ZonMw tijdlijn Geneesmiddelen https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Geneesmiddelen nl-nl Tue, 22 Sep 2020 16:15:44 +0200 Tue, 22 Sep 2020 16:15:44 +0200 TYPO3 news-5533 Fri, 18 Sep 2020 10:45:00 +0200 Coronanieuws door IVM https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/coronanieuws-door-ivm/ In het IVM Coronanieuws van 18 september blijkt uit onderzoek dat hydrocortison net als dexamethason de overlevingskans bij ernstig zieke COVID-19 patiënten vergroot. Verder aandacht voor de plasma-inzameling van Sanquin, onderzoek naar cytokinestorm bij COVID-19 patiënten, bijwerkingen van remdesivir en de Pneumokokkenvaccinatie voor ouderen. Het Instituut Verantwoord Medicijngebruik (IVM) brengt tweewekelijks het 'IVM Coronanieuws' uit. Hierin wordt aandacht besteed aan actuele zaken rondom geneesmiddelen en het coronavirus. Het journaal is mede mogelijk gemaakt door het programma Goed Gebruik Geneesmiddelen.

> Bekijk het laatste Coronanieuws hier

> Bekijk hier alle afleveringen van het Coronanieuws

]]>
news-6187 Wed, 16 Sep 2020 08:09:56 +0200 Geneesmiddel verlengt levensverwachting bij patiënten met nierfalen https://www.umcg.nl/NL/UMCG/Nieuws/Persberichten/Paginas/geneesmiddel-verlengt-levensverwachting-nierfalen.aspx Het geneesmiddel dapagliflozine verlaagt het risico op nierdialyse, ziekenhuisopname ten gevolge van hartfalen en sterfte bij patiënten met chronisch nierziekte met vierenveertig procent. Deze hoopvolle boodschap presenteerde de Groningse hoogleraar Hiddo Lambers Heerspink samen met zijn Engelse collega David Wheeler op het internationale onlinecongres van de Europese Society Cardiology (ESC). news-6179 Tue, 15 Sep 2020 08:46:50 +0200 Half miljoen euro subsidie van ZonMw Voor onderzoek naar heruitgifte van ongebruikte nieuwe orale antikanker geneesmiddelen https://www.radboudumc.nl/nieuws/2020/voor-onderzoek-naar-heruitgifte-van-ongebruikte-nieuwe-orale-antikanker-geneesmiddelen Onderzoekers van het Radboudumc en de Universiteit Utrecht gaan bepalen of ongebruikte orale antikanker geneesmiddelen opnieuw uitgegeven kunnen worden. Het project krijgt een half miljoen euro subsidie van ZonMw. 14 september besteedt Radar, het consumentenprogramma van AVROTROS aandacht aan het onderzoek naar heruitgifte van ongebruikte dure geneesmiddelen. Onderzoeker Charlotte Bekker komt in de reportage over verspilling aan het woord. news-6177 Tue, 15 Sep 2020 08:08:03 +0200 Publicatie EUPATI NL in Frontiers in Medicine https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/publicatie-eupati-nl-in-frontiers-in-medicine/ news-6175 Mon, 14 Sep 2020 10:07:19 +0200 Onderzoek naar bloedverdunning bij vaatoperaties gestart https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/onderzoek-naar-bloedverdunning-bij-vaatoperaties-gestart/ Ondanks de omstandigheden rondom het coronavirus, is op 16 maart 2020 de eerste deelnemende patiënt van de ACTION-1 studie geopereerd in het Dijklander Ziekenhuis. Vlot daarna volgden ook de eerste deelnemers in het Amsterdam UMC, locatie VUmc, Elisabeth Tweesteden Ziekenhuis en Alrijne Ziekenhuis. Momenteel zijn in totaal 16 deelnemende patiënten geopereerd en is het onderzoek gestart in 9 ziekenhuizen. Samen met vele vaatchirurgen verspreid door het land, werkt het ACTION-1 studieteam hard om het onderzoek in alle andere ziekenhuizen ook zo spoedig mogelijk op te starten.

De ACTION-1 studie is een (internationaal) onderzoek naar bloedverdunners (heparine) tijdens een open buikslagader operatie (aneurysma aortae abdominalis, AAA). Het is een unieke studie waarin voor het eerst ter wereld op grondige wijze de beste manier van bloedverdunning bij vaatoperaties zal worden onderzocht in meer dan 20 ziekenhuizen in Nederland, Duitsland en Denemarken. De optimale dosering van heparine om schadelijke bloedstolsels te voorkomen, is niet bekend. In de meeste gevallen wordt standaard één keer 5000 eenheden gegeven. De werking van heparine kan gemeten worden met een simpele test, die meet in welke mate het bloed stolt. Dit heet de Activated Clotting Time, oftewel ACT. Tot nu toe gebeurt dit niet standaard bij open buikslagader operaties. In de ACTION-1 studie wordt onderzocht wat de optimale dosering van heparine is, om te zorgen dat meer inzicht verkregen wordt in de werking van heparine, zodat de patiënt zo min mogelijk kans heeft op ernstige complicaties.

Recent is een informatiefilmpje over de ACTION-1 studie gelanceerd waarin het onderzoek voor arts en patiënt helder uitgelegd wordt. Dit filmpje, en meer informatie over de studie, kunt u vinden op www.action-1.nl.

Het onderzoek is gefinancierd in de Grote Trials ronde binnen het programma Goed Gebruik Geneesmiddelen.

Projectnummer: 848043004

 

]]>
news-6119 Wed, 02 Sep 2020 12:21:39 +0200 Onderzoek effect BCG-vaccin tegen gevolgen COVID-19 bij kwetsbare ouderen https://www.umcutrecht.nl/nl/over-ons/nieuws/details/2-sep-onderzoek-effect-bcg-vaccin-tegen-gevolgen-covid-19-bij-kwetsbare-ouderen In Nederland start deze week een grote studie in 22 ziekenhuizen, waaronder alle UMC’s én de Santeon topklinische ziekenhuizen, die gaat onderzoeken of het vaccin tegen tuberculose (het BCG-vaccin) bescherming biedt tegen de gevolgen van een infectie met het coronavirus bij kwetsbare ouderen. De studie wordt gecoördineerd door UMC Utrecht. ZonMw heeft dit project gefinancierd. news-6100 Mon, 31 Aug 2020 17:40:54 +0200 Eeuwenoud medicijn verlaagt kans op nieuwe hart- of vaatziekte bij hartpatiënten met 30% https://actueel.hartstichting.nl/eeuwenoud-medicijn-verlaagt-kans-op-nieuwe-hart--of-vaatziekte-bij-hartpatienten-met-30/ Cardiologen uit Nederland en Australië hebben een veelbelovende ontdekking gedaan. Een lage dosis van het al eeuwenlang gebruikte ontstekingsremmer colchicine verlaagt de kans op een nieuwe hart- of vaatziekte met 30%. ZonMw financierde dit onderzoek vanuit de rediscovery ronde van het programma Goed Gebruik Geneesmiddelen. Ook de Hartstichting steunde dit project. news-6095 Mon, 31 Aug 2020 15:02:47 +0200 Eerste patiënt gestart met afbouw antidepressiva in grootschalig landelijk onderzoeksproject https://www.umcg.nl/NL/UMCG/Nieuws/Persberichten/Paginas/start-afbouw-antidepressiva-onderzoeksproject.aspx Het UMCG doet mee aan een landelijk onderzoek naar de afbouw van antidepressiva. Het zogeheten OPERA-project is een landelijke samenwerking tussen vijf universitair medische centra in Nederland. De eerste deelnemer in Groningen is onlangs begonnen met het afbouwen van zijn antidepressivum. Het OPERA-onderzoek brengt in kaart hoe het herstel van een depressie verloopt, bij welke patiënten antidepressiva afgebouwd kunnen worden en op welk moment dat het beste kan. De informatie zal artsen helpen bij het geven van advies en begeleiding van mensen die willen afbouwen en stoppen met hun antidepressiva. news-6090 Mon, 31 Aug 2020 08:47:45 +0200 Open Access: meer impact van onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/open-access-meer-impact-van-onderzoek/ Open Access publiceren zorgt ervoor dat onderzoek snel en makkelijk toegankelijk is. Tijdens de coronapandemie is meer dan ooit gebleken dat dit belangrijk is. Artsen en patiënten bijvoorbeeld zoeken naar informatie over de behandeling van COVID-19. Om de impact van kennis te verder vergroten, verscherpt ZonMw met ingang van 1 januari 2021 de richtlijnen voor Open Access. Wat verandert er? Beter onderzoek en meer impact door Open Access

Het snel en toegankelijk delen van publicaties en data (Open Access) helpt de wetenschap, de gezondheidszorg en het onderwijs vooruit. Artsen, patiënten, beleidsmakers en praktijkprofessionals kunnen meteen gebruik maken van de meest recente inzichten en data. De kwaliteit van onderzoek en data verbetert omdat collega’s meteen mee kunnen kijken en experimenten kunnen reproduceren in hun eigen lab. En onderzoekers kunnen beter samenwerken, nationaal en internationaal. Het wordt ook eerder duidelijk wat wel en niet werkt zodat onderzoek bijgesteld of gestopt kan worden. Het is grotendeels aan Open Access publicaties te danken geweest dat snel aangetoond kon worden dat de werking en veiligheid van chloroquine en hydroxychloroquine als behandeling voor COVID-19-patiënten onvoldoende is. Jeroen Geurts, voorzitter van het bestuur van ZonMw: “De coronapandemie heeft extra scherp gemaakt waarom Open Access publiceren van belang is”.

