ZonMw tijdlijn Geestelijke gezondheid https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Geestelijke gezondheid nl-nl Wed, 01 Apr 2020 00:32:48 +0200 Wed, 01 Apr 2020 00:32:48 +0200 TYPO3 news-5490 Thu, 26 Mar 2020 18:18:16 +0100 Extra geld voor creatieve oplossingen coronavirus (COVID-19) https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/extra-geld-voor-creatieve-oplossingen-coronavirus-covid-19/ Het ministerie van VWS stelt extra geld beschikbaar om creatieve oplossingen te faciliteren met betrekking tot het coronavirus (COVID-19). De pandemie heeft een grote impact op de zorg en samenleving. Op korte termijn zijn daarom oplossingen nodig voor praktische problemen in en buiten ziekenhuizen. Praktische uitdagingen

De komende weken en maanden leidt de coronacrisis tot allerlei praktische uitdagingen in de zorg en de samenleving. De vraag is hoe we in deze tijd goede zorg en ondersteuning kunnen blijven bieden. Praktische uitdagingen zijn bijvoorbeeld tekorten aan bepaalde materialen in ziekenhuizen, maar ook de zorg en ondersteuning aan kwetsbare mensen. Ook staan onze zorg- en hulpverleners voor de uitdaging om hun werk zo goed mogelijk te kunnen blijven doen.

Creatieve oplossingen

Creatieve oplossingen zijn nodig voor praktische technologische zaken in de (ziekenhuis)zorg, zoals medische hulpmiddelen. Anderzijds zijn er oplossingen nodig om kwetsbare groepen en hun zorg- en hulpverleners te helpen bij het bieden van de juiste zorg en ondersteuning.

Bedrijven of organisaties die een creatieve oplossing willen uitwerken of uitvoeren komen in aanmerking voor ofwel een startimpuls of een projectimpuls. Daarbij gaat het om oplossingen die buiten reguliere zorg- en welzijnsactiviteiten vallen. Een belangrijke voorwaarde voor deze projectimpuls is dat de creatieve oplossing voorziet in de behoefte van de doelgroep, zoals ziekenhuispersoneel. Dit moet blijken uit de samenstelling van het projectteam.

Financiële impuls aanvragen

Er zijn twee financiële impulsen beschikbaar.

  1. Een startimpuls van maximaal € 7.500,- (inclusief BTW). Deze impuls is bedoeld voor het uitwerken en eventueel toepassen of piloten van een idee.
  2. Een projectimpuls van € 7.500,- tot € 15.000,- (inclusief BTW). Belangrijke voorwaarde voor deze projectimpuls is dat de creatieve oplossing voorziet in de behoefte van de doelgroep.

Alle in Nederland gevestigde rechtspersonen kunnen een offerte indienen die past binnen de kaders van deze regeling.

Meer informatie

Kijk voor meer informatie, de aanvraagprocedure en de voorwaarden op de pagina Creatieve oplossingen aanpak coronavirus (COVID-19).

]]>
news-5484 Tue, 24 Mar 2020 14:30:00 +0100 Nieuwe deadlines subsidierondes Actieprogramma Verward Gedrag https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-deadlines-subsidierondes-actieprogramma-verward-gedrag/ De zeer uitzonderlijke situatie rondom de uitbraak van het coronavirus (COVID-19) heeft gevolgen voor het proces rondom de subsidieaanvragen van ZonMw. Wij hechten er aan om iedereen dezelfde kans te geven voor het indienen van aanvragen, het doen van onderzoek of mee te werken in commissies of als referent aan onze rondes. Daarom is besloten om de deadlines van de subsidierondes van het Actieprogramma lokale initiatieven voor mensen met Verward Gedrag 2 maanden te verschuiven. Subsidierondes

Het actieprogramma heeft 3 subsidierondes met een oorspronkelijke deadline in maart uitgesteld. De subsidierondes zijn inmiddels aangepast en met het juiste tijdpad op de website van ZonMw gepubliceerd. Het gaat om de volgende 3 subsidierondes met de volgende nieuwe deadlines:

Het uitstellen van de deadline betekent dat ook het tijdpad van de subsidieronde is verschoven. Voor het aangepaste tijdpad verwijzen we u graag naar de betreffende subsidieoproep.

ProjectNet

Aanvragen dient u in via ProjectNet, het elektronische indiensysteem van ZonMw. Ook als u reeds een aanvraag heeft ingediend verzoeken wij u deze opnieuw in te dienen, zodat alle uitgewerkte subsidieaanvragen op de juiste plek binnenkomen in ons systeem. Wanneer u reeds een aanvraag heeft ingediend ontvangt u hierover ook een persoonlijk bericht.

Meer informatie

We begrijpen dat deze situatie lastig kan zijn voor iedereen en hopen met deze aanpassing de druk enigszins te verlichten. Meer informatie en nieuws over aanpassingen aan de werkwijze van ZonMw vanwege het coronavirus (COVID-19) kunt u vinden op www.zonmw.nl/coronavirus.

Mocht u nog vragen hebben, aarzel dan niet om contact met ons op te nemen via avg@zonmw.nl of 070 349 54 70. 

]]>
news-5424 Tue, 10 Mar 2020 10:10:37 +0100 Meer zelfvertrouwen en juiste hulp dankzij de Hulpkaart https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/meer-zelfvertrouwen-en-juiste-hulp-dankzij-de-hulpkaart/ De Hulpkaart voor mensen met onbegrepen gedrag helpt politie, hulpverleners en omstanders om direct datgene te doen wat nodig is en helpt. Lees het interview waarin een Hulpkaarthoudster vertelt wat zij aan de kaart heeft. Mijn naam is Alexandra (dit is niet mijn echte naam). Ik ben een vrouw van 48 jaar oud. Ik heb een dissociatieve identiteitsstoornis (DIS).

Hoe lang maak je gebruik van een Hulpkaart?

'Ik gebruik de Hulpkaart inmiddels 1 jaar.'

Waarom heb je een Hulpkaart?

'Ik heb een Hulpkaart omdat ik door mijn psychische aandoening (een dissociatieve identiteitsstoornis, DIS) terugkerende periodes heb waarin ik erg ontregeld raak. Ik raak dan erg angstig en in de war. Deze verwarring heeft ook effect op mijn directe omgeving, ook daar ontstaat verwarring en stress. Deze situatie kan vervolgens erg uit de hand lopen, wat nadelig is voor alle partijen.'

Hoe helpt de hulpkaart je?

'De Hulpkaart helpt me op verschillende manieren. 

Ten eerste vind ik het een grote geruststelling dat ik deze kaart heb en dat ik hem in geval van nood aan anderen kan overhandigen. Dat geeft me meer zelfvertrouwen waardoor ik minder bang ben om openbare ruimtes te betreden en met mensen om te gaan. Ik weet dat als het uit de hand dreigt te lopen dat ik dan mij kaart kan overhandigen waarna diegene vervolgens mijn man kan bellen. Reizen met de bus gaat nu bijvoorbeeld makkelijker.

Ten tweede is het een groot voordeel dat ik dankzij mijn Hulpkaart medische hulp durf te zoeken. Voorheen durfde ik bijvoorbeeld niet naar een fysiotherapeut of (huis)arts te gaan. Nu geef ik bij het eerste contact mijn kaart en bespreek met de betreffende persoon welke aandoening ik heb en hoe die aandoening invloed heeft op de betreffende situatie. Op deze manier voorkom ik dat mijn lichamelijke klachten onbehandeld blijven en verergeren.'

Kun je een voorbeeld noemen van toen je de Hulpkaart goed hebt kunnen gebruiken toen je hem bij je had?

'Ik liep al ruim 3,5 jaar met een ontstoken achillespees en kon nog maar hele kleine stukjes lopen zonder pijn. Ik kwam dan ook niet veel meer buiten. Dankzij mijn Hulpkaart heb ik de stap kunnen zetten naar een fysiotherapeut. Zij weet nu vanaf het begin al dat ik DIS heb en hoe dat mijn klachten en het contact beïnvloedt. Daardoor heeft de fysiotherapeut haar behandeling aangepast aan mijn wensen en kunnen. Langzaamaan wordt mijn achillespees beter, ik kan nu al weer wat langer lopen en ik heb minder pijn.

Een ander voorbeeld: Ik moest naar de UWV-arts voor controle/onderzoek. Dat zijn voor mij contacten die mij erg kunnen ontregelen, waardoor ik vaak ‘dichtklap’ en mijn klachten niet kan benoemen. Door het overhandigen van mijn Hulpkaart kon ik met hem in gesprek gaan over mijn problematiek. Dat gaf voor hem meer duidelijkheid en voor mij meer rust. Het gesprek verliep daarna rustiger en makkelijker.'

Kun je een voorbeeld noemen van toen je de Hulpkaart goed had kunnen gebruiken toen je er nog geen had?

'Ja, in het jaar voordat ik de hulpkaart had heb ik een ernstige crisis doorgemaakt. Mijn verwarring en angst waren zo groot dat ook mensen in mijn omgeving niet meer wisten hoe ze op mij moesten reageren en hoe ze mij nog konden bereiken en helpen. Zelfs professionele hulpverleners gaven het uiteindelijk op en stuurden mij weg. Ik kwam helemaal alleen te staan in mijn grote nood. Ik was niet in staat om uit te leggen wat ik mankeerde. Ik durfde ook geen hulp meer te vragen en wees iedereen af. In die crisis zou de Hulpkaart een uitkomst zijn geweest. Juist toen ik het zelf niet meer kon aangeven zou het fijn geweest zijn als mijn Hulpkaart voor mij had kunnen ‘spreken’. De situatie zou dan hoogstwaarschijnlijk niet zo enorm uit de hand hebben hoeven lopen. Ik had dan toch de juiste hulp hebben kunnen krijgen omdat dat in mijn Hulpkaart beschreven staat.'

Vind je dat meer mensen een Hulpkaart zouden moeten hebben? Zo ja, waarom?

'Ja, ik vind zeker dat meer mensen een Hulpkaart zouden kunnen gebruiken. Het geeft je de mogelijkheid om je klachten en wensen op papier te zetten tijdens een periode waarin je je beter voelt en je jezelf beter kunt verwoorden. Wanneer je dan in een situatie komt waarin je geen woorden meer hebt, spreekt de Hulpkaart voor je en kunnen anderen jou beter helpen. Daardoor kan een crisis waarschijnlijk voorkomen worden, of eerder verholpen worden, De kaart kan je op die manier veel rust en zelfvertrouwen geven. Ik kan het echt aanraden!'

Wat zou je zelf nog willen zeggen / wat vind jij nog belangrijk om te vertellen?

'Mijn psychische aandoening maakt het voor mij heel moeilijk om mee te doen in de maatschappij. Met de Hulpkaart durf ik me beter onder de mensen te begeven. Ik heb nog steeds angst voor sociale contacten, maar niet meer zo erg als toen ik de Hulpkaart niet had. En dat maakt mijn leven een stuk makkelijker en rustiger!

