaten van een vroegefase-project is ZonMw bereid gezamenlijk te kijken naar mogelijkheden voor financiering van een vervolgfase-project.

Vervolgfase-project

De projectideeën vallend onder de zogenoemde ‘vervolgfase-projecten’ konden zowel in eerdere Rediscovery rondes als in deze Rediscovery Ronde 3 worden ingediend. Dit soort projecten beslaan (pivotal) trials die voortbouwen op pilotdata en die in een grotere populatie, op basis van harde eindpunten, een meer definitief antwoord trachten te geven op de vraag of en hoe het middel in de klinische praktijk kan worden ingezet. Met name bij deze vervolgfase-projecten verdient het tijdig aanhaken van een producent, die in coalitievorming kan werken aan transparante verdere ontwikkeling van het product, de voorkeur.

Het totale beschikbare subsidiebudget voor Rediscovery Ronde 3 bedraagt 1 miljoen euro. De deadline voor indienen van projectideeën binnen de Rediscovery Ronde 3 is 25 september 2018, 14.00 uur.

Overige GGG-subsidierondes in 2018

In 2018 staan de volgende rondes binnen het GGG-programma op de planning: STIP Ronde 4 (medio juli 2018) en Grote Trials 4 (dec 2018).
Bij STIP Ronde 4 gaat het in eerste instantie om een ronde gericht op één samenwerkingsverband op het gebied van therapietrouw.
Grote Trials blijft specifiek bedoeld voor een beperkt aantal grote studies dat op hoog evidence niveau uitsluitsel dient te geven over een bestaand doelmatigheidsprobleem met betrekking tot geneesmiddelen in de praktijk en direct implementeerbare opbrengsten levert.

Meer informatie

Zie voor meer informatie de oproepteksten voor beide rondes:

]]>
news-2233 Wed, 07 Mar 2018 10:07:54 +0100 Veel polyfarmacie bij ouderen in thuiszorg https://www.vereniginginnovatievegeneesmiddelen.nl/nieuwsberichten/2018/03/website/veel-polyfarmacie-bij-ouderen-in-thuiszorg?utm_source=Mailing+Vereniging+Innovatieve+Geneesmiddelen&utm_campaign=d36f3d12dc-Vereniging+Innovatieve+Geneesmiddelen+%7C6+maar&utm_medium=email&utm_term=0_fa517fff58-d36f3d12dc-144340341 Bij bijna een kwart van de ouderen die thuiszorg krijgen, is volgens het NTvG sprake van buitensporige polyfarmacie. Uit onderzoek blijkt dat bijna 40% van de onderzochte groep vijf tot negen middelen voorgeschreven krijgt.  

]]>
news-1985 Thu, 21 Dec 2017 12:50:11 +0100 Minister Bruins ontvangt evaluatie 5 jaar Goed Gebruik Geneesmiddelen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/minister-bruins-ontvangt-evaluatie-5-jaar-goed-gebruik-geneesmiddelen/ Op 19 december hebben ZonMw directeur Henk Smid en Dick Dees, voorzitter GGG-raad, het evaluatierapport 5 jaar Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG) aangeboden aan minister Bruins voor Medische Zorg (VWS). Het GGG-programma is nu vijf jaar onderweg en werkt sinds 2012 aan het effectiever, veiliger en doelmatiger inzetten van geneesmiddelen.
In deze evaluatie, uitgevoerd door Technopolis, blijkt dat vijf jaar lang lijkt, maar voor een complexe vernieuwing als het verbeteren van geneesmiddelgebruik is het nog maar een korte periode. Bert Leufkens, voorzitter externe evaluatiecommissie: ‘Het is duidelijk dat er veel klinisch relevante kennis is opgedaan. Het GGG-programma heeft een grote impact op de kennisinfrastructuur rondom medicijngebruik. Onderzoekers zoeken elkaar op, agenderen relevante vraagstellingen, ontwikkelen interacties met het zorgveld en werken aan consortia om samen projecten uit te voeren.’ Maar er is ook verdere aandacht gewenst op het gebied van gerichte programmering, verbetering in de eerstelijnszorg - zoals therapietrouw en polyfarmacie -, en op het gebied van implementatie, patiëntenparticipatie en financiering door derden.

