ZonMw tijdlijn Kinderen en Geneesmiddelen https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Kinderen en Geneesmiddelen nl-nl Sun, 26 May 2019 07:49:06 +0200 Sun, 26 May 2019 07:49:06 +0200 TYPO3 news-3681 Mon, 25 Feb 2019 19:52:00 +0100 Podcast BNR Beter: Medicijnen moeten meer op kinderen worden getest https://www.bnr.nl/podcast/beter/10370850/medicijnen-moeten-meer-op-kinderen-worden-getest In Nederland worden zo’n 750 verschillende medicijnen aan kinderen voorgeschreven, maar voor de helft geldt dat er nooit onderzoek is gedaan naar de effecten op kinderen. Er is nu een website die kinderen en hun ouders helpt met de keus om wel of niet mee te doen aan wetenschappelijk onderzoek. news-3609 Mon, 11 Feb 2019 15:58:53 +0100 Lancering informatieve website voor jeugdige onderzoeksdeelnemers https://www.lumc.nl/over-het-lumc/nieuws/2019/Februari/lancering-website-kinderen-onderzoek/ Onderzoekers vragen jonge ziekenhuispatiënten soms of ze willen meedoen met een wetenschappelijk onderzoek. Toch is er weinig geschikte informatie voor kinderen. Dr. Ronella Grootens, onderzoeker bij de LUMC-sectie Ethiek en Recht van de Gezondheidszorg, maakte daarom een website voor hen. news-3251 Wed, 06 Feb 2019 09:00:00 +0100 Congres Goed Gebruik Geneesmiddelen 4 april 2019 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/congres-goed-gebruik-geneesmiddelen-4-april-2019/ Op donderdag 4 april 2019 organiseert ZonMw het 7e congres Goed Gebruik Geneesmiddelen in de Beurs van Berlage in Amsterdam. Het programma is bekend en aanmelden is mogelijk. Voor wie

Het GGG-congres is bedoeld voor onderzoekers, (huis)artsen, medisch specialisten, (ziekenhuis)apothekers, apothekersassistenten, (gespecialiseerd) verpleegkundigen, maar ook voor beleidsmakers, koepelverenigingen, farmaceutische industrie, zorgverzekeraars, studenten en patiënten(organisaties).

Samenwerking

Het programma is dit jaar voor het eerst opgesteld in samenwerking met het Nederlands Huisartsengenootschap (NHG), Instituut Verantwoord Medicijngebruik (IVM), Bijwerkingencentrum Lareb, College ter Beoordeling Geneesmiddelen (CBG), Zorginstituut Nederland (ZIN) en Geneesmiddelenbulletin (GeBu).

Programma

Het gevarieerde programma met presentaties van recent onderzoek, paneldiscussies en interactieve sessies belicht de resultaten van projecten uit het ZonMw programma Goed Gebruik Geneesmiddelen en andere ZonMw-programma’s, en andere innovatieve onderzoeksprojecten. Daarnaast komen ter inspiratie en navolging voorbeelden aan bod van nieuwe initiatieven en ontwikkelingen uit de dagelijkse praktijk.

Netwerken

Tijdens de pauzes en de afsluiting van het congres is er volop mogelijkheid voor netwerken op laagdrempelige wijze. Voor zowel professionals als medisch studenten biedt het congres alle gelegenheid tot het genereren en delen van kennis en het vergroten van hun netwerk.

Meer informatie en aanmelden

Het programma is bekend en aanmelden is mogelijk. Bekijk hier het volledige programma.


Wilt u altijd op de hoogte zijn van het laatste nieuws over het programma Geneesmiddelen? Schrijf u dan hier in voor onze maandelijkse nieuwsbrief Geneesmiddelen.

 

]]>
news-3445 Mon, 14 Jan 2019 14:14:39 +0100 Pionierswerk in kinderstudies rond geneesmiddelen zet Nederland op de kaart https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/pionierswerk-in-kinderstudies-rond-geneesmiddelen-zet-nederland-op-de-kaart/ De opname van medicijnen in het lichaam verandert tijdens de eerste levensjaren. Hoe precies is nog amper bekend, alleen al door praktische en ethische bezwaren rond geneesmiddelenonderzoek bij kinderen. Met een innovatieve studie met zogeheten microdoseringen wist Saskia de Wildt toch kennis te vergaren. Met haar resultaten kunnen doseringen beter afgestemd worden op jonge kinderen. prof. dr. Saskia de Wildt, hoogleraar klinische farmacologie en kinderintensivist (Radboudumc)

Wat is precies het probleem bij het toedienen van geneesmiddelen aan kinderen?

Saskia de Wildt: ‘Bij het adequaat doseren van medicijnen bij kinderen moet je rekening houden met leeftijdsafhankelijke veranderingen in de opname en afbraak van geneesmiddelen. De meeste van die veranderingen vinden plaats tussen 0 en 6 jaar. Het probleem is dat we niet goed weten hoe die opname en afbraak in de darmen van kinderen plaatsvindt, en wat de verschillen zijn per leeftijdsgroep. Dus weten we ook niet hoeveel van de werkzame stof van een medicijn uiteindelijk in hun bloed terechtkomt.’

Hoe komt het dat we dit allemaal niet weten?

‘Geneesmiddelenonderzoek wordt vooral uitgevoerd bij volwassenen. Er zijn ethische en praktische problemen om dezelfde soort studies te doen bij kinderen. Wat we inmiddels wél weten is dat kinderen geen kleine volwassenen zijn. Je bent er dus niet met het simpelweg omrekenen van een bepaalde dosis naar het lichaamsgewicht van een kind. Het is zaak om de onderliggende mechanismen van kinderen te achterhalen. We zijn in ons vakgebied, de kinderfarmacologie, aan het pionieren om hiervoor een soort virtuele kinderen te maken, dus computermodellen waarmee je kinderdoseringen op maat kunt bepalen. Door steeds meer data in dat model te stoppen, kunnen we dit steeds preciezer doen waardoor kinderen een beter werkzame en vellige dosis krijgen.

Wat heeft uw studie daaraan bijgedragen?

‘We hebben na toestemming van ouders bij 95 kinderen op de intensive care via de mond een zeer zwak radioactief gelabelde microdosis paracetamol of midazolam – een rustgevend middel – gegeven. Het ging om kinderen die deze middelen al via een infuus kregen. De dosis via de mond was maar een miljoenste deel daarvan, uitsluitend bedoeld om te kunnen volgen wat ermee gebeurt in darmen en lever. Door de radioactieve labeling – die overigens volstrekt ongevaarlijk was, met nog geen 10 procent van de straling van een longfoto – konden we heel precies achterhalen wat er met de stof gebeurde. En wat de bijdrage van darmen en lever was in de omzetting van de stof.’

Heeft u nog hobbels moeten nemen, bijvoorbeeld rond de inclusie van kinderen?

