ZonMw tijdlijn Off-label https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Off-label nl-nl Sun, 19 Jan 2020 07:10:40 +0100 Sun, 19 Jan 2020 07:10:40 +0100 TYPO3 news-4364 Tue, 23 Jul 2019 14:13:54 +0200 Toezegging financiering GGG-programma voor periode 2020-2023 ontvangen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/toezegging-financiering-ggg-programma-voor-periode-2020-2023-ontvangen/ Het ministerie van VWS heeft de financiering van het ZonMw Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG) voor de periode 2020-2023 bevestigd, op basis van een positieve externe evaluatie. Het GGG-programma is een structureel programma en loopt sinds 2012. Voor deze periode is een budget van 86,9 miljoen euro beschikbaar gesteld. Het GGG-programma richt zich structureel op het effectiever, veiliger en doelmatiger inzetten van beschikbare geneesmiddelen en geeft een stimulus aan optimalisering van het gebruik van geneesmiddelen en de zorg die daarmee gepaard gaat. Resultaten van het programma tot nu toe zijn eerder gepubliceerd in een Magazine.
De subsidieoproepen voor de Open Ronde 9 en Rediscovery Ronde 4 zijn begin juli gepubliceerd. Eind 2019 worden de rondes voor Grote Trials en therapietrouw living labs (STIP Ronde 4) geopend.

Meer informatie

 

]]>
news-3251 Wed, 06 Feb 2019 09:00:00 +0100 Congres Goed Gebruik Geneesmiddelen 4 april 2019 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/congres-goed-gebruik-geneesmiddelen-4-april-2019/ Op donderdag 4 april 2019 organiseert ZonMw het 7e congres Goed Gebruik Geneesmiddelen in de Beurs van Berlage in Amsterdam. Het programma is bekend en aanmelden is mogelijk. Voor wie

Het GGG-congres is bedoeld voor onderzoekers, (huis)artsen, medisch specialisten, (ziekenhuis)apothekers, apothekersassistenten, (gespecialiseerd) verpleegkundigen, maar ook voor beleidsmakers, koepelverenigingen, farmaceutische industrie, zorgverzekeraars, studenten en patiënten(organisaties).

Samenwerking

Het programma is dit jaar voor het eerst opgesteld in samenwerking met het Nederlands Huisartsengenootschap (NHG), Instituut Verantwoord Medicijngebruik (IVM), Bijwerkingencentrum Lareb, College ter Beoordeling Geneesmiddelen (CBG), Zorginstituut Nederland (ZIN) en Geneesmiddelenbulletin (GeBu).

Programma

Het gevarieerde programma met presentaties van recent onderzoek, paneldiscussies en interactieve sessies belicht de resultaten van projecten uit het ZonMw programma Goed Gebruik Geneesmiddelen en andere ZonMw-programma’s, en andere innovatieve onderzoeksprojecten. Daarnaast komen ter inspiratie en navolging voorbeelden aan bod van nieuwe initiatieven en ontwikkelingen uit de dagelijkse praktijk.

Netwerken

Tijdens de pauzes en de afsluiting van het congres is er volop mogelijkheid voor netwerken op laagdrempelige wijze. Voor zowel professionals als medisch studenten biedt het congres alle gelegenheid tot het genereren en delen van kennis en het vergroten van hun netwerk.

Meer informatie en aanmelden

Het programma is bekend en aanmelden is mogelijk. Bekijk hier het volledige programma.


Wilt u altijd op de hoogte zijn van het laatste nieuws over het programma Geneesmiddelen? Schrijf u dan hier in voor onze maandelijkse nieuwsbrief Geneesmiddelen.

 

]]>
news-2939 Mon, 03 Sep 2018 11:30:00 +0200 Bert Leufkens ontvangt FIP onderzoeksaward https://www.knmp.nl/actueel/nieuws/nieuws-2018/bert-leufkens-krijgt-fip-onderzoeksaward Voorzitter van de GGG-raad professor Bert Leufkens is tijdens het jaarlijkse congres van de International Pharmaceutical Federation (FIP) in Glasgow onderscheiden met de FIP Distinguished Science Award. Leufkens ontvangt de onderscheiding voor zijn inzet op het snijvlak van farmaceutische producten en beleid, onder meer op het gebied van regulatoir onderzoek en geneesmiddelenontwikkeling. Voorzitter van de GGG-raad professor Bert Leufkens is tijdens het jaarlijkse congres van de

International Pharmaceutical Federation (FIP) in Glasgow onderscheiden

met de FIP Distinguished Science Award. Leufkens ontvangt de

onderscheiding voor zijn inzet op het snijvlak van farmaceutische

producten en beleid, onder meer op het gebied van regulatoir onderzoek

en geneesmiddelenontwikkeling.

