Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Er is een geleidelijke toename in de opschaling van eHealth in de intra- en extramurale langdurige zorg (eHealth Monitor, 2017/2018), echter substantiële opschaling van EHealth oplossingen blijft vaak uit (eHealth Monitor, 2017/2018). Het is de hoogste tijd om het niveau van pilots, proeftuinen en labs te overstijgen en te komen tot groei en aanpassing van de organisatie van zorg, zodat in de toekomst de cliënt optimaal gebruik kan gaan maken van eHealth. In dit project, waarin samenwerkingspartners Vilans, CZ, Universiteit Tilburg, Gemeente Breda, en de Erasmus Universiteit participeren, is een Evaluatiemodel ICT-innovaties doorontwikkeld. De basis van dit model ligt in drie voorwaardelijke elementen – ‘Waardegedreven eHealth’ modules genoemd – bestaande uit een Kwaliteitsmodule, een Toegankelijkheidsmodule en een Kostenmodule. Om te komen tot een Evaluatiemodel, borduurden wij voort op de inzichten die zijn verkregen bij de het “Waardengedreven eHealth” traject van de casus leefstijlmonitoring in Breda. De doorontwikkeling van de modulen heeft geleid tot het eHealth waardenmodel waarin verschillende stakeholders en eindgebruikers staan beschreven met de kosten/investeringen en baten/opbrengsten voor de verschillende dimensies van eHealth (o.a. de applicatie, veiligheid van eHealth, scholing) ongeacht de gehanteerde methode voor het berekenen van waarde (bijdrage Erasmus Universiteit). De doorontwikkeling van de kwaliteitsmodule heeft verder een aangescherpte businesscase voor Leefstijlmonitoring opgeleverd, onderzoeksverslagen en criteria voor de evaluatie van AAL technologie in VIMP trajecten (bijdrage Vilans). De doorontwikkeling van de Toegankelijkheidsmodule heeft geleid tot aanbevelingen voor zorgorganisaties en technologieleveranciers bij het implementeren van technologie waarbij meerdere stakeholders belangen hebben en er een verschuiving van verantwoordelijkheden plaatsvindt tussen professionele en informele zorg.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het project heeft een ehealth waardemodel opgeleverd waarmee verschillende stakeholders zowel prospectief als retrospectief de waarde van ehealth in kaart kunnen brengen, vanuit verschillende wetenschappelijk onderbouwde dimensies, waarbij aandacht geschonken wordt aan investeringen/kosten en opbrengsten/baten (zie voor meer informatie bijlage 1 van de eindrapportage) • Nieuwe waarden (kwaliteit) van LSM voor mantelzorgers. Resultaten opschaling leefstijlmonitoring laten vergelijkbare resultaten zien als eerder onderzoek van Vilans in Friesland en Hogeschool Zuyd in Limburg dat de ervaren druk en ‘strain’ niet toeneemt over de tijd met de inzet van leefstijlmonitoring (zie grafiek onder). Dit blijkt ook uit de kwalitatieve resultaten. Verder blijkt dat mantelzorgers het voornamelijk inzetten om ongerustheid weg te nemen (waarde) zoals blijkt uit de volgende quote van een mantelzorger: “Ook om mezelf te ontzien, soms pet dag 4 x heen en weer, nu 1 x per dag en kan ik in de gaten houden wat ze doet en waar ze is via Sensara in huis.” Andere waarden van leefstijlmonitoring zijn, aldus