Ook voor mijn man is het een geruststelling dat ik altijd mijn Hulpkaart bij mij draag. Hij weet dat ik, als ik in nood ben of verward, mijn Hulpkaart aan iemand kan geven en dat diegene hem dan kan bellen zodat hij naar mij toe kan komen om mij te helpen. Deze wetenschap maakt dat hij zich minder ongerust hoeft te maken wanneer hij niet bij mij is.'

Meer informatie

 

]]>
news-5417 Mon, 09 Mar 2020 08:51:44 +0100 Kwaliteitssysteem voor ervaringsdeskundigen gaat van start https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kwaliteitssysteem-voor-ervaringsdeskundigen-gaat-van-start/ In opdracht van VWS heeft ZonMw geld vrij gemaakt voor het ontwikkelen van een nieuw kwaliteitssysteem voor ervaringsdeskundigen. Doel hiervan is om de komende jaren ervaringsdeskundigheid verder te professionaliseren. Het is een historische mijlpaal omdat Nederland internationaal gezien het eerste land is waar ervaringsdeskundigheid wordt geprofessionaliseerd als relevant onderdeel in de ggz. Bovendien wordt het kwaliteitssysteem door de beroepsgroep zelf geleid. Waarom een kwaliteitssysteem voor ervaringsdeskundigheid? 

Doel is om te komen tot een kwaliteitssysteem, gericht op professionalisering en borging van de kwaliteit van het beroepsmatig inzetten van ervaringsdeskundigheid binnen de ggz. En voor ervaringsdeskundigen die in zelfregiecentra, herstelacademies, teams voor ervaringsdeskundigen, wijkteams en in andere zorgcontexten aan het werk zijn. Het resultaat is onder andere: een beroepsstandaard, een register, een kwaliteitsstandaard en landelijke leerplannen van MBO-2 tot HBO masterniveau. 

Samenwerkende organisaties

De projectuitvoering ligt in handen van het URC consortium, bestaande uit de Vereniging van Ervaringsdeskundigen (VvEd), het Trimbos-instituut, Kenniscentrum Phrenos en hogeschool Windesheim. Daarnaast wordt samengewerkt met andere partijen die te maken hebben met ervaringsdeskundigheid zoals begeleidend wonen. 

Meer informatie

]]>
news-5416 Mon, 09 Mar 2020 06:00:00 +0100 Samen beslissen met mensen met verminderde gezondheidsvaardigheden https://publicaties.zonmw.nl/interviewreeks-samen-beslissen/samen-beslissen-met-mensen-met-beperkte-gezondheidsvaardigheden/ Hoe kun je als zorgverlener of zorginstelling beter omgaan en communiceren met mensen met verminderde gezondheidsvaardigheden? Janneke Noordman en Jany Rademakers (Nivel) delen hun bevindingen en geven tips en tools voor samen beslissen waar je direct mee aan de slag kunt. ‘Het begint met de afspraakbrief. Als deze niet begrijpelijk is, gaat het al mis.’ news-5412 Thu, 05 Mar 2020 14:28:16 +0100 ZonMw en de Hersenstichting nemen initiatief voor opstellen van een nationaal hersenbrede onderzoeksagenda https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-en-de-hersenstichting-nemen-initiatief-voor-opstellen-van-een-nationaal-hersenbrede-onderzoeks/ ZonMw en de Hersenstichting trappen vandaag af met het initiatief Hoofdzaken om aandacht te vragen voor duurzame investering in hersenbreed onderzoek. Dit doen ze samen met deskundigen uit het werkveld. De eerste stap daarin is het komen tot een geïntegreerde hersenbrede onderzoeksagenda. Daartoe worden de verschillende expertisegebieden, initiatieven, programma’s en onderzoeksagenda’s in kaart gebracht die er op dit gebied in Nederland al zijn. De resultaten vormen de kaders voor de onderzoeksagenda. “In de afgelopen decennia is veel onderzoek gedaan naar de normale functie van de hersenen en diverse hersenaandoeningen”, zegt Henk Smid, voorzitter van de stuurgroep. “Desalniettemin is er nog steeds veel onderzoek nodig om de werking van hersenen en de onderliggende ziektemechanismen te begrijpen, zodat we de juiste preventie- en behandelmogelijkheden kunnen ontwikkelen. We moeten daarbij niet inzetten op één aandoening of aanpak, maar breed investeren in baanbrekende oplossingen.”

Meerwaarde van het initiatief Hoofdzaken

Er wordt gezamenlijk opgetrokken met alle betrokken uit het werkveld, zoals experts, gezondheidsfondsen, instituten en patiëntenverenigingen. Deze samenwerking zorgt voor gezondheidswinst, minder ziektelast en betere participatie voor mensen met hersenaandoeningen.

De meerwaarde van het initiatief ligt in de geïntegreerde, interdisciplinaire en transdiagnostische aanpak. “Deze overstijgende en geïntegreerde aanpak van het Nederlandse hersenonderzoek zien we als voorwaarde om voor de patiënt van vandaag én voor de patiënt van morgen tot oplossingen te komen en de ziektelast en sterfte door hersenaandoeningen in Nederland structureel te verminderen”, zegt Smid.

Start

Het opstellen van een geïntegreerde hersenbrede agenda is het eerste dat met het initiatief Hoofdzaken beoogd wordt. Onderzoeksmiddelen kunnen effectiever gebruikt worden door onderzoekers en behandelaars meer te informeren over elkaars werk en kunde, deze kennis te integreren, en dit terug te koppelen. Een volgend doel van Hoofdzaken is het verkrijgen van extra middelen voor hersenonderzoek. Op die manier kunnen witte vlekken ook onderwerp van onderzoek worden.

Vormgeving onderzoeksagenda

Hoofdzaken vraagt aan alle betrokkenen uit het werkveld om de verschillende initiatieven, programma’s en onderzoeksagenda’s die er op het moment in Nederland al zijn aan te leveren, zodat deze een plaats kunnen krijgen in de onderzoeksagenda. Wil je zelf ook informatie aanleveren? Stuur dan een mail naar info@hersenagenda.nl.

De stuurgroep

De stuurgroep van Hoofdzaken ziet er als volgt uit: 

  • Henk Smid, voorzitter stuurgroep en adviseur ZonMw
  • Merel Heimens Visser, directeur Hersenstichting
  • Raoul Hennekam, voorzitter Adviesraad Wetenschap & Innovatie Hersenstichting
  • Marianne de Visser, voorzitter programmacommissie Memorabel
  • Paul Schnabel, voorzitter programmacommissie Onderzoeksprogramma GGZ
  • Cathalijne van Doorne, Ervaringsdeskundige en vice-president of European Federation of Neurological Associations
  • Monique van den Eijnden, Ervaringsdeskundige en lid programmacommissie Onderzoeksprogramma GGZ
]]>
news-5347 Thu, 20 Feb 2020 13:00:00 +0100 32 wetenschappers ontvangen NWO-Vici van 1,5 miljoen euro https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/32-wetenschappers-ontvangen-nwo-vici-van-15-miljoen-euro-1/ 32 vooraanstaande wetenschappers ontvangen ieder 1,5 miljoen euro van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Met deze Vici-beurs kunnen ze de komende vijf jaar een vernieuwende onderzoekslijn ontwikkelen en een eigen onderzoeksgroep opbouwen. Vici is een van de grootste persoonsgebonden wetenschappelijke premies van Nederland en is gericht op gevorderde onderzoekers. De wetenschappers doen op verschillende gebieden onderzoek. Binnen de Vici zijn wetenschappers namelijk vrij om hun eigen onderzoeksproject voor te dragen voor financiering. De Vici-laureaten gaan onder meer onderzoeken welke rol nieuwsgierigheid speelt bij de ontwikkeling van een kind, welke veranderingen ten grondslag liggen aan genetische hartziekten en wat de invloed van gemixt taalaanbod is bij de taalverwerving van kinderen. Een ander onderzoek richt zich op de neurobiologie van Parkinson, met als doel de ziekte eerder op te kunnen sporen. Ook gaan onderzoekers een revolutionaire motor ontwikkelen die duurzame brandstoffen omzet in schone energie. Dit is slechts een greep uit de onderzoeksonderwerpen.

Dit zijn de projecten voor het domein van de medische wetenschappen:

Immuniteit door het hele lichaam

Dr. J.A.M. (José) Borghans (v), UMCU - Immunologie
Onze kennis van het menselijk immuunsysteem is grotendeels gebaseerd op studies met cellen uit bloed, een plek waar slechts een minderheid van afweercellen zich bevindt. Door laboratoriumonderzoek te combineren met wiskunde ontrafelt dit onderzoek hoe immunologisch geheugen wordt onderhouden door afweercellen in het hele lichaam.

Nieuwe tactieken in de verdediging tegen een stille maar gevaarlijke vijand; niet-alcoholische steatohepatitis

Prof. dr. S.W.C. (Saskia) van Mil (v), UMCU - Center for Molecular Medicine
Miljoenen mensen wereldwijd lijden aan de onbekende leverziekte niet-alcoholische steatohepatitis, met een hoog risico op het ontwikkelen van leverfalen en kanker. Er zijn geen medicijnen voorhanden. De onderzoekers zullen door selectieve activatie van de Farnesoid X Receptor onderzoeken of een hoog effectieve therapie kan worden ontwikkeld.

Genetische hartziekten – wat gaat er fout?

Prof. dr. E. (Eva) van Rooij (v), Hubrecht Institute
Genetische hartziekten die ontstaan door een foutje in het DNA worden gekenmerkt door allerlei ziekte drijvende veranderingen in het hart die bijdragen aan de progressie van de ziekte. Tot nu is er maar weinig bekend over de processen die hieraan bijdragen. De onderzoekers willen ontdekken wat er ten grondslag ligt aan deze veranderingen om zo mogelijk te kunnen helpen in de ontwikkeling van verbeterde therapieën.

Een hoofdpijn dossier vol cardiovasculair risico

Dr. A. (Antoinette) Maassen van den Brink (v), Erasmus MC – Afdeling Interne Geneeskunde
Migraine is een sterk invaliderende aandoening, vooral in vrouwen. Daar bovenop is het een belangrijke cardiovasculaire risicofactor. Wij gaan onderzoeken waarom vooral vrouwen migraine krijgen, hoe vrouwen specifiek behandeld kunnen worden en hoe hun cardiovasculair risico te verkleinen is. Daarbij letten we speciaal op cardiovasculaire bijwerkingen van antimigraine medicatie.

Op weg naar behandeling van verstandelijke beperking en autisme

Dr. A. (Annette) Schenck (v), RUMC, Genetica
Verstandelijke beperking en autisme zijn frequente, maar nog steeds onbehandelbare aandoeningen. Effectieve strategieën voor de ontwikkeling van medicijnen ontbreken tot nu toe. De onderzoekers gaan een evolutionair geconserveerde vorm van leren in de fruitvlieg bestuderen om bevindingen vanuit dit diermodel vertaalbaar te maken naar medicijnen voor de behandeling van patiënten.