Implementatie van Plan S

Al sinds 2013 verplicht ZonMw onderzoekers om alle publicaties die voortkomen uit onderzoek dat geheel of gedeeltelijk door ZonMw gesubsidieerd is, Open Access beschikbaar te stellen. Uit een onderzoek van het Centre for Science and Technology Studies (CWTS) blijkt dat dit in 2018 al lukte voor 60% van de publicaties. ZonMw wil deze stijgende lijn sterker doorzetten. Medio 2019 heeft ZonMw zich achter Plan S voor Open Access geschaard. Dit plan is opgesteld door cOAlition S, een samenwerkingsverband van internationale subsidieverstrekkers, met als doel om 100% Open Access te bereiken. ZonMw gaat, net als NWO, dit jaar de richtlijnen van Plan S implementeren.

Direct 100% Open Access vanaf 1 januari 2021

De principes van Plan S gelden voor alle subsidieoproepen die ZonMw publiceert vanaf 1 januari 2021. In vergelijking met 2020 scherpt ZonMw de richtlijnen dus verder aan. In de praktijk komt het er onder andere op neer dat er gratis toegang is tot de publicaties en er geen embargotermijn is tussen de datum van publicatie in een tijdschrift en de vrije toegankelijkheid van de publicatie online. Ook wordt publiceren mogelijk onder een open Creative Commons licentie waardoor hergebruik en de auteurs of hun instituten behouden de auteursrechten op hun publicaties.

Drempels op de weg

Veel onderzoekers publiceren al Open Access maar nog niet in alle gevallen en ook niet altijd ‘direct’. De implementatie van Plan S zal dus voor onderzoekers van ZonMw-projecten kansen bieden maar ook drempels opwerpen. Onderzoekers lopen er onder andere tegenaan dat er voor Open Access publiceren soms hoge bedragen betaald moet worden. Daar wordt momenteel aan gewerkt, onder meer door landelijke afspraken van universiteiten met uitgevers. Ook ZonMw kijkt naar mogelijkheden om hier oplossingen voor te vinden. Rob Diemel, ZonMw coördinator Open Science: ”ZonMw wil Open Access stimuleren via meerdere routes, waarbij projectleiders zelf een keuze kunnen maken. Zo kunnen aanvragers in nieuwe rondes vanaf 2021 in hun projectbegroting budget opnemen voor publicatie via de zogeheten volledig gouden route (direct gratis en voor iedereen toegankelijke publicatie). Ook faciliteren we de groene route door onderzoekers toegang te bieden tot een wereldwijd veelgebruikt repository. Dit leidt tot snellere verspreiding van onderzoeksresultaten en biedt de onderzoekers meer zichtbaarheid.”

Open Access om kennis in de maatschappij te benutten

Ondanks dat de transitie van publiceren achter betaalmuren naar Open Access een lastig proces is, ziet Jeroen Geurts ook dat onderzoekers Open Access steeds meer omarmen: “Onderzoekers voelen natuurlijk ook de noodzaak om hun bevindingen maatschappelijk te laten benutten. Je ziet bij de COVID-19 onderzoeksprogramma’s dat er heel veel expertise is in Nederland om de negatieve effecten, medisch en niet-medisch, van COVID-19 tegen te gaan. Snelle toegang tot elkaars onderzoek en daar gebruik van kunnen maken, is voor onderzoekers, zeker wanneer ze werken in een race tegen de klok, van levensbelang.”

Erkennen en waarderen

Open Access vraagt ook om een andere manier van erkennen en waarderen van onderzoekers. Open Access publicaties zijn beter vindbaar, worden vaker geciteerd en hebben een groter bereik. Het is belangrijk dat onderzoekers worden gewaardeerd om de kwaliteit van hun onderzoek en het belang ervan voor wetenschap en/of maatschappij, en niet om omstreden indicatoren zoals de journal impact factor en H-index. Daarom worden de principes van DORA (Declaration on Research Assessment) vanaf 2021 toegepast in de beoordeling en selectie van ZonMw-subsidieaanvragen. Dat moet leiden tot een andere manier van erkennen en waarderen van onderzoekers.

Verplichten maar ook informeren en faciliteren

In de loop van 2020 zal ZonMw vooral bezig zijn om de richtlijnen van Plan S te implementeren en onderzoekers en projectteams te informeren en adviseren over het Open Access publiceren van hun onderzoek. Ook zal het ZonMw Open Access-team deze implementatie faciliteren door de richtlijnen in de processen op te nemen en de ZonMw-medewerkers goed voor te bereiden op deze veranderingen, zodat zij aanvragers kunnen helpen. Op de ZonMw-website is alle informatie te vinden en uiteraard kan iedereen die vragen heeft, terecht bij de medewerkers van het Open Access-team.

Meer informatie

]]>
news-6069 Wed, 26 Aug 2020 09:00:00 +0200 Maatschappelijke effecten COVID-19 onder de loep https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/maatschappelijke-effecten-covid-19-onder-de-loep/ Binnenkort starten in ieder geval 20 nieuwe onderzoeksprojecten om antwoord te krijgen op de vraag wat het effect is van het coronavirus (COVID-19) op onze maatschappij. Van 11 andere projecten zijn aanvullende administratieve stappen nodig voordat een besluit kan worden genomen over definitieve honorering. De onderzoeken richten zich op de impact van de genomen maatregelen, op de veerkracht van de samenleving en op de economische gevolgen voor de samenleving. Door de snelle start en de korte looptijd van de projecten kunnen deze onderzoeken op korte termijn relevante kennis opleveren. Effectiviteit en impact van maatregelen

De projecten die binnen dit thema starten, kijken naar de effectiviteit en impact van de genomen maatregelen en strategieën in reactie op de coronacrisis. Van onderzoek naar het welzijn en de duurzame inzetbaarheid van zorgmedewerkers tot onderzoek naar het effect van de genomen maatregelen op de grondrechten van met name kwetsbare rechtszoekenden en hun vertrouwen in de rechtspraak. Of van onderzoek naar de lessen die we uit de maatregelen van andere Europese landen kunnen halen tot onderzoek naar voorkeuren voor het uitrollen van COVID-apps in Nederland.

Menselijke veerkracht in de samenleving

Binnen dit thema richt onderzoek zich voornamelijk op groepen die tijdens de coronacrisis op sociaal en maatschappelijk gebied meer dan anderen geraakt worden door de gevolgen van de genomen maatregelen. Zo wordt onderzoek gedaan naar onderwijsachterstand bij kansarme (basisschool)leerlingen en wordt er onderzoek gedaan naar nieuwe kwetsbare groepen die zijn ontstaan (zoals zzp’ers en mensen met een tijdelijke baan, onder wie veel jongeren). Maar ook wordt er gekeken naar de mentale en fysieke langetermijneffecten van oud-COVID-19-patiënten en zorgmedewerkers.

Gevolgen en oplossingen voor economie

Onderzoek naar de economische veerkracht richt zich op de doorwerking van de crisis in verschillende sectoren van de economie, arbeidsmarkteffecten en steunmaatregelen. Een onderzoek richt zich bijvoorbeeld op het versterken van regionaal-economische structuur, met als doel op lange termijn de nationale economische weerbaarheid te vergroten. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar het effect van de coronacrisis op banken en de financiële stabiliteit in Europa.

COVID-19 Programma

Meer informatie over de gestarte projecten vindt u binnenkort op de website van ZonMw. Deze onderzoeken starten in het kader van een groot actie- en onderzoeksprogramma dat ZonMw in samenwerking met NWO in mei heeft opgezet rondom het nieuwe coronavirus. Projecten die onderzoek doen naar diagnostiek, behandeling en preventie van het coronavirus startten vorige maand. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar in welke mate en op welke wijze sectoren in regio’s geraakt worden door de coronacrisis en wat de verschillen verklaart in weerbaarheid en wendbaarheid van regio’s.

