ZonMw tijdlijn Fundamenteel onderzoek https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Fundamenteel onderzoek nl-nl Sun, 25 Aug 2019 02:35:04 +0200 Sun, 25 Aug 2019 02:35:04 +0200 TYPO3 news-4448 Wed, 21 Aug 2019 15:04:23 +0200 Podcast Gender en gezondheid #1: Hart- en vaatziekten en psychologische klachten https://publicaties.zonmw.nl/podcast-gender-en-gezondheid/ Wat hebben psychologische klachten met hart- en vaatziekten te maken? Dat onderzoekt Paula Mommersteeg, universitair docent bij Tilburg University. Cardiovasculair internist Jeanine Roeters van Lennep vertelt over hoe je Schotse mannen motiveert hun leefstijl te verbeteren. Volgende thema's: de invloed van hormonen op migraine en diabetes, de relatie tussen genen en de maatschappij, geestelijke gezondheid, en (mantel)zorg. news-4376 Thu, 25 Jul 2019 13:47:20 +0200 Tip: masterclass patiëntenparticipatie in het lab https://www.pgosupport.nl/masterclass-patientenparticipatie-in-het-lab-anders-maar-wel-heel-gewoon Hoe kun je het patiëntenperspectief in fundamenteel onderzoek integreren? Volg de masterclass verzorgd door PGOsupport. Wanneer: dinsdag 19 november 2019. news-4362 Tue, 23 Jul 2019 08:40:18 +0200 Create2Solve: challenges van bedrijven zijn bekend, subsidieoproep voor fase 1 staat open https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/create2solve-challenges-van-bedrijven-zijn-bekend-subsidieoproep-voor-fase-1-staat-open/ ZonMw heeft twee challenges geselecteerd voor de ‘proof of concept’-projecten van Create2Solve. Met Create2Solve stelt ZonMw binnen het programma Meer Kennis met Minder Dieren financiering beschikbaar aan onderzoeksorganisaties en ’KMO’s voor het ontwikkelen van proefdiervrije innovaties. Deze subsidieoproep voor vraaggestuurde innovaties staat vanaf vandaag open voor voorstellen. ZonMw organiseert op 22 augustus een webinar voor geïnteresseerden die meer willen weten over de subsidieoproep en de challenges. Create2Solve Challenges

Er zijn twee challenges geselecteerd die zijn geformuleerd door de chemie- en voedingsindustrie.

  1. Better in-vitro Dosing (BID): Framework and technology development for improving the quality of in vitro data. Bedrijven: Shell, Sabic and LyondellBasell
  2. Need for human mini -brains as screening tools to assess efficacy of pharmacological or nutritional agents for neurological disorders characterized by white matter issues.  Bedrijven: Nutricia en Danone  Charles River.

Webinar Challenges Create2Solve

Heeft u vragen die u graag wilt stellen aan de bedrijven die Challenge 1 of Challenge 2 hebben opgesteld? Dat kan! Op 22 Augustus organiseert ZonMw een webinar. Vertegenwoordigers van beide Challenges zullen hun challenge presenteren en live uw vragen beantwoorden. Wilt u vragen stellen over de procedure en voorwaarden van deze oproep? Ook dat is mogelijk. ZonMw zal hierover een presentatie geven waarbij u dan uiteraard ook live vragen kan stellen. Aanmelden voor de webinar kan door een e-mail te sturen naar mkmd@zonmw.nl.

Meer informatie

]]>
news-4357 Mon, 22 Jul 2019 09:52:58 +0200 16 startende wetenschapstalenten naar buitenlandse topinstituten met Rubicon https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/16-startende-wetenschapstalenten-naar-buitenlandse-topinstituten-met-rubicon/ 16 onlangs gepromoveerde onderzoekers gaan onderzoek doen aan buitenlandse onderzoeksinstellingen met een Rubicon-financiering van NWO. Het programma Rubicon is bedoeld om jonge, veelbelovende wetenschappers de mogelijkheid te geven internationale onderzoekservaring op te doen. Met een Rubicon-financiering kunnen wetenschappers tot 24 maanden onderzoek doen aan een buitenlandse onderzoeksinstelling. De hoogte van de financiering is afhankelijk van de gekozen bestemming en de duur van het verblijf. Per jaar kan NWO zo'n 60 jonge onderzoekers financieren binnen Rubicon (voor een totaalbedrag van zeven miljoen euro, verdeeld over drie ronden).

Ze onderzoeken onder andere de risico’s van een moeilijke jeugd in relatie tot gezondheidsproblemen op latere leeftijd, flexibele metamaterialen voor het energiebeheer in microrobots en hoe het geloof in gelijkheid de basis heeft gelegd voor onze moderne democratie.

Meer informatie

Bron: NWO

 

 

 

 

 

]]>
news-4351 Thu, 18 Jul 2019 09:10:46 +0200 Het hart als defibrillator https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/het-hart-als-defibrillator/ Onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en de TU Delft hebben een methode ontwikkeld voor het resetten van een verstoord hartritme. Dat doen ze met gentherapie en een implanteerbaar LED-lampje. De samenwerking tussen de Leidse en Delftse onderzoekers is het onvoorziene resultaat van een Vidi-project van ZonMw. Het hart is een elektrisch orgaan: het trekt samen onder invloed van elektrische stroom. De geleiding van die stroom kan verstoord raken en kan leiden tot fibrilleren: het onregelmatig en te snel samentrekken van (een deel van) het hart. Boezemfibrilleren treft 1 tot 2 procent van de Nederlandse bevolking. Dat aantal stijgt door de vergrijzing van de bevolking: de aandoening komt vooral voor bij oudere mensen. Boezemfibrilleren is niet levensgevaarlijk omdat de kamers van het hart nog wel goed samentrekken, maar patiënten kunnen wel vaak last hebben van een merkbaar onregelmatige hartslag, duizeligheid en vermoeidheid. Bovendien heeft de patiënt een grotere kans op het ontwikkelen van een beroerte en hartfalen. Het ontwikkelen van een effectieve behandeling is daarom gewenst.

Resetten van het hart

Om het hart weer in de pas te laten lopen, kunnen patiënten met boezemfibrilleren een cardioversie-behandeling ondergaan. Onder een lichte narcose krijgen zij met elektrodes op de borst een sterke stroomstoot toegediend, waardoor het hart wordt ‘gereset’ en de boezems weer normaal samentrekken. Een andere manier voor cardioversie is de implanteerbare cardioverter defibrillator (ICD), een apparaat dat onder de huid wordt geïmplanteerd en met elektrodes aan het hart is verbonden. Een ICD herkent fibrillatie en dient direct een sterke stroomschok toe, die het hartritme normaliseert.

Pijnlijke schok

‘Hoewel cardioversie de beste methode is voor het direct normaliseren van het hartritme, voorkomt het geen volgende hartritmestoornis’, zegt dr. Daniël Pijnappels, hoofd van het laboratorium voor Experimentele Cardiologie en universitair hoofddocent bij de afdeling Cardiologie van het LUMC. ‘Bovendien is de stroomstoot zeer pijnlijk en traumatiserend.’ Pijnappels en zijn collega’s gingen daarom op zoek naar andere methoden om het hartritme onder controle te krijgen met minder ongemak voor de patiënt. ‘We weten dat het hart elektrisch actief is. Dus vroegen we ons af: kunnen we dat vermogen niet gebruiken voor therapeutische doeleinden?’ Pijnappels en zijn collega’s werkten het idee van de biologische defibrillator uit. ‘Als we het hart zelf in staat stellen om de hartritmestoornis te stoppen, zou het schokvrij moeten zijn. We voelen nu namelijk ook niets van de stroom die het hart produceert.’

Algenkanaaltjes

Om het vermogen van het hart aan te wenden voor biologische defibrillatie gebruiken de onderzoekers optogenetica: een techniek om met gentherapie en licht de functie van cellen, weefsels of zelfs complete organen in het lichaam te controleren. ‘Algen gebruiken lichtgevoeligheid om naar het wateroppervlak te bewegen’, zegt drs. Emile Nyns, arts-onderzoeker in het laboratorium van Pijnappels. ‘Ze bezitten kanaaltjes die ionen doorlaten onder invloed van licht.’ De onderzoekers brachten de genetische informatie van het lichtgevoelige ionkanaal over op cellen van de boezems en brachten die tot expressie in een diermodel. De hypothese was dat de stroom die het hart tijdens belichting opwekt, sterk genoeg is om boezemfibrilleren te stoppen. Dat principe bleek te werken. ‘In plaats van het toepassen van een pijnlijke stroomschok kan het hartritme nu ook met een lichtpuls worden hersteld’, zegt Nyns. ‘Patiënten met boezemfibrilleren zouden in de toekomst met deze techniek mogelijk pijnvrij kunnen worden behandeld.’

En er was licht

Maar voor de laatste stap, het belichten van het hart binnen het lichaam, was een bijzondere samenwerking nodig. Voor het doorontwikkelen van de techniek moest de lichtbron eerst stukken kleiner worden. ‘De uitwerking van een aanvraag kun je niet voorspellen’, zegt Pijnappels. ‘Toen we erachter kwamen dat we een heel klein LED-lampje nodig hadden, bleek dat zoiets nergens verkrijgbaar was.’ Daarom zocht hij contact met de afdeling Microelektronica van de TU Delft. Pijnappels kreeg al binnen een paar uur reactie. Enkele weken later maakten de twee onderzoeksgroepen kennis en begonnen ze met het uitwerken van een idee. ‘We stelden samen de eisen vast: de LED moest klein en dun zijn, met een uniforme lichtverdeling, weinig warmteontwikkeling, en een hoge lichtintensiteit met een specifieke golflengte. Daar zijn we mee aan de slag gegaan’, zegt dr. René Poelma, onderzoeker aan de TU Delft. Intussen liggen er meerdere prototypes van LED-lampjes, die ook al worden toegepast in diermodellen. Voor Poelma en zijn collega’s was deze samenwerking een andere toepassing dan ze gewend zijn. ‘We staan meestal ver af van het menselijk lichaam, maar vonden het erg interessant om met dit ontwerp mee te denken.’