 

 

]]>
news-2714 Thu, 05 Jul 2018 15:35:15 +0200 Nieuwe subsidiemogelijkheden binnen het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-subsidiemogelijkheden-binnen-het-zonmw-programma-goed-gebruik-geneesmiddelen/ Binnen het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG) zijn de subsidierondes Open Ronde 8 en Rediscovery Ronde 3 opengesteld. Om beter tegemoet te komen aan belangrijke vragen op het gebied van het goed gebruik van geneesmiddelen zijn de kaders voor beide rondes uitgebreid. Bij Open Ronde 8 komt financiering beschikbaar voor projecten waarin complexe interventies centraal staan. Bij Rediscovery Ronde 3 betreft de uitbreiding de mogelijkheid tot het indienen van projecten die zich in een vroegere fase bevinden en waaraan nog geen humane pilotdata ten grondslag liggen. Het GGG-programma richt zich op het verbeteren van farmacotherapeutische zorg. Het doel van het programma Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG) is het effectiever, veiliger en doelmatiger inzetten van bestaande geneesmiddelen. Projecten binnen dit programma kunnen zowel betrekking hebben op het effectiever inzetten van een geneesmiddel als op het verbeteren van het gebruik van geneesmiddelen in de dagelijkse praktijk.

Open Ronde 8

Voor subsidieaanvragen binnen Open Ronde 8 geldt dat een relevante vraag of probleem uit de praktijk met betrekking tot het goed gebruik van geneesmiddelen het uitgangspunt voor de aanvraag moet zijn; hierbij gelden geen beperkingen ten aanzien van specifieke thema’s of ziektegebieden. Open ronde 8 (deadline 25 september 2018, 14.00 uur) bestaat dit jaar voor het eerst uit twee gedeelten, Onderdeel A en het nieuwe Onderdeel B.

Onderdeel A

Onderdeel A is bestemd voor reguliere open ronde projecten. Voor dit onderdeel is 5 miljoen euro beschikbaar. Deze projecten hebben tot doel een bijdrage te leveren aan het verbeteren van farmacotherapeutische zorg. Dit kan op het niveau van het geneesmiddel, waarbij het bijvoorbeeld kan gaan om het gebruik van een geneesmiddel voor de indicatie waarvoor het geregistreerd is of voor groepen die buiten het kader van de registratie vallen. Of het project heeft tot doel een bijdrage te leveren op het niveau van het gebruik van geneesmiddelen in de dagelijkse zorg.

Nieuw: Onderdeel B

De uitbreiding binnen Onderdeel B betreft projecten die voldoen aan de criteria van onderdeel A, maar waarin complexe interventies centraal staan. Voor dit onderdeel is 2 miljoen euro beschikbaar.
Onder complexe interventies verstaan we interventies die uit meerdere componenten bestaan; zoals een combinatie van ondersteuning van samen beslissen door patiënt en zorgverlener in de spreekkamer, een proces rondom samenwerking tussen zorgprofessionals en/of een methode als hulp voor de patiënt bij zijn/haar medicijngebruik. Bij de interventie zijn diverse disciplines / zorgverleners betrokken, die bij voorkeur werkzaam zijn in verschillende settingen van het zorglandschap. Dit type onderzoek vindt voornamelijk plaats in de ketenzorg, in de eerste lijn en in de verpleeghuiszorg. Binnen projecten in onderdeel B is nadrukkelijk ruimte voor zowel kwalitatieve als kwantitatieve onderzoeksmethoden. Daarnaast is het mogelijk het project gefaseerd op te bouwen, waarbij bijvoorbeeld gestart kan worden met een pilotfase. Thema’s die zich lenen voor dergelijke complexe interventies zijn bijvoorbeeld polyfarmacie, therapietrouw, stoppen / afbouwen van medicatie of medicatieoverdracht.

Rediscovery Ronde 3

Onder drug rediscovery verstaan we de ontwikkeling van een nieuwe toepassing voor een bestaand geneesmiddel. In de Rediscovery Ronde kunnen specifiek projecten worden ingediend die zich richten  op klinisch onderzoek naar de effectiviteit en/of dosisoptimalisatie van een veelbelovende toepassing van een bestaand geneesmiddel (niet onder patent) bij een indicatie waarvoor het middel (nog) niet is geregistreerd.
Om beter tegemoet te komen aan de vragen die er op dit moment liggen op het gebied van drug rediscovery zijn de kaders van de ronde uitgebreid. Idealiter vormen bestaande humane pilotdata en een aannemelijk verondersteld werkingsmechanisme voor de nieuwe indicatie de basis van de voorgestelde studie.