Meer informatie

]]>
news-6046 Tue, 18 Aug 2020 08:19:22 +0200 Patiënten met ernstig COPD gebaat bij dagelijkse dosis morfine https://www.maastrichtuniversity.nl/nl/nieuws/pati%C3%ABnten-met-ernstig-copd-gebaat-bij-dagelijkse-dosis-morfine Dagelijks gebruik van een lage dosis morfine door patiënten met ernstige COPD heeft een positief effect op hun kwaliteit van leven zonder negatieve bijwerkingen. Dat blijkt uit een recente studie van Cindy van den Berg-Verberkt en dr. Daisy Janssen (kennis- en behandelcentrum Ciro en de Universiteit Maastricht). De resultaten van het door ZonMw gefinancierde onderzoek zijn gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift JAMA Internal Medicine. news-6021 Mon, 10 Aug 2020 06:00:00 +0200 Wel of niet voorschrijven: preventieve medicatie voor hart- en vaatziekten bij 80-plussers https://publicaties.zonmw.nl/ouderengeneeskunde/wel-of-niet-voorschrijven/ Is het zinvol ouderen in verpleeghuizen preventief medicijnen te geven om hart- en vaatziekten te voorkomen? Wanneer zijn deze middelen erger dan de eventuele kwaal? Specialist ouderengeneeskunde in opleiding Milly van der Ploeg liet deskundigen en patiënten hierover discussiëren. Zij ontwikkelt nu een schaal die artsen moet helpen de juiste balans te vinden in het voorschrijven van deze medicatie. news-5951 Fri, 17 Jul 2020 10:47:00 +0200 Gehonoreerd innovatief onderzoek in COVID-19 Programma https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/gehonoreerd-innovatief-onderzoek-in-covid-19-programma/ Binnen het COVID-19 Programma zijn inmiddels 40 projecten gehonoreerd. Daarnaast zullen 12 projecten na aanvullende administratieve stappen financiering ontvangen. Vanuit dit programma start onderzoek dat zich richt op de effecten van en de maatregelen tegen de coronapandemie. Het gaat om een substantiële financiële injectie in het Nederlandse onderzoeksveld. Hiermee zet het ministerie van VWS samen met ZonMw en NWO in op snelle invoering van innovatieve maatregelen die voortkomen uit deze projecten. Onderzoek over volle breedte van de gezondheidszorg

Een effectieve aanpak van de coronapandemie brengt vele kennisbehoeftes en onderzoeksvragen met zich mee. Het COVID-19 Programma heeft drie aandachtsgebieden:

  • Voorspellende diagnostiek en behandeling
  • Zorg en preventie
  • Maatschappelijke dynamiek

Voorspellende diagnostiek en behandeling

Binnen aandachtsgebied 1 ‘Voorspellende diagnostiek en behandeling’ zijn 17 projecten gehonoreerd van de 22 projecten die hiervoor in aanmerking komen. Een aantal projecten richt zich op nieuwe of bestaande therapieën en hun werkingsmechanismen. Andere projecten houden zich bezig met het verkrijgen van inzichten in onder andere het microbioom, immuniteit, voorspellende parameters en behandeling op maat.
Een voorbeeld van zo’n project is: Een fase-2-klinisch-onderzoek noodzakelijk voor de klinische ontwikkeling van medicijn lanadelumab voor COVID-19 van dr. R. Brüggemann en dr. F van de Veerdonk van het Radboudumc. In dit project wordt onderzocht of het intraveneus toedienen van lanadelumab de behoefte aan externe toediening van zuurstof – noodzakelijk door longoedeem – kan verminderen en voorkomen tijdens de COVID-19-infectie.

Proefdiervrije innovaties

Naast de genoemde 22 projecten gaan vijf projecten binnen aandachtsgebied 1 onderzoek doen naar de ontwikkeling van nieuwe of bredere toepassing van bestaande proefdiervrije innovaties. Het ZonMw-programma Meer Kennis met Minder Dieren en de Stichting Proefdiervrij stelden hiervoor ruim € 2 miljoen beschikbaar. Het uiteindelijke doel is relevanter gezondheids(zorg)onderzoek voor de mens.

Zorg en preventie

Binnen aandachtsgebied 2 ‘Zorg en preventie’ zijn 20 projecten gehonoreerd van de 25 projecten die hiervoor in aanmerking komen. Deze projecten richten zich op de organisatie van de zorg en kwetsbare burgers. Daarnaast is specifiek aandacht voor zorgverleners. De focus ligt op:

  • De impact van gedrag en gedragsveranderingen op de verspreiding van het virus
  • De gevolgen van de maatregelen voor het individu of voor specifieke kwetsbare groepen
  • Verspreiding van de epidemie en maatregelen om dit te voorkomen

Zo is er bijvoorbeeld het project 'TRACE II: Patiëntuitkomsten na uitgestelde electieve operaties tijdens de COVID-19 pandemie' van dr. D. de Korte-de Boer en prof. dr. Wolfgang Buhre (afdeling Anesthesiologie en Pijngeneeskunde van het Maastricht Universitair Medisch Centrum+). In dit project worden de effecten van het uitstellen van niet-acute operaties tijdens de COVID-19 pandemie door een consortium van 10 instellingen, waaronder vier academische en vier perifere ziekenhuizen, onderzocht.

Palliatieve zorg

Binnen aandachtsgebied 2 komen vijf projecten in aanmerking voor honorering door het programma ‘Palliantie. Meer dan zorg’. Hiervan zijn er nu drie gehonoreerd. De projecten richten zich op ondersteuning en rouwverwerking van naasten bij het overlijden van hun dierbaren. Daarnaast is er aandacht voor de impact van sociale isolatie door COVID-19 op intra- en extramurale zorg voor mensen met dementie in de palliatieve fase.

Looptijd en budget

De ministeries van VWS en OCW en NWO financieren het COVID-19 Programma. Voor dit actie- en onderzoeksprogramma is in totaal € 40 miljoen beschikbaar voor subsidies aan praktijk- en onderzoeksprojecten. Eind augustus is de besluitvorming over de subsidieaanvragen van aandachtsgebied 3 ‘Maatschappelijke dynamiek’. Alle projecten starten in september 2020.

Uitzonderlijke situatie

De coronacrisis heeft aanzienlijke impact, ook op de volksgezondheid en de gezondheidszorg. Er is grote behoefte aan nieuwe kennis en praktische oplossingen om de negatieve gevolgen van de pandemie te beperken. Onderzoek is nodig om te leren van de negatieve en positieve ervaringen, zowel nu als op de langere termijn. In opdracht van VWS hebben we daarom samen met NWO in maart een actie- en onderzoeksprogramma voorbereid dat geresulteerd heeft in onder andere het COVID-19 Programma. Het tempo waarin dit is verlopen, is een enorme uitdaging voor de subsidieaanvragers, voor NWO en voor ons zelf.

Meer informatie

 

]]>
news-5934 Mon, 13 Jul 2020 12:57:34 +0200 Goedkoper middel vaak net zo goed bij macula-oedeem https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/goedkoper-middel-vaak-net-zo-goed-bij-macula-oedeem/ Uit twee vergelijkende studies bij patiënten met macula-oedeem en met diabetisch macula-oedeem, blijken bevacizumab en het veel duurdere ranibizumab nagenoeg gelijk in werking. Toch is soms het duurdere middel beter. Projectleider prof. dr. Reinier Schlingemann (Amsterdam UMC, locatie AMC) schetst de nuances. Waarom zijn deze middelen met elkaar vergeleken?

Reinier Schlingemann: ‘Toen we met de studies begonnen, was er veel off-label-gebruik van bevacizumab. De wens was de vader van de gedachte dat het middel goed zou werken en even veilig zou zijn. Al was het maar omdat het veertig keer goedkoper is dan het nieuwere ranibizumab. Er was alleen geen vergelijkend onderzoek om het te staven. Oogartsen wilden meer zekerheid, want stel dat er ineens toch een nare bijwerking optreedt. Doelmatig werken willen we allemaal, maar je moet ook zeker weten dat het veilig kan. Het is mooi dat we dit onderzoek hebben kunnen doen in een unieke samenwerking van de zeven universitaire centra plus de Tilburgse locatie van het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis.’

Waarom deze twee studies naast elkaar?

‘Het gaat in beide gevallen om macula-oedeem – vocht in het netvlies – maar de beide patiëntengroepen verschillen sterk in de achterliggende oorzaak van hun oogprobleem. Aparte studies waren dus nodig. Maar door ze tegelijkertijd uit te voeren, konden we met een identiek protocol werken. Dat heeft veel tijd en geld bespaard.’

Wat zijn de belangrijkste conclusies?

‘Een Amerikaans team was ons nét voor, maar wij kwamen op hetzelfde uit. In de meeste gevallen is bevacizumab gewoon prima. Maar uit onze studie blijkt ook dat bevacizumab niet voor alle patiënten per se de beste keuze is. Mensen met diabetes die bij aanvang van de behandeling een lagere visus hebben, boeken meer vooruitgang met ranibizumab. Overigens zagen we geen verschil in kwaliteit van leven, ook niet bij een slechtere visusuitkomst in deze groep. Maar vanwege dat duidelijke voordeel bij een lagere visus is het van belang ruimte te hebben om soms het duurdere middel te gebruiken.’

Hoe verliep de inclusie in deze studies?