Uiterlijk vertoon

Dr. N.M. (Nina) van Sorge (v), UMCU – Medical Microbiology
Stafylokokken veroorzaken lastig te behandelen infecties. Stafylokokken omhullen zich met verschillende complexe suikerstructuren. Microbiologen vermoeden dat deze ‘suikerjasjes’ een belangrijk herkenningspunt zijn voor het immuunsysteem om de stafylokokken op te ruimen. Meer inzicht over het hoe en wat van deze herkenning vormt een belangrijke sleutel voor de ontwikkeling van antibiotica en vaccins.

Meer informatie

 

 

]]>
news-5355 Wed, 19 Feb 2020 13:47:32 +0100 12 innovatieve ideeën krijgen een Off Road subsidie voor baanbrekend onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/12-innovatieve-ideeen-krijgen-een-off-road-subsidie-voor-baanbrekend-onderzoek/ ZonMw geeft 12 jonge getalenteerde onderzoekers de kans om onderzoek te doen dat buiten de gebaande paden ligt. Zij mogen met een subsidie uit Off Road een jaar lang hun idee of hypothese verder onderzoeken. Ze gaan baanbrekend onderzoek doen naar onder andere de verspreiding van knokkelkoorts, bacteriën als middel om het immuunsysteem tegen kanker te stimuleren en communicerende (kanker)cellen. Het programma Off Road

Het programma Off Road geeft ruimte aan jonge onderzoekers voor baanbrekend- onconventioneel onderzoek, en is daardoor potentieel risicovol. Het onderzoek betreft (bio)medische- en/of gezondheidszorgwetenschappen als onderzoekterrein(en). ZonMw is het programma Off Road gestart omdat er in het wetenschapsveld veld behoefte bleek om jonge onderzoekers met grensverleggende ideeën te stimuleren. Bijzonder aan deze subsidie is dat er geen vooronderzoek vereist is en dat er niet gekeken wordt naar eerdere prestaties van de onderzoeker. Het gaat om het onconventionele idee. Uiteraard moet de onderzoeker wel aangeven hoe hij of zij tot het idee is gekomen, wat het doel is en helder beschrijven op welke manier het wordt onderzocht. De projecten gaan fundamenteel onderzoek doen dat aan het begin zit van de ontwikkeling van nieuwe kennis. Het ZonMw programma Memorabel voor onderzoek naar dementie financiert één van de projecten.

De projecten:

Nieuwe strategieën om de verspreiding knokkelkoorts tegen te gaan
Dr. B (Benoit) Besson (Radboud UMC)

Denguevirus (knokkelkoorts) is een mug-overgedragen virus dat endemisch is in de tropen en subtropen, waar het een enorme ziektelast veroorzaakt. Onder andere door klimaatverandering verspreiden muggen van het geslacht Aedes zich steeds verder in noordelijke richting, en daarmee dreigt denguevirus ook Europa te bereiken. In dit project bestuderen de onderzoekers de interacties tussen virus en mug, om nieuwe strategieën mogelijk te maken die virusverspreiding tegengaan.

Kunnen bacteriën voorlopers dikke darmkanker aanwijzen?
Dr. A.J.M. (Annemarie) Boleij (Radboud UMC)

Voor het opsporen van dikkedarmkanker en voorlopers daarvan wordt gebruik gemaakt van colonoscopie; een techniek waarbij met een camera de darm wordt afgespeurd. Helaas wordt nog steeds een groot deel van de voorlopers gemist, doordat sommige voorlopers plat van aard zijn en daarom moeilijker te vinden zijn. Deze platte tumoren hebben juist vaker een zeer hoog risico; wanneer ze blijven zitten kunnen ze snel uitgroeien tot een agressieve kanker. Er is dus een verbeterslag nodig in de opsporing van deze darmkankervoorlopers. Hiervoor wordt in dit onderzoek gebruik gemaakt van de bacteriële biofilm op deze voorlopers. Deze structuur is bijna altijd aanwezig en zou daarom mogelijk ook gebruikt kunnen worden voor de opsporing. In dit onderzoek wordt de samenstelling van deze biofilms op eiwitniveau in kaart gebracht. Tegen eiwitten die specifiek zijn voor de biofilm zullen signaalstoffen voor visualisatie worden ontwikkeld die gebruikt kunnen worden in de kliniek.

Hybride eiwitcomplexen doorbreken immuuntolerantie wat leidt tot autoimmuunziekte
Dr. F. (Frans) Bianchi (Rijksuniversiteit Groningen)

Ontstekingen in de kleine bloedvaten (vasculitis) worden veroorzaakt door een aanval van het immuunsyteem op de bloedvatwanden. Deze aanval wordt gedaan door autoantilichamen gericht tegen specifieke immuuncellen (neutrofielen). Het is vrijwel volledig onbekend hoe deze autoantilichamen ontstaan. Wel is aangetoond dat vasculitis patiënten die de bacterie Staphylococcus aureus dragen een sterker ziektebeeld hebben. In dit project zal de hypothese worden onderzocht dat eiwitten uitgescheiden door Staphyloccocus aureus die binden aan neutrofieleiwitten de vorming van autoantilichamen bevorderen en dus vasculitis veroorzaken. De onderzoekers zullen deze hypothese trachten te bevestigen door de immuuncellen in het bloed van patiënten te onderzoeken op antilichamen en de aanwezigheid van deze bacteriële eiwitten. Daarnaast wordt het systeem buiten het lichaam nagebootst.

Een ‘wegenkaart’ voor vasculaire cognitieve stoornissen – patronen van vaatschade in hersennetwerken.
Dr. J.M. (Matthijs) Biesbroek (UMC Utrecht)

Vaatschade in de hersenen is een belangrijke oorzaak van dementie. Op een MRI scan is vaatschade vaak zichtbaar als een afwijkend signaal in de witte stof, het ‘glasvezelnetwerk’ waarmee zenuwcellen op afstand communiceren. De relatie tussen de hoeveelheid schade en de cognitieve klachten van een patiënt is niet altijd duidelijk. Dit bemoeilijkt het stellen van een duidelijke diagnose. Mijn theorie is dat we niet moeten kijken naar de hoeveelheid schade, maar naar de locatie. Vergelijk het met het wegennetwerk: een afsluiting van de A2 heeft grotere gevolgen dan van een provinciale weg. Als daarnaast ook een belangrijke alternatieve route zoals de A12 dicht is zijn de gevolgen rampzalig. De witte stof van de hersenen is vergelijkbaar opgebouwd. Met dit project zal ik een ‘wegenkaart’ van de hersenen maken waarmee kritieke patronen van vaatschade herkend kunnen worden. Het doel is om hiermee betrouwbaar te onderbouwen of dementie veroorzaakt wordt door vaatschade.

Ontwaken van neurale stamcellen voor hersenherstel
Dr. V. (Vanessa) Donega (UMC Utrecht)

Het menselijke brein is niet in staat om te herstellen na hersenschade zoals bijvoorbeeld na een beroerte of bij neurodegeneratie. De hersenschade is blijvend, en leidt tot uitval verschijnselen of cognitieve problemen. Hoewel in de hersenen neurale stamcellen aanwezig zijn, is het nog onduidelijk of deze stamcellen gestimuleerd kunnen worden om nieuwe functionele hersencellen te produceren na hersenschade. Dit wil ik in dit project onderzoeken. Ik gebruik hiervoor een combinatie van nieuwe technieken, zoals mini-humane hersenen en hoge resolutie microscopie van stamcellen op post-mortem hersenmateriaal van gezonde volwassen donoren en Parkinson patiënten als een model voor hersenschade. Activatie van neuronale stamcellen zou tot een veelbelovende therapie kunnen leiden om de herstelcapaciteit van het brein te stimuleren.

Als ademhalen niet meer vanzelf gaat
Dr. J. (Jonne) Doorduin (Radboud UMC)

Ademen gebeurt zonder erover na te denken. Het lijkt vanzelf te gaan, maar in werkelijkheid is de aansturing van de ademhaling door de hersenen juist erg complex. Er moet precies genoeg zuurstof worden ingeademd en kooldioxide worden uitgeademd, en tegelijkertijd worden afgestemd met bijvoorbeeld praten en eten. In patiënten met de erfelijke spierziekte myotone dystrofie is de aansturing van de ademhaling mogelijk verstoord. Deze ziekte tast namelijk ook de hersenen aan. Hoe dit precies gebeurt is onduidelijk.
In dit onderzoek ga ik een nieuwe methode ontwikkelen om de aansturing van de ademhaling in de hersenen te bestuderen. Hierbij maak ik gebruik van functionele MRI. Met deze methode wil ik ontdekken hoe de aansturing van de ademhaling is verstoord bij myotone dystrofie. Die informatie kan worden gebruikt om nieuwe therapieën te ontwikkelen. Daarnaast kan de methode breder worden ingezet voor onderzoek naar ademhalingsproblemen bij andere ziekten, zoals centraal slaap apneu.

Op Zoek naar het Neurocognitieve Netwerk in Gezondheid en Ziekte
Dr. M. (Marsh) Königs (Amsterdam UMC)

Neurocognitieve functies zijn denkprocessen die cruciaal zijn voor de ontwikkeling van kinderen op het gebied van intelligentie, sociaal en gedragsmatig functioneren en schoolprestaties. Neurocognitieve functies zijn sterk afhankelijk van elkaar; als je niet oplet (concentratie) kan je ook niet onthouden (geheugen). Dit onderzoek probeert de ontwikkeling van gezonde kinderen beter te begrijpen door de samenhang in neurocognitieve functies in kaart te brengen als een complex netwerk (het neurocognitieve netwerk). We zoeken ook uit wat de invloed is van verschillende soorten ziekten op het neurocognitieve netwerk van snel ontwikkelende kinderen.

Bacteriën als middel om het immuunsysteem tegen kanker te stimuleren
Dr. A.M. (Alexandra) Mowday (Universiteit Maastricht)

Immuuntherapie heeft als doel de immuuncellen van een patiënt te activeren zodat ze de tumor aanvallen. Voor sommige kankerpatiënten is deze behandeling succesvol en kan de tumor geëlimineerd worden. Bij de meeste patiënten zijn er echter onvoldoende actieve immuuncellen in de omgeving van de tumor, waardoor ze slechts beperkt op immuuntherapie reageren. Om de hoeveelheid actieve immuuncellen te verhogen, willen we gebruik maken van een unieke eigenschap van de meeste vaste tumoren: de aanwezigheid van tumor necrose. Necrose heeft een negatieve invloed heeft op de prognose, maar tegelijk vormen deze gebieden ook een specifiek therapeutisch doelwit. Immers, wanneer we goedaardige Clostridium bacteriën toedienen, zullen deze enkel in de necrose gebieden kunnen groeien. Door die specifieke groei, zullen ze heel gericht in de tumor een ontsteking veroorzaken. De hoeveelheid actieve immuuncellen zal toenemen en als gevolg daarvan verwachten we dat het effect van immuuntherapie in combinatie met Clostridium sterk zal toenemen.