‘Het interessante was dat de beroepsgenoten nog de meeste problemen hadden met de aanpak. Terwijl de medisch-ethische toetsingscommissie geen bezwaar had. En ook de ouders wilden graag toestemming geven, nadat we ze goed het belang van het onderzoek hadden uitgelegd en ook hoe het zat met die labeling.’

'We zijn aan het pionieren om een soort virtuele kinderen te maken; computermodellen waarmee je kinderdoseringen op maat kunt bepalen.'

Wat heeft de studie opgeleverd?

‘We hebben allereerst ontdekt dat de onderzoeksmethode goed werkt. Zelfs met die microdosis van één miljoenste deel konden we de stof heel goed volgen. Nu hebben we er dus weer een paar puzzelstukjes bij. Verder weten we nu dat de omzetting inderdaad met de leeftijd verandert en dat er binnen de leeftijdsgroep van 0-6 ook per jaar – of soms zelfs over een paar maanden – een ander soort afbraakproducten te zien is. Dat geldt in elk geval voor paracetamol. Bij midazolam was het leeftijdsverschil minder duidelijk, maar dat kan ook te maken hebben met de ernst van de medische toestand van de kinderen die dit middel krijgen. Nader onderzoek is nodig om ook daar de juiste puzzelstukjes te vinden.’

Wat heeft de kindergeneeskunde aan deze resultaten?

‘Onze onderzoeksmethode is veilig en met minimale belasting uitvoerbaar bij kinderen. Door op deze manier het effect van leeftijd te onderzoeken bij verschillende medicijnen, kunnen we uiteindelijk komen tot betere doseeradviezen bij kinderen.’

Wat zijn de volgende uitdagingen?

‘We hebben met deze studie mooi pionierswerk kunnen doen. Maar er is nog veel werk aan de winkel. Paracetamol is een voorbeeldmiddel en met de gegevens uit onze studie kunnen we verder werken aan de 'virtuele kinderen'. Daarnaast gaan we ook in het lab in weefsels kijken, bijvoorbeeld door in biopten te bestuderen hoe geneesmiddelen door de darmen van kinderen worden opgenomen. En een van onze promovendi is nu bezig met labonderzoek met hersenvocht van kinderen, om de opname van geneesmiddelen in de hersenen te onderzoeken. Er is wereldwijd een vrij kleine groep mensen bezig met wat ook wel microtracing heet. Mede door deze studie hebben we Nederland nog steviger op de kaart kunnen zetten. We zijn nu wel hét land met klinisch heel relevante ervaring met kinderstudies rond geneesmiddelen.’

Prof. dr. Saskia de Wildt is kinderarts-intensivist en hoogleraar Klinische farmacologie in het Radboudumc. Daarnaast is zij kinderarts-klinisch farmacoloog in het Erasmus MC. Haar GGG-project ‘Pediatric microdosing: elucidating age-related changes in oral absorption to guide dosing of new formulations’ (ZonMw-nummer 113202007) was onderdeel van het deelprogramma Priority Medicines Kinderen.

Meer informatie

Tekst: Marc van Bijsterveldt

]]>
news-3303 Tue, 04 Dec 2018 15:46:00 +0100 Nieuwe subsidieoproepen Zwangerschap en geboorte https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-subsidieoproepen-zwangerschap-en-geboorte/ Binnen het programma Zwangerschap en geboorte II zijn 2 nieuwe subsidieoproepen opengesteld. Tot 12 maart 2019 kunt u een onderzoeksvoorstel indienen. Met uw onderzoek levert u een bijdrage aan de verbetering van de kwaliteit van integrale geboortezorg, prenatale of neonatale screening. Subsidieoproep: Verbeteren kwaliteit integrale geboortezorg

Het doel van deze subsidieoproep is het bevorderen van de perinatale en maternale gezondheid in het algemeen en het terugdringen van verschillen in perinatale en maternale gezondheid in het bijzonder.

Subsidieoproep: Prenatale screening en neonatale screening

Het doel van deze subsidieoproep is bij te dragen aan het optimaliseren van de prenatale screening of neonatale screening in Nederland.

Kijk voor meer informatie over het programma Zwangerschap en geboorte op de programma pagina.

Let op: ZonMw is overgestapt naar een ander digitaal indiensysteem, ‘Mijn ZonMw’. Aanvragen kunnen uitsluitend en conform de richtlijnen worden ingediend via Mijn ZonMw, zie hier voor meer informatie.

 

]]>
news-3276 Tue, 27 Nov 2018 16:31:00 +0100 Nederlandse positie geboortezorg verbeterd https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nederlandse-positie-geboortezorg-verbeterd/ Europese vergelijking van de perinatale sterfte toont aan dat sterfte rond de geboorte in Nederland afneemt. Dat blijkt uit het Euro-Peristat rapport. Met het grootschalige onderzoek is voor de 4e keer de perinatale gezondheid in Europa in kaart gebracht. Perinatale sterfte neemt af

De perinatale sterfte bestaat uit de foetale sterfte (sterfte vóór de geboorte) plus de neonatale sterfte (sterfte na de geboorte). In 2015 was de perinatale sterfte in Nederland 4,2 per duizend geboortes. Vergeleken met het vorige Euro-Peristat-rapport over 2010 is dit een afname van 20%. Nederland steeg hiermee in de Europese rangorde van de 15e naar de 11e plek. Volgens Euro-Peristat zijn deze internationale cijfers het beste te vergelijken als gekeken wordt naar de foetale sterfte vanaf 28 weken zwangerschapsduur en de neonatale sterfte vanaf 24 weken.

Kennis uit ZonMw programma’s  

Kennis uit ZonMw-programma’s Zwangerschap en geboorte, DoelmatigheidsOnderzoek en Goed Gebruik Geneesmiddelen dragen bij aan de perinatale en maternale gezondheid.
Projecten bestrijken de hele geboortezorg keten: van preconceptiezorg, zorg tijdens zwangerschap en na de geboorte. De regionale consortia Zwangerschap en geboorte monitoren per regio de perinatale en maternale gezondheidsuitkomsten. De regionale consortia werken momenteel samen aan een artikel over de regionale cijfers.