In Rediscovery Ronde 3 kunnen, in tegenstelling tot voorgaande rondes, óók projectideeën worden ingediend gebaseerd op een aannemelijk signaal uit de zorg, literatuur of een andersoortige analyse. In deze ronde kunnen daarom 2 type projectideeën worden ingediend, door ZonMw gedefinieerd als: vroegefase-projecten en vervolgfase-projecten.

Nieuw: Vroegefase-project

Dit type projectidee betreft een vroege klinische evaluatie of hypothese-bevestigende humane pilot. In het geval van een vroegefase-project beschrijft het projectidee in grote lijnen een vervolgstudie naar de effectiviteit en/of dosisoptimalisatie van het middel. Deze vervolgstudie sluit direct aan op de vroege, meer exploratieve, fase. De intentie is om een dergelijke vervolgstudie mede te financieren. Afhankelijk van de resultaten van een vroegefase-project is ZonMw bereid gezamenlijk te kijken naar mogelijkheden voor financiering van een vervolgfase-project.

Vervolgfase-project

De projectideeën vallend onder de zogenoemde ‘vervolgfase-projecten’ konden zowel in eerdere Rediscovery rondes als in deze Rediscovery Ronde 3 worden ingediend. Dit soort projecten beslaan (pivotal) trials die voortbouwen op pilotdata en die in een grotere populatie, op basis van harde eindpunten, een meer definitief antwoord trachten te geven op de vraag of en hoe het middel in de klinische praktijk kan worden ingezet. Met name bij deze vervolgfase-projecten verdient het tijdig aanhaken van een producent, die in coalitievorming kan werken aan transparante verdere ontwikkeling van het product, de voorkeur.

Het totale beschikbare subsidiebudget voor Rediscovery Ronde 3 bedraagt 1 miljoen euro. De deadline voor indienen van projectideeën binnen de Rediscovery Ronde 3 is 25 september 2018, 14.00 uur.

Overige GGG-subsidierondes in 2018

In 2018 staan de volgende rondes binnen het GGG-programma op de planning: STIP Ronde 4 (medio juli 2018) en Grote Trials 4 (dec 2018).
Bij STIP Ronde 4 gaat het in eerste instantie om een ronde gericht op één samenwerkingsverband op het gebied van therapietrouw.
Grote Trials blijft specifiek bedoeld voor een beperkt aantal grote studies dat op hoog evidence niveau uitsluitsel dient te geven over een bestaand doelmatigheidsprobleem met betrekking tot geneesmiddelen in de praktijk en direct implementeerbare opbrengsten levert.

Meer informatie

Zie voor meer informatie de oproepteksten voor beide rondes:

]]>
news-2052 Thu, 18 Jan 2018 14:55:12 +0100 Verbeteringen mogelijk bij off-labelgebruik van medicijnen http://www.rivm.nl/Documenten_en_publicaties/Algemeen_Actueel/Nieuwsberichten/2018/Verbeteringen_mogelijk_bij_off_labelgebruik_van_medicijnen Medicijnen kunnen worden voorgeschreven voor andere ziekten of groepen patiënten dan waar ze voor zijn goedgekeurd. Dit zogenoemde ‘off-labelgebruik’ is onder voorwaarden wettelijk toegestaan en voorziet in een medische behoefte. Maar het kan op meerdere punten beter. Dit blijkt uit onderzoek van het RIVM.  