‘De inzet van deze geneesmiddelen is voor de oogheelkunde echt een revolutie geweest. Patiënten hebben er heel veel baat bij. Zij waren dus ook zeker bereid mee te werken aan deze studies. Toch was de inclusie erg lastig. Het punt is dat oogartsen omzet maken met de injecties. De stroom patiënten die zij naar onze studie verwezen droogde al snel op. Gelukkig bleken we vanaf het begin zó goed te hebben gemeten, dat onze data met een lagere inclusie toch voldoende power hadden. Uiteindelijk hebben we in totaal zo’n 400 patiënten geïncludeerd en dat was voldoende.’

‘De studies bevestigen dat het qua effectiviteit en veiligheid verantwoord is het goedkopere middel te gebruiken maar herziening van de richtlijn duurt jaren.’

Hoe verloopt de implementatie van de uitkomsten?

‘De studies bevestigen dat het qua effectiviteit en veiligheid verantwoord is het goedkopere middel te gebruiken. De uitkomst voor de groep met diabetes en een lage visus is terechtgekomen in een zogeheten ‘voorlopig standpunt’ van het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap, vooruitlopend op een herziening van de richtlijn. Helaas draaien de molens van de richtlijnherziening zo traag, dat het jaren duurt voordat uitkomsten als die van ons in een richtlijn staan. De bewerkelijke procedures zijn bedoeld om belangenverstrengeling te voorkomen. Maar de ironie wil dat ze daardoor zo log zijn geworden dat juist de industrie heel lang ongehinderd haar marketingstrategieën kan uitrollen. Bijvoorbeeld door nieuwe middelen als de enige goede optie te verkopen. Bij onze studies zie je nu dat het in het belang van de patiënt is om uitkomsten veel sneller in een richtlijn te verwerken. Zodat artsen eerder een handvat hebben.’

Welke geleerde lessen kunt u andere onderzoekers meegeven?

‘De belangrijkste: doe het gewoon als je het belangrijk vindt. Wij als oogartsen vonden deze studies hard nodig. We hebben eens uitgerekend dat we sinds 2007 grofweg zo’n anderhalf miljard hebben bespaard door niet standaard ranibizumab voor te schrijven. Die praktijk hebben we nu wetenschappelijk kunnen onderbouwen. En met de data die zijn verzameld, kunnen we nog jaren vooruit. Bijvoorbeeld om farmacogenetische verbanden te onderzoeken. Zo kunnen we de patiëntenzorg weer verder verbeteren.’

Meer informatie

 

]]>
news-5932 Mon, 13 Jul 2020 10:41:17 +0200 Onderzoek naar effect van voeding bij herstel ic-patiënt https://www.mumc.nl/actueel/nieuws/19-miljoen-subsidie-voor-onderzoek-naar-voeding-ic-patienten Vier Nederlandse en vijf Belgische ziekenhuizen onderzoeken of eiwitrijke sondevoeding voor IC-patiënten het herstel bespoedigt. Een beter herstel en een minder lange revalidatie kan miljoenen euro's per jaar besparen. Het Maastricht UMC+ had de subsidie al voor de uitbraak van het coronavirus aangevraagd, maar dit onderzoek is door de coronacrisis nog relevanter geworden. ZonMw en het Belgische KCE hebben de subsidie van 1,9 miljoen euro toegekend. news-5958 Thu, 09 Jul 2020 13:19:00 +0200 Astrid van Tubergen: ‘Ik wacht niet op de koppeling met het epd’ https://www.qruxx.com/astrid-van-tubergen-ik-wacht-niet-op-de-koppeling-met-het-epd/?utm_medium=email&utm_source=20200716%20qruxx%20nieuwsbrief%20-%20&utm_campaign=NB_Qruxx&tid=TIDP569549X2A498F175F624D8BB8BCD57297429957YI4 Reumatoloog Astrid van Tubergen ontwikkelde in 2016 SpA-Net om gemakkelijker met patiënten en andere zorgverleners te kunnen communiceren. Helaas is de koppeling met lokale epd’s nog lastig. Toch heeft Van Tubergen er veel profijt van. “Ik leg me neer bij de beperkingen.” news-5907 Mon, 06 Jul 2020 16:05:34 +0200 België en Nederland (BeNeFIT) lanceren een nieuwe oproep tot voorstellen voor klinische studies in oktober https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/belgie-en-nederland-benefit-lanceren-een-nieuwe-oproep-tot-voorstellen-voor-klinische-studies-in-o/ Het Belgische Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) en ZonMw, de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie zetten hun samenwerking voort, en doen in oktober opnieuw een oproep aan de onderzoekswereld om voorstellen voor klinische studies in te dienen. België en Nederland sloten einde 2017 een overeenkomst om samen te investeren in vergelijkende, praktijkgerichte klinische studies. Het doel van BeNeFIT (Belgium-Netherlands Funding of International Trials) is dat Belgische en Nederlandse ziekenhuizen samen niet-commercieel praktijkgericht onderzoek uitvoeren, dat relevant is voor patiënten, zorgverleners en beleidsmakers in beide landen. Binnenkort worden de 5 eerste klinische studies in dit programma opgestart.

Gezondheidszorgvragen relevant voor beide landen

De doelmatigheid van bestaande interventies in de gezondheidszorg wordt nog onvoldoende in klinische studies vergeleken (bv. vergelijking tussen medicatie en operatie, of tussen wel en niet opereren). Bovendien is veel onderzoek niet praktijkgericht, waardoor de resultaten niet onmiddellijk bruikbaar zijn in de dagelijkse medische praktijk. Vergelijkende, praktijkgerichte studies dragen nochtans bij tot een betere patiëntenzorg en een efficiënter gebruik van publieke middelen.

In Nederland financiert de overheid om die reden dergelijke studies via de ZonMw-programma’s ‘Goed Gebruik Geneesmiddelen’ en ‘DoelmatigheidsOnderzoek’. En in België gaf Minister van Volksgezondheid Maggie De Block in 2015 de opdracht aan het KCE om een programma voor dergelijke klinische studies op te starten en op te volgen. Als gevolg hiervan werd KCE Trials in het leven geroepen.

KCE Trials en ZonMw bundelden 3 jaar geleden de krachten onder de benaming ‘BeNeFIT’. Vele vragen zijn immers relevant voor de gezondheidszorg in beide landen. Door samen te werken kunnen klinische studies sneller en efficiënter worden uitgevoerd en kunnen onderzoekers en de financierende overheidsorganisaties elkaar versterken en van elkaar leren.

5 gezamenlijke klinische studies in de startblokken

Beide organisaties deden begin 2018 een gezamenlijke oproep aan de Belgische en Nederlandse onderzoekswereld, om onderzoeksvoorstellen in te dienen die relevant waren voor patiënten, zorgverleners en beleidsmakers uit beide landen.

Deze oproep resulteerde in 38 studievoorstellen. Na selectie mondde dit uit in 5 klinische studies, die binnenkort van start zullen gaan: een studie over (1) de behandeling van piepklachten bij jonge kinderen (KIWI), (2) de behandeling van een invasieve Aspergillus (schimmel) infectie (DUET), (3) het afbouwen van nieuwe generatie biologics bij psoriasis (BeNeBio), (4) het wel of niet opereren van oudere patiënten met een acute hersenbloeding (RESET ASDH) en (5) het effect van hoog versus standaard concentratie eiwit voeding op het functionele herstel na een verblijf in de Intensive care (PRECISE). De eerste resultaten van deze studies kunnen in 2023 worden verwacht.

Onderzoekers kunnen opnieuw voorstellen indienen in oktober

In oktober 2020 zullen het KCE en ZonMw een nieuwe oproep tot studievoorstellen lanceren. Met een budget van maximaal 9 miljoen euro zal BeNeFIT opnieuw studies met patiënten in beide landen financieren.

Als u op de hoogte wil worden gehouden van deze oproep, kunt u:

  • zich aanmelden voor de nieuwsbrief van KCE Trials
  • zich aanmelden voor de ZonMw-nieuwsbrieven van Geneesmiddelen en/of DoelmatigheidsOnderzoek; ook kunt u de ZonMw-subsidiekalender in de gaten houden.

Meer informatie

ZonMw: via benefit@zonmw.nl
KCE: via trials@kce.fgov.be

]]>
news-5895 Fri, 03 Jul 2020 12:51:41 +0200 Eerste resultaten van creatieve ideeën aanpak coronavirus https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/eerste-resultaten-van-creatieve-ideeen-aanpak-coronavirus/ Door het creatieve idee van Do It Together zijn de eerste verticale tuintjes af; het resultaat van dagbesteding thuis. Het project FlexVisit maakte mogelijk dat veel ouderen in verpleeghuizen dankzij veilige bezoekcabines toch bezoek konden ontvangen. Verder leerden verpleegkundigen door virtual reality werken met COVID-patiënten. Een kleine greep uit de resultaten van 74 projecten die zijn gestart binnen de regeling Creatieve oplossingen aanpak coronavirus (COVID-19). Impact realiseren met creatieve oplossingen

'Door heel Nederland zijn initiatieven gestart om de negatieve gevolgen van het coronavirus voor kwetsbare groepen of praktische problemen in de zorg te beperken', legt ZonMw-programmamanager Lisanne Hogema uit. 'Als maatschappij kunnen we de vruchten plukken van deze creatieve oplossingen. De impact van ieder project is verschillend, maar alle projecten zijn ieder op hun eigen manier van belang.' Veel projecten zijn bijvoorbeeld uitgevoerd om contact met ouderen in verpleeghuizen en de buitenwereld mogelijk te maken. Ook zijn projecten gestart die het gebruik van e-health een extra boost hebben gegeven, zoals het digitaal werkbaar maken van EMDR-therapie.