Eindrapportage Waardengedreven eHealth 7

mantelzorgers: dossier vormen voor opname verpleeghuis, geestelijke gezondheid monitoren, vallen detecteren, insuline spuiten monitoren, sociaal contact / bezoek monitoren en voor nood. Verder interessant om te melden dat ‘zorg op maat’ ook werd benoemd door zorgprofessionals in het onderzoek bij Carintreggeland (zie bijlage 4 van de eindrapportage). Dankzij het inzicht in leefstijlmonitoring kunnen wijkverpleegkundigen hun route aanpassen (planning) en zorg leveren wanneer bijvoorbeeld de persoon doorgaans uit bed gaat (bijv. om 9:00 uur i.p.v. om 7:00 uur zorg leveren omdat het route technisch handig is). De resultaten van het onderzoek in Breda worden gepubliceerd in het Gerontechnology Journal (submitted en abstract accepted). • Aangescherpte business case leefstijlmonitoring, die de structurele financiering van leefstijlmonitoring heeft ondersteund in 2020 (zie bijlage 5 van de eindrapportage). Relevant is om te melden dat het Waardegedreven eHealth traject en de business case (zeer waarschijnlijk) indirect heeft bijgedragen aan de financiering van leefstijlmonitoring. Zo financiert o.a. CZ en Menzis 2 uur LSM per maand voor uurtarief wijkverpleging (+/- 60 Euro per uur), totaal +/- 120 Euro per maand. • Inzicht in factoren die implementatie & opschaling belemmeren, waaronder onderzoek naar 'Ervaringen en verwachtingen van casemanagers en verpleegkundigen rondom het inzetten van Sensara' in Helmond (zie bijlage 2 van de eindrapportage en wetenschappelijke publicatie Tranzo in writing). Belemmerende factoren zitten voornamelijk in gebrek aan scholing/opleiding, training en betrokkenheid zorgaanbieders & zorgprofessionals in opschaling leefstijlmonitoring door gemeente en leverancier Sensara. Zorgprofessionals in Breda brachten wel leefstijlmonitoring naar de cliënten en mantelzorgers, maar hadden verder geen rol in het gebruik en kregen geen inzichten uit het systeem. Dit heeft grotendeels de opschaling belemmerd. • Vervolgtrajecten, waaronder Landelijke Kennisbank eHealth, onderzoek Cordaan, opschaling Surplus/CZ, procedure en indicatoren voor bepaling waarden ZonMw VIMP trajecten (zie bijlage 3 van de eindrapportage).

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Tot op heden is er geen eenheid in taal en methodiek voor het in kaart brengen van kosten en baten van eHealth. Ook is het nog onduidelijk in hoeverre eHealth in de langdurige zorg kosteneffectief is. Resultaten van relatief kleine pilots kunnen nog niet gestapeld worden vanwege beperkte samenwerking tussen onderzoekers, financiers en zorgpartijen en afspraken over hoe en wat te evalueren ontbreken. Het ‘Waardegedreven eHealth’ project volgt de Triple Aim methodiek waarin naar de impact van eHealth op de kwaliteit van zorg wordt onderzocht, de kosten in kaart worden gebracht en belemmerende factoren voor gebruik en acceptatie (3 modules) worden geïnventariseerd. De voorlopige casus binnen het project is het opschalingstraject van leefstijlmonitoring in Breda. De 3 modules bestaan uit:

 

1) Kwaliteitsmodule

Deze module richt zich op de bijdrage (baten) aan kwaliteit van zorg voor de cliënt, mantelzorger, en alsmede de arbeidstevredenheid van zorgprofessional. Verder richt deze module zich op de behaalde gezondheidswinst. De onderdelen binnen deze module focussen op hoe de eHealth toepassing in theorie kan bijdragen aan de kwaliteit (én efficiëntie) van zorg - ofwel de invloed op het zorgproces - en de toegevoegde waarde voor de gebruiker op positieve gezondheid en kwaliteit van leven.

 

2) Toegankelijkheidsmodule

Deze module richt zich op de toegankelijkheid van de eHealth oplossing, zowel technisch als fysiek, zodat baten in de praktijk gerealiseerd kunnen worden. Toegankelijkheid is een mediërende module en een essentieel onderdeel daarvan is inzichtelijk krijgen hoe effectief de eHealth toepassing is in de praktijk, ofwel de toegankelijkheid van de eHealth toepassing voor de verschillende betrokkenen. Hierbij wordt bijvoorbeeld meegenomen wat de ervaring is van de toegankelijkheid en acceptatie van de oplossing door het zorgpersoneel. De aansluiting van de eHealthoplossing bij de huidige gebruikte technologieën en zorgprocessen is van belang. Daarmee wordt opschaalbaarheid gewaarborgd door solide technieken. Oplossingen moeten ook compliant werken met geldende wet- en regelgeving, bijvoorbeeld op het gebied van privacy.

 

3) Kostenmodule

Deze module richt zich op de financiële kosten en neemt hierin de baten van de innovatie mee en bij welke stakeholder(s) de kosten gemaakt worden en bij welke stakeholder(s) de baten landen. De financiële omvang van de afzonderlijk te definiëren kosten en baten worden bepaald. Bij deze module vindt de financiële doorberekening plaats van de indicatoren die voortkomen uit module 1 en 2. In de praktijk blijkt dat de grootste kosten bij implementatie van eHealth in IT en organisatiekosten zit. Naast de initiële investering gaat het ook om de structurele financiering van de nieuwe zorgprocessen. De baten van eHealth zijn vaak moeilijk direct in te zien en/of te becijferen en vallen in sommige gevallen ook buiten de eigen sector.