Meer informatie:

]]>
news-3096 Wed, 10 Oct 2018 11:50:13 +0200 12 oktober: Wereldreumadag https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/12-oktober-wereldreumadag/ Op 12 oktober is het Wereldreumadag. In Nederland hebben ruim 2 miljoen mensen een vorm van reuma. Reumapatiënten willen volwaardig meedoen in de maatschappij, maar de omgeving heeft niet altijd door welke extra inspanning zij hiervoor moeten leveren. We zetten ons in voor betere geneesmiddelen en behandelingen voor mensen met reuma en dat doen we door onderzoek te faciliteren. Op onze speciale pagina rondom reuma zijn deze projecten verzameld en beschreven.
> Naar de Reumapagina

]]>
news-2714 Thu, 05 Jul 2018 15:35:15 +0200 Nieuwe subsidiemogelijkheden binnen het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-subsidiemogelijkheden-binnen-het-zonmw-programma-goed-gebruik-geneesmiddelen/ Binnen het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG) zijn de subsidierondes Open Ronde 8 en Rediscovery Ronde 3 opengesteld. Om beter tegemoet te komen aan belangrijke vragen op het gebied van het goed gebruik van geneesmiddelen zijn de kaders voor beide rondes uitgebreid. Bij Open Ronde 8 komt financiering beschikbaar voor projecten waarin complexe interventies centraal staan. Bij Rediscovery Ronde 3 betreft de uitbreiding de mogelijkheid tot het indienen van projecten die zich in een vroegere fase bevinden en waaraan nog geen humane pilotdata ten grondslag liggen. Het GGG-programma richt zich op het verbeteren van farmacotherapeutische zorg. Het doel van het programma Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG) is het effectiever, veiliger en doelmatiger inzetten van bestaande geneesmiddelen. Projecten binnen dit programma kunnen zowel betrekking hebben op het effectiever inzetten van een geneesmiddel als op het verbeteren van het gebruik van geneesmiddelen in de dagelijkse praktijk.

Open Ronde 8

Voor subsidieaanvragen binnen Open Ronde 8 geldt dat een relevante vraag of probleem uit de praktijk met betrekking tot het goed gebruik van geneesmiddelen het uitgangspunt voor de aanvraag moet zijn; hierbij gelden geen beperkingen ten aanzien van specifieke thema’s of ziektegebieden. Open ronde 8 (deadline 25 september 2018, 14.00 uur) bestaat dit jaar voor het eerst uit twee gedeelten, Onderdeel A en het nieuwe Onderdeel B.

Onderdeel A

Onderdeel A is bestemd voor reguliere open ronde projecten. Voor dit onderdeel is 5 miljoen euro beschikbaar. Deze projecten hebben tot doel een bijdrage te leveren aan het verbeteren van farmacotherapeutische zorg. Dit kan op het niveau van het geneesmiddel, waarbij het bijvoorbeeld kan gaan om het gebruik van een geneesmiddel voor de indicatie waarvoor het geregistreerd is of voor groepen die buiten het kader van de registratie vallen. Of het project heeft tot doel een bijdrage te leveren op het niveau van het gebruik van geneesmiddelen in de dagelijkse zorg.

Nieuw: Onderdeel B

De uitbreiding binnen Onderdeel B betreft projecten die voldoen aan de criteria van onderdeel A, maar waarin complexe interventies centraal staan. Voor dit onderdeel is 2 miljoen euro beschikbaar.
Onder complexe interventies verstaan we interventies die uit meerdere componenten bestaan; zoals een combinatie van ondersteuning van samen beslissen door patiënt en zorgverlener in de spreekkamer, een proces rondom samenwerking tussen zorgprofessionals en/of een methode als hulp voor de patiënt bij zijn/haar medicijngebruik. Bij de interventie zijn diverse disciplines / zorgverleners betrokken, die bij voorkeur werkzaam zijn in verschillende settingen van het zorglandschap. Dit type onderzoek vindt voornamelijk plaats in de ketenzorg, in de eerste lijn en in de verpleeghuiszorg. Binnen projecten in onderdeel B is nadrukkelijk ruimte voor zowel kwalitatieve als kwantitatieve onderzoeksmethoden. Daarnaast is het mogelijk het project gefaseerd op te bouwen, waarbij bijvoorbeeld gestart kan worden met een pilotfase. Thema’s die zich lenen voor dergelijke complexe interventies zijn bijvoorbeeld polyfarmacie, therapietrouw, stoppen / afbouwen van medicatie of medicatieoverdracht.

Rediscovery Ronde 3

Onder drug rediscovery verstaan we de ontwikkeling van een nieuwe toepassing voor een bestaand geneesmiddel. In de Rediscovery Ronde kunnen specifiek projecten worden ingediend die zich richten  op klinisch onderzoek naar de effectiviteit en/of dosisoptimalisatie van een veelbelovende toepassing van een bestaand geneesmiddel (niet onder patent) bij een indicatie waarvoor het middel (nog) niet is geregistreerd.
Om beter tegemoet te komen aan de vragen die er op dit moment liggen op het gebied van drug rediscovery zijn de kaders van de ronde uitgebreid. Idealiter vormen bestaande humane pilotdata en een aannemelijk verondersteld werkingsmechanisme voor de nieuwe indicatie de basis van de voorgestelde studie.

In Rediscovery Ronde 3 kunnen, in tegenstelling tot voorgaande rondes, óók projectideeën worden ingediend gebaseerd op een aannemelijk signaal uit de zorg, literatuur of een andersoortige analyse. In deze ronde kunnen daarom 2 type projectideeën worden ingediend, door ZonMw gedefinieerd als: vroegefase-projecten en vervolgfase-projecten.

Nieuw: Vroegefase-project

Dit type projectidee betreft een vroege klinische evaluatie of hypothese-bevestigende humane pilot. In het geval van een vroegefase-project beschrijft het projectidee in grote lijnen een vervolgstudie naar de effectiviteit en/of dosisoptimalisatie van het middel. Deze vervolgstudie sluit direct aan op de vroege, meer exploratieve, fase. De intentie is om een dergelijke vervolgstudie mede te financieren. Afhankelijk van de resultaten van een vroegefase-project is ZonMw bereid gezamenlijk te kijken naar mogelijkheden voor financiering van een vervolgfase-project.

Vervolgfase-project

De projectideeën vallend onder de zogenoemde ‘vervolgfase-projecten’ konden zowel in eerdere Rediscovery rondes als in deze Rediscovery Ronde 3 worden ingediend. Dit soort projecten beslaan (pivotal) trials die voortbouwen op pilotdata en die in een grotere populatie, op basis van harde eindpunten, een meer definitief antwoord trachten te geven op de vraag of en hoe het middel in de klinische praktijk kan worden ingezet. Met name bij deze vervolgfase-projecten verdient het tijdig aanhaken van een producent, die in coalitievorming kan werken aan transparante verdere ontwikkeling van het product, de voorkeur.

Het totale beschikbare subsidiebudget voor Rediscovery Ronde 3 bedraagt 1 miljoen euro. De deadline voor indienen van projectideeën binnen de Rediscovery Ronde 3 is 25 september 2018, 14.00 uur.

Overige GGG-subsidierondes in 2018

In 2018 staan de volgende rondes binnen het GGG-programma op de planning: STIP Ronde 4 (medio juli 2018) en Grote Trials 4 (dec 2018).
Bij STIP Ronde 4 gaat het in eerste instantie om een ronde gericht op één samenwerkingsverband op het gebied van therapietrouw.
Grote Trials blijft specifiek bedoeld voor een beperkt aantal grote studies dat op hoog evidence niveau uitsluitsel dient te geven over een bestaand doelmatigheidsprobleem met betrekking tot geneesmiddelen in de praktijk en direct implementeerbare opbrengsten levert.