Resultaten voor brede doelgroep

De kortlopende projecten zijn in de afrondende fase en de eerste resultaten worden zichtbaar. Hogema: 'We zijn erg enthousiast over de berichten die we krijgen van projectleiders en de bijdrage die zij leveren aan het tegengaan van de gevolgen van de coronacrisis. Projecten zorgen bijvoorbeeld dat de problemen voor zorgverleners of kwetsbare groepen worden aangepakt.' Ook is zij erg te spreken over de verscheidenheid aan doelgroepen die met deze projecten worden geholpen: 'Van zorgverleners en revaliderende COVID-19-patiënten tot kwetsbare jongeren en zwangere vrouwen. De verscheidenheid aan mensen die met de creatieve oplossingen wordt geholpen is groot.'

Oplossing voor later

Van de vele projecten zijn er een aantal waarvan het probleem inmiddels minder urgent is, zoals projecten die een oplossing onderzochten voor het tekort aan beademingsapparatuur. 'De kennis die deze projecten hebben opgeleverd is ook voor een volgende golf coronavirus of andere epidemie van belang', benadrukt Hogema. 'Daarnaast is de kennis die is opgedaan waardevol voor mogelijk vervolgonderzoek of als basis om de zorg te vernieuwen.'

Delen van resultaten

De komende maanden worden de resultaten van deze projecten op de ZonMw-website geplaatst. Daarnaast wordt de opgedane kennis toegankelijk gemaakt en gedeeld met de betreffende doelgroepen, zodat deze kennis door iedereen gebruikt kan worden. Hogema geeft aan: 'Kennisinstellingen, cliëntorganisaties en ziekenhuizen spelen hierin een belangrijke rol. Ook merken we dat projectleiders zelf gemotiveerd zijn om hun behaalde resultaten te delen en de impact van hun project zo groot mogelijk te laten zijn.'

Meer informatie

]]>
news-5890 Fri, 03 Jul 2020 11:25:00 +0200 Subsidieronde Open Ronde 10 geopend bij ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieronde-open-ronde-10-geopend-bij-zonmw-programma-goed-gebruik-geneesmiddelen/ Binnen het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG) is de subsidieronde Open Ronde 10 opengesteld. Voor deze Open Ronde 10 geldt dat een relevante vraag of probleem uit de praktijk het uitgangspunt voor de aanvraag moet zijn. Deadline voor het indienen projectideeën: 22 september 2020, 14.00 uur. Het GGG-programma richt zich op het verbeteren van farmacotherapeutische zorg. Het doel van het programma Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG) is het effectiever, veiliger en doelmatiger inzetten van bestaande geneesmiddelen. Projecten binnen dit programma kunnen zowel betrekking hebben op het effectiever inzetten van een geneesmiddel als op het verbeteren van het gebruik van geneesmiddelen in de dagelijkse zorg.

Open Ronde 10

Voor subsidieaanvragen binnen Open Ronde 10 geldt dat een relevante vraag of probleem uit de praktijk met betrekking tot het goed gebruik van geneesmiddelen het uitgangspunt voor de aanvraag moet zijn; hierbij gelden geen beperkingen ten aanzien van specifieke thema’s of ziektegebieden.

De projecten in Open Ronde 10 hebben tot doel een bijdrage te leveren aan het verbeteren van farmacotherapeutische zorg. Dit kan op het niveau van het geneesmiddel, waarbij het bijvoorbeeld kan gaan om het gebruik van een geneesmiddel voor de indicatie waarvoor het geregistreerd is of voor groepen die buiten het kader van de registratie vallen. Of het project heeft tot doel een bijdrage te leveren op het niveau van het gebruik van geneesmiddelen in de dagelijkse zorg.

Doel subsidieronde Open Ronde 10

  • Het onderzoek moet leiden tot winst voor de klinische praktijk: het verbetert het gebruik van beschikbare geneesmiddelen via optimalisatie van het effect op gezondheid en/of verhoging van de doelmatigheid.
  • Implementatie van de uitkomsten van het project moet worden gewaarborgd.
  • De aanvraag maakt helder dat de gebruikers de resultaten in de praktijk gaan toepassen.
  • Een voorwaarde voor financiering is dat het voorstel een breed draagvlak heeft, waarbij de uitvoering bij voorkeur plaatsvindt in een samenwerkingsverband.

Het totale beschikbare subsidiebudget voor Open Ronde 10 bedraagt 7 miljoen euro. De deadline voor het indienen van projectideeën binnen deze ronde is 22 september 2020, 14.00 uur.

Informatie overige subsidieoproepen binnen GGG-programma

Het onderdeel Complexe Interventies binnen de Open Ronde is voorlopig uitgesteld en staat voor 2021 op de agenda. Op dit moment evalueren we de eerste vier rondes van de Rediscovery Ronde en op basis daarvan wordt besloten hoe een eventuele volgende Rediscovery Ronde ingevuld zal worden. Dit betekent dat we in 2020 geen Rediscovery Ronde zullen openstellen.   
Dit jaar kan nog wel een nieuwe BeNeFIT subsidieronde worden verwacht.

Contact met het team voor specifieke vragen

Heeft u een specifieke vraag over uw aanvraag, dan kunt u contact (telefonisch/mail) opnemen met de teamleden van de Open Ronde. Er kan een telefonische afspraak worden gemaakt voor een uitgebreid gesprek. Daarnaast is er tot de deadline van de subsidieoproep twee keer per week een telefonisch spreekuur waarin de teamleden u direct te woord staan.
Tel. (070) 349 54 64
E-mail: geneesmiddelen@zonmw.nl

Meer weten?

Zie voor meer informatie de oproeptekst voor Open Ronde 10 en de speciaal hiervoor ingerichte informatiepagina:

 

]]>
news-5858 Mon, 29 Jun 2020 19:06:57 +0200 Wetenschap helpt maatschappij met herstarten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/wetenschap-helpt-maatschappij-met-herstarten/ Tijdens de persconferentie van 24 juni jl. werden nieuwe versoepelingen van de coronamaatregelen aangekondigd. Bedrijven en organisaties krijgen de mogelijkheid om hun werkzaamheden weer op te pakken of uit te breiden, wel met 1,5 meter afstand. De vraag daarbij is hoe ze dat het beste kunnen aanpakken, ook met oog op een mogelijke volgende uitbraak van het coronavirus of een andere epidemie. Daar is onderbouwde kennis voor nodig. Via de subsidieregeling ‘Wetenschap voor de Praktijk’, zijn ruim 50 samenwerkingen gestart tussen wetenschappelijke en maatschappelijke organisaties of bedrijven om dat uit te zoeken. Kwetsbare groepen en hulpverleners helpen

Door de coronapandemie is gebleken dat kwetsbare mensen vaker buiten beeld bij zorgverleners bleven. Voorbeelden zijn ouderen, kinderen in een onveilige thuissituatie en mensen met een ggz-zorgvraag. Hierdoor kregen zij niet de juiste hulp en konden hun klachten verergeren. Een flink aantal onderzoeken richten zich daarom op passende hulp voor die groepen en op de zorgverleners, zowel tijdens als na coronatijd. Dr. Paul Kocken (Erasmus Universiteit Rotterdam) doet bijvoorbeeld onderzoek naar de druk op huisartsen in achterstandswijken, waar de bezoekfrequentie normaal hoger is. Door de coronamaatregelen is dat echter minder geworden. Kocken onderzoekt wat de invloed van de inzet van bijvoorbeeld beeldbellen is op het huisartsbezoek: ‘COVID-19 brengt een versnelling in het gebruik van ict in de huisartsenpraktijk. Het biedt de kans voor ‘teamscience’ met onderzoek door huisartsen en wetenschappers naar de gevolgen van zorg op afstand voor kwetsbare groepen.’

Wetenschappelijk onderbouwde kennis voor openbaar leven

De realiteit is dat de coronamaatregelen en daarmee de situatie in de samenleving voortdurend veranderen. De projecten die zijn gestart, volgen het ritme van die verandering. Een voorbeeld is de situatie in het openbaar vervoer. Professor Karst Geurs van de Universiteit Twente startte een project naar de optimalisatie daarvan: ‘De afname van het aantal reizigers en opgelegde beperkingen in de capaciteit van bussen en treinen hebben een grote invloed op de organisatie van het openbaar vervoer. Vanaf 1 juli kan weer worden gereisd voor niet-noodzakelijke reizen, maar er zijn nog wel capaciteitsbeperkingen. Reizigers moeten drukte mijden en niet alle staanplaatsen kunnen worden benut’, legt hij uit. ‘In dit project wordt een nieuw model ontwikkeld voor het openbaar vervoer in de regio Twente. Op basis van de uitkomsten kan het openbaar vervoer zo effectief mogelijk ingericht worden.’
Het coronavirus heeft effect op het hele openbare leven. De variëteit van de projecten is daarmee ook groot. Van de inzet van beeldschermzorg bij ouderen in de wijk tot de invloed van grote (hardloop)evenementen op de besmettingsgraad van COVID-19.