5 jaar GGG-programma

Sinds 2012 werkt het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen aan het effectiever, veiliger en doelmatiger inzetten van geneesmiddelen. Ruim 140 projecten zijn gehonoreerd, die deels inmiddels zijn afgerond maar meestal nog volop aan de gang zijn. Daarnaast lopen er 170 projecten uit andere in GGG ondergebrachte geneesmiddelenprogramma’s.
Projecten uit het GGG-programma leveren resultaten op waar de patiënt direct baat bij heeft in de vorm van optimale behandeling die past bij de situatie van de patiënt, informatie over veiligheid van een geneesmiddel of een toedieningsvorm die beter bij de patiënt past. Maar ook in de vorm van ondersteuning welk medicijn het beste past bij de wensen van de patiënt. Dat betekent soms de keuze voor een extra of een ander middel omdat dat betere resultaten oplevert, maar het kan ook gaan over het stoppen van behandeling omdat het geen meerwaarde heeft.

De resultaten van het GGG-programma komen tot stand dankzij de inzet van patiënten, onderzoekers, zorgverleners en andere stakeholders die samen werken om een verschil te maken in de dagelijkse praktijk richting het optimaal gebruiken van geneesmiddelen.

Naar aanleiding van de evaluatie is het digitaal magazine: 5 jaar goed gebruik geneesmiddelen: grote impact op de zorg verschenen.

Meer informatie

Evaluatierapport 5 jaar Goed Gebruik Geneesmiddelen

]]>
news-1983 Thu, 21 Dec 2017 10:55:57 +0100 Digitaal magazine 5 jaar Goed Gebruik Geneesmiddelen: https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/digitaal-magazine-5-jaar-goed-gebruik-geneesmiddelen/ Effectief, veilig en doelmatig gebruik van bestaande geneesmiddelen. Daaraan werkt het GGG-programma van ZonMw, inmiddels al vijf jaar. Het digitale magazine '5 jaar GGG: Onderzoek naar goed gebruik geneesmiddelen’ laat het GGG-programma zien vanuit verschillende perspectieven. Het digitale magazine vertelt de verhalen over wat er komt kijken bij onderzoek dat het gebruik van geneesmiddelen verder kan verbeteren. En over de bijdrage van wetenschappelijk onderzoek aan de dagelijkse praktijk in de Nederlandse gezondheidszorg. Aan de hand van mooie voorbeelden komen projectleiders en stakeholders zelf aan het woord.

Het magazine is ontwikkeld naar aanleiding van de evaluatie die deze week aan minister Bruins voor Medische Zorg (VWS) is aangeboden door ZonMw.

Resultaten waar de patiënt direct baat bij heeft

In het magazine staan enkele thematische artikelen en wordt een overzicht weergegeven van opmerkelijke facts & figures. Daarnaast hebben onder het hoofdstuk ‘Opbrengsten en resultaten’ verschillende projecten in korte schetsen het podium gekregen, ondergebracht in de zeven ‘kamers van het GGG-huis’.  
Alle projecten zoals beschreven in het magazine leveren resultaten op waar de patiënt direct baat bij heeft in de vorm van optimale behandeling die past bij de situatie van de patiënt, informatie over veiligheid van een geneesmiddel of een toedieningsvorm die beter bij de patiënt past. Maar ook in de vorm van ondersteuning welk medicijn het beste past bij de wensen van de patiënt. Dat betekent soms de keuze voor een extra of een ander middel omdat dat betere resultaten oplevert, maar het kan ook gaan over het stoppen van behandeling omdat het geen meerwaarde heeft. De GGG-projecten leveren resultaten op om dit mogelijk te maken.
Voorbeelden hiervan zijn:

5 jaar GGG-programma

Sinds 2012 werkt het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen aan het effectiever, veiliger en doelmatiger inzetten van geneesmiddelen. Ruim 140 projecten zijn gehonoreerd, die deels inmiddels zijn afgerond maar meestal nog volop aan de gang zijn. Daarnaast lopen er 170 projecten uit andere in GGG ondergebrachte geneesmiddelenprogramma’s.
Bij het GGG-programma zijn patiënten, onderzoekers, zorgverleners en andere stakeholders betrokken die voor deze resultaten hebben gezorgd en er aan werken een verschil te maken in de dagelijkse praktijk richting het optimaal gebruiken van geneesmiddelen.