]]>
news-1985 Thu, 21 Dec 2017 12:50:11 +0100 Minister Bruins ontvangt evaluatie 5 jaar Goed Gebruik Geneesmiddelen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/minister-bruins-ontvangt-evaluatie-5-jaar-goed-gebruik-geneesmiddelen/ Op 19 december hebben ZonMw directeur Henk Smid en Dick Dees, voorzitter GGG-raad, het evaluatierapport 5 jaar Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG) aangeboden aan minister Bruins voor Medische Zorg (VWS). Het GGG-programma is nu vijf jaar onderweg en werkt sinds 2012 aan het effectiever, veiliger en doelmatiger inzetten van geneesmiddelen.
In deze evaluatie, uitgevoerd door Technopolis, blijkt dat vijf jaar lang lijkt, maar voor een complexe vernieuwing als het verbeteren van geneesmiddelgebruik is het nog maar een korte periode. Bert Leufkens, voorzitter externe evaluatiecommissie: ‘Het is duidelijk dat er veel klinisch relevante kennis is opgedaan. Het GGG-programma heeft een grote impact op de kennisinfrastructuur rondom medicijngebruik. Onderzoekers zoeken elkaar op, agenderen relevante vraagstellingen, ontwikkelen interacties met het zorgveld en werken aan consortia om samen projecten uit te voeren.’ Maar er is ook verdere aandacht gewenst op het gebied van gerichte programmering, verbetering in de eerstelijnszorg - zoals therapietrouw en polyfarmacie -, en op het gebied van implementatie, patiëntenparticipatie en financiering door derden.

5 jaar GGG-programma

Sinds 2012 werkt het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen aan het effectiever, veiliger en doelmatiger inzetten van geneesmiddelen. Ruim 140 projecten zijn gehonoreerd, die deels inmiddels zijn afgerond maar meestal nog volop aan de gang zijn. Daarnaast lopen er 170 projecten uit andere in GGG ondergebrachte geneesmiddelenprogramma’s.
Projecten uit het GGG-programma leveren resultaten op waar de patiënt direct baat bij heeft in de vorm van optimale behandeling die past bij de situatie van de patiënt, informatie over veiligheid van een geneesmiddel of een toedieningsvorm die beter bij de patiënt past. Maar ook in de vorm van ondersteuning welk medicijn het beste past bij de wensen van de patiënt. Dat betekent soms de keuze voor een extra of een ander middel omdat dat betere resultaten oplevert, maar het kan ook gaan over het stoppen van behandeling omdat het geen meerwaarde heeft.

De resultaten van het GGG-programma komen tot stand dankzij de inzet van patiënten, onderzoekers, zorgverleners en andere stakeholders die samen werken om een verschil te maken in de dagelijkse praktijk richting het optimaal gebruiken van geneesmiddelen.

Naar aanleiding van de evaluatie is het digitaal magazine: 5 jaar goed gebruik geneesmiddelen: grote impact op de zorg verschenen.

Meer informatie

Evaluatierapport 5 jaar Goed Gebruik Geneesmiddelen

]]>
news-1983 Thu, 21 Dec 2017 10:55:57 +0100 Digitaal magazine 5 jaar Goed Gebruik Geneesmiddelen: https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/digitaal-magazine-5-jaar-goed-gebruik-geneesmiddelen/ Effectief, veilig en doelmatig gebruik van bestaande geneesmiddelen. Daaraan werkt het GGG-programma van ZonMw, inmiddels al vijf jaar. Het digitale magazine '5 jaar GGG: Onderzoek naar goed gebruik geneesmiddelen’ laat het GGG-programma zien vanuit verschillende perspectieven. Het digitale magazine vertelt de verhalen over wat er komt kijken bij onderzoek dat het gebruik van geneesmiddelen verder kan verbeteren. En over de bijdrage van wetenschappelijk onderzoek aan de dagelijkse praktijk in de Nederlandse gezondheidszorg. Aan de hand van mooie voorbeelden komen projectleiders en stakeholders zelf aan het woord.

Het magazine is ontwikkeld naar aanleiding van de evaluatie die deze week aan minister Bruins voor Medische Zorg (VWS) is aangeboden door ZonMw.

Resultaten waar de patiënt direct baat bij heeft

In het magazine staan enkele thematische artikelen en wordt een overzicht weergegeven van opmerkelijke facts & figures. Daarnaast hebben onder het hoofdstuk ‘Opbrengsten en resultaten’ verschillende projecten in korte schetsen het podium gekregen, ondergebracht in de zeven ‘kamers van het GGG-huis’.  
Alle projecten zoals beschreven in het magazine leveren resultaten op waar de patiënt direct baat bij heeft in de vorm van optimale behandeling die past bij de situatie van de patiënt, informatie over veiligheid van een geneesmiddel of een toedieningsvorm die beter bij de patiënt past. Maar ook in de vorm van ondersteuning welk medicijn het beste past bij de wensen van de patiënt. Dat betekent soms de keuze voor een extra of een ander middel omdat dat betere resultaten oplevert, maar het kan ook gaan over het stoppen van behandeling omdat het geen meerwaarde heeft. De GGG-projecten leveren resultaten op om dit mogelijk te maken.
Voorbeelden hiervan zijn:

5 jaar GGG-programma

Sinds 2012 werkt het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen aan het effectiever, veiliger en doelmatiger inzetten van geneesmiddelen. Ruim 140 projecten zijn gehonoreerd, die deels inmiddels zijn afgerond maar meestal nog volop aan de gang zijn. Daarnaast lopen er 170 projecten uit andere in GGG ondergebrachte geneesmiddelenprogramma’s.
Bij het GGG-programma zijn patiënten, onderzoekers, zorgverleners en andere stakeholders betrokken die voor deze resultaten hebben gezorgd en er aan werken een verschil te maken in de dagelijkse praktijk richting het optimaal gebruiken van geneesmiddelen.