Dr. ir. Beitske Boonstra (Erasmus Universiteit Rotterdam) doet onderzoek naar het ontstaan van maatschappelijke coalities in coronatijd, die kunnen uitgroeien tot duurzame samenwerkingsverbanden. ‘Tijdens de coronacrisis ontstonden tal van particuliere initiatieven uit solidariteit met medestadsbewoners. Dit soort – vaak spontane – initiatieven hebben een grote meerwaarde voor de stad.’


Verschillende groepen onder de loep

De pandemie en de daartoe genomen maatregelen treffen de hele samenleving. Nu en voor langere tijd. Naast het zorgsysteem en de patiënt-behandelaar-relatie is ook de mentale gesteldheid van zorgmedewerkers onderwerp van onderzoek. Ook naar beroepsgroepen buiten de gezondheidszorg is onderzoek gestart. Zo richt onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut zich op een doelgroep waar je misschien minder snel aan zal denken; op sekswerkers in de regio Hart van Brabant in tijden van corona. Daarnaast wordt vanuit de Hogeschool Utrecht samengewerkt met de gemeente Utrecht om inzicht te krijgen in economische, psychologische en sociale behoeften van zzp’ers. dr. Josje Dikkers: ‘Uiteindelijk willen we met dit onderzoek bijdragen aan een diepgaander, kwalitatief beeld van kleinere ondernemers en zzp’ers die in Utrecht een TOZO-regeling hebben aangevraagd om deze groep vanuit de gemeente en stad beter te kunnen ondersteunen, hun veerkracht te vergroten en zo bij te dragen aan een duurzaam toekomstperspectief.’

Programma COVID-19

Door de aanzienlijke impact van de coronacrisis is er een grote behoefte aan medische en maatschappelijke oplossingen en antwoorden. Daarom startte ZonMw in opdracht van VWS en samen met NWO het onderzoeksprogramma COVID-19. Dit programma heeft als doel bij te dragen aan het bestrijden van de gevolgen van het coronavirus (COVID-19) op korte en langere termijn en de maatregelen daartegen. Het programma levert nieuwe kennis op over preventie, behandeling en herstel van deze infectieziekte en ook over bredere maatschappelijke vraagstukken.

Meer informatie

]]>
news-5795 Thu, 11 Jun 2020 13:12:18 +0200 Antibraakmiddel ook bij huisarts effectief voor kinderen met buikgriep https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/antibraakmiddel-ook-bij-huisarts-effectief-voor-kinderen-met-buikgriep/ Bijna alle jonge kinderen krijgen weleens buikgriep (acute gastro-enteritis: AGE). Meestal verloopt de infectie onschuldig. Maar als kinderen naast hun diarree ook braken, kan dit leiden tot ernstige uitdroging. Een antibraakmiddel blijkt effectief in het ziekenhuis, maar heeft het ook zin in de eerste lijn? Anouk Weghorst deed er onderzoek naar, als onderdeel van haar promotie aan het UMCG. Waarom is deze studie belangrijk?

Anouk Weghorst: ‘Er komen veel kinderen met buikgriep bij de huisarts, met name op de huisartsenpost. Er zijn ook nogal wat doorverwijzingen naar het ziekenhuis, om daar een paar uur te hydrateren. Als een kind met AGE ook braakt, spuugt het de rehydratiezouten weer uit. In het ziekenhuis krijgt zo’n kind op de spoedeisende hulp ondansetron en dat stopt het braken effectief, zo blijkt uit eerder onderzoek. Een kind kan dan weer snel naar huis. Als dit ook zo werkt in de eerste lijn, zouden er minder doorverwijzingen nodig zijn. Wij hebben daarom uitgezocht of ondansetron ook effectief is in de eerste lijn.’

Wat zijn de resultaten?

‘Op de huisartsenposten in Groningen en Zwolle hebben we de toevoeging van ondansetron aan de standaardbehandeling onderzocht bij 191 kinderen tussen 6 maanden en 6 jaar. Ouders hielden een week lang in een dagboekje bij hoe het ging met hun kind. Kinderen die ondansetron kregen, spuugden minder en ouders bleken tevredener te zijn. Hun kind was minder ziek en het is natuurlijk fijn als je kind niet naar het ziekenhuis hoeft. In een kwalitatief vervolgonderzoek gaan we hun ervaringen nader onderzoeken.’

Werd er ook minder doorverwezen?

‘Niet significant. We denken dat dit deels komt doordat we vooral kinderen met een hoog risico op uitdroging hebben geïncludeerd. Ook kunnen er andere redenen voor een verwijzing zijn dan braken alleen. Op een huisartsenpost komen misschien meer ouders die erg bezorgd zijn. Of ze komen er omdat hun kind al een voorgeschiedenis heeft. In een vervolgonderzoek zoeken we dit nu uit, onder meer door artsen in de eerste en tweede lijn te interviewen en door dossiers te onderzoeken. Zo hopen we factoren te achterhalen die een rol spelen bij het wel of niet doorverwijzen. Een van onze veronderstellingen is dat een betere voorlichting door de huisarts kan helpen. Als ouders minder ongerust zijn, neemt het aantal verwijzingen mogelijk af.’

Hoe verliep de inclusie?

‘Ik werkte zelf op een van de huisartsenposten en dat maakte het includeren makkelijker. Je zag wel een verschil tussen ouders die wat meer ervaring hadden met een ziek kind en ouders die voor het eerst kwamen. Die laatste groep was vaak erg ongerust en vond meedoen aan het onderzoek te belastend. Een ander punt was dat meestal maar één ouder naar de huisartsenpost kwam, terwijl we van allebei schriftelijke toestemming nodig hadden. Die kon de andere ouder na een telefonische toestemming alsnog geven. Maar als de ondertekende verklaring toch niet kwam, moesten we het kind weer excluderen.’

'Het zou schelen als de toestemming van de andere ouder ook mondeling zou mogen.'

Wat zou onderzoek in de eerste lijn makkelijker maken?

‘Zo’n tweede schriftelijke informed consent is lastig. Het zou schelen als de toestemming van de andere ouder ook mondeling zou mogen. Dat is ethisch misschien zelfs meer verantwoord dan achteraf kinderen moeten excluderen, die intussen wel de belasting van het onderzoek hebben ondergaan. Ook is het goed eerst een pilot te doen, zodat je kunt inschatten welke hobbels er mogelijk zijn rond inclusie. We zijn in onze studie overigens overgestapt van verwijzing als uitkomstmaat naar een klinische maat: minder braken. Die uitkomstmaat is uiteindelijk ook meer patiëntgericht.’

Hoe worden de resultaten geïmplementeerd?

‘De NHG-richtlijn Acute diarree wordt waarschijnlijk volgend jaar geactualiseerd. Onze bevindingen kunnen daarin worden meegenomen. In het Kinderformularium staat al dat ondansetron tussen 1 maand en 18 jaar kan worden voorgeschreven. En we krijgen al veel vragen vanuit het veld, het is duidelijk een thema dat speelt. Het krijgt zeker ook een plek in de bij- en nascholing van huisartsen. En ik ga volgend jaar mijn promotieonderzoek nog voortzetten in Australië. Het kan veel opleveren om ook van de aanpak in een ander land te leren.’

Met dank aan projectleider Gea Holtman.

Meer informatie

 

]]>
news-5767 Thu, 04 Jun 2020 11:31:39 +0200 Een psychiatrische instelling onderzocht patiënten opnieuw, en de helft van de diagnoses bleek niet te kloppen https://www.trouw.nl/zorg/een-psychiatrische-instelling-onderzocht-patienten-opnieuw-en-de-helft-van-de-diagnoses-bleek-niet-te-kloppen~bd7aa7e4/ De helft van de patiënten met ernstige psychiatrische aandoeningen heeft een verkeerde diagnose, blijkt uit een wetenschappelijke studie bij zorginstelling GGNet. news-5711 Tue, 19 May 2020 09:55:13 +0200 COVID-19 in verpleeghuizen: Nivel en RIVM starten surveillance op basis van elektronische patiëntendossiers https://www.nivel.nl/nl/nieuws/covid-19-verpleeghuizen-nivel-en-rivm-starten-surveillance-op-basis-van-elektronische Er is een grote behoefte aan actuele informatie over het aantal verpleeghuisbewoners met een verdenking op COVID-19 of bewezen besmetting met COVID-19. Het Nivel houdt zich – op verzoek van het RIVM en in nauwe samenwerking met ActiZ, Verenso en de softwareleveranciers van elektronische patiëntendossiers – intensief bezig met het verzamelen van deze cijfers. news-5710 Tue, 19 May 2020 09:21:09 +0200 ‘HPV-vaccinatie heeft geen zin bij voorstadia anuskanker’ https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/hpv-vaccinatie-heeft-geen-zin-bij-voorstadia-anuskanker/ Hiv-positieve homomannen hebben relatief vaak anuskanker. Bij een kwart tot een helft van deze mannen zijn al voorstadia te zien. Net als bij baarmoederhalskanker worden deze afwijkingen veroorzaakt door HPV, het humane papillomavirus. Prof. dr. Jan Prins (Amsterdam UMC, locatie AMC) vertelt dat een HPV-vaccinatie helaas niet voorkomt dat succesvol behandelde voorstadia weer terugkomen. Waarom is deze studie belangrijk?