Meer informatie

]]>
news-1778 Thu, 09 Nov 2017 11:47:52 +0100 Medicatiebeleid bij multimorbiditeit: afstemming huisarts en apotheker http://farma-magazine.nl/medicatiebeleid-bij-multimorbiditeit-afstemming-huisarts-en-apotheker/ Om ouderen met multimorbiditeit van passende medicatie te voorzien is een duidelijke afbakening van de doelgroep nodig en een goede organisatie van de zorg. Huisartsen en apothekers moeten dit gezamenlijk oppakken en de patiënt hierbij betrekken. Structurele overlegmomenten kunnen bijdragen aan een heldere visie op het complexe medicatiebeleid voor patiënten met multimorbiditeit en polyfarmacie.  

]]>
news-1670 Wed, 11 Oct 2017 10:39:51 +0200 Arts en apotheker verminderen samen medicijngebruik bij verpleeghuisbewoners https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/arts-en-apotheker-verminderen-samen-medicijngebruik-bij-verpleeghuisbewoners/ Onnodig medicijngebruik - een bekend verschijnsel in verpleeghuizen - is lastig terug te draaien. Om specialisten ouderengeneeskunde werkzaam in het verpleeghuis hierbij te helpen hebben onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen en het Universitair Medisch Centrum Groningen een veelbelovende methode ontwikkeld. De werkwijze om in overleg met de apotheker de medicatie bij een deel van de patiënten verantwoord te verminderen bleek succesvol.

Het onderzoek is 10 oktober gepubliceerd in het vooraanstaande tijdschrift Annals of Internal Medicine.

Verpleeghuisbewoners zijn zeer kwetsbaar. Zij lijden vaak aan verschillende aandoeningen tegelijk en gebruiken veel medicijnen, die soms overbodig zijn. Bijwerkingen van medicijnen kunnen onder meer leiden tot vallen, ziekenhuisopnames, extra kosten en zelfs tot sterfte. Om het medicijngebruik te verbeteren, ontwikkelden en testten onderzoekers van het Groningen Institute of Pharmacy, RUG en de afdeling Huisartsgeneeskunde & Ouderengeneeskunde van het UMCG de Multidisciplinary Multistep Medication Review (3MR).  

Nieuwe situatie

Patiënten die terechtkomen in een verpleeghuis hebben vaak een complexe ziektegeschiedenis, die heeft geleid tot het gebruik van veel verschillende medicijnen. Aan specialisten ouderengeneeskunde de moeilijke taak de medicatie aan te passen aan de nieuwe situatie. Artsen die volgens 3MR te werk gingen waren succesvoller in het terugdringen van het medicijngebruik dan artsen in de controlegroep. Waar bij hen vier van de tien patiënten konden stoppen met één of meer medicijnen, lukte dat de andere artsen slechts bij drie van de tien.

Heroverweging

De heroverweging van de voor te schrijven medicatie bestaat uit vier stappen: eerst wordt een inschatting gemaakt van de toestand en situatie van de patiënt, dan wordt zijn medicijngebruik kritisch bekeken, waarna de arts en apotheker samen de actuele medicatie bespreken en heroverwegen. Ten slotte worden de gewenste veranderingen in medicatie doorgevoerd en gemonitord op eventuele negatieve effecten.

Vier maanden

Het onderzoeksteam, geleid door Katja Taxis, hoogleraar farmacotherapie en klinische farmacie aan de RUG, volgde gedurende vier maanden verpleeghuisbewoners met een levensverwachting van meer dan vier weken op 59 afdelingen of verpleegafdelingen van verpleeghuizen. Bij de ene helft van de bewoners werd via de 3MR besloten welke medicijnen niet meer nodig waren. De andere helft van de bewoners – de controlegroep - onderging de gebruikelijke behandeling.  

Effectief

De 3MR bleek effectief bij het stoppen met onnodige medicatie zonder achteruitgang in kwaliteit van leven en algemeen welbevinden van de verpleeghuisbewoners. De 3MR lijkt een veelbelovende methode om in de toekomst het onnodig medicijngebruik in verpleeghuizen nog verder terug te dringen.

Meer informatie

]]>
news-1597 Tue, 26 Sep 2017 15:30:00 +0200 Samenwerking programma Goed Gebruik Geneesmiddelen en farmaceutische bedrijven https://www.zonmw.nl/nl/onderzoek-resultaten/geneesmiddelen/nieuwsberichten-in-content-pagina/samenwerk-farmaceutische-bedr/ Het GGG-programma en de farmaceutische bedrijven AstraZeneca, Janssen en Pfizer hebben gezamenlijk het initiatief genomen om te investeren in onderzoeksprojecten naar het goed gebruik van specialistische geneesmiddelen.  