Fundamenteel onderzoek toegepast

De ontwikkeling van het implanteerbare LED-lampje en de gentherapie zijn twee vraagstukken die de impact van fundamenteel onderzoek illustreren, vindt Pijnappels. ‘Wij zoeken een therapie op basis van biologische defibrillatie, waarbij uiteindelijk geen licht meer nodig is. Met gentherapie kunnen wij leren hoe het hart zichzelf kan corrigeren bij een hartritmestoornis. Licht is alleen maar de sleutel om het ionkanaal open te zetten.’ Hoewel het onderzoek van de Leidse en Delftse onderzoekers steeds meer richting de kliniek gaat, zal het – afgezien van veiligheidsonderzoek – toch nog even duren voordat de techniek daadwerkelijk kan worden toegepast. Er is daarom overleg met cardiologen over de haalbaarheid en behoefte van de therapie. Pijnappels: ‘Eigenlijk doen we nu al veel in en om het hart met devices zoals een ICD of pacemaker. De uitwerking van ons idee is niet zo heel anders, maar het perspectief wel: nieuwe biologie voor therapeutische doeleinden.’

Dr. Daniël Pijnappels kreeg voor zijn onderzoek naar  biologische defibrillatie een Vidi-subsidie. Met deze prestigieuze beurs van ZonMw/NWO kunnen ervaren onderzoekers hun eigen vernieuwende onderzoekslijn opzetten. Uit dit fundamentele onderzoek kunnen baanbrekende inzichten komen, die ten goede kunnen komen aan de patiënt.

 

Auteur: Koen Scheerders

 

 

]]>
news-4332 Tue, 16 Jul 2019 13:10:51 +0200 NWO-Veni van 250.000 euro voor 166 onderzoekers https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nwo-veni-van-250000-euro-voor-166-onderzoekers/ NWO heeft 166 veelbelovende jonge wetenschappers een Veni-financiering van maximaal 250.000 euro toegekend, 24 daarvan vallen onder het ZonMw werkterrein. Hiermee kunnen de laureaten gedurende drie jaar hun eigen onderzoeksideeën verder ontwikkelen.
De Veni-laureaten gaan onder andere onderzoek doen naar de mogelijkheden van een spraak-prothese die hersenactiviteit direct vertaalt naar verstaanbare spraak, de wijze waarop bliksem zich in de atmosfeer ontwikkelt, het gebruik van 3D printtechniek om complexe weefselverbindingen te reconstrueren, de vraag hoe hersenen van moeder en kind synchroniseren en hoe deze synchronisatie verstoord kan raken en het geheim achter hoe hoogbejaarden nadelige gezondheidseffecten van bloedkanker voorkomen.

De Veni wordt jaarlijks door NWO toegekend. In totaal dienden in deze Veni-ronde 1151 onderzoekers een ontvankelijk onderzoeksvoorstel in voor financiering. Daarvan zijn er nu 166 gehonoreerd. Dat komt neer op een honoreringspercentage van 14%. De aanvragen werden door middel van peer review beoordeeld door externe deskundigen uit de betreffende vakgebieden. Met deze Veni-ronde is een totaalbedrag van 41,5 miljoen euro gemoeid.

Meer informatie

Bron: NWO

]]>
news-4330 Tue, 16 Jul 2019 12:50:46 +0200 Onderzoeksevaluatie: wat is het effect van de huidige financieringspraktijk in Nederland? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/onderzoeksevaluatie-wat-is-het-effect-van-de-huidige-financieringspraktijk-in-nederland/ ZonMw heeft recent de workshop ‘Onderzoeksevaluatie: wat is het effect van de huidige financieringspraktijk in Nederland?' georganiseerd. Deze workshop was een resultaat van het onderzoeksproject ‘Follow the Money’, dat werd gefinancierd als onderdeel van het Onderzoeksprogramma Bevorderen van Verantwoorde Onderzoekspraktijken. Een publiek van ongeveer dertig onderzoekers en financiers, afkomstig uit allerlei verschillende vakgebieden en instellingen, besprak de voor- en nadelen van de bestaande financieringspraktijken en kwam met ideeën ter verbetering. Te veel laag-risico- en top-down-wetenschap

Projectleider Gerben ter Riet van UMC Amsterdam en Hogeschool van Amsterdam leidde de workshop in. Hierna presenteerde Stepahanie Meirmans (postdoctoraal onderzoeker UMC Amsterdam) resultaten over hoe concurrende onderzoeksfinanciering de wetenschappelijke praktijk beïnvloedt en wat de ervaringen van wetenschappers hierbij zijn. Ze had veertien interviews en twaalf groepssessies gehouden met onderzoekers uit de geesteswetenschappen, natuur- en biomedische wetenschappen in Nederland en Zwitserland. Hieruit bleek dat de wetenschappers vooral, maar zeker niet uitsluitend, negatief waren in hun beoordeling. Wetenschappers waarschuwden voor gevaren zoals een te strakke planning en bureaucratie in het onderzoek, te veel laag-risico- en top-down-wetenschap en onrealistische verwachtingen die tot onbedoelde neveneffecten leiden. De verwachtingen en waarden van onderzoekers en financiers kunnen in de praktijk dusdanig uiteenlopen dat de onderzoekers hun motivatie kwijtraken. Opvallend genoeg bleken de wetenschappers in Zwitserland veel positiever dan hun Nederlandse collega’s over hun situatie en hun relatie met financiers van wetenschappelijk onderzoek.

Andere ervaringen van wetenschappers in verschillende landen

Een aantal workshopdeelnemers voegde extra perspectieven toe aan de perceptie van de wetenschappers. Barend van der Meulen van het Rathenau Instituut vond het opmerkelijk dat de ervaringen van wetenschappers in de twee landen zo verschillend waren, gezien de grote overeenkomsten tussen het Nederlandse en Zwitserse wetenschapssysteem op macroniveau. Zijn hypothese was dat vooral de relatie tussen wetenschappers en hun financiers een belangrijk verschil vormt. De in Zwitserland werkzame wetenschappers hadden het gevoel dat het hún onderzoek was, in tegenstelling tot de wetenschappers in Nederland, die een gevoel van afstand en consumentisme ervoeren. Pieter Huistra van de Universiteit Utrecht, de andere postdoc in het project, wees er in zijn bijdrage over de geschiedenis van onderzoeksfinanciering   op dat wetenschappers al veel langer terughoudend zijn ten opzichte van hun financiers, maar dat deze terughoudendheid de laatste tijd wellicht groter is geworden door een toename van de macht en het belang van financiers.

Concurrentie tegenover samenwerking

Sonja Jerak-Zuiderent (UMC Amsterdam) voegde een antropologisch perspectief toe aan de discussie. Zij doet etnografisch onderzoek naar de wetenschappelijke praktijk, om erachter te komen wat ‘het bedrijven van goede wetenschap’ wil zeggen in het dagelijkse werk van onderzoekers. De belangrijkste conclusie van Jerak-Zuiderent was dat onze neiging om de wetenschap te bekijken vanuit het oogpunt van concurrentie wordt tegengesproken door een groot deel van de samenwerking tussen wetenschappers. Die neiging is dan ook minstens gedeeltelijk misplaatst. De noodzaak om verder te denken dan de concurrentie werd ook veel gehoord in het tweede deel van de workshop. Dat deel was gewijd aan constructieve veranderingen in het financieringssysteem.

Onderzoeksevaluatie verdelen tussen financiers en onderzoekers

Op basis van haar interviewmateriaal gaf Meirmans een aantal suggesties voor het bevorderen van goede wetenschap, wetenschappers en evaluatiepraktijken. Daarbij valt bijvoorbeeld te denken aan meer aandacht voor langetermijndoelstellingen die verder gaan dan economische doelstellingen, bottom-up-wetenschap, meer tijd en ruimte voor wetenschappers om dingen uit te proberen zonder prestatiedruk, minder evaluaties en meer zorg bij het doen van deze dingen. Vanuit zijn eigen ervaring voegde Jeroen Geurts van ZonMw de behoefte aan meer diverse vormen van evaluatie toe. Hij deelde zijn droom voor onderzoeksfinanciering die de wetenschap zou moeten bevorderen in de vorm van bottom-up interdisciplinaire ‘netwerken van netwerken’. Dat leverde een zeer vruchtbare discussie op. Gerd Folkers van de Zwitserse Wetenschapsraad (SWR) gaf een kijkje in de voor- en nadelen van het Zwitserse financieringssysteem en illustreerde enkele elementen waardoor dit systeem zo succesvol is: een financiering met hoge risico's en hoge potentiële opbrengst, een mix van financieringsinstrumenten, een zekere mate van scepsis ten opzichte van evaluatoren en een vaste overtuiging dat de financiering moet worden vormgegeven ‘met de onderzoekers en voor de onderzoekers’. Hieruit trok Herman Paul van de Universiteit Leiden, voorzitter en projectleider van de workshop, de conclusie dat de weg voorwaarts voor onderzoeksevaluatie gedeeld moet worden door financiers en onderzoekers.