Jan Prins: ‘Anuskanker is een nare aandoening en de behandeling is zwaar. Een voorstadium van anuskanker is anale intraepitheliale neoplasie, AIN. Dat zijn veranderingen in het slijmvlies in en rond de anus, vergelijkbaar met afwijkingen bij de baarmoederhals. Je kunt ze wegbranden, maar helaas komt AIN bij de helft toch weer terug. Een Amerikaanse studie stelde dat een HPV-vaccinatie na behandeling van AIN een recidief kan voorkomen. Op dat onderzoek was wel wat aan te merken. Uit onze placebo-gecontroleerde studie met 126 mannen blijkt nu dat vaccinatie helaas niet beschermt.’

Is de-implementatie nodig?

‘Het was geen vergoede zorg, dus patiënten betaalden de vaccinatie zelf. Maar het werkt dus niet als je al afwijkingen hebt. Een vaccinatie heeft wél zin voordat je seksueel actief wordt. Gelukkig krijgen vanaf 2021 ook jongens de HPV-vaccinatie aangeboden. Dat kan preventief gaan werken.’

Verwacht u problemen met de publicatie van deze ‘negatieve trial’?

‘Nee. Het gaat over een probleem dat sterk leeft onder patiënten en behandelaren. Dit is de eerste serieuze studie naar het nut van een HPV-vaccinatie voor deze groep, en de uitkomsten zijn relevant. Vroeger was er niets, toen kwam die Amerikaanse studie en nu weten we in elk geval wat niet werkt.’

‘Een vaccinatie heeft in deze fase geen zin, dus is het zaak andere mogelijkheden voor preventie en behandeling te vinden.’

Zijn de resultaten al goed geland in de praktijk?

‘Karien Gosens, onze promovendus, heeft een Martijn Verbrugge Award gekregen, een prijs voor de beste presentatie op de halfjaarvergadering van de Nederlandse Vereniging van HIV Behandelaren. Dat is eervol maar ook erg nuttig. Naar zo’n vergadering komt doorgaans driekwart van de hiv-behandelaren. Die hebben dus allemaal gehoord dat ze met HPV-vaccinaties kunnen stoppen. Vragen van patiënten kunnen ze nu goed onderbouwd beantwoorden.’

Hoe verliep de inclusie?

‘Het was een relatief eenvoudige studie. En de behandelaren in het OLVG, Amsterdam UMC, locatie AMC en de DC Klinieken – de drie deelnemende centra – kenden de patiënten al. We konden mensen dus direct aanspreken. De meesten wilden zelf ook graag weten of iets relatief eenvoudigs als een vaccinatie kan helpen.’

Zijn er positieve bijvangsten?

‘Zeker. De biopten hebben we allemaal bewaard. En we hebben veel kennis opgedaan over verschillen tussen afwijkingen. Niet alle voorstadia zijn namelijk even gevaarlijk. Heel bruikbaar voor vervolgonderzoek. Een vaccinatie heeft in deze fase geen zin, dus is het zaak andere mogelijkheden voor preventie en behandeling te vinden. Daarvoor moet je weten welke patiënten extra risico lopen dat hun voorstadium terugkomt. Zodat je alleen mensen voor wie het echt nodig is aan een vervelende behandeling blootstelt.

Wat zijn de volgende stappen?

‘We willen met geraffineerde technieken de voorstadia nog beter onderscheiden in hoog- en laagrisico. De bestaande kennis over baarmoederhalskanker is hiervoor heel bruikbaar. Daarom werken we nauw samen met de pathologen van het VUmc, die daar veel van weten. Als je weet welke voorstadia echt een groot risico hebben om in anuskanker over te gaan, kun je alleen die behandelen.’

Welke lessen kunt u anderen meegeven?

‘Wij hadden het vrij makkelijk vanuit onze nauwe contacten met patiënten, maar elk klinisch onderzoek is gebaat bij intensieve samenwerking met patiënten. Dat maakt het eenvoudiger je studie goed op te zetten. Ook is het zinvol vooraf te bedenken wat bepaalde mogelijke uitkomsten kunnen impliceren. In onze studie liet de gevaccineerde groep een fantastische antistoffenrespons zien, maar de prik deed dus niets met de voorstadia van anuskanker. We hadden alle serologische gegevens goed op een rijtje, zodat we konden uitsluiten dat het uitblijvende effect te maken had met een slechte antistofrespons. Stel jezelf dus vooraf altijd deze vraag: als het straks niet werkt, waardoor kan dat dan komen?’

 

Meer informatie

]]>
news-5671 Thu, 07 May 2020 15:05:04 +0200 LinkedIn: OPERA-studie gestart https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/linkedin-opera-studie-gestart/
  • Bekijk het OPERA-project
  • ]]>
    news-5661 Wed, 06 May 2020 14:42:44 +0200 Subsidieoproep “Maatschappelijke dynamiek” binnen COVID-19 Programma open https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieoproep-maatschappelijke-dynamiek-binnen-covid-19-programma-open/ De subsidieoproep voor aandachtsgebied “Maatschappelijke dynamiek” binnen het COVID-19 Programma is opengesteld. Consortia, onderzoeksgroepen en afzonderlijke onderzoekers uit meerdere disciplines kunnen ideeën indienen voor onderzoek gericht op de maatschappelijke effecten van de coronapandemie en van de (voorgenomen) maatregelen daartegen. Gezien de urgentie van handelen is de deadline voor het indienen van ideeën op 25 mei 2020, 19.00 uur. Het COVID-19 Programma

    Het actie- en onderzoeksprogramma COVID-19 is gericht op onderzoek gericht op de effecten van en de maatregelen tegen de coronapandemie. Er zijn drie aandachtsgebieden:

    1. Voorspellende diagnostiek en behandeling
    2. Zorg en preventie
    3. Maatschappelijke dynamiek

    Deze subsidieoproep betreft alleen aandachtsgebied 3 “Maatschappelijke dynamiek” en heeft een totaal te verdelen subsidiebudget van € 6,5 miljoen. De subsidieoproep voor aandachtsgebied 1 en 2 is op 1 mei 2020 gepubliceerd met als deadline 14 mei 2020, 14.00 uur. Lees hier meer informatie daarover.  

    Aandachtsgebied Maatschappelijk dynamiek

    Het aandachtsgebied Maatschappelijke dynamiek betreft brede, maatschappelijk vraagstukken, waarbij meerdere wetenschappelijke disciplines betrokken zijn. Het gaat bijvoorbeeld om antwoord op vragen als: Wat zijn de maatschappelijke consequenties van de coronacrisis? Welke sociale en economische problemen zijn erdoor blootgelegd of ontstaan? Maar ook: Welke positieve effecten heeft de crisis? Welke herstartscenario’s zijn er na een kortere of langere periode van economische en brede sociale ontwrichting? Wat kunnen we van de crisis leren voor de toekomst?

    Uitnodiging tot onderzoek

    Consortia, onderzoeksgroepen en individuele onderzoekers zijn met deze subsidieoproep uitgenodigd om ideeën in te dienen voor onderzoeksprojecten waarmee kennis genereerd wordt over de Nederlandse en wereldwijde impact van de coronacrisis en de maatregelen daartegen. Onderzoek richt zich niet alleen op uitdagingen tijdens deze pandemie, maar ook op de situatie na de coronacrisis. Daarnaast sluit het onderzoek aan bij prioritaire thema’s zoals hieronder beschreven.

    Prioritaire thema’s

    Een multidisciplinair expertpanel onder voorzitterschap van Jet Bussemaker heeft de volgende prioritaire thema’s voorgedragen, waarbij op bijbehorende onderwerpen ingediend kan worden:

    1. Onderzoek naar de effectiviteit en impact van maatregelen/strategieën in respons op de coronacrisis
      Onderwerpen: Betrouwbaarheid en legitimiteit van overheid en wetenschap in tijden van crisis, de voorwaarden voor technologieën, gekoppeld aan het ‘openstellen’ van de samenleving, effect van de 1,5 meter maatregel, verschillen tussen Europese landen.    
    2. Onderzoek naar de veerkracht van de samenleving
      Onderwerpen: Kwetsbare groepen, maatschappelijke ongelijkheid ten gevolge van genomen maatregelen, thuisonderwijs, psychologische effecten en emotioneel welbevinden, burgerinitiatieven.  
    3. Onderzoek naar de economische veerkracht
      Onderwerpen: De economische effecten van de lock down voor verschillende sectoren, heropenen sectoren van de economie, thuiswerken.

