In 2019 en 2020 zijn 24 Veni-projecten in het domein Medische Wetenschappen en Zorginnovatie die onder medische wetenschappen vallen gehonoreerd. Op deze pagina vindt u een overzicht van de projecten die inmiddels gestart zijn.

Steeds meer mensen gaan in steden wonen. Om iedereen te huisvesten, leven mensen steeds dichter op elkaar. Hoe gezond is dat? De onderzoekers zullen met behulp van bewoners en innovatieve methoden in kaart brengen hoe recente stedelijke verdichting in de Randstad in Nederland mentale gezondheid heeft beïnvloed.

De afgelopen jaren zijn er twee nieuwe ontstekingsremmende signaalstoffen van het immuunsysteem ontdekt, interleukine 37 en 38. De exacte rol van deze stoffen is nog onbekend, maar dat zij een functie hebben in infecties, kanker en auto-immuunziekten is erg aannemelijk. Ik ga dus op zoek naar toepassingen in de diagnose en behandeling bij deze ziektes.

Mechanica doet ertoe: elektromechanische mapping om kamerritmestoornissen te ontrafelen

Levensbedreigende hartritmestoornissen zijn vaak het gevolg van gestoorde elektrische prikkelvorming en -geleiding. De elektrische eigenschappen van hart blijken echter ook gevoelig voor mechanische impulsen. Met dit Veni-onderzoek in patiënten en proefdieren wordt de invloed van cardiale mechanica op het ontstaan van kamerritmestoornissen blootgelegd.

Immuuncellen in de buikholte beschermen de darm

Chronische darmontsteking beïnvloedt de kwaliteit van leven van patiënten met de ziekte van Crohn (CD). De aanvrager heeft recentelijk aangetoond dat immuuncellen in de buikholte van muizen de darm kunnen beschermen en zal dit verder onderzoeken in de mens. De onderzoeker beoogt hiermee de behandeling van CD te verbeteren.

Een betere bescherming tegen rotavirus met darmbacteriën

Rotavirus is de meest voorkomende oorzaak van levensbedreigende diarree bij jonge kinderen. Rotavirus vaccinaties kunnen de ziekte voorkomen, maar hun effectiviteit is substantieel lager in Zuid-Azië en Afrika ten zuiden van de Sahara. Dit onderzoek verkent hoe darmbacteriën benut kunnen worden om de bescherming van het rotavirusvaccin te verhogen.

Diagnostische testen: vertaalslag van ziekenhuis naar huisartsenpraktijk 

Testen kunnen de huisartsen helpen bij hun besluitvorming. Om te bepalen of testen waardevol zijn is onderzoek nodig. Dit onderzoek duurt lang en is vaak alleen in het ziekenhuis uitgevoerd. De onderzoekers gaan een nieuwe methode ontwikkelen om sneller te bepalen of testen waardevol kunnen zijn in de huisartsenpraktijk

Ontwikkelingsstoornissen begrijpen op celniveau

Foutjes in ons DNA kunnen leiden tot vertraagde mentale ontwikkeling en oncontroleerbare epilepsie, maar we begrijpen niet hoe dat werkt. Dit gebrek aan ziekte-inzicht belemmert medicijnontwikkeling. Door hersencellen die deze DNA foutjes bevatten te bestuderen in het lab, leert dit onderzoek ons waarom deze hersencellen kun functie minder goed uitvoeren.

Het ontrafelen en behandelen van ziekmakende IgG4 responsen 

IgG4 is een eigenaardige antistof. Het kan geen ontstekingsreacties initiëren en, in tegenstelling tot andere antistoffen, bind het twee verschillende antigenen. Dit project gaat onderzoeken of de unieke functionele eigenschappen van IgG4 bijdragen aan het ontstaan van IgG4-gemedieerde auto-immuunziekten en of we deze IgG4 immuuncellen specifieker kunnen behandelen.

Dr. M. Gijs, Maastricht University, School for Mental Health and Neuroscience  
De ziekte van Alzheimer wordt onder andere vastgesteld op basis van ziekte-specifieke stoffen (biomarkers) in hersenvocht. Dit onderzoek leert ons of tranen dezelfde (en nieuwe) informatie bevatten, waardoor deze ziekte gemakkelijker in de dagelijkse praktijk zou kunnen worden vastgesteld.

Genetische opvoeding – hoe genen van ouders via de omgeving het risico op depressie in hun kinderen beïnvloeden

Depressie wordt vaak van generatie op generatie doorgegeven. Dit komt deels door genen die kinderen krijgen van hun ouders. Maar genen van ouders kunnen ook indirect – via “genetische opvoeding” – het risico op depressie in hun kinderen beïnvloeden. Dit onderzoek gebruikt nieuwe methoden in de genetica om dit mechanisme te onderzoeken.

Remmen van lekkende bloedvaten om schade aan nieren te voorkomen 

Een slechte doorbloeding van de allerkleinste bloedvaten in ernstig zieke patiënten kan de nieren beschadigen door zuurstof te kort. Onderzoekers gaan de rol van de beschadigde binnenbekleding van deze haarvaten bestuderen om behandelingen gericht tegen het lekken van haarvaten te ontwikkelen en schade aan de nieren te voorkomen.