Meer informatie

]]>
news-1597 Tue, 26 Sep 2017 15:30:00 +0200 Samenwerking programma Goed Gebruik Geneesmiddelen en farmaceutische bedrijven https://www.zonmw.nl/nl/onderzoek-resultaten/geneesmiddelen/contentpaginas-geneesmiddelen/samenwerk-farmaceutische-bedr/ Het GGG-programma en de farmaceutische bedrijven AstraZeneca, Janssen en Pfizer hebben gezamenlijk het initiatief genomen om te investeren in onderzoeksprojecten naar het goed gebruik van specialistische geneesmiddelen.  

]]>
news-1217 Tue, 30 May 2017 15:04:32 +0200 Met ketamine terug het normale leven in https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/met-ketamine-terug-het-normale-leven-in/ Partydrug of medicijn? Onderzoekers van de afdeling psychiatrie van het UMCG proberen met onderzoek – gesubsidieerd door het programma Goed Gebruik Geneesmiddelen (ZonMw) – te bewijzen dat uitbehandelde depressie-patiënten baat hebben bij oraal gebruik van Ketamine.

Dirk Waterval, wetenschapsjournalist van het nieuwsblad Trouw, vertelt het verhaal van Mary:
Het begon zeven jaar geleden met aanvallen van hevige duizeligheid. In die periode verloor ze vervolgens zomaar dertig kilo. De huisarts kon niets vinden, de neuroloog evenmin. Uiteindelijk sprak een psycholoog het verlossende woord: Mary was depressief.

En dat is ze na zeven jaar nog steeds. Een waslijst aan geprobeerde medicatie en therapieën ten spijt. Thuis kijkt ze misdaadseries als ‘Breaking bad’, één keer per dag probeert ze de deur uit te gaan voor boodschappen. Boeken lezen gaat niet, dat vergt te veel concentratie.

Het enige dat Mary tot nu toe wat verlichting bracht: ketamine. Het is een voor mensen geregistreerd narcosemiddel met zoveel kracht dat veeartsen het gebruiken om koeien en paarden mee in slaap te krijgen. In het uitgaansleven is het een populair middel vanwege zijn hallucinerende werking. En sinds 2000 zijn ook psychiaters er in geïnteresseerd omdat het verlossing lijkt te bieden voor uitbehandelde patiënten met depressie.

Verder lezen? Klik hier voor het artikel in Trouw.

Off-label gebruik

Het gebruik van ketamine bij depressie is een voorbeeld van het voorschrijven van een geneesmiddel voor een andere indicatie dan waarvoor het middel is geregistreerd (zgn. off-label gebruik). Off-label gebruik van geneesmiddelen komt veelvuldig voor in de praktijk; het programma Goed Gebruik Geneesmiddelen stimuleert onderzoek om off-label gebruik evidence based te onderbouwen en financiert diverse projecten op dit thema. Het project uit bovenstaand artikel is hiervan een voorbeeld: 

‘Oral ketamine for Treatment Resistant Depression; new indication for an ‘old’ anesthetic and analgesic drug’

]]>
news-1198 Tue, 23 May 2017 11:22:18 +0200 Benien Vingerhoed tweet https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/benien-vingerhoed-tweet/ news-1197 Tue, 23 May 2017 11:00:34 +0200 Een antibioticum tegen de ziekte ALS https://www.nrc.nl/nieuws/2017/05/19/een-antibioticum-tegen-de-ziekte-als-9335351-a1559602 Er is nog geen medicijn tegen de ziekte ALS, maar het oeroude penicilline lijkt nu bij sommige patiënten verlichting van de klachten te geven; een placebo-effect is niet uitgesloten. De behandeling is een voorbeeld van het voorschrijven van een geneesmiddel voor een andere ziekte dan waarvoor het middel is geregistreerd.  