    Deze thema’s hebben de hoogste urgentie om onderzocht te worden. Projectideeën moeten aansluiten bij een of meerdere van deze thema’s. In de tekst van de subsidieoproep zijn de thema’s en onderwerpen nader toegelicht.

    Planning subsidieronde

    Voor deze subsidieronde geldt het volgende tijdpad:

    Deadline indienen projectidee
    Ontvangst advies van de commissie
    Deadline indienen uitgewerkte subsidieaanvraag
    Ontvangst van het commentaar van beoordelaars
    Deadline indienen wederhoor
    Besluit
    Uiterlijke startdatum

    25 mei 2020, 19.00 uur
    Rond 18 juni 2020
    29 juni, 14.00 uur
    6 juli 2020
    8 juli 2020, 12.00 uur
    Rond 23 juli 2020
    3 augustus 2020

    Op korte termijn wordt de subsidieoproep ook in het Engels op de ZonMw-website gepubliceerd.

    Meer informatie

     

    ]]>
    news-5647 Fri, 01 May 2020 15:27:50 +0200 Subsidieoproep COVID-19 Programma (‘second wave’) open voor projectideeën https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieoproep-covid-19-programma-second-wave-open-voor-projectideeen/ De subsidieoproep voor twee aandachtsgebieden binnen het COVID-19 Programma is opengesteld. Onderzoeksgroepen kunnen voorstellen indienen voor onderzoek gericht op de effecten van en de maatregelen tegen de coronapandemie. Gezien de urgentie van handelen is de deadline op 14 mei 2020 gesteld. Drie aandachtsgebieden

    Het programma heeft drie aandachtsgebieden:

    1. Voorspellende diagnostiek en behandeling
    2. Zorg en preventie
    3. Maatschappelijke dynamiek

    De subsidieoproep gaat over de eerste twee aandachtsgebieden.

    Aandachtsgebied 1: Voorspellende diagnostiek en behandeling

    Onderzoek binnen dit aandachtsgebied gaat over de (door)ontwikkeling van (voorspellende) diagnostiek, voor behandeling op maat en voor het voorkomen van COVID-19-gerelateerde klachten in de vroege, acute en herstelfase. Het gaat om urgent benodigd onderzoek naar nieuwe of bestaande therapieën en hun werkingsmechanismen, en om het verkrijgen van inzichten in onder andere het microbioom, immuniteit, voorspellende parameters en behandeling op maat.

    Het aandachtsgebied kent vier thema’s:

    1. Behandeling
    2. Diagnostiek van besmetting
    3. Risicoanalyse en prognostiek
    4. Virus, immuniteit, immuunrespons en pathogenese

    Aandachtsgebied 2: Zorg en preventie

    De nadruk binnen dit aandachtsgebied ligt op het ophalen van inzichten en geleerde lessen die bijdragen aan een verbeterde, onderbouwde aanpak van de huidige pandemie en aan borging van deze verbeterde werkwijzen en processen in het zorgsysteem voor de toekomst. Diverse typen onderzoek zijn mogelijk: evaluatietrajecten, actieonderzoek, effectstudies, stimuleringstrajecten doelmatigheidsonderzoek bij uitstel van behandeling/zorgmijding, organisatie van zorgvraagstukken, ontwikkeling epidemiologische modellen en inventarisaties.
    Samenwerking tussen onderzoeksgroepen, disciplines en relevante stakeholders is daarbij het uitgangspunt om op een efficiënte manier deze inzichten te verkrijgen en te komen tot een adequate voorbereiding op een toekomstige pandemie.  

    Het aandachtsgebied kent drie thema’s:

    1. Organisatie van zorg en preventie
    2. Zorg en preventie voor kwetsbare burgers
    3. Transmissie en epidemiologie

    Aandachtsgebied 3 en beleids- en praktijkimpuls:

    De subsidieoproep voor aandachtsgebied 3 Maatschappelijke dynamiek en het instrument beleids- en praktijkimpuls worden op 6 mei 2020 gepubliceerd. Houd hiervoor de ZonMw-subsidiekalender (openstaande subsidieoproepen) in de gaten.  

    Planning

    Voor de subsidieronde aandachtsgebieden 1 en 2 geldt het volgende tijdpad:

    Deadline indienen projectidee
    Ontvangst advies beoordelingscommissie
    Deadline indienen uitgewerkte subsidieaanvraag
    Ontvangst commentaar beoordelaars
    Deadline indienen wederhoor
    Besluit
    Uiterlijke startdatum

    14 mei 2020, 14.00 uur 
    rond 5 juni 2020
    15 juni 2020, 14.00 uur
    22 juni 2020
    24 juni 2020, 12.00 uur
    rond 9 juli 2020
    30 juli 2020

    Op korte termijn wordt de subsidieoproep in het Engels op de ZonMw-website gepubliceerd.

    Meer informatie

    ]]>
    news-5623 Wed, 29 Apr 2020 09:34:36 +0200 Cijfers van huisartsen helpen mee verspreiding COVID-19 te beoordelen https://nivel.nl/nl/nieuws/cijfers-van-huisartsen-helpen-mee-verspreiding-covid-19-te-beoordelen Het Nivel volgt de verspreiding van het coronavirus zoals geregistreerd door huisartsen geeft hier wekelijks een update over. De cijfers zijn een aanvulling op de bestaande cijfers van ziekenhuisopnames en op de sterftecijfers. news-5610 Thu, 23 Apr 2020 15:34:27 +0200 Invulling onderzoeksprogramma COVID-19 (‘second wave’) online https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/invulling-onderzoeksprogramma-covid-19-second-wave-online/ Vandaag publiceren we het COVID-19 onderzoeksprogramma (‘second wave’). Het programma kent drie aandachtsgebieden:

    1.  Voorspellende diagnostiek en behandeling
    2.  Zorg en preventie
    3. Maatschappelijke dynamiek

    Voor elk aandachtsgebied prioriteert een expertpanel op zeer korte termijn de onderzoeksonderwerpen. Wie zitting hebben in deze expertpanels publiceren we volgende week op de programmapagina van ZonMw. Nadat zij de onderzoeksonderwerpen hebben vastgesteld worden de aandachtgebieden in subsidieoproepen uitgewerkt. Het programma kent drie subsidie mogelijkheden: urgente onderzoeksvragen traject, bottom-up ronde en een traject voor beleids- en praktijkimpulsen. Binnen het traject urgente onderzoeksvragen moeten de projecten heel snel worden beoordeeld en opstarten. Daarom is een sterk verkorte procedure noodzakelijk. Bij dit traject nodigt ZonMw onderzoeksgroepen uit om een aanvraag in te dienen. Het traject bottom-up ronde wordt gedurende korte tijd (twee weken) opengesteld voor het indienen van projectideeën binnen de door de expertpanel geprioriteerde thema’s. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een projectidee en versnelde procedure. Voor beleids- en praktijkimpulsen is in het programma budget beschikbaar voor kleine projecten en studies, tot een maximum van € 25.000. De wijze waarop dit traject wordt vormgegeven, wordt nog bepaald.
    Meer toelichting over de aandachtsgebieden en de instrumenten staat in de programmatekst.

    Tijdschema

    Op dit moment hanteren we onderstaand tijdschema. Kijk voor het actuele tijdschema op de programmapagina.

    • Binnenkort nodigen we de onderzoeksgroepen voor het traject urgente onderzoeksvragen uit. Medio mei worden de eerste honoreringen binnen dit traject bekend gemaakt.
    • Uiterlijk 1 mei publiceren we de subsidieoproep van de bottom-up ronde aandachtsgebied 1 en 2 op de ZonMw en NWO-subsidiekalender.
    • 6 mei publiceren we de subsidieoproep van de bottom-up ronde aandachtsgebied 3 en de beleids- en praktijkimpulsen op de ZonMw en NWO-website.
    • Naar verwachting kunnen de eerste projecten van de bottom-up ronde eind juni/begin juli gehonoreerd worden.

    Meer informatie

    Bekijk de programmatekst

    Contact

    Mail voor inhoudelijke vragen over dit programma naar: COVID19@zonmw.nl.

    ]]>
    news-5603 Wed, 22 Apr 2020 13:54:56 +0200 Bart van den Bemt benoemd tot bijzonder hoogleraar Personalized Pharmaceutical Care https://www.ru.nl/nieuws-agenda/nieuws/vm/2020/april/bart-den-bemt-benoemd-bijzonder-hoogleraar/ Bart van den Bemt is met ingang van 1 maart 2020 benoemd tot bijzonder hoogleraar Personalized Pharmaceutical Care aan de Radboud Universiteit/het Radboudumc. Bart van der BemtBart van den Bemt is apotheker, klinisch farmacoloog en senior onderzoeker in het Radboudumc en in de Sint Maartenskliniek. Zijn bijzondere leeropdracht is ingesteld in samenwerking met de Sint Maartenskliniek en omvat twee dagdelen per week.