Aminozuren als onconventionele therapie voor behandeling van het diabete hart
Dr. M. (Miranda) Nabben (Universiteit Maastricht)

Bij diabetespatiënten is hartfalen doodsoorzaak nummer-1. Meestal is dit het gevolg van een “Westerse” leefstijl (veel en vetrijk voedsel, en weinig beweging) die leidt tot stapeling van vet in het hart en een verminderde hartfunctie. Eerder ontdekten wij dat deze vetstapeling wordt veroorzaakt door een overmatige aanwezigheid van het transporteiwit CD36 op het oppervlak van hartspiercellen. CD36 zorgt voor transport van vetten van de bloedbaan naar de hartspiercel. In het gezonde hart is CD36 deels aanwezig op het celopppervlak en deels opgeslagen in een celcompartiment (endosomen). Echter, bij diabetes is vrijwel alle CD36 aanwezig op het celoppervlak en dit leidt dan tot verhoogde vetopname en vetopslag, en verslechterde hartfunctie. Recent heb ik sterke aanwijzingen gekregen dat aminozuren deze verplaatsing van CD36 binnen de hartspiercel zouden kunnen tegengaan. Indien mijn hypothese juist is kunnen aminozuren in de voeding worden ingezet als nieuwe behandelmethode voor diabetisch hartfalen.

Bevriezen van lopen en de levodopa paradox
Dr. J.H. (Jorik) Nonnekes (Radboud UMC)

Bevriezen van lopen is één van de meest invaliderende symptomen bij mensen met de ziekte van Parkinson. Ineens blokkeert het lopen en staan mensen ‘vastgeplakt’ aan de grond. Dit verschijnsel ontstaat pas nadat mensen al enkele jaren Parkinson hebben. Het medicijn levodopa speelt daarin mogelijk een dubbelrol. Enerzijds vermindert levodopa vaak het bevriezen van lopen. Anderzijds lijkt levodopa juist ook een rol te spelen bij het veroorzaken ervan. Recent onderzoek suggereert dat bevriezen van lopen nu vaker voorkomt dan vóór de introductie van levodopa. Jorik Nonnekes gaat nu onderzoeken of langdurig gebruik van levodopa inderdaad bijdraagt aan het ontstaan van bevriezen van lopen. Hiervoor vergelijkt hij gegevens van Tanzania met Nederland. In Tanzania krijgen mensen met Parkinson vaak geen levodopa, omdat het niet beschikbaar of te duur is. Als levodopa bijdraagt tot meer bevriezen van lopen, verwacht Nonnekes dat bevriezen van lopen minder voorkomt in Tanzania dan in Nederland.

Naaldvrije biopsie van de slokdarm: kwantitatieve beeldvorming met magnetische resonantie als alternatief voor endoscopische diagnose
Dr. S. (Sebastian) Weingärtner (TU Delft)

Maag en slokdarmziektes zijn een groeiend probleem in Westerse landen. Ze leggen een zware druk op ons zorgstelsel. Endoscopie gecombineerd met biopsie is de standaard voor het stellen van de diagnose. Deze procedure wordt als zeer onprettig ervaren door patiënten, vereist sedatie en in zeldzame gevallen kunnen er ernstige complicaties optreden.
In dit onderzoek zullen wij MRI technieken ontwikkelen die het mogelijk maken om de slokdarm volledig niet-invasief te onderzoeken. De methode neemt slechts enkele minuten in beslag en wordt uitgevoerd terwijl de patiënt vrij doorademt. Hierdoor levert de methode het maximale comfort voor de patiënt. Voor uitgebreide karakterisatie van het weefsel van de slokdarm worden verscheidene biomarkers tegelijkertijd gemeten. Wij verwachten dat de beschikbaarheid van zo’n volledig niet-invasieve techniek in de klinische zorg van maag- en slokdarmziektes zal leiden tot meer comfort en de veiligheid van de patiënt.

Eén Boodschap, verschillende Interpretaties   
Dr. M.I. (Marijke) Zonneveld (Universiteit Maastricht)

Alle cellen, inclusief kankercellen, scheiden blaasjes uit om met andere cellen te communiceren. Deze blaasjes worden ook wel extracellulaire vesicles (EV) genoemd. EV zijn in staat om andere cellen in hun directe omgeving en in de rest van het lichaam te beïnvloeden. Zo is er bekend dat kanker-EV bijdragen aan een verminderd immuunrespons en nieuwe bloedvatvorming, wat leidt tot een verminderde prognose voor de patiënt. Momenteel bestaat het dogma dat een (kanker)cel vele verschillende soorten EV uitscheidt met allemaal één aparte boodschap bedoeld voor één type cel. Ik stel echter voor dat er slechts één dominerende boodschap wordt verpakt in EV en dat meerdere cellen deze kunnen ‘lezen’. Omdat niet alle cellen hetzelfde zijn, zal de boodschap vervolgens door ieder ‘lezend’ celtype anders geïnterpreteerd worden, wat vervolgens leidt tot de zeer gevarieerde effecten die zijn waargenomen op, bijvoorbeeld, het afweersysteem of bloedvaten. In dit project wil ik deze hypothese verder onderzoeken. 

Meer informatie

]]>
news-5345 Tue, 18 Feb 2020 10:59:36 +0100 Fotograaf Hans van der Kamp over 40 jaar sekse- en genderdiversiteit https://publicaties.zonmw.nl/fotograaf-hans-van-der-kamp-over-40-jaar-sekse-en-genderdiversiteit/ Tussen 1976 en 2019 fotografeerde Hans van der Kamp mensen die niet in het hokje man of vrouw passen. Waar komt zijn interesse in seksuele- en genderdiversiteit vandaan? En wat hoopt hij met zijn werk te bereiken? news-5340 Mon, 17 Feb 2020 14:11:05 +0100 Aanmelden informatiebijeenkomst Actieprogramma Maatschappelijke Diensttijd subsidieronde 4b nu mogelijk https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/aanmelden-informatiebijeenkomst-actieprogramma-maatschappelijke-diensttijd-subsidieronde-4b-nu-mogel/ Na de fase van experimenteren, groeit MDT (maatschappelijke diensttijd) nu door naar een landelijk dekkend netwerk. De eerste projecten die dit landelijke netwerk moeten gaan vormen hebben inmiddels te horen gekregen dat zij mogen starten. Op 14 april 2020 (onder voorbehoud) wordt de subsidieoproep (subsidieronde 4b) voor de tweede groep opengesteld. Voor deze subsidieoproep zouden twee informatiebijeenkomsten georganiseerd worden. In verband met de maatregelen rondom het coronavirus zijn deze afgelast. Wij zijn bezig met een alternatief voor deze bijeenkomsten. Wie kan aanvragen?

In deze subsidieoproep nodigt ZonMw partnerschappen uit die kunnen voortbouwen op de reeds behaalde resultaten in de proeftuinen. Dit doen zij door het versterken van werkzame elementen, verbinding te zoeken met andere MDT-partners én door zorg te dragen voor opschaling in volume en naar andere steden en/of landelijke gebieden. Zodoende wordt bijgedragen aan een landelijk dekkend netwerk van het MDT-aanbod en alle jongeren de mogelijkheid krijgen om een passende MDT te doen. Om in te kunnen dienen, moeten de MDT-aanpak, het partnerschap en met name de hoofdaanvrager en trekker van het partnerschap, aantoonbaar passen binnen de ontwerpschets en dus MDT-proof zijn. Het partnerschap dat indient mag voortkomen uit de proeftuinen, maar ook nieuw gevormd zijn, zolang deze MDT-proof is.

De exacte vooraarden voor indienen worden in de subsidieoproep bekendgemaakt. Deze wordt op dinsdag 14 april gepubliceerd, afhankelijk van de ontwikkelingen rondom het coronavirus. 

Meer informatie en inschrijven

Inschrijven voor de bijeenkomst is niet meer mogelijk. Alle deelnemers die zich al hebben ingeschreven worden op de hoogte gebracht van ons alternatief. Wilt u hier ook van op de hoogte blijven? Laat het ons dan weten via dit formulier. Wilt u meer weten over de subsidieoproep of het programma? Houdt dan www.zonmw.nl/amd in de gaten.

Als u nu al vragen heeft, kunt u contact opnemen met het programmateam via amd@zonmw.nl of 070 34 95 245. 

Meer weten?

]]>
news-5329 Fri, 14 Feb 2020 12:21:02 +0100 11 dementieprojecten gehonoreerd uit internationaal samenwerkingsverband https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/11-dementieprojecten-gehonoreerd-uit-internationaal-samenwerkingsverband/ Elf Nederlandse dementieprojecten zijn gehonoreerd rond ‘personalised medicine’. Dat is het thema van 2019 van internationaal samenwerkingsverband JPND (EU Joint Programming Initiative Neurodegenerative Diseases), van waaruit de projecten worden gefinancierd. ZonMw draagt financieel bij vanuit het nationale programma Memorabel (onderdeel van het Deltaplan Dementie) aan het internationale programma JPND. Ook Alzheimer Nederland financiert mee aan 3 projecten*.

De gehonoreerde projecten zijn:

  • blood PRotein Identification to Discriminate dEmentias* (733051101)
  • EURO-FINGERS multimodal precision prevention toolbox for dementia in Alzheimer’s disease (733051102)
  • TRanslating Individual Alzheimer GEnetic risk into disease phenotypes (733051103)
  • Diagnostic and Prognostic Precision medicine Algorithm for behavioural variant FrontoTemporal Dementia (733051104)
  • Humanized high-throughput co-culture system for motor neuron diseases (733051105)
  • Early Detection of Alzheimer’s Disease Subtypes (733051106)
  • From air pollution to brain pollution – novel biomarkers to unravel the link of air pollution and Alzheimer’s disease (733051107)
  • Music Interventions for Dementia and Depression in ELderly care (MIDDEL): International cluster-randomised trial* (733051108)
  • Defining measures of proximity to symptom onset in the GENetic Frontotemporal dementia Initiative* 733051109)
  • Identifying and treating SORL1-associated Alzheimer’s disease (733051110)
  • Precision Medicine Interventions in Alzheimer’s Disease (733051111)

*Mede-gefinancierd door Alzheimer Nederland.

De samenvattingen van deze projecten verschijnen binnenkort online. 
 

]]>
news-5303 Mon, 10 Feb 2020 15:02:38 +0100 ‘Zonder wetenschap zou het sociaal domein weinig voorstellen’ https://www.movisie.nl/artikel/zonder-wetenschap-zou-sociaal-domein-weinig-voorstellen?utm_campaign=MovisieMail&utm_content=020519&utm_source=Nieuwsbrief&utm_medium=email Het belang van wetenschap voor het sociaal domein wordt onderschat, zegt Hans Boutellier. De voormalig directeur van het Verwey-Jonker Instituut is één van de sprekers op het congres over ‘doen wat werkt’ in maart 2020. ‘Als professionals maar wat aan rommelen, daar ben ik sterk op tegen.’ news-5328 Wed, 05 Feb 2020 13:00:00 +0100 In memoriam Dick Kaasjager https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/in-memoriam-dick-kaasjager-1/ Dankbaar voor de inspirerende samenwerking betreuren wij het verlies van Dick Kaasjager.
Humor, gedrevenheid en bevlogenheid: de eerste woorden die ons te binnen schieten als we denken aan Dick Kaasjager.
Het droevige bericht dat hij is overleden volgt nog geen drie weken op zijn telefoontje dat hij zijn taken als commissievoorzitter moet neerleggen omdat hij ongeneeslijk ziek is.