]]>
news-1196 Tue, 23 May 2017 10:53:26 +0200 Medicijnen worden niet zo bedoeld, wel zo gebruikt https://www.nrc.nl/nieuws/2017/05/19/niet-zo-bedoeld-wel-zo-gebruikt-9335361-a1559603 Artsen schrijven medicijnen vaak anders voor dan hoe het middel is geregistreerd. Of die ‘off label’-praktijk veilig en effectief is, wordt slecht bijgehouden. Een pasgeboren baby met een hartafwijking krijgt medicijnen (bijvoorbeeld bloeddrukverlagers) die vaak alleen zijn goedgekeurd voor gebruik bij volwassenen. Een patiënt met een bepaalde vorm van de oogziekte maculadegeneratie wordt behandeld met middelen die geregistreerd zijn als medicijn tegen tumoren. Het zijn voorbeelden van zogeheten ‘off label’-gebruik van medicijnen, gebruik buiten de officiële registratie om.  

]]>
news-976 Tue, 21 Mar 2017 11:39:06 +0100 Off-labelgebruik in EU in kaart gebracht https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/off-labelgebruik-in-eu-in-kaart-gebracht/ Off-labelgebruik van geneesmiddelen in de Europese Unie komt veelvuldig voor, zowel in de eerste- als tweedelijnszorg. Off-labelgebruik komt vaak voor bij kinderen en bij mensen met een zeldzame ziekte, maar ook bij kanker, reuma en in de psychiatrie. Dit blijkt uit een studie van het NIVEL, het RIVM, en EPHA op verzoek van de Europese Commissie.

Off-labelgebruik betekent dat geneesmiddelen op een andere manier gebruikt worden dan waarvoor zij geregistreerd zijn. Bijvoorbeeld voor een andere ziekte of in een andere dosering.

Factoren die off-labelgebruik beïnvloeden

Uit dit onderzoek blijkt dat off-label gebruik door veel factoren wordt ingegeven. Vaak is geen andere behandeling beschikbaar voor de patiënt en is off-labelgebruik van een geneesmiddel de enige optie. Ook tijd en kosten om een nieuwe toepassing van een bestaand geneesmiddel te ontwikkelen kunnen een rol spelen. Daarnaast wordt soms een geneesmiddel off-label gebruikt omdat het goedkoper is dan het product dat wel geregistreerd is voor de betreffende aandoening.

Regelingen op nationaal niveau

De balans tussen baten en risico’s is voor off-labeltoepassingen van een geneesmiddel niet door registratieautoriteiten beoordeeld. Om verantwoord off-labelgebruik te borgen, hebben verschillende landen in de Europese Unie regelingen getroffen op het gebied van off-labelgebruik. Frankrijk heeft bijvoorbeeld een systeem waarin producten tijdelijk aanbevolen worden voor gebruik, waarbij monitoring plaatsvindt. In Hongarije moeten artsen toestemming vragen aan een speciaal ingestelde commissie om een product off-label voor te schrijven. In Nederland is off-label voorschrijven toegestaan als de toepassing is opgenomen in de standaarden en protocollen van de beroepsgroep; als deze nog in ontwikkeling zijn moet de voorschrijver eerst overleggen met een apotheker.

Beleidsmogelijkheden

Naast het in kaart brengen van factoren en regelingen, is aan experts gevraagd welke andere mogelijkheden zij zien voor beleid en maatregelen. Er zijn 10 opties genoemd, waaronder Europese ondersteuning van de lidstaten bij het opstellen van nationale richtlijnen voor off-label gebruik. Een andere genoemde optie betrof het meer stimuleren van farmaceutische bedrijven om producten te registreren voor nieuwe indicaties of doelgroepen. Ook uitgebreider monitoren van de werkzaamheid en bijwerkingen van off-label gebruikte geneesmiddelen werd genoemd, evenals de noodzaak voor goede en toegankelijke informatie voor de patiënt.

Methode

De resultaten van het onderzoek zijn gebaseerd op een systematisch literatuuronderzoek, een juridische analyse, interviews met stakeholders en een expertmeeting.