]]>
news-1512 Fri, 25 Aug 2017 16:03:06 +0200 Verpleeghuizen verbeteren medicatieveiligheid https://www.skipr.nl/actueel/id31426-verpleeghuizen-verbeteren-medicatieveiligheid.html De medicatieveiligheid in verpleeghuizen is sterk verbeterd, onder meer dankzij de extra aandacht van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) voor het onderwerp. Tegelijkertijd is de situatie in de thuiszorg voor verbetering vatbaar. Dit blijkt uit een onderzoek van de IGZ en een analyse van De Farmaspecialist.  

]]>
news-1498 Tue, 22 Aug 2017 08:46:28 +0200 ANBO pleit voor periodieke geneesmiddelencontrole bij ouderen http://farma-magazine.nl/anbo-pleit-voor-periode-geneesmiddelencontrole-bij-ouderen/ ANBO heeft onder 7.000 ouderen onderzoek gedaan naar het gebruik van medicatie in de thuissituatie. Op basis van de uitkomsten concludeert ANBO dat er beter toezicht zou moeten komen op het gebruik van medicatie door ouderen in de thuissituatie. Met een periodieke controle door de apotheker in afstemming met de huisarts.  

]]>
news-456 Mon, 19 Dec 2016 13:03:48 +0100 Programma Goed Gebruik Geneesmiddelen belangrijk onderdeel van actieplan VWS ‘Gepast gebruik van geneesmiddelen’ https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/programma-goed-gebruik-geneesmiddelen-belangrijk-onderdeel-van-actieplan-vws-gepast-gebruik-van-g/ Minister Schippers van het ministerie van VWS heeft op 15 december 2016 de Tweede Kamer middels een Kamerbrief geïnformeerd over het actieplan ‘Gepast gebruik van geneesmiddelen’. Hierin gaat zij nader in op het gepast gebruik van geneesmiddelen als onderdeel van de VWS-geneesmiddelenvisie die in januari 2016 is gepubliceerd. In de Kamerbrief is een uitgebreide beschrijving opgenomen van het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG). Een samenvatting van de lopende projecten uit dit programma maakt deel uit van de Kamerbrief. Gepast gebruik van geneesmiddelen

De minister geeft aan dat er veel wordt gedaan door partijen aan gepast gebruik: zorgprofessionals werken hard aan de verdere bevordering van doelmatig voorschrijven, er lopen meerdere programma’s waarbij de aandacht voor samen beslissen bij medisch specialisten en patiënten verder vergroot wordt en er is een toenemende rol voor de apotheker als zorgverlener bij het adviseren van de patiënt en de zorgprofessional.
Bij gepast gebruik draait het erom dat het juiste geneesmiddel wordt verstrekt aan de juiste patiënt, in de juiste dosering, op het juiste moment en dat het op de juiste manier wordt gebruikt en niet duurder dan nodig. Zowel over- als onderbehandeling bij geneesmiddelengebruik moet worden voorkomen. Gepast gebruik van geneesmiddelen leidt niet alleen tot betere kwaliteit van zorg, maar ook tot beheersing van kosten.

Rol GGG-programma bij onderzoek naar gepast gebruik van geneesmiddelen

Sinds 2012 financiert VWS het GGG-programma, dat een breed spectrum aan onderzoeksprojecten subsidieert. Het programma richt zich met onderzoek, praktijkprojecten en patiëntenregistraties op vragen rondom onder- en overbehandeling, oude middelen voor nieuwe indicaties, personalised medicine, doelmatige inzet dure geneesmiddelen, therapietrouw, polyfarmacie, gebruik van geneesmiddelen bij zwangere vrouwen, kinderen en ouderen en gepast gebruik van antibiotica. Publieke en private partijen (bijvoorbeeld farmaceutische industrie en zorgverzekeraars) krijgen de ruimte om financieel en inhoudelijk samen te werken op programma-, thema- en/of projectniveau. Om gegevens beschikbaar te krijgen voor spiegelinformatie, monitoren van het gebruik en wetenschappelijk onderzoek biedt het programma tevens ruimte voor de opstart van patiëntenregistraties. Er lopen op het moment 250 projecten vanuit het GGG-programma. De minister verwacht met deze integrale benadering een aanzienlijke verbetering van de inzet van beschikbare geneesmiddelen.