Meer informatie

Auteur: dr. Pieter Huistra, departement Geschiedenis en Kunstgeschiedenis aan de Universiteit Utrecht

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

]]>
news-4292 Mon, 08 Jul 2019 11:00:00 +0200 Véronique Timmerhuis nieuwe directeur ZonMw https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/veronique-timmerhuis-nieuwe-directeur-zonmw/ Dr. V.C.M. (Véronique) Timmerhuis wordt per 1 januari 2020 de nieuwe directeur van ZonMw. ZonMw is zeer verheugd met haar nieuwe directeur vanwege haar bestuurlijke ervaring, haar brede inhoudelijke beleidskennis met raakvlakken naar zorg en gezondheid, haar kennis van wetenschaps- en innovatiebeleid en haar ervaring om in complexe netwerken te opereren. Véronique Timmerhuis: 'ZonMw is een prachtige en interessante organisatie die opereert op het snijvlak van onderzoek, beleid en praktijk in alle dynamiek van een snel veranderend veld van zorg en gezondheid. Ik kijk er enorm naar uit om met alle partners en medewerkers de goede positie van ZonMw verder uit te bouwen, te verankeren en waar nodig bij te stellen. Het is een eer om als directeur ZonMw aan de slag te gaan, ik zal dit met enthousiasme gaan doen.' 

Verbindend leiderschap

Jeroen Geurts bestuursvoorzitter ZonMw: 'Het bestuur van ZonMw is onder de indruk van het verbindend leiderschap van Véronique Timmerhuis en haar track record op het gebied van kennis- en innovatiebeleid. Zij zal voor ZonMw een prettige en kundige gids in de verdere ontwikkeling van ZonMw zijn.'

Véronique Timmerhuis is opvolger van Henk Smid en start per 1 november met haar inwerkprogramma bij ZonMw. Henk Smid vervult na 1 januari 2020 een parttime adviseursrol bij ZonMw.

Over Veronique Timmerhuis

Véronique Timmerhuis is vanaf 2007 algemeen secretaris/directeur van de Sociaal-Economische Raad (SER). Daarvoor heeft zij gewerkt als secretaris/directeur bij de Adviesraad voor het Wetenschaps- en Technologiebeleid en als senior-onderzoeker bij het Instituut voor Sociaal-wetenschappelijk beleidsonderzoek en advies van de Universiteit van Tilburg. Véronique Timmerhuis promoveerde in 1997 aan de Universiteit van Tilburg op het proefschrift ‘Wetenschapsorganisaties in verandering. Keuzen in organisatieontwikkeling en personeelsbeleid’. Véronique Timmerhuis heeft maatschappijgeschiedenis en sociologie gestudeerd aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

 

]]>
news-4280 Wed, 03 Jul 2019 12:45:03 +0200 Subsidieoproep Programma Humane meetmodellen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieoproep-programma-humane-meetmodellen/ De Samenwerkende Gezondheidsfondsen (SGF) en Topsector LSH (Life Sciences & Health) stellen 3,2 miljoen euro voor PPS (publiek-private samenwerkingen) beschikbaar voor de ontwikkeling van humane meetmodellen. Het doel van het programma Humane meetmodellen is om de ontwikkeling van betere humane meetmodellen voor gezondheids(zorg)onderzoek te versnellen. Zo draagt de SGF bij aan effectieve(re) wetenschap die minder afhankelijk wordt van proefdieronderzoek. Deze doelstellingen sluiten aan bij de ambities van de landelijke Transitietraject Proefdiervrije Innovatie (TPI), onder coördinatie van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
De oproep is uitgezet in samenwerking met ZonMw en NWO – domein Toegepaste en Technische Wetenschappen (TTW).

Financiële toekenning en voorwaarden

Afhankelijk van het type onderzoek (fundamenteel, industrieel of experimenteel) en de bijdragen van private en publieke partijen binnen het samenwerkingsproject, kan per onderzoek tussen 0,5 en 1 miljoen euro PPS-toeslag worden aangevraagd. Aanvragen kunnen worden ingediend door een consortium bestaande uit minimaal één onderzoeksorganisatie en minimaal één private partij.

Save-the-date: 16 september netwerkbijeenkomst

Op 16 september wordt een netwerkbijeenkomst georganiseerd om partijen gelegenheid te bieden om kansen voor samenwerking te verkennen. Geïnteresseerde onderzoekers, bedrijven en maatschappelijke organisaties zijn van harte welkom en kunnen zich aanmelden via een e-mail aan humanemeetmodellen@gezondheidsfondsen.nl o.v.v. ‘Netwerkbijeenkomst’. De bijeenkomst vindt plaats van 13.30-16.30 uur bij NWO in Utrecht (Winthontlaan 2, 3526 KV Utrecht).

Meer informatie:

  • over het indienen van een onderzoeksidee en het aanmelden voor de netwerkbijeenkomst, lees het volledige nieuwsbericht op de website van de SGF.

 

 

 

 

 

 

]]>
news-4255 Thu, 27 Jun 2019 16:03:10 +0200 Contribute to international overview AMR databases https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/contribute-to-international-overview-amr-databases/ At least once, you must have had one of the following thoughts…  

  • Does this data already exist?
  • I wish I could compare this resource to other resources!
  • What are possible collaborations? Which groups/consortia are collecting similar information to my group?
  • Could our data be linked to others to investigate entire new research questions?
  • So many databases. How do I know what kind of data are actually in this database or biobank? I wish there were good metadata available that describe that.

We are working on the solution!

ZonMw (the Netherlands Organisation for Health Research and Development) invites you, on behalf of JPIAMR and the recently started consortium VALUE-Dx, to take part in a survey on resources (collections of biological material and databases) that are relevant for antimicrobial resistance (AMR) research. In parallel, we set out to collect information about services that are provided by research infrastructures and some biobanks.

Survey

Please follow this link to the survey: https://nl.surveymonkey.com/r/VS87GV8 and complete the survey before September 1st, 2019. You are more than welcome to further distribute this message amongst your network.

Why should you participate?

By participating in this survey, you are contributing to closing the current gap of information, and establishing a strong basis for AMR research. As the survey is initiated by a large network of active AMR researchers, participation may also open up opportunities for future collaboration, publications, and research funding. Also, you will get first-hand information from the report that will be constructed from this survey.

Aim and ambition of the survey    

The aim is to get an overview of existing resources and services that are relevant for AMR research. Our ambition is to improve their findability and reusability, and thereby their sustainability. The AMR research community will benefit from this initiative, as it will expand options for innovative research. The overview will become available for the entire AMR research community.

More information

 

 

 

]]>
news-4234 Tue, 25 Jun 2019 00:10:00 +0200 Subsidieoproep over antibioticaresistentie en hergebruik data opengesteld https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieoproep-over-antibioticaresistentie-en-hergebruik-data-opengesteld/ Heeft u nog data in uw la liggen en zou u daar nog meer onderzoek naar antibioticaresistentie mee willen doen? Dien dan voor 10 september 2019 een projectidee in om antibioticaresistentie aan te pakken en uw data te hergebruiken. Antibioticaresistentie

Resistente bacteriën komen voor in mensen, dieren en de omgeving. Vanuit de disciplines betrokken bij humane gezondheid, veterinaire gezondheid en het milieu is kennis nodig om een effectieve aanpak van antibioticaresistentie te realiseren. Deze benadering staat bekend onder de noemer ‘One Health’. Het programma Antibiotica Resistentie stimuleert samenwerking tussen onderzoekers in deze verschillende disciplines.

FAIR-data

Het delen en hergebruiken van bestaande data binnen wetenschap en samenleving versnelt kennisontwikkeling en innovatie. Dit is een uitdaging voor onderzoekers, zorgprofessionals, technici en juristen. ZonMw heeft hierin een faciliterende rol. Op het gebied van antibioticaresistentie gaan we de uitdaging aan om bestaande data te laten hergebruiken en zo te verbeteren dat deze gemakkelijker is te delen en te implementeren.

Informatiebijeenkomst

Op 17 juli 2019 organiseerden we een informatiebijeenkomst voor potentiële indieners van projectvoorstellen. Meer informatie over de bijeenkomst en de vragen die tijdens de bijeenkomst zijn gesteld vind u hier. De subsidieoproep is opengesteld op 24 juni om 00.00 uur.

Survey

Voorafgaand aan deze subsidieoproep hebben we een survey uitgezet. Onderzoekers en zorgprofessionals hebben in de survey suggesties gedaan over de looptijd en de benodigde capaciteit voor potentiële onderzoeksprojecten. De vele reacties hebben ons geholpen bij het vormgeven van de subsidieoproep en het organiseren van de laatste subsidieronde van het programma Antibiotica Resistentie.

Meer informatie

 

]]>
news-4222 Mon, 24 Jun 2019 08:55:42 +0200 Professor Monique den Boer ontvangt tweede ZonMw Open Science Impuls https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/professor-monique-den-boer-ontvangt-tweede-zonmw-open-science-impuls/ Vrijdag 21 juni ontving Monique den Boer van het Prinses Máxima Centrum de tweede ZonMw Open Science Impuls. Radjesh Manna, programmadirecteur ZonMw, overhandigde haar deze prijs tijdens een verrassingsbezoek in Utrecht. Monique den Boer, hoogleraar moleculaire kinderleukemie, leverde met haar onderzoeksgroep een grote bijdrage aan de doelstellingen van open science: responsieve, transparante en verantwoorde wetenschap. Met deze impuls wil ZonMw haar aanmoedigen op deze weg door te gaan en een voorbeeld te zijn voor de onderzoekers in haar onderzoeksgroep en daarbuiten. Ambassadeur voor Open Science

De ZonMw Open Science Impuls bestaat uit een geldbedrag van 1.500 euro die Monique den Boer mag besteden aan een bezoek aan een buitenlandse conferentie. ZonMw vraagt haar om ook daar ambassadeur te zijn voor Open Science. Verder ontving ze een trofee in de vorm van een glazen bol als symbool voor een toekomst met transparante en verantwoorde medische wetenschap.