Eerste hulp voor een hartaanval: naar een specifieke diagnostische tool in de bloedcirculatie

Een hartaanval, of myocardinfarct, wordt aangetoond door het meten van cardiaal troponine in het bloed. De komst van hoog-sensitieve technieken zijn helaas ten koste gegaan van de specificiteit. Ik ga nieuwe tools onderzoeken die specifiek de acute fase van een myocardinfarct detecteren en minieme afgifte van cardiaal troponine verklaren.

Het ontrafelen van mechanismen voor reparatie van falende nieren

Acuut nierfalen wordt gekenmerkt door een hoog sterftecijfer en er is geen effectieve behandeling beschikbaar. In sommige gevallen kan de nier wel herstellen, al is onvoldoende duidelijk hoe en waarom. De onderzoeker zal de mechanismes ontrafelen die herstel stimuleren en daarmee mogelijkheden bieden voor nieuwe behandelmethodes.

Astma aanvegen met borstelcellen

Astma is een chronische ontstekingsziekte van de luchtwegen. Toch is het vooral de cellaag die de luchtwegwand bekleden die in eerste instantie in aanraking komt met ingeademde allergenen. Hier zal worden onderzocht hoe een subtype van die cellaag, borstelcellen genaamd, reageren op allergenen en hoe ze vervolgens het afweersysteem prikkelen.

Chronische ontsteking remmen aan de basis

Tijdens artrose treden naast afbraak van het kraakbeen door ontstekingsreacties ook overmatige reparatie/compensatieprocessen op die zorgen voor extra weefselschade en klinische symptomen. De onderzoeker gaat bepalen of S100A8/A9, een belangrijke speler die aan de basis van het aangeboren afweersysteem ligt, betrokken is bij zowel deze afbraak als overmatige reparatieprocessen.

Een beter begrip van gezond ouder worden

Ouder worden is de grootste risico factor voor het ontwikkelen van ouderdom gerelateerde ziekten. Door de onderliggende routes van het verouderingsproces in kaart te brengen, kunnen wij beter begrijpen hoe wij de gezonde veroudering kunnen bevorderen. Ook mogelijke diagnostiek en behandelopties zullen in dit onderzoek ontwikkelt worden.

De goede en slechte kanten van dragerschap van pre-leukemische mutaties

Bijna alle hoogbejaarden hebben een vroege vorm van bloedkanker. Echter, in tegenstelling tot mensen op middelbare leeftijd, lijkt dit bij de alleroudsten niet gepaard te gaan met nadelige gezondheidseffecten. Wat is hun geheim? Deze studie onderzoekt de beschermende mechanismen, waarmee hoogbejaarden de tand des tijds doorstaan.

Behandeling van oudere patiënten met gevorderd melanoom – Op weg naar gepersonaliseerde behandeling

Oudere patiënten met kanker zijn vrijwel niet in immunotherapie studies geïncludeerd, waardoor oncologen geen goed onderbouwde afweging in behandelmogelijkheden kunnen maken. In dit project worden klinische, geriatrische en immunologische data verzameld om een prognostisch model voor de werkzaamheid en kwaliteit van leven bij immunotherapie voor ouderen met melanoom te ontwikkelen.

Opknappen van vette donorlevers om meer organen geschikt te maken voor transplantatie

Door de toenemende zwaarlijvigheid bevatten donorlevers vaak te veel vet, waardoor het merendeel ongeschikt is voor transplantatie. In dit project wordt hyperthermie toegepast tijdens machineperfusie van geïsoleerde levers om de stofwisseling te stimuleren en reperfusieschade te verminderen. Het doel is om hiermee het aantal geschikte donorlevers voor transplantatie te vergroten.

Vroege opsporing van Alzheimer met taalkenmerken

Biologische markers van Alzheimer-pathologie hebben geen één-op-één relatie met uiteindelijke klinische symptomen van cognitieve achteruitgang. Daarom is het belangrijk vroege cognitieve markers te vinden. Dit project onderzoekt een nieuwe score van een veelgebruikte neuropsychologische test op basis van taalkenmerken om eerder symptomen van de ziekte van Alzheimer te kunnen signaleren.

Ontdekken hoe eerdere behandeling het succes van radionuclide beeldvorming en therapie kan beïnvloeden

Prostaat- en borstkanker kunnen gevisualiseerd en behandeld worden met gerichte radioactieve moleculen. Het resultaat hiervan kan worden beïnvloed door eerdere behandelingen. Dit onderzoek leert ons wat de invloed is van eerdere behandeling om te bepalen wanneer en bij wie radioactieve moleculen het beste kunnen worden toegepast.

Belegering van het biofilm fort

Het probleem bij geïnfecteerde implantaten is dat micro-organismen georganiseerd zijn in een biofilm, een soort fort, die hen beschermt tegen ons immuunsysteem en antibiotica. Ik ga niet-invasieve inductieverwarming gebruiken om de micro-organismen te doden en de muren van het biofilm fort te beschadigen om zo de infectie te genezen.

Geen klachten en wel al ziek?

Ondanks behandeling wordt bij patiënten met ontstekingsreuma van de rug vergroeiing niet voorkomen. Mogelijk omdat De ontsteking en vergroeiing begint in een fase voordat De diagnose gesteld wordt. De onderzoeker zal deze fase bestuderen om nieuwe aangrijpingspunten te vinden om vergroeiing te voorkomen.

Meer informatie

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website