 

Binnen het ‘Waardegedreven eHealth’ traject ligt de nadruk op de doorontwikkeling van kostenmodule. De toegankelijkheidsmodule wordt binnen het project ook verder doorontwikkeld en de kwaliteitsmodule is reeds onderdeel van lopende onderzoekstrajecten. Gezien de kostenmodule afhankelijk is van de andere modulen (kwaliteitsmodule en toegankelijkheidsmodule), zullen alle modules meegenomen worden in het plan en project, maar wordt er voor de doorontwikkeling en evaluatie van de kwaliteitsmodule geen subsidie aangevraagd.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het eerste – reeds afgeronde – traject met resultaten is het implementatietraject van Sensara/KPN leefstijlmonitoring in Helmond. De resultaten van het implementatieproces zijn beschreven in het eindrapport “Ervaringen en verwachtingen van casemanagers en verpleegkundigen rondom het inzetten van Sensara” dat ondergebracht wordt in de HBO kennisbank. Aanbevelingen vanuit het onderzoek ten behoeve van het inzetten van leefstijlmonitoring (Van Deurzen & Meulenbroeks, 2019; Fontys afstudeeronderzoek naar pilot Helmond binnen ‘Waardegedreven eHealth’):

 

Er zijn voorlopige resultaten opgehaald dankzij survey onderzoek (evaluatie) bij mantelzorgers naar de impact van leefstijlmonitoring over de tijd op de ervaren druk bij de mantelzorger en volhoudtijd (kwaliteit), de acceptatie en gebruiksvriendelijkheid (toegankelijkheid) en willingness to pay (kosten). Het doel binnen het ‘Waardegedreven eHealth’ traject is o.a. om te komen tot een aangescherpte business case leefstijlmonitoring en het optimaliseren van de onderzoeksmethodiek. Wij doen kwalitatief onderzoek naar toegankelijkheid en acceptatie van eHealth bij mantelzorgers en zorgprofessionals (zowel uitvoerend als op managementniveau).

 

Verder wordt in het project in kaart gebracht hoe de kosten en baten voor verschillende stakeholders inzichtelijk gemaakt kunnen worden. Daarvoor is een verkenning gedaan naar de methoden die er zijn voor het bepalen van kosten en baten en hun voor- en nadelen voor de toepassing op eHealth gebruik. We hebben daarbij breed gekeken naar modellen voor kosten- en batenanalyses, maatschappelijke kosten- en batenanalyses, kosten- en utiliteitanalyses, businesscase, business canvas en sociale return on investment analyse. Uit deze verkenning is een methode gekomen die past bij de multi-stakeholder en multi-perspectief benadering die van toepassing is op de casus leefstijl monitoring. Immers, we willen in kaart brengen wat de kosten en baten (in brede zin) zijn voor de verschillende stakeholders: burger/patiënt, mantelzorger, zorginstelling, ‘financier’ in het zorgsysteem (zorgverzekeraar, gemeente). Daarnaast is er een literatuuronderzoek gedaan naar elementen/aspecten die gebruikt worden in wetenschappelijke literatuur voor het berekenen van kosten en baten (waarbij we ook alle modellen hebben geïncludeerd). Tot slot wordt er een systematic literature review gedaan over elementen, waarmee we toegankelijkheid kunnen meenemen in een kosten-batenanalyse: waarbij we Penchansky & Thomas (1981) volgen en gebruik maken van de concepten: Availability, Accessibility, Accommodation, Affordability, Acceptability. Dit moet leiden tot een model om eHealth projecten beter te kunnen beoordelen op hun ‘waarde’. We verwachten dat daarvoor medio december/januari nog een vorm van expertonderzoek (bijvoorbeeld Delphi, cards sorting method, Concept Mapping, Q-study) nodig is om vanuit het perspectief van de verschillende stakeholders de gevonden elementen te ordenen/prioriteren.