Verrassingsbezoek aan het Prinses Máxima Centrum

De uitreiking van de ZonMw Open Science Impuls was een verrassing voor Den Boer. Op vrijdagmiddag stond opeens Radjesh Manna voor haar om de tweede Open Science Impuls 2019 uit te reiken. Manna lichtte toe dat zij deze aanmoediging ontvangt omdat uit het eindverslag van haar Vici-project ‘Challenging old dogmas: improved diagnostics and tailored therapy by unraveling biology of acute leukemia in children’ bleek dat ze met haar onderzoeksgroep op een structurele manier Open Science mogelijk maakt. Tijdens haar Vici project publiceerde ze 33 artikelen open access, waardoor iedereen toegang heeft tot de resultaten. Hiermee levert ze een grote bijdrage aan open access.  Ze voerde ook een systematische review uit waardoor ze een zo compleet mogelijk beeld had van ál het voorgaande onderzoek op haar onderwerp, stelde data van haar onderzoek beschikbaar en publiceerde ze negatieve resultaten van haar onderzoek. Dit gebeurt helaas te weinig, mede omdat de huidige publicatiecultuur vooral gericht is op positieve resultaten. Het publiceren van negatieve resultaten zorgen ervoor dat de kennis binnen een onderzoeksgebied completer wordt. Door het toegankelijk maken van alle kennis kan onnodig onderzoek voorkomen worden.

Vooral de werkwijze van haar onderzoeksgroep maakte indruk

Voor Monique den Boer is Open Science meer dan alleen open access, data beschikbaar stellen en systematische reviews uitvoeren. Het is ook verweven in de manier waarop ze haar onderzoeksgroep aanstuurt door samenwerking te stimuleren en de groep gezamenlijk verantwoordelijkheid te laten nemen voor verantwoorde en transparante wetenschap. Dit heeft ze onder andere bereikt door binnen haar groep, die ook deel uitmaakt van het Oncode Institute , een controlesysteem te introduceren voor publicaties. Voordat een artikel uit haar onderzoeksgroep gepubliceerd wordt, gaan de onderzoekers eerst aan de hand van de ruwe data na of de data en conclusies kloppen. Dit wordt door een collega uit de groep uitgevoerd. Dit draagt niet alleen bij aan de transparantie van de data, maar is ook leerzaam voor de meer junior-onderzoekers. Daarnaast heeft ze ook voor een systematisch gebruik  van een digitaal labjournaal gezorgd. Met dit systeem archiveren alle onderzoekers in haar groep hun data op een overzichtelijke, uniforme en toegankelijke manier. Door regelmatig vanuit dit digitale labjournal werkbesprekingen te houden kan iedereen meedenken en aangeven waar de documentatie van experimentele data verbeterd kan worden. Deze manier van archiveren werkt zo efficiënt dat ook andere groepen in en buiten het Máxima Centrum deze aanpak willen volgen. Monique den Boer: “Data stewardship is a team effort with high gain in data transparency and reproducibility!”

Rolmodel voor Open Science

ZonMw is onder de indruk van de manier waarop Monique den Boer Open Science structureel inbedt in haar eigen onderzoek en haar onderzoeksgroep. Ze levert hiermee een grote bijdrage aan de doelstellingen van Open Science en verantwoorde wetenschap. Ze is een rolmodel voor haar onderzoeksgroep en onderzoekers in het veld van kanker bij kinderen. Met de Open Science Impuls onderstreept ZonMw haar prestaties voor Open Science en hoopt dat haar voorbeeld andere onderzoekers inspireert om Open Science in de medische wetenschap na te streven.

Meer informatie

  • ZonMw zet zich in voor Open Science. Met Open Science wordt wetenschap toegankelijk gemaakt voor wetenschappers, de maatschappij en de economie. Samenwerken en kennis uitwisselen staan hierbij centraal. Het doel is om de kwaliteit en impact van wetenschappelijk onderzoek te vergroten. Zie onze website over Open Science.

Monique den Boer ontving verschillende beurzen van NWO/ZonMw:

  • Vidi: ‘Biological role and clinical relevance of miRNAs in childhood acute leukemia’
  • Vici: ‘Challenging old dogmas: improved diagnostics and tailored therapy by unraveling biology of acute leukemia in children’
  • Programma Translationeel Onderzoek: ‘Proof-of-principle study of a new diagnostic test for classification and stratification of pediatric acute lymphoblastic leukemia’

Monique den Boer is in 2018 bij het Prinses Máxima Centrum  begonnen als  senior principal investigator. Met haar groep doet ze onderzoek naar leukemie bij kinderen. Leukemie ontstaat door veranderingen in het DNA. Dit gebeurt alleen in de leukemiecellen en niet in de gezonde cellen. Het onderzoek richt zich op het vinden van de afwijkingen in het DNA die ervoor zorgen dat de leukemiecel gaat delen en woekeren terwijl dit niet bij de gezonde cellen gebeurt. Met dit onderzoek hopen de onderzoekers betere criteria voor de diagnose en behandeling van kinderleukemie te ontwikkelen en de keuze en gebruik van medicijnen hierop af te stemmen ('targeted therapy’ of ook wel ‘precision medicines' genoemd). zij geeft leiding aan de Oncode-onderzoeksgroep ‘Acute lymphoblastic leukemia’ , één van de 62 onderzoeksgroepen van het Oncode Onstitute. Het Oncode Institute is een netwerk meer dan 800 onderzoekers van 12 instituten. Oncode bundelt bestaande krachten in de Nederlandse onderzoekswereld en vertaalt inzichten uit fundamenteel onderzoek naar kanker zo snel mogelijk in toepasbare methoden voor diagnose en behandeling.

]]>
news-4221 Fri, 21 Jun 2019 15:03:05 +0200 Zes onderzoekers beloond met hoogste onderscheidingen in de Nederlandse wetenschap https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zes-onderzoekers-beloond-met-hoogste-onderscheidingen-in-de-nederlandse-wetenschap-1/ Vandaag maakte NWO-voorzitter Stan Gielen bekend dat prof. dr. Bas van Bavel, prof. dr. Yvette van Kooyk, prof. dr. ir. Ronald Hanson en prof. dr. Amina Helmi de NWO-Spinozapremie ontvangen, en prof. dr. Andrea Evers en prof. dr. Jack Pronk de NWO-Stevinpremie. De Spinoza- en de Stevinpremies zijn de hoogste onderscheidingen in de Nederlandse wetenschap. De laureaten krijgen ieder 2,5 miljoen euro, te besteden aan wetenschappelijk onderzoek en activiteiten met betrekking tot kennisbenutting. De onderzoekers ontvangen de premie voor hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk. In 2019 krijgen excellente wetenschappers voor de 25e keer erkenning voor hun werk met de toekenning van de Spinozapremie en de Stevinpremie. Bij beide premies staat de kwaliteit van de onderzoeker voorop; waar bij de Spinozapremie de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken, honoreert de Stevinpremie in de eerste plaats de maatschappelijke impact.

Internationaal vermaarde topwetenschappers

Spinozalaureaten

Historicus Bas van Bavel is een van ’s werelds grootste experts op het gebied van sociaal-economische geschiedenis. Zijn spraakmakende boek “De onzichtbare hand – hoe markteconomieën opkomen en neergaan” biedt een geheel nieuwe visie op de rol van de markteconomie in onze samenleving. Als hoogleraar Transities van Economie en Samenleving aan de Universiteit Utrecht doet hij grensverleggend onderzoek naar sleutelfactoren achter een veerkrachtige samenleving.

Medisch bioloog Yvette van Kooyk ontrafelde de manier waarop het immuunsysteem ontregeld raakt bij het ontstaan van kanker, auto-immuunziekten en infectieziekten zoals hiv/aids. Zij ontdekte dat bepaalde suikermoleculen, zogenoemde glycanen, de communicatie tussen cellen van het immuunsysteem kunnen stimuleren of juist remmen. Ze ontwikkelt nano-medicijnen die het immuunsysteem ondersteunen bij het gevecht tegen kanker en andere ziekten. Zij geldt als wereld-expert op dit terrein. Zij is hoogleraar en afdelingshoofd Moleculaire Celbiologie en Immunologie bij Amsterdam UMC, locatie VUmc,

Ronald Hanson, hoogleraar Quantumfysica aan de Technische Universiteit Delft en wetenschappelijk directeur van QuTech, is een wereldleider op het gebied van quantumnetwerken. In meerdere opzienbarende experimenten wist hij afzonderlijke deeltjes zodanig aan elkaar te koppelen dat ze zich gedroegen als één deeltje, ook al zaten ze meer dan een kilometer uit elkaar. Deze zogeheten verstrengeling is een belangrijke voorwaarde voor de werking van toekomstige quantumnetwerken, die niet te kraken of af te luisteren zijn.

Amina Helmi is hoogleraar Dynamica, structuur en vorming van de Melkweg aan het Kapteyn Instituut van de Rijksuniversiteit Groningen. Met haar theorieën, modellen en experimenten heeft ze onze kennis over de vorm, structuur en geschiedenis van de Melkweg en nabijgelegen sterrenstelsels sterk vergroot. Helmi’s visie en leiderschap waren cruciaal voor de realisatie van de Europese ruimtetelescoop Gaia, die sinds 2013 de beweging en samenstelling van meer dan een miljard individuele sterren bestudeert.

Stevinlaureaten

Gezondheidspsycholoog Andrea Evers leidt een innovatief, grensoverschrijdend onderzoeksprogramma naar de invloed van psychologische factoren op lichamelijke klachten en aandoeningen Zij verwierf wereldfaam met haar onderzoek naar placebo-effecten en hun tegenhangers, nocebo-effecten. Haar onderzoek heeft verreikende gevolgen voor de praktijk van hulpverleners; daarnaast ontwikkelt zij E-health toepassingen en zelfhulptools voor patiënten. Zij is een uitmuntend, bevlogen onderzoeker en een geboren communicator, die haar kennis deelt via talloze publicaties, lezingen en frequente optredens in de media.

Jack Pronk is hoogleraar Industriële Microbiologie aan de Technische Universiteit Delft. Hij is een verbinder die fundamentele wetenschappelijke kennis over de werking van gisten en schimmels vertaalt in een breed scala aan toepassingen met een grote impact op de maatschappij. Zijn werk leidde er onder andere toe dat bakkersgist nu wordt gebruikt om op grote schaal ethanol te maken uit niet-eetbare plantenresten. Hij is een veelgevraagd spreker, en een bevlogen en veelvuldig bekroond docent die nieuwe generaties onderzoekers inspireert.