Voor meerdere programma’s van ZonMw is zijn rol in programmacommissies van grote betekenis geweest. In het verleden was hij voorzitter van het programma Onderzoek voor mensen met een verstandelijke beperking, vice-voorzitter van onze programmacommissie Patiëntenparticipatie in onderzoek, kwaliteit en beleid en was hij maar liefst 10 jaar een zeer actief lid van de Commissie Evaluatie Regelgeving.

Een greep uit de reacties vanuit andere programma’s illustreert hoe zeer Dick gemist zal worden:

Als commissievoorzitter van het Onderzoeksprogramma ggz heeft hij zich overtuigend ingezet om verbinding tot stand te krijgen tussen de ggz-partijen. Hij leidde de commissievergaderingen en bijeenkomsten met enthousiasme en humor, en liet daarbij alle partijen met hun verschillende meningen altijd in hun waarde.

Ook voor het programma Ethiek en Gezondheid heeft hij veel betekend. Zijn humor maakte dat de vergaderingen, die meestal pittig zijn met een complexiteit aan ethische onderwerpen en diversiteit aan professionals die zich hierover buigen, luchtig bleven. Iedereen kreeg de ruimte voor zijn of haar inbreng, maar Dick bewaakte de essentie. Met grote belangstelling zette hij zich in voor ethiek en de verbinding van ethiek met gezondheid in de breedste zin van het woord.

Gedrevenheid en enthousiasme kenmerken ook zijn bijdrage aan het programma Grote Trials. Als interim-voorzitter zat hij in de eerste week meteen een vergadering en interviewdag voor. Zijn enthousiasme en open blik werkten fijn en de interactie met de commissie was heel prettig. Op de vraag of hij de commissie niet interim maar vast zou willen voorzitten zei hij direct ‘ja’, ook al zat hij op dat moment met vrienden op een terras in de zon in het buitenland.

Vanuit ZonMw is een rouwadvertentie in het NRC Handelsblad geplaatst op 4 februari 2020.

Wij wensen zijn kinderen en kleinkinderen veel sterkte met het verwerken van dit verlies.

]]>
news-5266 Tue, 04 Feb 2020 09:21:16 +0100 Aandacht voor mentale impact van kanker https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/aandacht-voor-mentale-impact-van-kanker/ Veel (ex-)kankerpatiënten hebben naast lichamelijke ook psychische klachten. ZonMw financiert meerdere innovatieve onderzoeken om te ondersteunen bij de mentale impact die kanker op (ex)patiënten kan hebben. Sneller aan het werk

Jaarlijks krijgen ongeveer 40.000 werknemers in Nederland de diagnose kanker. Door de behandelingen en klachten is het vaak lastig om aan het werk te blijven. Het project 'Interventie ter bevordering van werkvermogen en re-integratie bij werknemers met kanker, met een Health Impact Bond als financieringsinstrument' is hierop gericht. In samenwerking met onder andere de bedrijfsartsen van ArboNed en de professionals en ervaringsdeskundigen van Re-turn Werkkracht bij Kanker, wordt vanaf 2018 een interventie aangeboden aan ongeveer 200 werknemers met kanker. Op basis van wetenschappelijk onderzoek, grotendeels gefinancierd door ZonMw, wordt bepaald of de re-integratiemethode is geslaagd. TNO en Tilburg University onderzoeken tot midden 2020 de effecten van de nieuwe re-integratiemethode.

Zelfmanagementonderstuening

Patiënten met ongeneeslijke kanker zijn veelal kwetsbaar. Vaak is sprake van allerlei lichamelijke, psychosociale en existentiële problemen. Zelfmanagement is van belang om hier goed mee om te gaan in het dagelijks leven. De onderzoeksprogramma's NurseSMS en ICT4PAL willen onder meer de toegang tot palliatieve zorg bij ongeneeslijke kanker makkelijker maken. Zowel voor de patiënt als voor de mantelzorger.

Aanpassingsstoornissen

Veel (ex-)kankerpatiënten hebben naast lichamelijke ook psychische klachten. Soms zelfs jaren na de behandeling. In 2012 werd gespecialiseerde hulp bij een aanpassingsstoornis uit het basispakket geschrapt, ook bij kanker. Her programma 'Aanpassingsstoornissen bij (ex)kankerpatiënten' richti zich op onderzoek naar de behoefte van gespecialiseerde hulp bij een aanpassingsstoornis bij kanker.

Meer informatie

]]>
news-5246 Thu, 30 Jan 2020 11:25:56 +0100 Resultaten PERSPECTIEF-onderzoek naar ouderen met een doodswens aangeboden https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/resultaten-perspectief-onderzoek-naar-ouderen-met-een-doodswens-aangeboden/ Ongeveer 0,18% van alle 55-plussers heeft een wens tot levensbeëindiging, zonder dat zij ernstig ziek zijn. Dat komt neer op iets meer dan 10.000 mensen. Dit blijkt uit het PERSPECTIEF-onderzoek dat onder leiding van dr. Els van Wijngaarden is uitgevoerd door onderzoekers van de Universiteit voor Humanistiek en het Julius Centrum van het UMCU in opdracht van het ministerie van VWS en gefinancierd door ZonMw. Onder grote belangstelling van pers en andere geïnteresseerden hebben hoofdonderzoeker Els van Wijngaarden en ZonMw-voorzitter Jeroen Geurts het rapport ‘Perspectieven op ouderen met een doodswens zonder dat zij ernstig ziek zijn: de mensen en de cijfers’ aangeboden aan minister Hugo de Jonge. Vanuit verschillende perspectieven is onderzoek gedaan naar de omvang, kenmerken en omstandigheden van ouderen met een doodswens, zonder ernstige ziekte. Aan het onderzoek deden ruim 21.000 ouderen en 1.600 huisartsen mee.

Verschillende soorten doodswensen

Mensen die in het onderzoek aangaven dat zij een doodswens hebben, bleken daarmee verschillende dingen te bedoelen. Het onderzoek onderscheidt drie soorten persisterende doodswensen:

  • Er zijn mensen met een passieve doodswens: zij leven met een verlangen naar de dood zonder zelf plannen te maken of stappen te zetten om de dood te bespoedigen. In Nederland gaat het naar schatting om 0,47% van de 55-plussers.
  • Er zijn ook mensen met een actieve doodswens: zij maken plannen of zetten concrete stappen met betrekking tot hun doodswens. Naar schatting gaat het om 0,77% van de 55-plussers.
  • En dan is er de groep die hun doodswens omschrijft als een wens tot levensbeëindiging. Dit betreft 0,18% van de mensen van 55 jaar en ouder.

Verschil in beleving van doodswens

Voor alle drie de groepen geldt dat leven met een doodswens of een wens tot levensbeëindiging niet per definitie betekent dat men onmiddellijk dood wil. Ook blijkt uit het onderzoek dat de doodswens door de jaren heen kan verminderen of verdwijnen, ook op hoge leeftijd. De groep ouderen met een doodswens zonder ernstig ziek te zijn, blijkt vaak wel fysieke en mentale klachten te hebben.

Zelfdodingsmiddel

Veel mensen met een doodswens willen beschikken over een zelfdodingsmiddel. Niet zozeer om het middel direct in te nemen, maar vooral ter geruststelling om in de toekomst zelf regie te kunnen voeren over het levenseinde. Tegelijk roept (de gedachte aan) het beschikken over zo’n middel nieuwe dilemma’s op, bijvoorbeeld over het juiste tijdstip om het te gebruiken en de risico’s. Andere veelvoorkomende behoeften zijn: hulp bij zelfdoding door een dokter, meer financiële ruimte, erkenning en begrip voor gevoelens en goede gesprekken met een hulpverlener.

Meer informatie

Het rapport: Perspectieven op ouderen met een doodswens zonder dat zij ernstig ziek zijn: de mensen en de cijfers, 2020. (PDF)
Het rapport: Perspectieven op ouderen met een doodswens zonder dat zij ernstig ziek zijn: de mensen en de cijfers, 2020. (Printbare PDF)
Infographic van de onderzoeksresultaten en samenvatting van het rapport (PDF)

]]>
news-5223 Mon, 27 Jan 2020 12:30:55 +0100 Transgender? Kinderen denken al stereotiep over geslacht https://www.nrc.nl/nieuws/2020/01/24/transgender-kinderen-denken-al-stereotiep-over-geslacht-a3988072 Kinderen hebben op de basisschool al conservatieve opvattingen over gender en geslacht. Waar op het moment veel discussie over is: moet je gender non-conforme kinderen en hun ouders adviseren om alvast in sociale transitie te gaan? Dus leven in de andere rol dan die hun bij de geboorte is gegeven, kleding, haardracht, enzovoort. news-5207 Thu, 23 Jan 2020 16:16:49 +0100 Internationale workshops rond sekse en gender in onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/internationale-workshops-rond-sekse-en-gender-in-onderzoek/ [ Edit: gewijzigde datum en locatie ] Op 10 februari geeft een groep jonge internationale onderzoekers een workshop over man-vrouwverschillen in onderzoek. Deze groep won afgelopen zomer de Gender in Research Award, die werd uitgereikt tijdens de Erasmus Summer Course. De groep bestaat uit onderzoekers uit Nederland, Verenigd Koninkrijk en Canada. In de zomer van 2019 onderscheidden zij zich met hun creatieve idee om bewustzijn te creëren voor man-vrouwverschil in onderzoek met een strip over dit onderwerp. Samen formuleerden zij 12 kernboodschappen rond thema’s waarin sekse- en genderverschillen een rol spelen, en werkten samen met verschillende kunstenaars om bij deze boodschappen beeld te creëren. Het eindresultaat is te zien in een comic. Op 27 januari en 10 februari geven de onderzoekers 2 workshops in Den Haag en Utrecht. Eerder deden zij dat in het Verenigd Koninkrijk en ook zal er een workshop in Canada gegeven worden. Aanmelden voor de Nederlandse workshops is nog mogelijk. 

Workshops

De onderzoekers leerden elkaar kennen tijdens de workshop Gender in Research, onderdeel van het Erasmus Summer Programma. Deze workshop werd georganiseerd door ZonMw. Jonge onderzoekers werden ingedeeld in groepen en kregen de opdracht een idee te ontwikkelen om sekse en gender op de kaart te krijgen als onderzoeksonderwerp. De 2 beste ideeën werden beloond met de Gender in Research Award, een prijs ter waarde van 8.000 euro, bedoeld om het idee verder te ontwikkelen en uit te voeren.