Meer informatie

Zie voor meer informatie de oproepteksten voor beide rondes:

]]>
news-2430 Thu, 03 May 2018 10:33:16 +0200 130 miljoen euro voor medicijnonderzoek bij kinderen https://www.radboudumc.nl/nieuws/2018/grootste-europese-investering-ooit-in-onderzoek-bij-kinderen Een groot Europees samenwerkingsverband van universiteiten en bedrijven krijgt 130 miljoen euro voor het opzetten van een netwerk voor medicijnonderzoek bij kinderen. Deze samenwerking moet leiden tot de ontwikkeling van nieuwe medicijnen en behandelingen voor kinderen in Europa. 33 academische en 10 industriële partners uit 20 Europese landen gaan hierin samenwerken. Kinderarts Saskia de Wildt van het Radboudumc coördineert de Nederlandse bijdrage.  

]]>
news-1985 Thu, 21 Dec 2017 12:50:11 +0100 Minister Bruins ontvangt evaluatie 5 jaar Goed Gebruik Geneesmiddelen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/minister-bruins-ontvangt-evaluatie-5-jaar-goed-gebruik-geneesmiddelen/ Op 19 december hebben ZonMw directeur Henk Smid en Dick Dees, voorzitter GGG-raad, het evaluatierapport 5 jaar Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG) aangeboden aan minister Bruins voor Medische Zorg (VWS). Het GGG-programma is nu vijf jaar onderweg en werkt sinds 2012 aan het effectiever, veiliger en doelmatiger inzetten van geneesmiddelen.
In deze evaluatie, uitgevoerd door Technopolis, blijkt dat vijf jaar lang lijkt, maar voor een complexe vernieuwing als het verbeteren van geneesmiddelgebruik is het nog maar een korte periode. Bert Leufkens, voorzitter externe evaluatiecommissie: ‘Het is duidelijk dat er veel klinisch relevante kennis is opgedaan. Het GGG-programma heeft een grote impact op de kennisinfrastructuur rondom medicijngebruik. Onderzoekers zoeken elkaar op, agenderen relevante vraagstellingen, ontwikkelen interacties met het zorgveld en werken aan consortia om samen projecten uit te voeren.’ Maar er is ook verdere aandacht gewenst op het gebied van gerichte programmering, verbetering in de eerstelijnszorg - zoals therapietrouw en polyfarmacie -, en op het gebied van implementatie, patiëntenparticipatie en financiering door derden.

5 jaar GGG-programma

Sinds 2012 werkt het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen aan het effectiever, veiliger en doelmatiger inzetten van geneesmiddelen. Ruim 140 projecten zijn gehonoreerd, die deels inmiddels zijn afgerond maar meestal nog volop aan de gang zijn. Daarnaast lopen er 170 projecten uit andere in GGG ondergebrachte geneesmiddelenprogramma’s.
Projecten uit het GGG-programma leveren resultaten op waar de patiënt direct baat bij heeft in de vorm van optimale behandeling die past bij de situatie van de patiënt, informatie over veiligheid van een geneesmiddel of een toedieningsvorm die beter bij de patiënt past. Maar ook in de vorm van ondersteuning welk medicijn het beste past bij de wensen van de patiënt. Dat betekent soms de keuze voor een extra of een ander middel omdat dat betere resultaten oplevert, maar het kan ook gaan over het stoppen van behandeling omdat het geen meerwaarde heeft.

De resultaten van het GGG-programma komen tot stand dankzij de inzet van patiënten, onderzoekers, zorgverleners en andere stakeholders die samen werken om een verschil te maken in de dagelijkse praktijk richting het optimaal gebruiken van geneesmiddelen.

Naar aanleiding van de evaluatie is het digitaal magazine: 5 jaar goed gebruik geneesmiddelen: grote impact op de zorg verschenen.

Meer informatie

Evaluatierapport 5 jaar Goed Gebruik Geneesmiddelen

]]>
news-1983 Thu, 21 Dec 2017 10:55:57 +0100 Digitaal magazine 5 jaar Goed Gebruik Geneesmiddelen: https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/digitaal-magazine-5-jaar-goed-gebruik-geneesmiddelen/ Effectief, veilig en doelmatig gebruik van bestaande geneesmiddelen. Daaraan werkt het GGG-programma van ZonMw, inmiddels al vijf jaar. Het digitale magazine '5 jaar GGG: Onderzoek naar goed gebruik geneesmiddelen’ laat het GGG-programma zien vanuit verschillende perspectieven. Het digitale magazine vertelt de verhalen over wat er komt kijken bij onderzoek dat het gebruik van geneesmiddelen verder kan verbeteren. En over de bijdrage van wetenschappelijk onderzoek aan de dagelijkse praktijk in de Nederlandse gezondheidszorg. Aan de hand van mooie voorbeelden komen projectleiders en stakeholders zelf aan het woord.

Het magazine is ontwikkeld naar aanleiding van de evaluatie die deze week aan minister Bruins voor Medische Zorg (VWS) is aangeboden door ZonMw.

Resultaten waar de patiënt direct baat bij heeft

In het magazine staan enkele thematische artikelen en wordt een overzicht weergegeven van opmerkelijke facts & figures. Daarnaast hebben onder het hoofdstuk ‘Opbrengsten en resultaten’ verschillende projecten in korte schetsen het podium gekregen, ondergebracht in de zeven ‘kamers van het GGG-huis’.  
Alle projecten zoals beschreven in het magazine leveren resultaten op waar de patiënt direct baat bij heeft in de vorm van optimale behandeling die past bij de situatie van de patiënt, informatie over veiligheid van een geneesmiddel of een toedieningsvorm die beter bij de patiënt past. Maar ook in de vorm van ondersteuning welk medicijn het beste past bij de wensen van de patiënt. Dat betekent soms de keuze voor een extra of een ander middel omdat dat betere resultaten oplevert, maar het kan ook gaan over het stoppen van behandeling omdat het geen meerwaarde heeft. De GGG-projecten leveren resultaten op om dit mogelijk te maken.
Voorbeelden hiervan zijn:

5 jaar GGG-programma

Sinds 2012 werkt het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen aan het effectiever, veiliger en doelmatiger inzetten van geneesmiddelen. Ruim 140 projecten zijn gehonoreerd, die deels inmiddels zijn afgerond maar meestal nog volop aan de gang zijn. Daarnaast lopen er 170 projecten uit andere in GGG ondergebrachte geneesmiddelenprogramma’s.
Bij het GGG-programma zijn patiënten, onderzoekers, zorgverleners en andere stakeholders betrokken die voor deze resultaten hebben gezorgd en er aan werken een verschil te maken in de dagelijkse praktijk richting het optimaal gebruiken van geneesmiddelen.