Commissieleden ZonMw-commissies

  • Yvette Kooyk is lid van de commissie Vici
  • Andrea Evers is lid van de commissie Bevorderen Verantwoorde Onderzoekspraktijken (BVO)

Wij feliciteren beiden van harte met hun laureaat.

Meer informatie

Bron: NWO

]]>
news-4146 Tue, 04 Jun 2019 14:26:14 +0200 Subsidieoproep: Hestia - Impuls voor Vluchtelingen in de Wetenschap https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieoproep-hestia-impuls-voor-vluchtelingen-in-de-wetenschap/ Het pilotprogramma ‘Vluchtelingen in de Wetenschap’ dat in 2018 voor het eerst plaatsvond, krijgt in 2019 en in 2020 een vervolg onder de naam Hestia – Impuls voor Vluchtelingen in de Wetenschap. Op 4 juni zal NWO de nieuwe subsidieoproep voor 2019 openen. Met het programma Hestia – Impuls voor Vluchtelingen in de Wetenschap maakt NWO financiering mogelijk van een aanstelling voor academici die uit hun vaderland gevlucht zijn en in Nederland hun wetenschappelijke carrière willen voortzetten. Ze moeten op datum van indiening een masterdiploma hebben of reeds gepromoveerd zijn en daarnaast in het bezit zijn van een vluchtelingenstatus in Nederland. De pilot is ontwikkeld in samenspraak met De Jonge Akademie, de KNAW en Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF.

  • De deadline voor de subsidieoproep is 10 september 2019. 
  • Tijdens de informatiebijeenkomst op 3 juli wordt meer informatie gegeven over de call.

Lees meer over de subsidieoproep en de informatiebijeenkomst op de website van NWO.

]]>
news-4143 Tue, 04 Jun 2019 09:46:01 +0200 Geautomatiseerde tools om de waarde van onderzoek te waarborgen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/geautomatiseerde-tools-om-de-waarde-van-onderzoek-te-waarborgen/ Door de recente ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie en automatisering gaan onderzoeksomgevingen naar verwachting drastisch veranderen. Dr. Gerben ter Riet en dr. Mario Malički kregen van ZonMw de opdracht gekregen om geautomatiseerde tools te zoeken die de workflow van financiers kunnen verbeteren en financiers kunnen ondersteunen bij het waarborgen van de waarde van onderzoek en het stimuleren van open science en onderzoeksinnovatie. De resultaten van hun onderzoek zijn gepubliceerd in het verslag ‘Possible uses of automation technology for optimizing funder’s workflow’ (‘Mogelijke toepassingen van automatiseringstechnologie voor het optimaliseren van de workflow van de financier’). In het kader van het project werd een breed literatuuronderzoek gedaan naar geautomatiseerde tools en vond overleg met belanghebbenden plaats. Dit leverde 34 reeds bestaande tools en diensten op, die werden ingedeeld op de taak binnen de workflow van de financier die ermee vereenvoudigd kon worden. Daarbij ging het bijvoorbeeld om automatisering van kennissynthese, schrijven van voorstellen of publicaties, vinden van reviewers en het evalueren van de impact van het onderzoek. De validatie van de automatiseringstools ontbreekt nog, maar toch bieden deze tools mogelijkheden om bestaande workflows te verbeteren. Bovendien zullen de tools helpen om verspilling van onderzoek te voorkomen, verantwoorde onderzoekswerkwijzen te stimuleren en de waarde van onderzoek te waarborgen.

Lees meer over de onderzoeksresultaten en aanbevelingen voor financiers in het artikel:

Mario Malički en Gerben ter Riet: Possible uses of automation technology for optimizing funder’s workflow. Verslag voor de commissie Open Science van ZonMw (april 2019) pdf

In februari 2019 hebben zij op de Researcher to Reader Conference in Londen een aantal workshops gehouden om hun onderzoeksresultaten te bespreken.

Video: Mario Malički geeft een inleiding op de workshops (in English)

Video: Gerben ter Riet deelt de conclusies van de workshops (in English)

]]>
news-4138 Tue, 04 Jun 2019 08:20:27 +0200 26 leraren ontvangen een Promotiebeurs https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/26-leraren-ontvangen-een-promotiebeurs/ Van onderzoek over de effecten van muziek op het vertragen van dementie, de impact van de digitale samenleving, het inzetten van slimme software om een medische diagnose uit te leggen, tot onderzoek dat een economisch model ontwerpt voor mkb-financiering; een greep uit de diverse onderwerpen waar de talentvolle leraren de komende jaren promotieonderzoek naar gaan doen binnen dit wetenschapsbrede programma.

Belangrijk bij het promotieonderzoek is dat de opgedane kennis en onderzoekservaring ten goede komen aan de wetenschap én aan de onderwijspraktijk. Leraren die worden toegelaten, worden voor een periode van vijf jaar maximaal 0,4 fte per jaar vrijgesteld van onderwijs om met behoud van salaris te werken aan hun promotieonderzoek.

Zie hier het volledige bericht van NWO.

Dit zijn de toekenningen voor het domein medisch onderzoek en gezondheidsinnovaties:

Deelname van verpleegkundigen aan Antimicrobial Stewardship (NuPAS)

M.J. (Maria) Bos (v) Avans Hogeschool - Radboud Universiteit Nijmegen

Antimicrobiële resistentie (resistentie van micro-organismen, bijv. bacteriën, tegen antibiotica) vormt een wereldwijde dreiging met grote gevolgen voor de gezondheidszorg. Een van de interventies voor het verminderen van antimicrobiële resistentie is zorgen dat antibiotica op de juiste manier worden gebruikt. Hierin kunnen verpleegkundigen een cruciale rol spelen. Dit onderzoek heeft tot doel deze rol te verduidelijken en te beschrijven.

Verpleegkundige competenties ter verbetering van de toegang tot zorg van Turkse en Marokkaanse migranten met dementie en hun mantelzorgers

G. (Gözde) Duran (v) Hogeschool Windesheim – Vrije universiteit Amsterdam

Het aantal Turkse en Marokkaanse migranten met dementie neemt snel toe. Deze migranten maken nauwelijks gebruik van dementiezorg. In dit onderzoek wordt gekeken hoe verpleegkundigen de mogelijkheden van Turkse en Marokkaanse migranten met dementie en hun mantelzorgers kunnen herkennen, beoordelen en versterken, zodat zij betere toegang tot passende dementiezorg krijgen.

Van blackbox naar uitlegbare machine learning voor nauwkeurige diagnose van medische beelden

R. (Ralf) Raumanns (m) Fontys Hogeschool – Technische Universiteit Eindhoven

Slimme software, getraind met medische beelden, heeft grote potentie binnen de gezondheidszorg. Het is echter heel lastig te achterhalen hoe de software ‘denkt’. We onderzoeken hoe we, door het toevoegen van meer expliciete visuele uitleg over de diagnose, betrokkenen meer inzicht kunnen geven, zodat de weg vrij is voor toepassing.

Synthese van multivalente galectineremmers op koolhydraatbasis

N.V. (Nishant) Sewgobind (m) Avans Hogeschool – Universiteit Utrecht

Het blokkeren van de werking van koolhydraten op bepaalde eiwitten, specifiek galectines, kan ongewenste wegen richting bepaalde ziekten afsluiten. Krachtige en selectieve remmers voor galectines kunnen hiervoor zorgen. Deze worden ontworpen, gesynthetiseerd en versterkt in dit project. De evaluatie geschiedt in belangrijke cel-systemen en uiteindelijk in muis en mens.

Toegang tot muziek voor mensen met dementie

R.R. (Rik) Wesselink (m) Hogeschool Windesheim - echnische Universiteit Eindhoven

De levenskwaliteit van mensen met dementie neemt snel af wanneer zij moeilijkheden ervaren bij het gebruik van alledaagse producten en hun initiatief verliezen. We bestuderen hoe slimme technologie mensen met een milde tot matige vorm van dementie kan ondersteunen en hen kan laten profiteren van de positieve effecten van het luisteren naar muziek in het dagelijks leven.

Meer informatie

Programma Promotiebeurs voor Leraren

]]>
news-4126 Mon, 03 Jun 2019 10:03:01 +0200 Krachten bundelen voor proefdiervrije innovaties https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/krachten-bundelen-voor-proefdiervrije-innovaties/ Publiek-private samenwerking is essentieel als we de kwaliteit van proefdiervrij biomedisch onderzoek willen verbeteren. Maar hoe werkt zo’n publiek-private samenwerking? Wat is er nodig om er zeker van te zijn dat de samenwerking leidt tot succesvolle proefdiervrije innovaties? In de middag van 27 mei presenteerden drie ‘Utrechtse’ consortia hun projecten en ervaringen. De conclusie was dat er geen algemene succesformule bestaat voor samenwerking in consortia. Wel bleek dat er veel geleerd kan worden door ervaringen te delen. ZonMw en de U-AIM hub van de Universiteit Utrecht organiseerden deze tweede bijeenkomst van MKMD on Tour. Jos Malda (hoogleraar Diergeneeskunde en teamleider van U-AIM) opende de middag met een korte introductie van de Utrecht Advanced In Vitro Models hub (U-AIM). Het belangrijkste doel van deze ‘hub’ waar expertise en kennis gebundeld wordt, is om het gebruik van proefdieren sterk te verminderen door de ontwikkeling van innovatieve dierproefvrije modellen te versnellen. U-AIM creëert en faciliteert samenwerkingen tussen onderzoekers, studenten, wet- en regelgevers en de industrie om in vitro modellen verder te ontwikkelen, te valideren en te implementeren conform de belangen en wensen van deze stakeholders. Multidisciplinaire samenwerking en verbinding met stakeholders zijn daarbij essentieel. U-AIM heeft een brede focus; Jos Malda bevestigde op een vraag uit de zaal dat ook veranderingen in wet- en regelgeving de aandacht hebben en dat daarmee veel te winnen is.