De groep onderzoekers bestaat uit: 

Tessa Magnée – IVO Research Institute, The Hague, Netherlands 
psychology and media & journalism, experience with the management of various (research) projects
Sarah Hiltner – Department of Community and Transmural Care, Radboud University Medical Centre, Nijmegen
Ilona Plug – Centre for Language Studies, Radboud University, Nijmegen, Netherlands 
Samantha Goodliffe – School of Health, Wellbeing and Social Care, Open University, United Kingdom 
Philip Joy – Faculty of Health, Dalhousie University, Canada 
Alina Cosma – Department of Interdisciplinary Social Science, Utrecht University, Netherlands 

Meer informatie:

]]>
news-5199 Wed, 22 Jan 2020 10:11:03 +0100 Kenbaar maken intentie tot indienen aanvraag voor subsidieoproep Geweld hoort nergens thuis langer mogelijk https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kenbaar-maken-intentie-tot-indienen-aanvraag-voor-subsidieoproep-geweld-hoort-nergens-thuis-langer-m/ Wilt u een subsidieaanvraag indienen voor (een van) de openstaande subsidieoproepen van het onderzoeksprogramma Geweld hoort nergens thuis? Dan dient u uw intentie tot indienen van een aanvraag bij ons kenbaar maken. De deadline hiervoor is uitgesteld van 22 januari 2020 naar 5 februari 2020. De deadline voor het indienen van de volledige aanvragen via projectnet blijft 3 maart 2020 10.00 uur. Het onderzoeksprogramma ‘Geweld hoort nergens’ thuis levert een bijdrage aan de ondersteuning van de praktijk en biedt handvatten om de aanpak van kindermishandeling en huiselijk geweld te verbeteren, te borgen en te verduurzamen. Professionals en beleidsmakers hebben hiervoor de juiste informatie en (wetenschappelijke)kennis nodig. Om dit mogelijk te maken staan er nu 2 subsidieoproepen voor onderzoek open. De subsidieoproep Onderzoek naar goede aanpakken voor (vroeg)signalering en de subsidieoproep Samenwerking, afstemming en regie in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling, ronde 2020. U kunt hierover meer lezen in dit nieuwsbericht.

Intentie tot indienen

Voordat u een aanvraag indient vragen we u om uw intentie tot indienen kenbaar te maken. Dit doet u door een mail te sturen naar ghnt@zonmw.nl o.v.v. ‘intentie tot indienen’. Stuur in de mail waarmee u uw intentie aangeeft in ieder geval de volgende gegevens:

  • Vanuit welke organisatie er een aanvraag wordt ingediend;
  • Organisaties of personen waarvan u weet dat ze mee zullen werken aan de aanvraag;
  • Over welke van de 4 genoemde thema’s de aanvraag gaat;
  • In 2 zinnen waar het voorstel zich op gaat richten;
  • 3 suggesties voor referenten in deze ronde.

Efficiënt subsidieproces

Op basis van deze gegevens kunnen wij een inschatting maken van het aantal en type te ontvangen aanvragen en zo het subsidieproces – van aanvraag tot besluit – zo snel en efficiënt mogelijk laten verlopen. Mocht u na het doorgeven van uw intentie toch afzien van het indienen van een voorstel in deze ronde, dan vragen we u dit per mail aan ons door te geven.

Meer weten?

]]>
news-5191 Tue, 21 Jan 2020 13:17:10 +0100 Aandacht voor diversiteit bij ZonMw https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/aandacht-voor-diversiteit-bij-zonmw/ Op 30 januari 2020 wordt bij ZonMw de stuurgroep geïnstalleerd die de verkenning zal uitvoeren naar een multidisciplinaire kwaliteitsstandaard intersekse (ook wel aangeduid met Differences of Sex Development, DSD). De leden worden benoemd door Jacqueline Prins, Directeur Emancipatie van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, en Brigitte Westgren, directeur Curatieve Zorg van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Aansluitend opent oud-directeur van ZonMw Henk Smit de tentoonstelling ‘Gender!’. Deze tentoonstelling bestaat uit foto’s van fotograaf Hans van der Kamp, over het thema Genderdiversiteit fotograaf Hans van der Kamp.  Kwaliteitsstandaard intersekse

Er is zowel vanuit de kant van de professionals als vanuit mensen met een DSD-conditie behoefte aan meer bekendheid en kennis, en aan verbetering van kwaliteit van zorg middels beschrijving hiervan. Daarom heeft het ministerie van VWS ZonMw verzocht een multidisciplinaire kwaliteitsstandaard intersekse te laten ontwikkelen.

Verkenning en ontwikkeling

De verkenning geeft inzicht in de haalbaarheid en de gewenste inhoud van de multidisciplinaire kwaliteitsstandaard. Aansluitend wordt vastgesteld welke aan de zorg gekoppelde inhoudelijke (medisch en psychosociaal), organisatorische en juridische vraagstukken opgelost moeten worden om te komen tot goede kwaliteit van zorg, zowel persoonsgericht als integraal. Op basis van de verkenning wordt overgegaan tot de daadwerkelijke ontwikkeling van een kwaliteitsstandaard. De uiteindelijke kwaliteitsstandaard wordt aangeboden aan het Register van Zorginstituut Nederland. 

Tentoonstelling 'Gender!'

Na de installatie van de stuurgroep vindt de officiële opening van de tentoonstelling ‘Gender!’ van Hans van der Kamp. Deze tentoonstelling bestaat uit portretten van mensen die zich niet volledig als ‘man’ of ‘vrouw’ identificeren. De eerste portretten dateren uit 1976; de tentoonstelling geeft zo een inkijkje in genderdiversiteit door de jaren heen. 

‘We hebben allemaal te maken met rolpatronen en verwachtingen rond man- of vrouwzijn. Ik heb de behoefte om dit vast te leggen’, legt Van der Kamp uit. Als jonge student raakte hij gefascineerd door dragqueen Plumeau en werd haar vaste fotograaf. Zo kwam hij terecht in de wereld van drag en trad zelf ook wel eens op. Fotografie over gender en seksuele identiteit werd zijn expertise. ‘Gender is voor iedereen een issue, ook als mensen het niet als zodanig ervaren’, vertelt Van der Kamp. 

Meer informatie

De installatie van de stuurgroep vindt plaats om 16.00. Rond 16.15 opent Henk Smid de fotografietentoonstelling, samen met fotograaf Hans van der Kamp.
Eindtijd: 18.00
De tentoonstelling is tot eind maart bij ZonMw te bekijken.

]]>
news-5061 Tue, 21 Jan 2020 11:25:00 +0100 Nieuwe subsidieoproepen Juiste Zorg Op de Juiste Plek geopend https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-subsidieoproepen-juiste-zorg-op-de-juiste-plek-geopend/ Het programma Juiste Zorg Op de Juiste Plek (JZOJP) opent vandaag 3 nieuwe subsidieoproepen. Doel van de subsidies is het ondersteunen van de (door) ontwikkeling van regionale samenwerkingsinitiatieven gericht op het voorkomen, verplaatsen en/of vervangen van zorg. Ook is het mogelijk financiering aan te vragen voor het opstellen van een gedeeld regiobeeld, ter ondersteuning van het ontwikkelen van een regiovisie. Samen willen we de zorg echt veranderen. Onnodig dure of overbodige zorg voorkomen en de zorg verplaatsen, naar dichter bij mensen thuis, in hun eigen vertrouwde leefomgeving. Zorg vervangen door nieuwe vormen van zorg, zoals e-health, domotica of sociaal en maatschappelijk werk. Het programma JZOJP richt zich op startende en bestaande samenwerkingsverbanden.

Nieuwe subsidieoproepen

Vandaag zijn de volgende subsidies opengesteld:

  • De Startimpuls is een subsidie voor het opzetten van regionale samenwerking.
  • De Regio-impuls richt zich specifiek op regionale samenwerkingsverbanden die een goede samenwerking in de regio tot stand hebben gebracht en die ondersteuning zoeken bij het verder ontwikkelen van hun netwerk.
  • Een Voucher ter ondersteuning bij het maken van een gedeeld regionaal beeld van de sociale situatie, de gezondheidssituatie en de behoeften in een regio.

Mensen die in de eerste ronde van Juiste Zorg Op de Juiste Plek een aanvraag hebben ingediend of dat hebben overwogen wijzen wij erop dat op basis van de ervaring die is opgedaan in deze tweede ronde een aantal aanpassingen zijn doorgevoerd. Zoals: bij het aanvragen van een regio-impuls moet een regiobeeld beschikbaar zijn, voor alle drie de oproepen geldt dat de participatie van burgers een vereiste is, voor burgers kunt u lezen cliënten, patiënten, naasten en/of mantelzorgers.

Let op

Naar aanleiding van een evaluatie van de eerste subsidieronde van JZOJP zijn de voorwaarden aangescherpt. Ook zijn de aanvraagformulieren in deze tweede ronde aangepast zodat ze gebruiksvriendelijker zijn.
Het is belangrijk dat u de programmatekst en de teksten van de oproepen goed doorneemt.

Webinar over subsidieoproepen van 13 januari

Op maandag 13 januari hield JZOJP een webinar over de subsidieoproen. Tijdens dit webinar konden deelnemers vragen stellen over het indienen van een aanvraag.
Het terugkijken van het webinar kan hier!

Meer informatie

Subsidiemogelijkheden Juiste Zorg Op de Juiste Plek
Het overkoepelende VWS-programma en goede voorbeelden van De Juiste Zorg op de Juiste Plek
Het ZonMw-programma Juiste Zorg Op de Juiste Plek

]]>
news-5180 Mon, 20 Jan 2020 08:42:51 +0100 Factoren en overwegingen die een rol spelen bij plaatsing van jongeren met delict gedrag in een JeugdzorgPlus-instelling of JJI https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/factoren-en-overwegingen-die-een-rol-spelen-bij-plaatsing-van-jongeren-met-delict-gedrag-in-een-jeug/ Welke factoren en overwegingen spelen een rol bij de plaatsing van jongeren met delict gedrag in een JeugdzorgPlus instelling of een Justitiële Jeugdinrichting (JJI)? Deze vraag is onderzocht door Praktikon in het project jongeren met strafbare feiten in de JeugdzorgPlus. Hieruit blijkt dat factoren zoals de ernst van het delict, de delict geschiedenis van de jongere, problematiek van de jongere en de motivatie voor behandeling belangrijk zijn bij de besluitvorming over de plek waar de jongere wordt geplaatst. Deze factoren worden echter door de individuele besluitvormers (zoals jeugdreclasseerders, medewerkers van de Raad voor de Kinderbescherming, casemanagers, officieren van justitie en kinderrechters) verschillend gewogen. Bij de plaatsing van jongeren zijn individuele opvattingen, overtuigingen en expertise van deze besluitvormers in de context van maatschappelijke en organisatorische factoren zoals beschikbaar zorgaanbod, gehanteerde werkwijzen in organisaties en media-aandacht van invloed. 

Uitwisseling

De sectoren forensische zorg en jeugdhulp zijn gescheiden sectoren. Uit het onderzoek komt naar voren dat er tussen hen weinig uitwisseling plaatsvindt terwijl zij feitelijk voor een deel dezelfde doelgroep bedienen. Beide sectoren zouden beter op de hoogte moeten zijn van elkaars expertise, daar meer gebruik van moeten maken en ook beter met elkaar samen moeten werken om uiteindelijk de juiste zorg te kunnen bieden voor deze doelgroep met complexe problematiek.   