Nieuwe investeringen

Diagnostische testen spelen een belangrijke rol in het ontwikkelen van nieuwe methoden die de toepassing van meer patiëntgerichte geneesmiddelen (personalised medicine) succesvol maken. Met dergelijke testen moet duidelijk worden voor welke patiënt welk specifiek geneesmiddel het beste zal werken. Om dergelijke testen sneller naar de praktijk te brengen heeft het GGG-programma de opdracht gekregen voor het opstellen van het onderzoeksprogramma Ontwikkeling voorspellende diagnostiek, te starten in 2017. Het gaat om een eenmalige investering van 10 miljoen euro. Het doel van dit programma is om betere voorspellende diagnostiek te ontwikkelen op basis waarvan alleen die patiënten worden behandeld waarvan zeker is dat die daar baat bij hebben. De verwachting is dat door de ontwikkeling van betere diagnostiek in sommige gevallen voorkomen kan worden dat patiënten onnodig (dure) geneesmiddelen zullen worden voorgeschreven en dat hierdoor kostenbesparingen op geneesmiddeleninzet gerealiseerd kunnen worden. Het gaat dan ook primair om diagnostische testen die met enige doorontwikkeling snel in de praktijk toepasbaar zijn.
Daarnaast gaat de minister in 2017 in overleg met de zorgverzekeraars en de farmaceutische industrie hoe de financiële bijdrage aan onderzoeksprogramma’s rondom gepast gebruik kunnen worden vergroot.

Samenhang creëren

In de Kamerbrief wordt verder ingegaan op de rol van gepast gebruik bij vergoeding van geneesmiddelen, gepast gebruik van beschikbare alternatieven - biosimilars, registers, informatie voor patiënten en nadere afstemming van gepast-gebruik-initiatieven. De minister wil door overzicht en samenhang te creëren, eraan bijdragen dat de verschillende acties uiteindelijk ook daadwerkelijk leiden tot gepast gebruik van geneesmiddelen en daarmee betere zorg voor de patiënt.

Meer informatie

 

]]>
news-241 Thu, 07 Jul 2016 15:54:00 +0200 Sterke toename aan polyfarmaciepatiënten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/sterke-toename-aan-polyfarmaciepatienten/ Stichting Farmaceutische Kengetallen (SFK) heeft het aantal polyfarmaciepatiënten binnen wijkapotheken over 2015 in kaart gebracht. 13% van de bezoekers gebruikt vijf of meer geneesmiddelen chronisch. Tien jaar geleden was dat nog 8%. Bijna de helft van de toename kan worden toegeschreven aan de vergrijzing. Het resterende deel komt door een toename van het geneesmiddelengebruik. Lees meer

]]>
news-240 Tue, 01 Sep 2015 15:48:00 +0200 Polyfarmacie bij kwetsbare ouderen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/polyfarmacie-bij-kwetsbare-ouderen/ Het RIVM heeft een briefrapport uitgebracht met de titel: Polyfarmacie bij kwetsbare ouderen: risico’s rondom overgangen tussen eerste- en tweedelijnszorg. Lees briefrapport

]]>
news-239 Tue, 12 May 2015 15:40:00 +0200 Richtlijn medicatiebeoordeling beter uitvoerbaar gemaakt voor huisartsen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/richtlijn-medicatiebeoordeling-beter-uitvoerbaar-gemaakt-voor-huisartsen/ De Inspectie voor de Gezondheidszorg is akkoord gegaan met het voorstel van LHV en KNMP om een meer realistisch kader te hanteren voor toezicht op medicatiebeoordeling door huisartsen en apothekers. Daardoor kunnen de huisartsen en apothekers zich nu richten op een beperktere, gerichte patiëntenpopulatie en krijgen ze de gelegenheid om de samenwerking geleidelijk te intensiveren. Per 1 juli gaat de IGZ handhaven op naleving van deze richtlijn. Richtlijn medicatiebeoordeling beter uitvoerbaar gemaakt voor huisartsen

De Inspectie voor de Gezondheidszorg is akkoord gegaan met het voorstel van LHV en KNMP om een meer realistisch kader te hanteren voor toezicht op medicatiebeoordeling door huisartsen en apothekers. Daardoor kunnen de huisartsen en apothekers zich nu richten op een beperktere, gerichte patiëntenpopulatie en krijgen ze de gelegenheid om de samenwerking geleidelijk te intensiveren. Per 1 juli gaat de IGZ handhaven op naleving van deze richtlijn.

