Achtergrond

Vergrijzing wereldbevolking

Het aantal ouderen groeit en de verwachting is dat 25% van de totale wereldbevolking in 2020 ouder is dan 60 jaar. Veroudering brengt verschillende specifieke problemen met zich mee. De hoge prevalentie van ziekten en gebruik van geneesmiddelen zal een toenemende druk op de gezondheidszorg leveren. Verder is het aantal bijwerkingen door medicijnen bij ouderen hoger dan in andere groepen. Tenslotte hebben ouderen door een veranderde fysiologie en lichaamsbouw vaak een andere dosering van medicatie nodig dan jongere mensen.

Geneesmiddelen worden doorgaans niet specifiek ontwikkeld voor ouderen en meestal nauwelijks getest op de ouderen populatie tenzij het geneesmiddel bedoeld is voor een aandoening die vooral bij ouderen voorkomt. Ouderen hebben vaak te maken met co-morbiditeit en worden daarom vaak voor meerdere ziekten tegelijkertijd behandeld, elk met eigen medicijnen. De interactie van deze geneesmiddelen kan leiden tot bijwerkingen en beperkingen in de voorschrijfmogelijkheden en/of nadelige effecten hebben op de prognoses. Lever en nieren kunnen te zwaar belast worden door een te grote hoeveelheid medicijnen wat kan leiden tot schade aan organen en afname van de effectiviteit van de therapie.

Bij ouderen spelen ook kwantitatief en kwalitatief veranderde lichaamsfuncties en verandering in lichaamsopbouw een rol bij de opname, werking en dynamiek van geneesmiddelen in het lichaam. Daardoor hebben ouderen wellicht aangepaste (lagere of juist hogere) dosering nodig. Klinische studies kunnen dit aantonen; klinische studies worden uitgevoerd om de veiligheid en effectiviteit van een middel en optimale dosering te bepalen. Deze studies worden doorgaans uitgevoerd bij jongvolwassenen en mensen van middelbare leeftijd. Dit betekent dat de werking van medicatie als regel niet gericht wordt onderzocht bij ouderen die een andere fysiologie kunnen hebben. Daarnaast is comorbiditeit doorgaans een exclusie-criterium.

Een ander veel voorkomend probleem is over- en ondergebruik bij ouderen. Hier kunnen verschillende oorzaken aan ten grondslag liggen, waaronder polyfarmacie, toedieningsvormen en verpakking van een geneesmiddel.

Onderzoek op het gebied van geneesmiddelen wordt zowel vanuit private als publieke middelen gefinancierd. Grote farmaceutische bedrijven investeren veel geld in de ontwikkeling van mogelijke geneesmiddelen voor specifieke ziekten die veel bij ouderen voorkomen, waaronder bijvoorbeeld de ziekte van Alzheimer. Financiering hiervoor vanuit de beperkte publieke middelen lijkt daarom niet zinvol. In het WHO rapport 'Priority Medicines for Europe and the World' wordt aangegeven dat meer fundamenteel onderzoek nodig is naar het verouderingsproces. Hierdoor kan de pathofysiologie en epidemiologie van ziekten bij ouderen beter begrepen worden. Dit onderzoek kan uitgevoerd worden binnen universiteiten met publieke middelen.

Van essentieel belang is dat het onderzoek niet gericht is op de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen, maar op het effectief gebruik van reeds beschikbare middelen.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website