Kleinschaligheid

De ontwikkeling naar kleinschalige voorzieningen lijkt voor de doelgroep die in dit onderzoek centraal stond, mogelijkheden te bieden. Hiermee kan een betere aansluiting ontstaat bij de behandelbehoeften en daarmee mogelijk ook de behandelmotivatie van de jeugdigen. Mogelijk hoeven jongeren met delict gedrag dan niet meer in JeugdzorgPlus geplaatst te worden bij gebrek aan een geschikt behandelalternatief binnen het strafrecht.

Resultaten

In het onderzoeksrapport ‘Jongeren met strafbare feiten in de JeugdzorgPlus’ leest u meer over het onderzoek en de resultaten. 

JeugdzorgPlus

JeugdzorgPlus is een vorm van gesloten jeugdhulp die wordt geboden aan kinderen en jongeren die niet bereikbaar zijn voor lichtere vormen van hulpverlening. Zonder behandeling vormen zij een risico voor zichzelf of hun omgeving.
Sinds 1 januari 2008 worden jongeren met een civielrechtelijke maatregel, die gesloten plaatsing nodig hebben, niet meer samen geplaatst met jongeren die een strafrechtelijke maatregel hebben. Toch zijn in de JeugdzorgPlus zo’n 20% van de jongeren bekend met politie- en justitiecontacten en worden zij in het kader van een schorsing van de preventieve hechtenis in de JeugdzorgPlus geplaatst. 

ZonMw-programma Longitudinale effectmonitor JeugdzorgPlus

ZonMw raadpleegt voor het uitzetten van onderzoekvragen het ministerie van VWS en de JeugdzorgPlus-instellingen. Deze onderzoeksvraag om het plaatsen van jongeren met strafbare feiten in de JeugdzorgPlus is dan ook in overleg met hen geformuleerd. Het project is vanuit het programma Longitudinale effectmonitor JeugdzorgPlus gefinancierd.

Meer informatie

]]>
news-5174 Fri, 17 Jan 2020 13:21:39 +0100 Transitietool voor soepele overgang van jeugdhulp naar volwassenenzorg voor jongeren met depressie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/transitietool-voor-soepele-overgang-van-jeugdhulp-naar-volwassenenzorg-voor-jongeren-met-depressie/ Wanneer een jongere die reeds (jeugd)zorg ontvangt 18 jaar wordt, verandert een aantal belangrijke zaken met betrekking tot de zorg. Deze jongere valt vanaf zijn of haar 18e verjaardag namelijk onder de volwassenenzorg en dat brengt veranderingen met zich mee. De transitie van jeugdhulp naar volwassenenzorg verloopt ook bij jongeren met een depressie over het algemeen niet geheel probleemloos en daarom is door TNO (Nederlandse Organisatie voor Toegepast natuurwetenschappelijk Onderzoek) een transitietool ontwikkeld. Transitietool voor jongeren en ouders

Binnen dit project heeft TNO een transitietool voor jongeren met een depressie en hun ouders ontwikkeld om zo de overgang van jeugdzorg naar volwassenenzorg te versoepelen. Deze praktische transitietool is ontwikkeld in samenwerking met ervaringsdeskundigen en bestaat onder andere uit 2 kaartensets met handige tips met betrekking tot de hulpverlening voor als de jongeren binnenkort 18 wordt. Er zijn 2 kaartensets ontwikkeld, waarvan het eerste deel zich richt op de jongeren zelf en het tweede deel is ontwikkeld om te ondersteunen bij gesprekken die plaatsvinden tussen de jongeren en hun ouders.

Checklist voor hulpverlener

Naast de kaartensets voor jongeren en hun ouders heeft TNO een checklist voor de hulpverlener ontwikkeld. Aan de hand van deze checklist kunnen allerlei belangrijke onderwerpen worden besproken met de jongeren en hun ouders, waardoor de transitie kan worden versoepeld. De checklist en de kaartensets zijn beschikbaar via de website van het KJP (Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie).

Meer informatie

]]>
news-5173 Fri, 17 Jan 2020 12:19:25 +0100 29 startsubsidies toegekend voor Uitvoering regionale plannen Meerjarenagenda BWMO https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/29-startsubsidies-toegekend-voor-uitvoering-regionale-plannen-meerjarenagenda-bwmo/ Om de uitvoering van de regionale plannen voor de Meerjarenagenda beschermd wonen en maatschappelijke opvang (BWMO) te bespoedigen, heeft ZonMw eind 2019 een versnelde subsidieprocedure georganiseerd. Van de 47 regio’s BWMO hebben 29 regio’s een startsubsidie ontvangen. De oproep voor een startsubsidie was onderdeel van de langlopende subsidieoproep Uitvoering regionale plannen Beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Het doel van deze subsidieoproep is het ondersteunen van de 47 regio’s bij de uitvoering van de regionale plannen en concrete uitvoeringsafspraken die zijn gemaakt in het kader van de Meerjarenagenda beschermd wonen en maatschappelijke opvang.

Behoefte aan versnelling

Nadat de subsidieoproep was opengesteld ontving ZonMw signalen dat sommige regio’s vanuit zowel de praktische als politieke urgentie behoefte hadden om snel aan de slag te kunnen. Op basis van de problematiek rondom beschermd wonen en maatschappelijke opvang heeft ZonMw besloten tegemoet te komen aan de oproep van de regio’s.  

29 startsubsidies

In de versnelde subsidieronde hebben 29 regio’s een startsubsidie ontvangen. De startsubsidie betreft een voorschot waarbij de uitwerking plaatsvindt gedurende de projectperiode. Het type project is afhankelijk van de regionale situatie en kan bijvoorbeeld gericht zijn op de opstart van een pilot of juist het uitvoeren van een evaluatie.

Meer informatie

]]>
news-5170 Thu, 16 Jan 2020 11:00:00 +0100 "Zij is een vrouw waar hulpverleners hun tanden op stuk bijten." https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zij-is-een-vrouw-waar-hulpverleners-hun-tanden-op-stuk-bijten/ BLOG | Jenny Zwijnenburg is projectleider van Vangnetwerken, sterke netwerken voor en met kwetsbare wijkbewoners. Ze schrijft over haar ervaring over dat project en over haar bijdrage op het landelijk congres over zorgmijders. Ze deelt o.a. 10 tips voor mensen die werken met zorgmijders. Blog door projectleider Jenny Zwijnenburg

Sinds april 2018 wordt door welzijnsorganisatie ContourdeTwern het project ‘Vangnetwerken’ uitgevoerd met steun van ZonMw en het Oranjefonds. Vangnetwerken richten zich op de kwetsbaarste mensen die zelfstandig in de wijk wonen. Zij leven veel al in een sociaal isolement en hebben te maken met psychiatrische ziekten, beperkingen en/of multiproblematiek. Bij een Vangnetwerk geven sociaal werkers samen met de doelgroep een wijkgericht steunnetwerk vorm van zo’n 15-30 personen. Deelnemers ontmoeten elkaar op een centrale locatie in de wijk. Zij organiseren activiteiten voor en met elkaar. Zij bieden elkaar sociale steun en gaan deel uitmaken van elkaars netwerk. 

Uitgangspunt is dat mensen er mogen zijn als persoon met hun krachten en kwetsbaarheden. Iedere deelnemer krijgt de mogelijkheid om actief bij te dragen. We merken dat dit uitgangspunt er voor zorgt dat mensen, die onder de beleidsterm ‘zorgmijders’ vallen, zich welkom voelen bij een Vangnetwerk. Het hoeft immers niet te gaan over wat je niet wil of kan, maar over wat jij voor een ander kan betekenen.

Ik werd vanuit mijn rol als projectleider uitgenodigd om een workshop te organiseren op het landelijk Congres Zorgmijders (12 november jl.). Ik had meteen een uitdagend idee: Deze workshop wilde ik graag samen met Bertha organiseren. Bertha was in 2014 de inspiratie voor de start van het eerste Vangnetwerk. Zij is een vrouw waar hulpverleners hun tanden op stuk bijten. Bij haar geboorte zuurstofgebrek heeft ze gehad, met verschillende cognitieve beperkingen als gevolg. En ze heeft een broertje dood aan zorg. Bertha heeft al meer dan 10 jaar geen arts gezien ondanks fikse medische problemen. De GGD heeft meermaals moeten ingrijpen om haar woning veilig te houden.

Maar… Bertha is ook een zeer krachtige vrouw die zich dag in dag uit inzet voor kwetsbare wijkbewoners. Jarenlang bracht ze stapels gratis Metro- kranten rond bij ouderen uit de wijk. Bertha helpt mee bij ieder buurtfeest en ze heeft mij geholpen met het opstarten van een project waarbij we tweedehands babyspullen inzamelden voor aanstaande moeders in armoede. Bertha is zo beroemd dat haar foto levensgroot in een museum in Rotterdam hing. Tv RIjnmond maakte een reportage over haar werk. Een heel bijzondere vrouw dus.

Bertha was meteen enthousiast over het idee om samen een workshop. Zij heeft namelijk een sterke visie op wat goede zorg is. Samen formuleerden we ‘10 gouden tips’ om aan te kunnen sluiten bij zorgmijders, gebaseerd op onze werkrelatie. Doordat Bertha en ik met elkaar omgaan volgens deze tips, heb ik de afgelopen jaren Bertha op verschillende momenten mogen helpen (en zij mij op andere momenten):

  1. Werp geen ingewikkelde blokkades op voor mensen om bij je terecht te kunnen.
  2. Leer iemand van alle kanten kennen.
  3. Probeer de ander niet te overtuigen van je gelijk.
  4. Wees eerlijk en oprecht.
  5. Werk aan je ‘onmachtscompetentie’.
  6. Maak samen plezier.
  7. Zorg dat je met een collega kan overleggen over ethische dilemma’s.
  8. Kijk daarbij steeds naar ‘het goede’ voor de ander.
  9. Regel ‘out of the box’ oplossingen.
  10. Blijf protesteren tegen ‘zorgmijdende systemen’ en ‘zorgmijdende hulpverleners’.

Het resultaat was een mooie workshop waarbij de ervaringskennis van Bertha op waarde werd geschat. Ik vond het heel mooi om op deze manier met Bertha samen te kunnen werken. De deelnemers waren enthousiast, al gaven verschillende mensen aan dat zij in hun werk te maken hebben met financieringssystemen die laagdrempelig, krachtgerich contact moeilijk maken. Misschien moet Bertha eens op bezoek bij de zorgverzekeraars. Het kan niet anders, of ook zij zijn onder de indruk van haar verhaal...