Menselijk restmateriaal voor onderzoek: een logisch idee maar lastig te organiseren

Met het project VitalTissue deden Evita van de Steeg (TNO en projectleider) en Martje Fentener van Vlissingen (Erasmus MC) veel ervaring op met het vormen van dit consortium en de samenwerking. In het consortium van VitalTissue werken verschillende organisaties uit het publieke en private domein, kennisinstellingen, (academische) ziekenhuizen, bedrijven en stichtingen samen om vitaal menselijk restmateriaal beschikbaar te maken voor onderzoekers.

Biomedisch onderzoek is namelijk nog in veel gevallen afhankelijk van diermodellen maar die hebben in veel gevallen een zeer beperkte voorspellende waarde voor toepassing bij mensen. Medicijnen die nauwelijks bijwerkingen gaven bij apen, bleken bij klinische testen op mensen levensbedreigende situaties op te leveren. Een oplossing hiervoor is het gebruik van vitaal menselijk weefsel dat na operaties in ziekenhuizen overblijft. Met dit materiaal kunnen biomedische wetenschappers onderzoek doen. De grote uitdaging is hoe dit materiaal onder de juiste voorwaarden en op tijd bij de juiste onderzoeker terecht komt. In het project Vital Tissue, dat gefinancierd wordt door de Stichting Proefdiervrij, de Samenwerkende Gezondheidsfondsen en ZonMw, onderzoeken Evita van de Steeg en haar team hoe dat gerealiseerd kan worden.

VitalTissue is een groot consortium met bijna 20 partners die allemaal belang hebben bij dit project. Maar zoals Martje van Fenterener Vlissingen beaamde: “Het is een voor de hand liggend idee maar heel erg moeilijk om te organiseren.” Met alle partners moet overeenstemming bereikt worden over het regelen van toestemming van de patiënt, opslag en beheer van data, het prepareren en bewaren van het materiaal en het transport. En allerlei juridische en ethische aspecten moeten hierin meegenomen worden. De uitkomst van het project Vital Tissue zal een advies zijn met opties voor specificaties van de samples, logistiek, voorwaarden voor het bewaren en beheer van informatie.

De kracht van kleine consortia

Het project Risk-IT bestaat uit een relatief klein consortium waarin de partners samenwerken om betere en proefdiervrije methoden te ontwikkelen voor een betere risicobeoordeling van chemische stoffen. Tot nu was het zo dat een risicobeoordeling van chemische stoffen vaak gebaseerd wordt op de uitkomsten van dierstudies en die zijn niet één op één te vertalen naar mensen. Nynke Kramer (Universiteit Utrecht) en haar team hebben een koppeling gerealiseerd van data uit in vitro tests voor het vaststellen van mechanismen van toxiciteit, met computermodellen die in vitro data vertalen naar een toxisch (giftig) effect in een organisme (QIVIVE – Quantative In Vitro-In Vivo Extrapolation). Door deze combinatie kunnen onderzoekers betere informatie verkrijgen voor de risicobeoordeling van chemische stoffen en medicijnen. Binnen dit project is vooral gefocust op toxische effecten in de nieren; in klinische studies zijn deze effecten vaak de reden waarom een medicijn niet op de markt gebracht kan worden.

De samenstelling van het relatief kleine consortium van Risk-IT is organisch gegroeid zoals Nynke toelichtte op vragen uit de zaal. Dat ging verrassend makkelijk en Bas Blaauboer, onderdeel van het team, vulde aan dat interesse in het project en onderling vertrouwen daarbij een belangrijke rol speelden. Het was duidelijk dat de doelen en belangen van de consortiumpartners, waaronder de Universiteit van Würzberg, het Fraunhofer Intsituut en BASF, parallel liepen. De samenwerking met de industrie was voor dit project zeer waardevol. Industriële partners beschikken vaak over heel veel ongepubliceerde data. Er waren voor dit project geen restricties voor het gebruik ervan. Het helpt ook om daar van het begin af aan duidelijke afspraken over te maken, benadrukte Bas. Nynke en Bas hebben ook ervaren dat een consortium met een klein aantal partners makkelijker te managen is. Grote consortia met veel matching zijn niet perse de beste oplossing voor alle vraagstukken.

Formule voor succes: verschillende perspectieven, dezelfde wetenschappelijke taal

Een soortgelijke koppeling van computermodellen met resultaten uit een in vitro methode is opgezet binnen het project van Teun de Boer (UMC Utrecht) en András Horvath (Nanion Technologies). In dit geval zijn er humane hartspiercellen gekweekt uit menselijke stamcellen, waarvan de elektrische activiteit kan worden gemeten met de zogeheten Patch Clamp-methode (electrofysiologie). De in samenwerking met Nanion ontwikkelde techniek is in staat om elektrische signalen in individuele cellen te meten door Dynamic Clamping. Met de klassieke methode is dit niet mogelijk. Nanion combineert dit met geautomatiseerde Patch Clamping zodat er veel metingen in een korte termijn gedaan kunnen worden. De uitkomsten worden met een geavanceerd computermodel vertaald naar effecten op het hart in patiënten. Door cellen van mensen te gebruiken is niet alleen de voorspellende waarde van de test veel groter geworden, het opent ook de deur naar ‘personalised medicine’. Een patiënt krijgt dan een behandeling die op zijn eigen cellen is getest, waardoor de voor de patiënt beste behandeling kan worden gekozen met zo min mogelijk bijwerkingen.

De samenwerking tussen de onderzoeksgroep van Teun de Boer en Nanion, een bedrijf in München dat instrumentarium en diensten levert voor analyses, verliep soepel. Volgens András Horvath komt dat omdat Nanion een onderzoek-georiënteerd bedrijf is. Daar komt bij, zoals Teun toelicht, dat András en hijzelf dezelfde wetenschappelijke achtergrond hebben en tegelijkertijd vanuit verschillende perspectieven, namelijk wetenschap en bedrijfsleven, aan dit project werkten. Dezelfde wetenschappelijk taal spreken vergemakkelijkt de samenwerking.

Publiek-private samenwerking voor proefdiervrije innovatie is maatwerk

Tijdens de podium-discussie gingen de sprekers met elkaar in gesprek en kreeg het publiek de kans om vragen te stellen. Uiteraard was daar ok ruimte voor het onderwerp samenwerking. Uit de presentaties eerder die middag kwam het beeld naar boven dat er geen vast recept is te geven voor publiek-private samenwerking. De genoemde projecten zijn voorbeelden van geslaagde samenwerking tussen private en publieke partijen. Er blijkt vaak een grote bereidheid tot samenwerking en ook dat private en publieke partijen gezamenlijke belangen hebben. Samenwerkingen komen doorgaans tot stand doordat men bijvoorbeeld dezelfde achtergrond heeft of op een andere ‘organische’ manier. De sprekers waren het eens dat het cruciaal is om veel tijd en energie te steken in het vormen van netwerken. Wanneer een netwerk voldoende kritische massa heeft, leiden de interacties tot kansen en het identificeren van gezamenlijke belangen. Bijeenkomsten zoals MKMD On Tour bieden kansen om te netwerken, ideeën op te doen en mensen te ontmoeten die werken aan iets dat complementair is aan het eigen werk. Eigen initiatief blijft hierbij belangrijk.

Samenwerking ontstaat dus niet vanzelf. Soms is een bundeling van kennis en expertise nodig om die samenwerking verder te faciliteren. In Utrecht richten ze daar hubs voor in, zoals U-AIM voor de ontwikkeling van proefdiervrije innovaties. Door het samenbrengen van mensen met kennis en ervaring op dit terrein, heeft U-AIM een breed overzicht van de lokaal aanwezige expertise en technieken. Daardoor kunnen zij de juiste experts koppelen aan private partijen om een specifieke vraag te beantwoorden. En kan er bij de ontwikkeling van een nieuwe methode als in een vroeg stadium rekening gehouden worden met de wensen van de stakeholders en regulatoire vereisten, aldus Damiën van Berlo, scientific programme officer bij U-AIM.

De projecten van Evita van de Steeg, Nynke Kramer, Teun de Boer en de hub U-AIM laten zien dat publiek-private samenwerking essentieel is als we de kwaliteit van proefdiervrij biomedisch onderzoek willen verbeteren. Afhankelijk van de betrokken personen, hun netwerken en de specifieke vraag van een publieke of private partij om een techniek of methode te verbeteren of te ontwikkelen, wordt het consortium gevormd en de samenwerking ingevuld. Er kan wel geleerd worden van elkaars ervaringen en dat is wat er ook gebeurde tijdens deze tweede editie van MKMD on Tour.

Meer informatie

]]>
news-4124 Fri, 31 May 2019 12:59:29 +0200 Finale versie van Plan S gepubliceerd https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/finale-versie-van-plan-s-gepubliceerd/ Vandaag maakte cOAlitie S het aangepaste en definitieve Plan S bekend. Dit plan beoogt de transitie van open access voor alle wetenschappelijke publicaties te versnellen. Na een intensief consultatietraject, met ruim 600 reacties uit meer dan 40 landen, is Plan S aangepast op een aantal punten. Zo is besloten om een jaar extra te nemen voor de implementatie, nu per 1 januari 2021. Hiermee komt cOAlitie S instellingen, learned societies en uitgevers tegemoet door ze meer tijd te geven om de overstap naar volledig open access te maken. Voor NWO betekent dit dat Plan S van toepassing wordt op alle NWO-calls die vanaf 1 januari 2021 gepubliceerd worden. De huidige versie van Plan S sluit in belangrijke mate aan bij het open access beleid dat ZonMw al sinds 2013 voert en kan gezien worden als een natuurlijke vervolgstap daarop.