Bron: NIVEL
Fotograaf: Michal Jarmoluk

]]>
news-456 Mon, 19 Dec 2016 13:03:48 +0100 Programma Goed Gebruik Geneesmiddelen belangrijk onderdeel van actieplan VWS ‘Gepast gebruik van geneesmiddelen’ https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/programma-goed-gebruik-geneesmiddelen-belangrijk-onderdeel-van-actieplan-vws-gepast-gebruik-van-g/ Minister Schippers van het ministerie van VWS heeft op 15 december 2016 de Tweede Kamer middels een Kamerbrief geïnformeerd over het actieplan ‘Gepast gebruik van geneesmiddelen’. Hierin gaat zij nader in op het gepast gebruik van geneesmiddelen als onderdeel van de VWS-geneesmiddelenvisie die in januari 2016 is gepubliceerd. In de Kamerbrief is een uitgebreide beschrijving opgenomen van het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG). Een samenvatting van de lopende projecten uit dit programma maakt deel uit van de Kamerbrief. Gepast gebruik van geneesmiddelen

De minister geeft aan dat er veel wordt gedaan door partijen aan gepast gebruik: zorgprofessionals werken hard aan de verdere bevordering van doelmatig voorschrijven, er lopen meerdere programma’s waarbij de aandacht voor samen beslissen bij medisch specialisten en patiënten verder vergroot wordt en er is een toenemende rol voor de apotheker als zorgverlener bij het adviseren van de patiënt en de zorgprofessional.
Bij gepast gebruik draait het erom dat het juiste geneesmiddel wordt verstrekt aan de juiste patiënt, in de juiste dosering, op het juiste moment en dat het op de juiste manier wordt gebruikt en niet duurder dan nodig. Zowel over- als onderbehandeling bij geneesmiddelengebruik moet worden voorkomen. Gepast gebruik van geneesmiddelen leidt niet alleen tot betere kwaliteit van zorg, maar ook tot beheersing van kosten.

Rol GGG-programma bij onderzoek naar gepast gebruik van geneesmiddelen

Sinds 2012 financiert VWS het GGG-programma, dat een breed spectrum aan onderzoeksprojecten subsidieert. Het programma richt zich met onderzoek, praktijkprojecten en patiëntenregistraties op vragen rondom onder- en overbehandeling, oude middelen voor nieuwe indicaties, personalised medicine, doelmatige inzet dure geneesmiddelen, therapietrouw, polyfarmacie, gebruik van geneesmiddelen bij zwangere vrouwen, kinderen en ouderen en gepast gebruik van antibiotica. Publieke en private partijen (bijvoorbeeld farmaceutische industrie en zorgverzekeraars) krijgen de ruimte om financieel en inhoudelijk samen te werken op programma-, thema- en/of projectniveau. Om gegevens beschikbaar te krijgen voor spiegelinformatie, monitoren van het gebruik en wetenschappelijk onderzoek biedt het programma tevens ruimte voor de opstart van patiëntenregistraties. Er lopen op het moment 250 projecten vanuit het GGG-programma. De minister verwacht met deze integrale benadering een aanzienlijke verbetering van de inzet van beschikbare geneesmiddelen.

Nieuwe investeringen

Diagnostische testen spelen een belangrijke rol in het ontwikkelen van nieuwe methoden die de toepassing van meer patiëntgerichte geneesmiddelen (personalised medicine) succesvol maken. Met dergelijke testen moet duidelijk worden voor welke patiënt welk specifiek geneesmiddel het beste zal werken. Om dergelijke testen sneller naar de praktijk te brengen heeft het GGG-programma de opdracht gekregen voor het opstellen van het onderzoeksprogramma Ontwikkeling voorspellende diagnostiek, te starten in 2017. Het gaat om een eenmalige investering van 10 miljoen euro. Het doel van dit programma is om betere voorspellende diagnostiek te ontwikkelen op basis waarvan alleen die patiënten worden behandeld waarvan zeker is dat die daar baat bij hebben. De verwachting is dat door de ontwikkeling van betere diagnostiek in sommige gevallen voorkomen kan worden dat patiënten onnodig (dure) geneesmiddelen zullen worden voorgeschreven en dat hierdoor kostenbesparingen op geneesmiddeleninzet gerealiseerd kunnen worden. Het gaat dan ook primair om diagnostische testen die met enige doorontwikkeling snel in de praktijk toepasbaar zijn.
Daarnaast gaat de minister in 2017 in overleg met de zorgverzekeraars en de farmaceutische industrie hoe de financiële bijdrage aan onderzoeksprogramma’s rondom gepast gebruik kunnen worden vergroot.

Samenhang creëren

In de Kamerbrief wordt verder ingegaan op de rol van gepast gebruik bij vergoeding van geneesmiddelen, gepast gebruik van beschikbare alternatieven - biosimilars, registers, informatie voor patiënten en nadere afstemming van gepast-gebruik-initiatieven. De minister wil door overzicht en samenhang te creëren, eraan bijdragen dat de verschillende acties uiteindelijk ook daadwerkelijk leiden tot gepast gebruik van geneesmiddelen en daarmee betere zorg voor de patiënt.