Meer informatie

]]>
news-1816 Mon, 20 Nov 2017 10:04:08 +0100 Mediator Special Ethiek: Ethische discussies veranderen voortdurend https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/mediator-special-ethiek-ethische-discussies-veranderen-voortdurend/ Op 20 november is de Special Ethiek en Gezondheid, een uitgave van het digitale magazine Mediator van ZonMw, verschenen. Deze uitgave maakt ethische dilemma’s in de zorg expliciet en richt zich met uiteenlopende artikelen op de resultaten van onderzoeken die binnen het programma Ethiek en Gezondheid 2012-2015 zijn gehonoreerd. In de Mediator Special geeft Dick Kaasjager, voorzitter van de commissie Ethiek en Gezondheid, aan: ‘We zijn ons bij veel maatschappelijke discussies niet altijd bewust van de ethische kant van dilemma’s. Daarnaast veranderen ethische discussies voortdurend. En is de noodzaak voor onderzoek naar ethische vraagstukken de laatste jaren alleen maar gegroeid. We leven in een tijd waarin technologische ontwikkelingen zo snel gaan dat we ons steeds vaker afvragen: moet alles wat kan? Hoe waarborgen we bijvoorbeeld zo goed mogelijk dat er geen foute dingen mee gebeuren?’ De artikelen in deze Mediator Special laten de diversiteit van deze ethische vraagstukken zien.

De bijdragen in deze Mediator Special gaan over nieuwe technologieën op het gebied van prenatale screening, over dilemma’s in de omgang met mensen met dementie, over de consequenties van maatregelen bij mensen met MRSA en over de dilemma’s rondom het maken van keuzes bij genderdysforie. Maar ook over de ethische kant bij nieuwe technologieën voordat ze ingezet kunnen worden en de consequenties van bijvangst bij het opsporen van onbekende aandoeningen. In de column gaat Ruud ter Meulen, emeritus hoogleraar Ethics in Medicine aan de University of Bristol en lid commissie Ethiek en Gezondheid, in op de rol van ethiek bij maatschappelijke dilemma’s. En natuurlijk worden alle andere projecten die binnen het ZonMw-programma zijn gehonoreerd nader belicht.

Week van de Reflectie en Ethiek

De Mediator Special Ethiek en Gezondheid verschijnt in de week van de Reflectie en Ethiek en het daaraan gekoppelde congres Met hart & ziel voor goede zorg; Ethiek in de praktijk.

Meer informatie


]]>
news-1607 Wed, 27 Sep 2017 10:25:37 +0200 Onderzoek naar weeënremmers: is het kind wel beter af? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/onderzoek-naar-weeenremmers-is-het-kind-wel-beter-af/ Nederlandse gynaecologen beginnen met een groot, internationaal onderzoek naar de daadwerkelijke gezondheidswinst van weeënremmers. Zwangere vrouwen die te vroeg dreigen te bevallen, krijgen nu medicijnen om tijd te winnen. Daarbij is het devies: hoe langer de ongeboren baby in de buik van de moeder blijft, hoe beter. Dat klinkt logisch, maar opmerkelijk genoeg blijkt er helemaal geen bewijs voor te bestaan.

Vroeggeboortes zijn een groot probleem in de gezondheidszorg, zegt Martijn Oudijk, gynaecoloog in het AMC. Van alle sterfgevallen bij pasgeborenen is 50 tot 70 procent te wijten aan een te vroege geboorte. Hoe eerder een kind ter wereld komt, hoe groter de kans op ernstige aandoeningen. De kosten van ic-opnames zijn hoog (ruim tweeduizend euro per dag) en de impact op ouders is groot.

Deur op slot

Vandaar dat vrouwen bij wie de bevalling te vroeg op gang komt twee dagen lang medicijnen krijgen om de weeën te remmen. Meestal lukt het de zwangerschap enigszins te rekken, maar het daadwerkelijke doel van die remmers moet natuurlijk zijn pasgeborenen een betere start te geven, benadrukt Oudijk. Of die kansen inderdaad verbeteren, is nooit goed ondergezocht. Sterker: artsen weten niet eens zeker of de medicijnen onschadelijk zijn voor baby's. 

'Als een lichaam een bevalling in gang zet, dan is daar een reden voor', zegt Oudijk. 'Bij bijna de helft van de hele vroege geboortes is sprake van een infectie in de baarmoeder. Stel dat een kind in een vijandige omgeving zit en wij houden met die remmers de deur op slot, dan is het kind wellicht helemaal niet beter af.

'Bij de helft van de vrouwen bij wie we de weeën remmen, zijn bovendien de vliezen al gebroken. Dan is de natuurlijke barrière verdwenen. Wat is daarvan het effect? Ik wil niet de boodschap afgeven dat het gebruik van die medicijnen slecht is, we weten het gewoon niet. Daar moeten we eerlijk in zijn.' 

Uitzonderlijk is dat gebrek aan kennis niet. Een paar jaar geleden bleek uit een groot onderzoek dat voor de helft van alle medische behandelingen onvoldoende wetenschappelijk bewijs bestaat. Ze zijn vaak gestoeld op gezond verstand, intuïtie en risicoreductie. Daarom zijn artsen nu wereldwijd bezig om van honderden behandelingen de bewijsvoering te onderzoeken.

Lastige boodschap

Een Nederlands consortium, waarin ruim zeventig ziekenhuizen zijn verenigd, houdt zich al een paar jaar bezig met onderzoek rond vroeggeboortes, en gaat nu het effect van weeënremmers onder de loep nemen. Onderzoeksfinancier ZonMw heeft er 1,5 miljoen euro voor beschikbaar gesteld. Onderzoeksleiders Martijn Oudijk en Marjolein Kok hebben de samenwerking gezocht met buitenlandse ziekenhuizen. 

Daar is een reden voor: om voldoende bewijskracht te verzamelen zijn 1500 vrouwen nodig, van wie de helft een placebo zal krijgen. Dat kan weleens een flinke klus worden, vermoedt Oudijk: 'Het heeft tijd gekost om onze collega's te overtuigen, want we rammelen immers aan een al jaren bestaande praktijk. Maar nu is de vraag: kunnen we de zwangere vrouwen ook bewegen mee te doen? Ze komen het ziekenhuis binnen tijdens een van de heftigste periode van hun leven en dan vragen wij of ze willen meedoen aan een onderzoek. Dat is een lastige boodschap. Toch wordt het hoog tijd dat we hier duidelijkheid over krijgen. Die paar dagen dat we weeënremmers geven, zijn mogelijk de meest cruciale in het leven van het kind en de ouders.'

Bron: de Volkskrant

Gerelateerde pagina's

]]>
news-1597 Tue, 26 Sep 2017 15:30:00 +0200 Samenwerking programma Goed Gebruik Geneesmiddelen en farmaceutische bedrijven https://www.zonmw.nl/nl/onderzoek-resultaten/geneesmiddelen/nieuwsberichten-in-content-pagina/samenwerk-farmaceutische-bedr/ Het GGG-programma en de farmaceutische bedrijven AstraZeneca, Janssen en Pfizer hebben gezamenlijk het initiatief genomen om te investeren in onderzoeksprojecten naar het goed gebruik van specialistische geneesmiddelen.  