Lees verder op de website van NWO.

For English version see: Final version of Plan S published

]]>
news-4118 Wed, 29 May 2019 14:51:21 +0200 Toolbox voor implementatie van de Code Goed Gebruik Lichaamsmateriaal https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/toolbox-voor-implementatie-van-de-code-goed-gebruik-lichaamsmateriaal/ Voor veel aandoeningen nemen artsen lichaamsmateriaal af bij patiënten, bijvoorbeeld tumorweefsel. Na het onderzoek blijft er vaak materiaal over dat gebruikt kan worden voor wetenschappelijk onderzoek. Er zijn Nederlandse richtlijnen om dit ‘nader gebruik’ van materiaal goed en transparant te regelen, de Code Goed Gebruik Lichaamsmateriaal. In de praktijk blijkt het lastig voor ziekenhuizen om deze richtlijnen op te volgen. Daarom ontwikkelden Susanne Rebers en Marjanka Schmidt een toolbox om ziekenhuizen hierbij te helpen. In de video vertellen dr. Susanne Rebers en dr. Marjanka Schmidt (beiden van het Nederlands Kanker Instituut) en andere betrokkenen over de toolbox voor toepassing van de Code Goed Gebruik Lichaamsmateriaal.

Deze toolbox zal gratis aangeboden worden aan alle ziekenhuizen en is te vinden via de ELSI Service Desk. Om ziekenhuismedewerkers te helpen bij het gebruik ervan, gaat de projectgroep van Rebers en Schmidt workshops organiseren om implementatie te bevorderen en ervaringen te delen. Daarvoor ontvingen zij financiering uit het programma Bevorderen van Verantwoorde Onderzoekspraktijken.

Meer informatie

]]>
news-4093 Mon, 27 May 2019 16:00:00 +0200 Kennisagenda onderzoeksprogramma klimaat en gezondheid https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/kennisagenda-onderzoeksprogramma-klimaat-en-gezondheid/ Het klimaat verandert wereldwijd en ook in Nederland. Het veranderende klimaat in Nederland heeft al allerlei zichtbare gezondheidsgevolgen. Maatregelen om de effecten van klimaatverandering tegen te gaan, bieden kansen voor het bevorderen van de gezondheid, maar brengen mogelijk ook nieuwe risico’s met zich mee. In opdracht van ZonMw hebben het RIVM, de Universiteit Maastricht en Wageningen University & Research een kennisagenda opgesteld. Hierin staat welk onderzoek uitgevoerd moet worden om de gezondheidsrisico’s van klimaatverandering te beperken. Een samenhangende kennisagenda met brede focus is van belang om inzicht te krijgen in de gezondheidsrisico’s van klimaatverandering in Nederland, op korte en lange termijn. De kennisagenda klimaat en gezondheid pleit voor een integrale benadering van klimaatonderzoek, door samenwerking van verschillende beleidssectoren en de praktijk. Het toekomstige klimaatonderzoek moet ook helpen bij het prioriteren van maatregelen.

Prioriteiten kennisagenda

In de kennisagenda wordt voorgesteld om de volgende activiteiten te prioriteren in een toekomstig onderzoeksprogramma klimaat en gezondheid:

  • Analyseer de huidige en toekomstige gezondheidsrisico’s van klimaatverandering in samenhang met elkaar
  • Ontwikkel maatregelen om huidige en toekomstige gezondheidseffecten van klimaatverandering aan te pakken. Bepaal de meest effectieve mix van maatregelen om gezondheid te bevorderen en risico’s te minimaliseren en de maatregelen die op korte termijn genomen kunnen worden
  • Ontwikkel een systeem om gezondheidseffecten van klimaatverandering tijdig te herkennen en effecten van maatregelen te evalueren
  • Neem gezondheid standaard mee bij de evaluatie van klimaatmaatregelen (bijvoorbeeld in het kader van de Nationale Adaptatie Strategie en Klimaatwet), om ongewenste neveneffecten op de gezondheid te voorkomen en positieve neveneffecten te versterken

Klimaat en gezondheid

Klimaat en gezondheid zijn bekeken in samenhang met duurzaamheid, milieu en voeding. De gevolgen van klimaatverandering, zoals overstromingen, temperatuurveranderingen, droogte en waterbeschikbaarheid, hebben grote impact op de volksgezondheid, maatschappij en economie, zoals beschreven in de ‘Lancet Countdown on health and climate change’. Ook in Nederland treden een aantal verwachte ontwikkelingen nu al op, zoals een toename van allergieën en hittestress. Actie is nodig om de uitstoot van broeikasgassen te minimaliseren en de gevolgen voor de gezondheid en gezondheidssector te beperken.

Maatregelen

De gevolgen voor de gezondheid van klimaatverandering in Nederland en van klimaatmitigatie- en adaptatiemaatregelen zijn echter vaak niet goed te kwantificeren of krijgen weinig aandacht. Actuele kennis is nodig over klimaatrisico’s om nu en in de toekomst de juiste beslissingen te kunnen nemen over in te zetten maatregelen. De klimaatmitigatiemaatregelen die uitgewerkt worden in het Klimaatakkoord richten zich vooral op reductie van CO2-uitstoot en niet op de mogelijke nevengevolgen voor de volksgezondheid. Klimaatadaptatiemaatregelen (zoals meer groen en water in de stad, klimaatbestendige bouw) bieden grote kansen voor het bevorderen van de gezondheid maar brengen mogelijk ook nieuwe risico’s met zich mee. Nederland kan zich hier op voorbereiden door samen met beleid en praktijk kennis te ontwikkelen. Alleen zo kunnen we de leefomgeving verbeteren en de volksgezondheid bevorderen.

Meer informatie

 

 

]]>
news-4089 Thu, 23 May 2019 13:53:54 +0200 Gezondheidszorgonderzoek in Europa https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/gezondheidszorgonderzoek-in-europa/ Onderzoeksfinanciers in Europa zijn samen gekomen tot een Strategische onderzoeksagenda. Om de groeiende uitdagingen aan te kaarten op het gebied van gezondheidszorgsystemen, met name de onderzoeksgebieden die de komende jaren steeds belangrijker worden. Je kunt de conceptversie inzien en tot 28 juni feedback geven. Denk je mee? -    Bekijk de Strategische onderzoeksagenda (conceptversie)
-    Geef je feedback via deze vragenlijst

De Strategische onderzoeksagenda en de vragenlijst zijn afkomstig van het project TO-REACH. In alle EU-lidstaten wordt dezelfde vragenlijst gedeeld onder alle belanghebbenden, waaronder onderzoekers, andere betrokkenen in de gezondheidszorg, patiënten en geïnteresseerde burgers. Om die reden is de vragenlijst dan ook in het Engels. Je mag ook in het Nederlands antwoorden, als je dat fijner vindt.

Gezondheidszorgonderzoek in Europa

Veel van de vraagstukken binnen de gezondheidszorg zijn niet uniek voor Nederland. Maar de context per land is verschillend. Daarom werkt het niet om simpelweg verbeteringen te kopiëren. Het zou mooi zijn als we in Europees verband beter kunnen begrijpen en voorspellen hoe succesvolle innovaties elders kunnen worden toegepast.

TO-REACH project

Binnen het TO-REACH project werkt ZonMw samen met onderzoeksfinanciers in andere landen. We bekijken welke vraagstukken spelen en waar we gezamenlijk kunnen optrekken.

De centrale vraag van TO-REACH is: Hoe kunnen we efficiënter gebruik maken van succesvolle zorginnovaties uit andere landen? Het initiatief richt zich op de overdraagbaarheid (‘transferability’) van verbeteringen in de organisatie van zorg.

Dit is een Horizon 2020-gecoördineerde coördinatie- en ondersteuningsactie (CSA). ZonMw en Nivel doen hier aan mee, samen met overheids- en financieringsorganen uit 19 andere EU-lidstaten en niet EU-landen.

Meer informatie

Heb je vragen of wil je meer weten over TO-REACH? Neem dan contact op met ZonMw via KwaliteitvanZorg@zonmw.nl

-   aanmelden voor nieuwsbrief TO-REACH
-   Flyer TO-REACH
-   Filmpje TO-Reach

 

 

]]>
news-4064 Thu, 23 May 2019 10:00:00 +0200 NWO-vidi van 800.000 euro voor 85 ervaren onderzoekers https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nwo-vidi-van-800000-euro-voor-85-ervaren-onderzoekers/ De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft 85 ervaren onderzoekers een Vidi-financiering van 800.000 euro toegekend. Hiermee kunnen zij de komende vijf jaar een eigen, vernieuwende onderzoekslijn ontwikkelen en een onderzoeksgroep opzetten. De laureaten gaan met het geldbedrag onder andere onderzoeken hoe een enzym gebruikt kan worden om stikstofcomponenten van afvalwater om te zetten naar een raketbrandstof en hoe een slimme biologische inkt belangrijke weefselstructuren kan namaken om versleten organen van patiënten te vervangen. Met de Vidi wordt ook onderzocht hoe artistieke initiatieven een platform kunnen vormen voor experimenten en vernieuwing van instellingen binnen en buiten Europa en het ontwikkelen van nieuwe methoden om DNA mutaties te identificeren bij ALS.

Vernieuwingsimpuls

Vidi is gericht op ervaren onderzoekers die na hun promotie al een aantal jaren succesvol onderzoek hebben verricht. Vidi maakt samen met de Veni- en Vici-beurzen deel uit van de Vernieuwingsimpuls van NWO. Binnen de Vernieuwingsimpuls zijn onderzoekers vrij om hun eigen onderwerp voor financiering in te dienen. Op deze manier stimuleert NWO nieuwsgierigheidsgedreven en vernieuwend onderzoek. NWO selecteert onderzoekers op basis van de kwaliteit van de onderzoeker, het innovatieve karakter van het onderzoek, de verwachte wetenschappelijke impact van het onderzoeksvoorstel en mogelijkheden voor kennisbenutting.