Meer informatie

 

]]>
news-265 Mon, 01 Dec 2014 09:52:00 +0100 In het NRC zijn in oktober en november 2014 verschillende artikelen verschenen over off-label https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/in-het-nrc-zijn-in-oktober-en-november-2014-verschillende-artikelen-verschenen-over-off-label/
  • NRC: Doorbraak in farmacie: nieuw leven voor 'oude' medicijnen (1.6 MB)
  • NRC: Medicijn vaak voor andere ziekte gebruikt dan bedoeld (82.1 KB)
  • NRC: Paardenmiddel voor mensen (842.4 KB)
  • ]]>
    news-272 Mon, 20 Oct 2014 14:38:00 +0200 Nefarma: Off label-voorschrijven moet bewust gebeuren https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nefarma-off-label-voorschrijven-moet-bewust-gebeuren/ In reactie op het artikel in NRC en de radioreportage van KRO Reporter in het weekend van 18 en 19 oktober 2014 over off-label gebruik zegt Nefarma: Het is zorgwekkend als zowel artsen als patiënten zich niet realiseren dat een voorgeschreven geneesmiddel off label wordt gebruikt. Een dergelijk gebruik moet in alle gevallen bewust gebeuren. Naar reactie Nefarma.

    ]]>
    news-271 Mon, 20 Oct 2014 14:33:00 +0200 NPO Radio1 uitzending KRO Reporter over off-label gebruik van medicijnen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/npo-radio1-uitzending-kro-reporter-over-off-label-gebruik-van-medicijnen/ Op zondag 19 oktober 2014 besteedde KRO Reporter op NPO Radio1 van 19.00 - 20.00 uur aandacht aan het off-label gebruik van medicijnen: Medicijnen zonder bijsluiter of met een verkéérde bijsluiter. Nieuws: Zondag 19 oktober: Radiouitzending KRO Reporter over off-label gebruik van medicijnen

    Op zondag 19 oktober 2014 besteedde KRO Reporter op NPO Radio1 van 19.00 - 20.00 uur aandacht aan het off-label gebruik van medicijnen: Medicijnen zonder bijsluiter of met een verkéérde bijsluiter.

    Ongeveer 50% van de patiënten krijgt een geneesmiddel dat niet geregistreerd is voor het probleem waarvoor ze worden behandeld. Er is dan sprake van off-label voorschrijven.

    Off-label voorschrijven heeft voordelen. Voor sommige patiënten, met name kinderen en ouderen, zijn off-label voorgeschreven medicijnen de enige middelen óf het beste middel dat ze kunnen krijgen.
    Maar er zijn ook veel nadelen: de patiënt krijgt namelijk een middel zónder of met een verkéérde bijsluiter, de bijwerkingen worden niet nauwkeurig bijgehouden en vaak is er onenigheid over de vergoeding.

    De vraag is: waarom is dit nodig? En kan het niet anders?
    Een van de oplossingen is meer geneesmiddelen on-label voorschrijven door ze te registreren, dat heet Drug Rediscovery. 

    Te gast: Ruud Coolen van Brakel, directeur van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik en Jacqueline Baardman, adjunct directeur NPCF
    Reportages van Huub Floor.

    Reacties: reporterradio@kro-ncrv.nl en/of @reporterradio1

    Naar reportage.

    ]]>
    news-273 Wed, 15 Oct 2014 14:44:00 +0200 Bijeenkomst off-label gebruik geneesmiddelen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/bijeenkomst-off-label-gebruik-geneesmiddelen/ Op 14 oktober heeft het RIVM een bijeenkomst gehouden in het kader van het project 'off label gebruik geneesmiddelen' uit het onderzoeksprogramma. Vanuit allerlei perspectieven - van patiënt tot zorgverzekaar - zijn door het veld knelpunten bediscussieerd voor off label gebruik. Ook is bekeken wat veldpartijen en overheid zouden kunnen doen om deze knelpunten aan te pakken. De betrokkenheid uit het veld was zeer groot: niet alleen kwamen veel mensen naar deze bijeenkomst, de betrokkenheid bij de discussie was ook groot. Tijdens het middagprogramma hebben de ketenpartijen besproken wat een relevante onderzoeksvraag is voor het RIVM om komend jaar op te pakken binnen het onderzoeksprogramma. Naar het verslag en presentaties.

    ]]>