Blog van projectleider

Huilende baby’s troosten met eten en drinken

juni 2019

Pauline Jansen is projectleider van het project 'What’s driving binge eating? An experience sampling study among adolescents with subclinical and clinical binge eating symptoms.', dat gefinancierd wordt vanuit het Onderzoeksprogramma ggz. In haar blog neemt ze ons mee in de effecten van troosten met eten en drinken.

'Die zal wel honger hebben!' Dat is vaak de eerste gedachte die bij ouders opkomt als hun baby huilt. De borst, fles of eten wordt dan ook vaak tevoorschijn getoverd om een huilende baby te troosten. Hoewel vaak effectief op de korte termijn, blijkt uit recent onderzoek dat het aanbieden van eten aan baby’s als troost mogelijk ongewenste effecten heeft op de langere termijn.

In The Journal of Nutrition hebben mijn collega’s en ik een onderzoek beschreven over de effecten van voedingsstrategieën van jonge ouders (zie voetnoot 1).

Voedingsstrategieën van jonge ouders

Bijna 4.000 ouders – deelnemers van het bevolkingsonderzoek Generation R – hebben in een vragenlijst aangegeven hoe vaak ze geneigd waren om hun 6-maanden oude baby te troosten door iets te eten of te drinken te geven. Een groot deel van de moeders gebruikte deze strategie (53% soms, 23% vaak), terwijl een kwart van de moeders dit nooit deed (24%). Later in de kindertijd hebben we opnieuw gegevens verzameld bij deze gezinnen, onder andere over het gewicht en de eetgewoonten van kinderen. Het bleek dat kinderen die vaker met eten getroost waren als baby een hogere Body Mass Index (BMI) en meer vetmassa hadden op 4- en op 10-jarige leeftijd. Een deel van dit verband werd verklaard doordat deze kinderen vaker emotie eters zijn, dat wil zeggen dat ze meer geneigd zijn om te gaan eten als ze moe of verdrietig zijn dan kinderen die als baby niet met eten getroost waren.

Beloningssysteem

Maar waarom grijpen ouders en verzorgers dan zo vaak naar eten en drinken om daarmee kinderen comfort en troost te bieden? Huilen is één van de manieren waarop een baby aan kan geven dat hij of zij honger heeft, dus alleen daarom is het al een hele logische reactie van ouders. Huilen kan soms echter ook betekenen dat een baby een vieze broek heeft, moe is of gewoon even onrustig of prikkelbaar is. En ook dan kan eten een middel zijn waardoor iemand zich wat beter voelt. Voedsel activeert namelijk het beloningssysteem in de hersenen (het limbische systeem), waardoor dopamine vrijkomt, een neurotransmitter die een plezierig gevoel teweegbrengt (zie voetnoot 2). De stimulatie van het limbische systeem gebeurt bij het consumeren van smakelijk voedsel, waarbij over het algemeen geldt dat hoe zoeter en vetter het voedsel is, des te hoger de ervaren beloningswaarde is. De ene persoon is hier gevoeliger voor dan de andere persoon. Ter illustratie, dit mechanisme verklaart dus waarom Bridget Jones bakken ijs en repen chocolade verorbert als ze liefdesverdriet heeft. Op basis van ons onderzoek vermoeden we dat het geven van eten en drinken aan baby’s als troost er toe leidt dat kinderen leren voedsel en emoties met elkaar te associëren en er aan gewend raken om eten te gebruiken als een gangbare manier om met negatieve emoties om te gaan, wat uiteindelijk kan leiden tot overmatige gewichtstoename.

Andere factoren

Ook andere mechanismen kunnen een rol spelen. Zo houden ouders die eten geven als troost er wellicht een minder gezonde leefstijl op na en geven ze bijvoorbeeld vaker ongezonde snacks aan hun kinderen. Het is belangrijk dat onze bevindingen worden gerepliceerd en dat onderliggende mechanismen verder worden ontrafeld in vervolgonderzoek, aangezien er nog maar weinig bekend is over de effecten van verschillende voeding strategieën die ouders in het vroege leven van hun kinderen gebruiken. Vanwege de opzet van ons onderzoek, kunnen we helaas geen ferme conclusies trekken over causaliteit. Daarom is onderzoek met herhaalde metingen van voedingstrategieën en eetgedrag nodig om juist advies te kunnen geven aan ouders. Op het moment dat de door ons gevonden negatieve effecten van het geven van eten als troost worden bevestigd, is het ouders aan te raden om het geven van eten als troost tot een minimum te beperken.

Advies

In de tussentijd raden we professionals zoals kraamverpleegkundigen en medewerkers van Centra voor Jeugd en Gezin aan om ouders voor te lichten over waarom baby’s huilen, zodat ze, als hun kind huilt, vaker zullen denken 'Die zal wel honger hebben… Of is er misschien iets anders aan de hand?' Het geven van zulke tips kost slechts weinig tijd, zeker als het een onderdeel is van voorlichting over borstvoeding. Ook kunnen professionals dan advies geven over adequate manieren om een huilende baby te troosten. Zo kunnen zingen, praten, knuffelen, rondlopen en wiegen effectieve strategieën zijn om een baby rustig te krijgen. Hoewel ogenschijnlijk hele andere tactieken dan het geven van eten, er is een grote gemene deler: ook positieve sociale interacties activeren het limbisch systeem.

Voetnoten

  1. Jansen PW, Derks IPM, Batenburg A, Jaddoe VWV, Franco OH, Verhulst FC, Tiemeier H. Infant feeding practices and the prospective relation with childhood BMI: results from the Generation R Study. Journal of Nutrition, 2019: 149(5);788-794.
  2. Volkow ND, Wang GJ, Baler RD. Reward, dopamine and the control of food intake: implications for obesity. Trends in Cognitive Sciences, 2011:15(1):37-46.
Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website