]]>
news-2505 Fri, 21 Jul 2017 13:19:00 +0200 Website: Informatie over verantwoord medicijngebruik bij kinderen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/website-informatie-over-verantwoord-medicijngebruik-bij-kinderen/ Kinderen zijn geen kleine volwassenen. Medicijnen werken bij kinderen vaak anders dan bij volwassenen. Dat geldt zeker bij pasgeborenen en erg jonge kinderen. Ook kan de toediening van medicijnen problemen geven. Op de website www.kindermedicatie.nl zijn nieuws, belangrijke thema's en aandoeningen verzameld. De site is een initiatief van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik. 

]]>
news-1306 Mon, 26 Jun 2017 17:33:46 +0200 Slikken of stikken? Het kan ook anders https://www.nrc.nl/nieuws/2017/06/22/slikken-of-stikken-het-kan-ook-anders-11220990-a1564075 Hoogleraar Jack Wetzels en kinderarts Nicole van de Kar besloten de gebaande paden te verlaten in de behandeling van aHUS, een zeldzame nierziekte. Met subsidie vanuit het GGG-programma wordt gekeken of de dosering van eculizumab bij aHUS-patiënten aangepast kan worden. Het NRC besteedde op 22 juni hier aandacht aan.  

]]>
news-1281 Tue, 20 Jun 2017 11:27:54 +0200 Kinderen ervaren weinig hinder van wetenschappelijk onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kinderen-ervaren-weinig-hinder-van-wetenschappelijk-onderzoek/ Kinderen ervaren van veel wetenschappelijk onderzoek nauwelijks last. De reistijd, lang wachten of niet weten wat komt, vinden zij belangrijke nadelen. Van alles te weten komen over hun eigen lichaam of andere -zieke- kinderen kunnen helpen, motiveert hen om mee te doen. Dat zeggen kinderen in het proefschrift van Mira Staphorst van het Erasmus MC dat zij verdedigt op woensdag 21 juni 2017. Zij pleit voor het actief betrekken van kinderen bij de wijze waarop wetenschappelijk onderzoek wordt uitgevoerd. Er is veel terughoudendheid over deelname van kinderen aan wetenschappelijk onderzoek. Ethische commissies maken een inschatting of een bepaald onderzoek niet te belastend is voor de deelnemende kinderen. “Maar tot nu toe is er nog maar weinig onderzoek gedaan naar wat kinderen hier zelf van vinden”, zegt Mira Staphorst van de sectie Medische Psychologie van het Erasmus MC. “Terwijl die informatie juist zo belangrijk is om een goede inschatting te maken. Mijn onderzoek is een eerste aanzet om dit in kaart te brengen. Daarvoor sprak ik met kinderen die aan allerlei wettenschappelijke onderzoeken meedoen. Dit waren gezonde kinderen en kinderen met een chronische ziekte zoals taaislijmziekte, astma, ziekte van Cröhn of een cashewallergie tussen de 6 en 18 jaar. Ook vulden meer dan 350 kinderen een vragenlijst in over hun ervaring tijdens onderzoeken zoals longfunctietesten, allergietesten, bloedafnames en MRI-scans.”

Staphorst: “Wat de kinderen als belastend ervaren is verrassend. Het loopt uiteen van zaken die te maken hebben met het onderzoek, zoals zenuwachtig zijn omdat je niet weet wat je te wachten staat en nuchter moeten zijn voor een onderzoek en daardoor honger of dorst hebben, tot belasting die te maken heeft met de logistiek van een onderzoek, zoals lang moeten wachten en veel onderzoeken achter elkaar moeten doen. Voor zieke kinderen speelt vaak ook de (reis)tijd mee die zij kwijt zijn aan het onderzoek, waardoor zij school en sociale activiteiten moeten missen. Het was opvallend dat de verschillende kinderen die ik geïnterviewd heb veel vergelijkbare ervaringen hebben.”

“Kinderen zijn meestal heel gemotiveerd. Zo vinden gezonde kinderen het leuk om te ontdekken hoe ze er van binnen uitzien en vinden zieke kinderen het belangrijk om andere kinderen te kunnen helpen”, zegt Staphorst. “Suggesties van de kinderen zelf om de belasting te verminderen zijn vooral gericht op afleiding, zoals een film kijken en muziek luisteren. Ook noemen kinderen dat vooraf betere informatie over het onderzoek op hun niveau hen kan helpen: wat voel je van een MRI-scan of hoe smaakt contrastvloeistof?”

Onlangs kwam er meer ruimte in de Wet Medisch Wetenschappelijk Onderzoek (WMO) die kinderen moet beschermen tegen wetenschappelijk onderzoek die daar zelf geen medisch belang bij hebben, toch is er nog veel discussie over. “Wat mij betreft is er nog te veel oog voor het beschermen van kinderen zonder dat zij zelf hierbij worden betrokken. Ik verwacht dat dit verbetert wanneer zij actief betrokken worden, bijvoorbeeld door hun mening te laten geven over het onderzoek. De onderzoeken die ik heb bestudeerd zijn niet de meest ingrijpende, maar de resultaten zijn belangrijk omdat kinderartsen en ethische commissies vaak verschillen van mening over of deze procedures wel acceptabel zijn voor kinderen. Ook is het belangrijk om verder onderzoek te doen naar de impact van andere onderzoeken. Dankzij een subsidie van ZonMw kunnen we dat gaan doen.”

Dit onderzoek werd gesubsidieerd door ZonMw en mede mogelijk gemaakt door medewerking van het AMC, VUMC en het Academisch Centrum voor Tandheelkunde in Amsterdam. 

Bron: Erasmus MC

Meer informatie

 

]]>
news-1236 Wed, 07 Jun 2017 17:18:08 +0200 Proeven met mensen http://www.biomaatschappij.nl/product/proeven-met-mensen/ In deze uitgave van Biowetenschappen en Maatschappij een actueel overzicht van de verschillende aspecten van mensgebonden onderzoek in ons land, met een terugblik naar een soms beschamend verleden en een kijkje in een onzekere toekomst.  

]]>
news-1151 Wed, 17 May 2017 09:27:00 +0200 Belang van onderzoek naar wilsbekwaamheid van kinderen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/belang-van-onderzoek-naar-wilsbekwaamheid-van-kinderen/ Kunnen kinderen zelf beslissen of zij willen meedoen aan geneesmiddelenonderzoek? Het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen draagt hieraan bij door diverse onderzoeken op dit gebied te financieren. Dat dit niet alleen van belang is voor geneesmiddelenonderzoek, is te lezen in onderstaand artikel.

In het project van Irma Hein wordt de wilsbekwaamheid van kinderen onderzocht en wordt er een test ontwikkeld om dit te meten. Door het maken van deze test wordt duidelijk in hoeverre een kind zelf beslissingen kan nemen. 