 

Verder is het cruciaal dat het traject een netwerkbeweging wordt waarin relevante stakeholders vanuit onderzoek, praktijk en financiers komen tot een eenduidige afspraak over de taal en methodiek voor het in kaart brengen van kosten en baten van eHealth. Binnen dit netwerk nemen deel / gaan deelnemen: lectoren/onderzoekers HAN, Windesheim, Saxion en Fontys; experts/onderzoekers op het gebied van kosteneffectiviteit Erasmus Universiteit, onderzoekers kwaliteit van Vilans, CZ als projectpartner en VGZ in de klankbordgroep, Vita Valley (o.a. Pim Ketelaar), RIVM vanuit de klankbordgroep en >10 zorgaanbieders waar opschalingstrajecten plaatsvinden.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Samenvatting

 

Introductie

Er is een geleidelijke - gestage - toename in de opschaling van eHealth in de intra- en extramurale langdurige zorg (eHealth Monitor, 2017). Ondanks dat meerdere onderzoeken uitwijzen wat de toegevoegde waarde is, blijft opschaling van EHealth oplossingen vaak uit (eHealth Monitor, 2017). Het is de hoogste tijd om het niveau van pilots, proeftuinen en labs te overstijgen en te komen tot opschaling en aanpassing van de organisatie van zorg, zodat in de toekomst de cliënt optimaal gebruik kan gaan maken van eHealth.

 

Methode

Het huidige project, met de samenwerkingspartners Vilans, CZ, Universiteit Tilburg, Gemeente Breda, Erasmus Universiteit, sluit aan op deze noodzaak door het ontwikkelen van een Evaluatiemodel ICT-innovaties. De basis van dit model ligt in 3 voorwaardelijke elementen – ‘Waardegedreven eHealth’ modules genoemd – bestaan uit een Kwaliteitsmodule, een Toegankelijkheidsmodule en een Kostenmodule. Om te komen tot een Evaluatiemodel, zullen wij voortborduren op de inzichten die zijn verkregen bij de het “Waardengedreven eHealth” traject van de casus leefstijlmonitoring. Vivent, Zorgboog, Savant en de Gemeente Helmond zijn vanaf september 2017 bezig met de implementatie van leefstijlmonitoring bij hun cliënten welke onderdeel is van het huidige ‘Waardegedreven eHealth’ traject.

 

Deliverables

D1.1 Eerste voortgangsrapport (M6, R, RE)

D1.2 Tweede voortgangsrapport (M12, R, RE)

D1.3 Management & ethiek handboek (M3, R, CO)

D2.1 Eerste cycli rapport Kostenmodule leefstijlmonitoring (M6, R, PU)

D2.3 Raamwerk Toegankelijkheid zorgprofessionals (M10, R, PU)

D2.3 Raamwerk Kostenmodule (M12, R, PU)

D3.1 Disseminatie plan (M4, R, RE)

D3.2 Platform concept (M12, R, RE)

D3.3 Aangescherpte Business Case Leefstijlmonitoring (M12, R, PU)

 

Impact op langdurende zorg en ondersteuning

De verwachting is dat:

• Het in beeld hebben van alle aspecten van het Waardemodel en die toevoegen aan het Evaluatiemodel ICT-innovaties.

• Het maken van de vertaling naar contractinnovatie. De verkenning van een concept voor een platform waarmee de Kostenmodule (en andere 2 modules) gedeeld kan worden en waarmee data opgehaald kan worden van opschalingstrajecten in Nederland en op Europees niveau.

• Het gericht betrekken van relevante partijen (indien nodig; VWS, andere zorgverzekeraars, Zorginstituut Nederland)

Een positief effect zal hebben op:

• Het maken van financieringsafspraken tussen relevante partijen (Zorgverzeraar, zorgkantoor, Gemeente, zorgaanbieder). Duurzame contractering waarin maatschappelijke én financiële Kosten en baten voor alle stakeholders in balans zijn.

• Zorgorganisaties, zorgverzekeraars, gemeenten kunnen inzichtelijk maken of een bepaalde technologie opschalingswaardig is.

Waardoor uiteindelijk:

• Ontwikkelaars van technologie rekening gaan houden met de modules Kwaliteit, Toegankelijkheid en Kosten.

• De wetenschappelijke validatie en betrouwbaarheid van de data voor de impact van eHealth op Kwaliteit, Toegankelijkheid en Kosten wordt vergroot.

• De cliënt, mantelzorger en zorgverlener optimaal gebruik kunnen maken van eHealth.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website