Meer informatie

]]>
news-5160 Thu, 16 Jan 2020 10:31:14 +0100 Subsidie voor 'Integraal aanbod zorg en begeleiding' https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidie-voor-integraal-aanbod-zorg-en-begeleiding/ Wilt u een integraal aanbod van begeleiding en behandeling van mensen met verward gedrag in het sociaal domein opzetten? Vraag dan nu subsidie aan. De ondersteuning en zorg voor mensen met verward gedrag wordt zowel door gemeenten als zorgverzekeraars gefinancierd. Samenwerking tussen beide partijen is dus van cruciaal belang. Gemeenten en hun uitvoeringspartners kunnen nu subsidie aanvragen om een gezamenlijk aanbod van zorg en begeleiding te organiseren. De subsidie bedraagt maximaal € 20.000,- voor een startsubsidie en € 100.000,- voor een uitvoeringssubsidie en heeft een looptijd van maximaal 4 respectievelijk 16 maanden. De deadline van deze subsidieronde is 17 maart 2020.

U kunt subsidie aanvragen om: 

  • Een integraal aanbod van begeleiding en behandeling van mensen met verward gedrag in het sociaal domein op te zetten (startsubsidie).
  • Een bestaande faciliteit voor integraal aanbod van (specialistische) begeleiding en (specialistische) behandeling, waarbij al afspraken zijn gemaakt tussen gemeente(n), zorgverzekeraar(s) en zorgaanbieder(s), specifiek te richten op mensen met verward gedrag.
  • Een nieuwe pilot te starten voor integraal aanbod van (specialistische) begeleiding en (specialistische) behandeling.

Het is binnen deze subsidieoproep ook mogelijk om de taken van de jeugdzorg, die nu ook onder de verantwoordelijkheden van de gemeenten vallen, meer integraal aan te bieden.

Nieuwe subsidiemogelijkheid

Wilt u ook aan de slag met een integraal aanbod van zorg en begeleiding voor mensen met verward gedrag? Bekijk de nieuwe subsidiemogelijkheid hier.

Blijf op de hoogte

Wilt u op de hoogte blijven van subsidieoproepen, maar ook van projectresultaten en andere ontwikkelingen? Abonneer u dan op onze nieuwsbrief Geestelijke gezondheid en/of volg ons op LinkedIn

Meer informatie

]]>
news-5132 Wed, 15 Jan 2020 09:40:00 +0100 Weer subsidie mogelijk voor inzet wijk-GGD'er https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/weer-subsidie-mogelijk-voor-inzet-wijk-ggder/ Een wijk-GGD’er blijkt in de praktijk een uitstekende verbindingsofficier tussen zorg en veiligheid in de gemeente. Wilt u een wijk-GGD’er aanstellen in uw gemeente? Kom dan op 11 februari naar de informatiebijeenkomst in Utrecht en vraag vóór 24 maart, 14.00 uur subsidie aan. 37 gemeenten in Nederland zetten momenteel succesvol een wijk-GGD’er – of wijkfunctionaris - in. Deze werkt op het snijvlak van veiligheid en zorg en verbindt deze domeinen, zodat maatwerk mogelijk wordt voor mensen die in de war zijn, overlast veroorzaken, agressief reageren of voor problemen zorgen in de woonomgeving. In een vroeg stadium bepaalt de wijk-GGD’er samen met (zorg)ketenpartners welke aanpak en zorg iemand nodig heeft. Hij of zij kent de huisarts, heeft contact met de supermarkteigenaar en legt lijntjes met politie en woningbouwcorporatie.

Subsidie

Gemeenten hebben nu opnieuw de mogelijkheid om met hun samenwerkingspartners subsidie en ondersteuning aan te vragen voor de implementatie en borging van een wijk-GGD’er (deadline 24 maart, 14.00 uur). U wordt hierbij ondersteund door het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV). De ondersteuning van het CCV richt zich onder meer op het creëren van bestuurlijke betrokkenheid, het maken van werkafspraken met relevante ketenpartners en de daadwerkelijke installatie van de wijk-GGD’er.

Informatiebijeenkomst

Op 11 februari 2019 vindt een informatiebijeenkomst plaats over de subsidie en begeleiding bij het CCV in Utrecht. Heeft u interesse in deze bijeenkomst? Neem dan contact op met Leonie Aarsen van het CCV (leonie.aarsen@hetccv.nl, 06 27 06 74 00) of meld u direct aan via deze link.

Meer informatie

]]>
news-5149 Tue, 14 Jan 2020 15:45:14 +0100 Wat is de relatie tussen voeding en psychische gezondheid? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/wat-is-de-relatie-tussen-voeding-en-psychische-gezondheid/ Gezond eten als goede voornemen voor patiënten en jezelf? Lees meer! news-5146 Tue, 14 Jan 2020 14:55:23 +0100 Jongeren die herhaald beroep op JeugdzorgPlus doen vinden dat behandelaanbod niet aansluit https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/jongeren-die-herhaald-beroep-op-jeugdzorgplus-doen-vinden-dat-behandelaanbod-niet-aansluit/ Jongeren die vaker in de gesloten jeugdzorg (JeugdzorgPlus) verblijven vinden dat de behandeling niet aansluit bij hun motivatie en behoeften. “Het verblijf in de JeugdzorgPlus verbetert mijn leven niet, mijn problemen worden zelfs erger en duren langer.” Dat zeggen jongeren die vaker in de gesloten jeugdzorg hebben verbleven en die meededen aan een onderzoek naar de aansluiting van de hulp. Onderzocht is of er redenen of patronen te herkennen zijn die volgens de jongeren en hun netwerk aangeven in welke mate het behandelaanbod responsief is voor jongeren die herhaald geplaatst worden in de JeugdzorgPlus. 

Onderzoek

Het onderzoek heeft in beeld gebracht om welke jongeren het gaat (kenmerken en hulpverleningsgeschiedenis) middels levenslijnen; de mate van responsiviteit volgens jongeren, ouders en hulpverleners; en wat geleerd kan worden van de ervaringen met herhaalde plaatsing. Dit is gedaan op basis van levensloopinterviews met jongeren, interviews met hulpverleners en ouders, dossieronderzoek en een focusgroep.

Resultaten

Over de resultaten van het onderzoek lees u meer in het onderzoeksrapport ‘Leren van herhaald beroep in de JeugdzorgPlus. Explorerend onderzoek naar oorzaken van herhaald plaatsen vanuit de levensverhalen van jongeren’.  En het artikel ‘Jongeren vinden dat gesloten Jeugdzorg niet aansluit’. 

JeugdzorgPlus

JeugdzorgPlus is een vorm van gesloten jeugdhulp die wordt geboden aan kinderen en jongeren die niet bereikbaar zijn voor lichtere vormen van hulpverlening. Zonder behandeling vormen zij een risico voor zichzelf of hun omgeving.

ZonMw-programma Longitudinale effectmonitor JeugdzorgPlus

ZonMw raadpleegt voor het uitzetten van onderzoekvragen het ministerie van VWS en de JeugdzorgPlus-instellingen. Deze onderzoeksvraag om te leren van herhaald beroep op de JeugdzorgPlus is dan ook in overleg met hen geformuleerd. Het project is vanuit het programma Longitudinale effectmonitor JeugdzorgPlus gefinancierd.

Meer weten?

]]>
news-5125 Fri, 10 Jan 2020 08:24:38 +0100 Informatieverzameling mishandelde of misbruikte kinderen als aanleiding voor jeugdhulp https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/informatieverzameling-mishandelde-of-misbruikte-kinderen-als-aanleiding-voor-jeugdhulp/ In december 2019 is het project ‘Jeugdhulp aan mishandelde en misbruikte kinderen: doen we de juiste dingen?’ gestart. Dit project is voortgekomen uit de conclusie van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen dat niet duidelijk is welke vormen van jeugdhulp worden geboden aan kinderen die te maken hebben gehad met een vorm van seksueel geweld of mishandeling. Binnen het onderzoek wordt gekeken naar mogelijke vormen van dataverzameling voor het monitoren van de jeugdhulp aan kinderen die te maken hebben gehad met een vorm van (seksueel) geweld of mishandeling. Het project heeft als doel om te oriënteren hoe de hulp die deze kinderen krijgen gemonitord kan worden en hoe dit ingericht moet worden. Uit de monitoring moet blijken of de verschillende groepen slachtoffers de juiste hulp ontvangen. Het onderzoek wordt uitgevoerd door ‘Partners in jeugdbeleid’ en loopt tot mei 2020.

Meer informatie

]]>
news-5116 Thu, 09 Jan 2020 07:48:29 +0100 Eerste projecten onderzoeksprogramma Geweld hoort nergens thuis van start https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/eerste-projecten-onderzoeksprogramma-geweld-hoort-nergens-thuis-van-start/ We staan voor de grote opgave om huiselijk geweld en kindermishandeling terug te dringen, de schade ervan te beperken, en zo de vicieuze cirkel van geweld en de overdracht van generatie op generatie, te doorbreken. Vanuit het onderzoeksprogramma Geweld hoort nergens thuis zijn daarom eind 2019 de eerste 5 projecten van start gegaan. Samenwerken en regisseren

Met de onderzoeken wordt invulling gegeven aan onderdelen van de onderzoeksagenda Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling. 3 onderzoeken richten zich op onderzoekslijn 2: onderzoek naar de variabelen die voorwaardelijk zijn om te kunnen samenwerken en regisseren rondom complexe huiselijk geweld en kindermishandeling casuïstiek.

Herstel van veiligheid en systeemgerichte aanpakken van trauma

De overige 2 onderzoeken komen voort uit onderzoekslijn 3. Deze lijn richt zich op onderzoek naar herstel van veiligheid en systeemgerichte aanpakken van trauma als gevolg van huiselijk geweld en kindermishandeling.

Onderzoeksprogramma geweld hoort nergens thuis

Het onderzoeksprogramma Geweld hoort nergens thuis maakt deel uit van het actieprogramma Geweld hoort nergens thuis van de Rijksoverheid. Het onderzoeksprogramma levert een bijdrage aan de ondersteuning van de praktijk en biedt handvatten om de aanpak van kindermishandeling en huiselijk geweld te verbeteren, te borgen en te verduurzamen. Het bieden van de juiste aanpak op individueel en gezinsniveau vergt gedegen kennis bij gemeenten en professionals. De kennis hierover is momenteel echter versnipperd, en de kennisbehoeften zijn uiteenlopend en behelzen vele thema’s. De onderzoeksagenda beoogt daarom een bijdrage te leveren die aansluit op het ontwikkelen, verbinden en benutten van bestaande én van nieuwe kennis. Om dit bereiken moeten de verschillende problemen vanuit verschillende principes (integraal) worden aangepakt.

2 openstaande subsidierondes    

Sinds half december 2019 staan er 2 nieuwe subsidieoproepen van het onderzoeksprogramma Geweld hoort nergens thuis open. De een gericht op onderzoek naar goede aanpakken voor (vroeg)signalering, de ander gericht op samenwerking, afstemming en regie in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling, ronde 2020. Deadline voor het indienen van uitgewerkte aanvragen is 3 maart 2020, deadline voor het kenbaar maken van de intentie tot indienen is 22 januari 2020. Meer informatie over deze subsidierondes vindt u in dit nieuwsbericht

Meer informatie

]]>