Eind vorig jaar heeft de IGZ haar toezichtkader voor 2015 gepresenteerd. Zoals de LHV toen al heeft bericht, is een belangrijk thema hierbij het toezicht op de implementatie van de richtlijn 'Polyfarmacie bij ouderen'. Deze multi-disciplinaire richtlijn gaat over gezamenlijke medicatie-beoordeling door huisartsen en apothekers.
Problemen met implementatie richtlijn

De LHV voorzag de nodige problemen met de implementatie van de richtlijn (559 KB). Daarbij ging het met name om de omvang van de populatie (veel te groot), het multidisciplinaire karakter (deze samenwerking moet veelal nog van de grond komen en apothekers moeten voldoende beschikbaar zijn) en gebrekkige randvoorwaarden.

Alternatief voorstel

In overleg met NHG en KNMP heeft de LHV een voorstel gedaan naar de Inspectie om te zorgen dat de uitvoering van de richtlijn wel behapbaar is voor huisartsen. Dit voorstel bestond uit twee punten:

  1. Aanvullende criteria voor patiëntenselectie: door aanvullende criteria te hanteren, gaat het aantal patiënten per huisarts voor wie de medicatiebeoordeling moet plaatsvinden sterk omlaag en kan de huisarts zich focussen op de patiënten voor wie medicatiebeoordeling het meeste baat zal hebben. De aangescherpte criteria betekenen dat de totale potentiële patiëntenpopulatie nu gereduceerd wordt van ruim 700.000 naar zo’n 220.000 ouderen. IGZ is akkoord gegaan met dit gezamenlijk ingediende voorstel.
  2. Een gefaseerde implementatie: de LHV heeft ook gevraagd om de criteria geleidelijk te gaan hanteren, zodat huisartsen en apothekers de gelegenheid hebben de noodzakelijke samenwerking te ontwikkelen. Door een groeimodel te hanteren, wordt er in drie jaar tijd toegewerkt naar het voldoen aan de minimumnormen.

 

Apotheekhoudende huisartsen

In het aanvankelijke voorstel voor de Inspectie, was ook de situatie voor apotheekhoudende huisartsen niet goed geregeld. Zij zouden met een openbare apotheker aan medicatiebeoordeling moeten samenwerken. Dat is in de werkgebieden van apotheekhoudende huisartsen niet gemakkelijk te realiseren. Na herhaaldelijk bezwaar van de LHV-Apotheekhoudende Afdeling heeft de IGZ nu toegezegd dat apotheekhoudende huisartsen de medicatiebeoordeling mogen uitvoeren met'“een tweede zorgverlener met farmacotherapeutische kennis', dat betekent dat dat ook een andere apotheekhoudende huisarts mag zijn. Dat maakt de richtlijn veel beter uitvoerbaar, stelt de LHV.

Vervolgoverleg over randvoorwaarden

In een bestuurlijk overleg tussen LHV, KNMP en IGZ heeft de IGZ het voorgenomen besluit over acceptatie van de aanvullende criteria, het groeimodel en de toetsnormen nogmaals toegelicht. Er is in dit overleg door LHV en KNMP aandacht gevraagd voor de nog openstaande punten: de achterblijvende financiering en het feit dat deze zorg onder het eigen risico valt wanneer het bij de apotheker wordt ingekocht en niet wanneer het bij de huisarts wordt ingekocht. Dit leidt tot een ongewenst geachte ongelijkheid. De IGZ heeft toegezegd deze onderwerpen in een bijeenkomst met alle relevante partijen te zullen agenderen en bespreken. Wij houden u hierover op de hoogte.

Aan de slag

(Apotheekhoudende) huisartsen en apothekers zullen, daar waar dit nog niet gebeurd is, overleg in gang moeten zetten over het gezamenlijk uitvoeren van de medicatiebeoordelingen. Aspecten waar de IGZ met betrekking tot dit thema op zal toetsen en waar u dus met een apotheker afspraken over moet maken, zijn:

  • Verantwoordelijkheden, regie en contactpersoon voor de patiënt moeten uitgewerkt en vastgelegd worden.
  • Uitkomsten van de medicatiebeoordeling moeten aantoonbaar vastgelegd worden in het medisch farmaceutisch behandelplan dat onderdeel is van het elektronisch medisch farmaceutisch patiënten dossier.
  • De patiënt moet aantoonbaar worden betrokken bij de farmacotherapeutische zorg.

Ondersteuning door de LHV

Op korte termijn zal de LHV met de nodige ondersteuning komen voor haar leden op het gebied van de implementatie van deze multidisciplinaire richtlijn. Wij zullen daarbij verdere informatie, tips en tricks geven en waar mogelijk tools aanreiken. Houdt u hiervoor onze nieuwsbrief en website in de gaten.