De vraag of kinderen wilsbekwaam zijn om bepaalde beslissingen te nemen, speelt niet alleen bij geneesmiddelenonderzoek. In de Volkskrant wordt gesproken over een rechter die gevraagd wordt uitspraak te doen of David (12 jaar) in staat is te besluiten om te stoppen met zijn behandeling. De wetgeving geeft aan dat kinderen van 12 tot 16 jaar samen met hun ouders beslissen over een behandeling. In de situatie van David was één van zijn ouders het niet eens met zijn beslissing. Aan de rechter werd voorgelegd of David wilsbekwaam was om deze beslissing te nemen. 

GGG-projecten Irma Hein:

]]>
news-1137 Thu, 11 May 2017 13:06:46 +0200 EMA guideline on pharmacokinetics in children open to public consultation https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/ema-guideline-on-pharmacokinetics-in-children-open-to-public-consultation/ Relatie met GGG-project OPTI-CLOT: Peri-Operative PharmacokineTIc-guided dosing of CLOTting factor in Hemophilia

]]>
news-984 Wed, 22 Mar 2017 17:00:00 +0100 Investigator-initiated randomized controlled trials in children with epilepsy: Mission impossible? https://www.zonmw.nl/fileadmin/zonmw/documenten/Geneesmiddelen/Epilepsia_Open_Mission_Impossible.pdf Het project ‘Double-blind randomized trial comparing efficacy, safety and tolerance between Levetiracetam monotherapy and Valproic acid monotherapy in children with newly diagnosed Epilepsy’ binnen het programma Priority Medicines Kinderen kreeg de benodigde inclusie niet rond en zag zich genoodzaakt het onderzoek te stoppen. Naar aanleiding hiervan is onderzoek gedaan naar de oorzaken van het niet slagen van het onderzoek en de problemen rond het uitvoeren van dit soort onderzoek bij kinderen. Het resultaat is onlangs gepubliceerd in Epilepsia Open. news-456 Mon, 19 Dec 2016 13:03:48 +0100 Programma Goed Gebruik Geneesmiddelen belangrijk onderdeel van actieplan VWS ‘Gepast gebruik van geneesmiddelen’ https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/programma-goed-gebruik-geneesmiddelen-belangrijk-onderdeel-van-actieplan-vws-gepast-gebruik-van-g/ Minister Schippers van het ministerie van VWS heeft op 15 december 2016 de Tweede Kamer middels een Kamerbrief geïnformeerd over het actieplan ‘Gepast gebruik van geneesmiddelen’. Hierin gaat zij nader in op het gepast gebruik van geneesmiddelen als onderdeel van de VWS-geneesmiddelenvisie die in januari 2016 is gepubliceerd. In de Kamerbrief is een uitgebreide beschrijving opgenomen van het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG). Een samenvatting van de lopende projecten uit dit programma maakt deel uit van de Kamerbrief. Gepast gebruik van geneesmiddelen

De minister geeft aan dat er veel wordt gedaan door partijen aan gepast gebruik: zorgprofessionals werken hard aan de verdere bevordering van doelmatig voorschrijven, er lopen meerdere programma’s waarbij de aandacht voor samen beslissen bij medisch specialisten en patiënten verder vergroot wordt en er is een toenemende rol voor de apotheker als zorgverlener bij het adviseren van de patiënt en de zorgprofessional.
Bij gepast gebruik draait het erom dat het juiste geneesmiddel wordt verstrekt aan de juiste patiënt, in de juiste dosering, op het juiste moment en dat het op de juiste manier wordt gebruikt en niet duurder dan nodig. Zowel over- als onderbehandeling bij geneesmiddelengebruik moet worden voorkomen. Gepast gebruik van geneesmiddelen leidt niet alleen tot betere kwaliteit van zorg, maar ook tot beheersing van kosten.

Rol GGG-programma bij onderzoek naar gepast gebruik van geneesmiddelen

Sinds 2012 financiert VWS het GGG-programma, dat een breed spectrum aan onderzoeksprojecten subsidieert. Het programma richt zich met onderzoek, praktijkprojecten en patiëntenregistraties op vragen rondom onder- en overbehandeling, oude middelen voor nieuwe indicaties, personalised medicine, doelmatige inzet dure geneesmiddelen, therapietrouw, polyfarmacie, gebruik van geneesmiddelen bij zwangere vrouwen, kinderen en ouderen en gepast gebruik van antibiotica. Publieke en private partijen (bijvoorbeeld farmaceutische industrie en zorgverzekeraars) krijgen de ruimte om financieel en inhoudelijk samen te werken op programma-, thema- en/of projectniveau. Om gegevens beschikbaar te krijgen voor spiegelinformatie, monitoren van het gebruik en wetenschappelijk onderzoek biedt het programma tevens ruimte voor de opstart van patiëntenregistraties. Er lopen op het moment 250 projecten vanuit het GGG-programma. De minister verwacht met deze integrale benadering een aanzienlijke verbetering van de inzet van beschikbare geneesmiddelen.

Nieuwe investeringen

Diagnostische testen spelen een belangrijke rol in het ontwikkelen van nieuwe methoden die de toepassing van meer patiëntgerichte geneesmiddelen (personalised medicine) succesvol maken. Met dergelijke testen moet duidelijk worden voor welke patiënt welk specifiek geneesmiddel het beste zal werken. Om dergelijke testen sneller naar de praktijk te brengen heeft het GGG-programma de opdracht gekregen voor het opstellen van het onderzoeksprogramma Ontwikkeling voorspellende diagnostiek, te starten in 2017. Het gaat om een eenmalige investering van 10 miljoen euro. Het doel van dit programma is om betere voorspellende diagnostiek te ontwikkelen op basis waarvan alleen die patiënten worden behandeld waarvan zeker is dat die daar baat bij hebben. De verwachting is dat door de ontwikkeling van betere diagnostiek in sommige gevallen voorkomen kan worden dat patiënten onnodig (dure) geneesmiddelen zullen worden voorgeschreven en dat hierdoor kostenbesparingen op geneesmiddeleninzet gerealiseerd kunnen worden. Het gaat dan ook primair om diagnostische testen die met enige doorontwikkeling snel in de praktijk toepasbaar zijn.
Daarnaast gaat de minister in 2017 in overleg met de zorgverzekeraars en de farmaceutische industrie hoe de financiële bijdrage aan onderzoeksprogramma’s rondom gepast gebruik kunnen worden vergroot.

Samenhang creëren

In de Kamerbrief wordt verder ingegaan op de rol van gepast gebruik bij vergoeding van geneesmiddelen, gepast gebruik van beschikbare alternatieven - biosimilars, registers, informatie voor patiënten en nadere afstemming van gepast-gebruik-initiatieven. De minister wil door overzicht en samenhang te creëren, eraan bijdragen dat de verschillende acties uiteindelijk ook daadwerkelijk leiden tot gepast gebruik van geneesmiddelen en daarmee betere zorg voor de patiënt.

Meer informatie

 

]]>
news-403 Wed, 07 Dec 2016 10:11:40 +0100 Strip legt kind uit hoe het is om proefpersoon te zijn https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/strip-legt-kind-uit-hoe-het-is-om-proefpersoon-te-zijn/ Een strip legt zieke kinderen uit hoe medicijnonderzoek werkt. Nu begrijpen ouders ook wat randomiseren is, ontdekte Ronella Grootens. Medici en ouders praten te veel over kinderen met een ziekte, in plaats van met die kinderen, zegt promovenda Ronella Grootens (30) van de afdeling wetenschapscommunicatie van het LUMC in Leiden. Kinderen tussen de 12 en 18 jaar mogen in Nederland (met hun ouders of verzorgers) meebeslissen of zij willen meedoen aan bijvoorbeeld onderzoek naar nieuwe medicijnen. „De wet is in orde”, zegt Grootens, „Maar de praktijk faalt heel vaak: aan kinderen wordt niet gevraagd wat ze zelf willen.”

De regels voor medisch onderzoek met kinderen worden soepeler (zie kader), daarom is het extra belangrijk dat zij goed geïnformeerd zijn als zij moeten beslissen over deelname aan wetenschappelijk onderzoek. Grootens goot de informatie die nodig is voor een geïnformeerd (zogeheten informed consent) besluit in een stripboek. De strip gaat over onderzoek naar de werking van geneesmiddelen, maar ook over het maken van hartfilmpjes of het afstaan van DNA of celmateriaal voor biobanken.

Zo’n strip werkt goed, concludeert Grootens in haar proefschrift waarop zij dinsdag promoveert. De duidelijke verhaallijn en de visuele informatie sluiten beter aan bij de beleving van kinderen. In het stripboek heeft hoofdpersoon Anne de denkbeeldige ziekte Groeneneuzengriep. Kinderen die dit lezen kunnen daarvoor hun eigen ziekte in de plaats zetten. Verteller Pim en Anne leggen de lezers vervolgens alles uit wat ze allemaal tegen kunnen komen wanneer hen net als Anne worden gevraagd om mee te doen aan een wetenschappelijk onderzoek.

]]>
news-398 Tue, 06 Dec 2016 14:12:27 +0100 'ADHD-medicijnen op lange termijn niet schadelijk voor kind' https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/adhd-medicijnen-op-lange-termijn-niet-schadelijk-voor-kind/ Het gebruik van ADHD-medicijnen heeft op de lange termijn geen effect op de ontwikkeling van hersenen van kinderen. Dat staat in een studie van hersenonderzoeker Lizanne Schweren van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG). In haar promotieonderzoek concludeert zij ook dat de medicatie geen blijvende invloed heeft op het gedrag van jonge gebruikers.


Drie universiteiten onderzochten 1000 kinderen waarvan er 400 ADHD hebben. Zij werden gedurende enkele jaren onderzocht. De kinderen begonnen op hun twaalfde met het invullen van vragenlijsten en ook werd dna afgenomen. Vijf jaar later kwamen ze terug om ook een hersenscan te maken.

Positieve effecten

Er was vrijwel geen verschil in hersenontwikkeling tussen kinderen die geen, veel of weinig medicatie gebruikten, zegt Schweren. "Dat betekent dat het gebruik van medicatie er niet toe leidt dat het brein van kinderen met ADHD zich anders ontwikkelt", zegt ze. "Als we al iets vonden, dan leek het meer op een positief dan op een negatief effect."

Kinderen met ADHD hebben last van aandachtsproblemen, impulsiviteit en hyperactiviteit. Zij gebruiken medicijnen als Ritalin om de klachten te verminderen. Het gebruik daarvan is in de afgelopen jaren toegenomen. Ouders maken zich soms zorgen omdat ze niet weten wat de langetermijngevolgen van het medicijn zijn.

Andere studie

In augustus verscheen in het tijdschrift JAMA Psychiatry een onderzoek dat juist wél een effect van Ritalin liet zien op het ontwikkelende brein. Hoofdonderzoeker van die studie was Liesbeth Reneman, hoogleraar aan het Academisch Medisch Centrum Amsterdam.

Dat de onderzoeken verschillende resultaten opleveren komt deels doordat ze anders zijn uitgevoerd. "In ons onderzoek hebben we zowel vóór als na het gebruik van Ritalin hersenscans gemaakt, terwijl er in de Groningse studie alleen achteraf hersenscans zijn gemaakt", zegt Reneman. Uit de Groningse studie kun je dus lastig conclusies trekken over oorzaak en gevolg.

Volgens Reneman is het te vroeg voor definitieve conclusies. "Dit is een relatief nieuw onderzoeksveld en er zijn nu een paar studies verschenen", zegt ze. 

Bron: NOS
Foto: Jurgen Telkmann

Gebaseerd op nieuwsbericht UMCG

ZonMw-informatie:

]]>
news-1463 Sun, 20 Nov 2016 13:02:00 +0100 Medicatie op maat voor baby’s http://mediator.zonmw.nl/mediator-20-november-2016/medicatie-op-maat-voor-babys/ Ook voor pasgeboren baby’s zijn soms medicijnen nodig. Maar geneesmiddelen zijn vrijwel nooit onderzocht bij deze doelgroep. Enkele Nederlandse studies vullen een deel van dit hiaat op.  

]]>
news-263 Fri, 15 Jan 2016 09:32:00 +0100 ‘Doseren voor een kind is enorm foutgevoelig’ https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/doseren-voor-een-kind-is-enorm-foutgevoelig/ Het juist voorschrijven en toepassen van medicatie vergt bij kinderen speciale aandacht. Twee praktijkgerichte projecten kunnen daaraan bijdragen. Een gesprek met Tjitske van der Zanden, projectmanager bij de Stichting Nederlands Kenniscentrum voor Farmacotherapie bij Kinderen (NKFK). Lees het artikel.

]]>
news-262 Sat, 01 Aug 2015 09:25:00 +0200 Onderzoek naar geneesmiddelen bij kinderen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/onderzoek-naar-geneesmiddelen-bij-kinderen/ Wetenschappelijk onderzoek naar medicijngebruik bij kinderen is moeilijk in Nederland. Het is in principe verboden, tenzij het onderzoek mede aan het kind zelf ten goede kan komen. De consequenties hiervan ondergraven het doel van de wet om kinderen te willen beschermen, vinden emeritus hoogleraar Jaap Doek en kinderarts Maroeska te Loo. Lees het artikel.

]]>
news-261 Wed, 08 Oct 2014 09:23:00 +0200 Meer ruimte voor onderzoek bij kinderen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/meer-ruimte-voor-onderzoek-bij-kinderen/ Waar liggen de grenzen van geneesmiddelenonderzoek bij kinderen? De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft een wetswijziging aangekondigd die meer mogelijkheden biedt voor onderzoek. Deskundigen Jan Passchier en Catherijne Knibbe juichen het voorstel toe. Lees het artikel.

]]>