Bron: LHV

Meer informatie vanuit ZonMw

In Mediator nummer 11, april 2015, wordt aandacht besteed aan dit onderwerp Hobbels op de weg van richtlijn naar praktijk.

]]>
news-237 Wed, 12 Nov 2014 15:33:00 +0100 Kwaliteit farmacotherapeutische zorg kwetsbare ouderen met polyfarmacie moet beter https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kwaliteit-farmacotherapeutische-zorg-kwetsbare-ouderen-met-polyfarmacie-moet-beter/ De multidisciplinaire richtlijn ‘Polyfarmacie bij ouderen’ is bij zorgprofessionals in het algemeen bekend, maar worden nog onvoldoende geïmplementeerd. Ook voeren zij nog onvoldoende medicatiebeoordelingen uit. Deze en andere bevindingen constateert de IGZ na een brede nulmeting. Lees meer

]]>
news-235 Wed, 12 Nov 2014 14:40:00 +0100 Zorgbrede focus op verantwoord voorschrijven https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zorgbrede-focus-op-verantwoord-voorschrijven/ De Inspectie voor de Gezondheidszorg gaat vanaf 2015 in het toezicht zorgbreed focussen op de voorwaarden voor verantwoord voorschrijven bij risicopatiënten zoals kwetsbare ouderen met polyfarmacie. Nieuws: Inspectie gaat zorgbreed focussen op verantwoord voorschrijven

De Inspectie voor de Gezondheidszorg (Inspectie) gaat vanaf 2015 in het toezicht zorgbreed focussen op de voorwaarden voor verantwoord voorschrijven bij risicopatiënten zoals kwetsbare ouderen met polyfarmacie.

Op 30 oktober organiseerde de Inspectie een conferentie voor koepelorganisaties in de zorg om hen te informeren over het toezicht dat de inspectie vanaf 2015 in alle domeinen van de gezondheidszorg gaat houden op het risicothema medicatieveiligheid.
Medicatieveiligheid nog veel ruimte voor verbetering

De inspectie en het zorgveld hebben de afgelopen jaren al veel aandacht besteed aan het thema medicatieveiligheid. Dit heeft geresulteerd in verschillende multidisciplinaire richtlijnen van het zorgveld*. In alle domeinen van de gezondheidszorg is de afgelopen jaren vooruitgang geboekt op het gebied van medicatieveiligheid maar er liggen ook nog steeds grote uitdagingen. Door de toename van het aantal ouderen en de ontwikkelingen in de langdurige zorg, blijft medicatieveiligheid de komende jaren van essentieel belang.

Focus op de voorschrijver

Medicatieveiligheid is een breed begrip dat zowel betrekking heeft op geneesmiddelen als op het farmaceutisch zorgproces. De afgelopen jaren heeft de inspectie in het toezicht al veel aandacht besteed aan de rol van de apotheker en aan het toezicht op fabrikanten van geneesmiddelen. In 2015 richt de inspectie zich in alle domeinen van de gezondheidszorg op de voorwaarden voor verantwoord voorschrijven, te weten: duidelijkheid voor de patiënt over regie en verantwoordelijkheid, het actueel medicatieoverzicht, de medicatiebeoordeling en de elektronische medicatiebewaking. De inspectie maakt deze keuze omdat er nog steeds teveel onnodige medicatiefouten worden gemaakt bij het voorschrijven en deze fouten doorwerken in de hele keten.

Medicatieveiligheid blijft risicothema

Tijdens de conferentie riep de inspectie de koepels, ieder vanuit hun eigen rol, op om gezamenlijk met het verbeteren van de medicatieveiligheid aan de slag te gaan. De inspectie benadrukte dat medicatieveiligheid een risicothema is dat de komende jaren nog veel aandacht zal krijgen in het toezicht, startend in 2015 met een zorgbrede focus op de voorwaarden voor verantwoord voorschrijven.

* Het gaat om de volgende richtlijnen:

  • Richtlijn ‘Overdracht van medicatiegegevens in de keten’ [2008]
  • Handreiking Verantwoordelijkheidsverdeling bij samenwerking in de zorg [2010]
  • Multidisciplinaire richtlijn ‘Polyfarmacie bij Ouderen’ [2012]
  • Veilige principes in de medicatieketen [2012] + addendum [2014]
  • Richtlijn ‘Elektronisch voorschrijven’ [2013]

Bron: Inspectie voor Gezondheidszorg Ministerie VWS

Aanvullende informatie:

]]>
news-236 Sat, 01 Nov 2014 15:29:00 +0100 Veilig veel slikken maar hoe? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/veilig-veel-slikken-maar-hoe/ Steeds meer mensen slikken dagelijks vijf of meer geneesmiddelen. Dit verschijnsel, polyfarmacie, brengt risico’s met zich mee. Om kwetsbare veelslikkers te begeleiden en het overzicht te bewaren, werken allerlei partijen nauw samen. Makkelijk is dat niet. Hoe maken we de stap van goed plan naar succesvolle implementatie? Lees meer

]]>
news-234 Tue, 01 Apr 2014 14:27:00 +0200 Miljoen 65-plussers loopt risico op verkeerd medicijngebruik https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/miljoen-65-plussers-loopt-risico-op-verkeerd-medicijngebruik/ Bijna een miljoen mensen van 65 jaar en ouder gebruikt dagelijks vijf of meer medicijnen. Deze polyfarmacie kan vooral bij kwetsbare ouderen tot risico’s leiden, zoals onnodige ziekenhuisopnamen. Mensen slikken soms medicijnen die ze niet meer nodig hebben of hebben juist een extra geneesmiddel nodig. Betere afstemming tussen zorgverleners is nodig. Dit blijkt uit een onderzoek van het RIVM. Lees verder

]]>
news-233 Tue, 15 May 2012 14:19:00 +0200 Richtlijn polyfarmacie kan ongewenst medicijngebruik voorkomen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/richtlijn-polyfarmacie-kan-ongewenst-medicijngebruik-voorkomen/ Een jaarlijkse medicatiebeoordeling bij ouderen vanaf 65 jaar die vijf of meer geneesmiddelen slikken en meerdere ziektes hebben, moet voorkomen dat deze kwetsbare patiëntengroep ongewenste medicatie gebruikt. De richtlijn ‘Polyfarmacie bij ouderen’ helpt artsen, apothekers én patiënten van 65 jaar en ouder de juiste keuzes te maken in het gebruik van medicijnen. Een jaarlijkse medicatiebeoordeling bij ouderen vanaf 65 jaar die vijf of meer geneesmiddelen slikken en meerdere ziektes hebben, moet voorkomen dat deze kwetsbare patiëntengroep ongewenste medicatie gebruikt. De richtlijn ‘Polyfarmacie bij ouderen’ helpt artsen, apothekers én patiënten van 65 jaar en ouder de juiste keuzes te maken in het gebruik van medicijnen.

Een jaarlijkse medicatiebeoordeling bij ouderen zorgt ervoor dat er een actueel beeld is van het medicijngebruik bij zowel arts, apotheker als patiënt. Bovendien voorkomt het gezondheidsschade door bijwerkingen of verkeerd gebruik van geneesmiddelen of door geneesmiddelen die minder geschikt zijn voor ouderen. De richtlijn is tot stand gekomen met financiering vanuit het ZonMw programma Kennisbeleid, Kwaliteit Curatieve Zorg (KKCZ).

Schade voorkomen

Bij de medicatiebeoordeling komen arts, apotheker en patiënt samen tot afspraken over het gebruik van de juiste medicijnen. De arts en apotheker kijken naar het medicijngebruik, de effectiviteit (zijn de middelen wel nodig) en de veiligheid (zijn ze geschikt voor ouderen, zijn er bijwerkingen). Voor de patiënt is het belangrijk te kijken naar de mogelijkheden, wensen en bezwaren: voldoet het medicijngebruik aan de verwachtingen, past het medicijngebruik in de dagelijkse routine, begrijpt de patiënt wat hij slikt en waarom, en lukt het om de medicijnen goed in te nemen?

Tijdsinvestering

Naar schatting komen 300.000 patiënten in aanmerking voor een jaarlijkse medicatiebeoordeling. Een medicatiebeoordeling volgens de richtlijn voor zelfstandig wonende ouderen of voor ouderen opgenomen in een verzorgings- verpleeg- of ziekenhuis neemt 1 à 2 uur per patiënt in beslag van de zorgverleners. Voor deze tijdsinvestering is nog geen passend tarief beschikbaar. Om de medicatiebeoordeling volgens de richtlijn uit te voeren, is daarnaast een goed werkend elektronisch medicatiedossier nodig.

Meer informatie

]]>