Aantal indieners

In totaal dienden in deze Vidi-ronde 443 onderzoekers een ontvankelijk onderzoeksproject in voor financiering. Daarvan zijn nu 85 gehonoreerd. Dat komt neer op een honoreringspercentage van 19%. In het online overzicht met toekenningen, ronde 2018 staan de namen van alle laureaten en korte samenvattingen van hun onderzoeksprojecten (Nederlands en Engels).

Meer informatie

 

 

 

]]>
news-4082 Wed, 22 May 2019 14:18:36 +0200 Take-off projecten bekroond bij start-up-competitie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/take-off-projecten-bekroond-bij-start-up-competitie/ Tijdens dit evenement op woensdag 15 mei in Amsterdam koos een jury uit 28 genomineerden de tien meest baanbrekende academische start-ups. Maar liefst zes daarvan kregen financiering binnen het Take-offprogramma. De prijs biedt de geselecteerde start-ups een springplank naar een internationaal publiek en de mogelijkheid hun innovaties te versnellen. De jury keek naar de “road to market” van de genomineerden, die zichzelf via pitches presenteerden voor een publiek van investeerders en deskundigen binnen de start-upwereld. Dit deden ze binnen de thema’s Food&Agri, Health, Energy en IT connectivity. Voor een overzicht van de gekozen startups leest u hier meer.

Take-off

Take-off is een programma voor het stimuleren en ondersteunen van bedrijvigheid en ondernemerschap vanuit de wetenschap. Onderzoekers kunnen financiering ontvangen om een bedrijf starten om een waardevolle vinding of innovatief idee naar de markt te brengen. Vijf van de zes prijswinnende projecten zijn gestart vanuit de Take-off  fase 2 vroegefasetrajecten. Hierbij gaat het om ondernemingen die kennis hebben overgenomen of bezitten van Nederlandse onderzoeksinstellingen.

Bron: NWO

]]>
news-4075 Wed, 15 May 2019 08:01:00 +0200 Drie projecten van start voor implementatie van kennis over verantwoorde onderzoekspraktijken https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/drie-projecten-van-start-voor-implementatie-van-kennis-over-verantwoorde-onderzoekspraktijken/ Met ieder 75.000 euro gaan drie projecten kennis implementeren uit eerdere projecten van het programma Bevorderen van Verantwoorde Onderzoekspraktijken. Zo wordt er een platform voor kennis en advies over verantwoord wetenschappelijk redactiebeleid opgezet, worden er workshops georganiseerd voor ziekenhuispersoneel om de richtlijnen en wetten rondom gebruik van lichaamsmateriaal beter te implementeren en tot slot worden er workshops en cursussen gegeven over de gedeelde idealen van verantwoord biomedisch onderzoek en hoe deze in de praktijk toe te passen. Op deze manier gaat het programma een belangrijke bijdrage leveren aan responsieve, transparante en verantwoorde wetenschap in de praktijk. In 2017 zijn er binnen de open ronde van het programma Bevorderen van Verantwoorde Onderzoekspraktijken verschillende projecten van start gegaan. Deze projecten hebben inmiddels veelbelovende resultaten opgeleverd op het gebied van verantwoorde onderzoekspraktijken. ZonMw vindt het belangrijk dat deze kennis en ervaring worden gewaarborgd. Daarom werden de projectgroepen uitgenodigd om een implementatieplan in te dienen in de Open Ronde – Implementatie Oproep.

De volgende drie projecten zijn gehonoreerd:

Platform for Responsible Editorial Policies (PREP)

Projectleider: dr. W. Halffman

Het project “IMPER” bood waardevolle informatie over hoe wetenschappelijke tijdschriften ingezonden artikelen beter kunnen beoordelen (‘peer review’), bijvoorbeeld over de voordelen van geanonimiseerde auteurs. In PREP vertalen de onderzoekers deze resultaten naar advies op maat voor wetenschappelijke tijdschriftredacties via een online platform. Het PREP platform zal ook aanverwante projecten en resultaten omvatten, zoals de oproep van de projectgroep aan wetenschappelijke tijdschriften om meer openheid te geven over hun redactioneel beleid. Het richt zich ook op aanwijzingen voor verantwoorde omgang met tijdschriftindicatoren en het lopende onderzoek naar de werking van richtlijnen aan auteurs over het valideren van onderzoeksmaterialen. PREP moet daarmee uitgroeien tot een knooppunt van kennis en advies over verantwoord wetenschappelijk redactiebeleid. In ruil voor advies op maat worden redacteuren gevraagd een dozijn vragen te beantwoorden over de beoordelingsprocedures van hun tijdschrift. Die informatie is namelijk erg moeilijk te achterhalen op hun websites, maar maakt in de toekomst beter onderzoek mogelijk naar de werking van redactionele beoordelingsprocedures.

Practical help towards responsible use of residual biospecimens and data in medical research in the Netherlands

Projectleider: D. Ir. M.K. Schmidt & Dr. S. Rebers

Voor veel aandoeningen wordt, om een diagnose te stellen of tijdens een operatie, lichaamsmateriaal afgenomen, bv. tumorweefsel. Hierna blijft er vaak materiaal over dat gebruikt kan worden voor wetenschappelijk onderzoek. Er zijn Nederlandse en Europese richtlijnen en wetten om dit ‘nader gebruik’ van lichaamsmateriaal goed en transparant te regelen, bv. wat betreft privacy en zeggenschap. De projectgroep heeft een ‘toolbox’ ontwikkeld om ziekenhuizen te helpen de richtlijnen en wetten beter te implementeren. De toolbox bevat (technologische) hulpmiddelen, goede voorbeelden en implementatiestrategieën. Dit project heeft tot doel het gebruik van deze toolbox te bevorderen door workshops te organiseren. Dit komt tegemoet aan de wens van ziekenhuismedewerkers om met elkaar ervaringen te delen om implementatie te bevorderen. Daarnaast wordt specifieke kennis, opgedaan tijdens het eerdere project, in het bijzonder over de AVG, vertaald naar online stroomdiagrammen, om ziekenhuizen deze kennis op praktische wijze te kunnen laten gebruiken.

Stimulating Academic Gatekeeper Engagement in responsible research assessment (SAGE)

Projectleider prof. Dr. S. de Rijcke

Het project “ORR” heeft rijke kennis opgeleverd over de gedeelde idealen van verantwoord biomedisch onderzoek en de verschillende manieren waarop deze idealen in de praktijk worden vormgegeven. In “SAGE” vertalen de onderzoekers de resultaten naar de praktijk van het organiseren en evalueren van biomedisch onderzoek. Daarbij ligt de focus op de ‘gatekeepers’ bij UMCs die kunnen bijdragen aan het veranderen van de criteria om onderzoekers te beoordelen en te belonen. SAGE resulteert in: een op de organisatie toegesneden workshop en rapport voor elk van onze twee partner-instituten (Deliverable 1 en 2); een tweedaagse cursus voor bestuurlijk verantwoordelijken werkzaam op alle Nederlandse universitair medisch centra (Deliverable 3); instructievideo’s over verantwoord evalueren voor cursusdoeleinden die na afloop van de cursus online beschikbaar worden gemaakt (Deliverable 4).

Meer informatie

Het programma Bevorderen van Verantwoorde Onderzoekspraktijken financiert onderzoek naar onderzoek. Daarmee speelt dit programma in op de behoefte aan meer kwaliteit, integriteit en efficiëntie van wetenschappelijk onderzoek. Lees verder op de website van BVO.

]]>
news-4027 Mon, 13 May 2019 10:19:12 +0200 Ruim een kwart minder aanvragen bij Vidi-ronde 2018 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/ruim-een-kwart-minder-aanvragen-bij-vidi-ronde-2018/ Begin 2018 kondigde NWO aan een inbeddingsgarantie te vragen van kandidaten voor de Veni- en Vidi-ronde en deze maatregel na een jaar te zullen evalueren. Uit de inmiddels afgeronde evaluatie blijkt dat de maatregel ertoe leidde dat het aantal aanvragen bij de Vidi met meer dan 25% verminderde ten opzichte van 2017. Ook blijkt dat de inbeddingsgarantie niet tot gevolg had dat een discipline, instelling of instituut níet meer kon deelnemen aan de Vidi. NWO onderzocht daarnaast ook andere zorgpunten van wetenschappers. Nadat ook de toekenningen voor de Vidi-ronde 2018 bekend zijn zal NWO de effecten van de inbeddingsgarantie verder kunnen analyseren. NWO zal daarom in ieder geval voor de komende Vidi-ronde van 2019 de inbeddingsgarantie handhaven. Op basis van de verdere analyses zal NWO bekijken of de inbeddingsgarantie in de Vidi ook na 2019 voortgezet wordt.

Aanvragen verminderen en betere aansluiting

Met de inbeddingsgarantie wil NWO het aantal aanvragen verminderen en zorgen voor een betere aansluiting bij het personeelsbeleid van de onderzoeksinstellingen. De inbeddingsgarantie betekent dat onderzoekers alleen nog met steun van hun beoogde onderzoeksinstelling aanvragen voor Veni en Vidi kunnen indienen. Deze maatregel, die tot stand kwam in overleg met de universiteiten, is nodig om een betere balans te realiseren tussen aantallen aanvragen en toekenningen. Als gevolg hiervan hoeven onderzoekers minder tijd te investeren aan het schrijven en beoordelen van aanvragen. Toch was de maatregel ook aanleiding voor zorgen van wetenschappers over mogelijke neveneffecten met name in de Vidi. In haar evaluatie heeft NWO de belangrijkste zorgpunten - die onder andere uit een enquête van de Jonge Akademie naar voren kwamen – verder onderzocht:

  • De inbeddingsgarantie zou vooral verstrekt zijn aan onderzoekers met een vaste aanstelling waardoor alleen ‘insiders’ nog kans zouden hebben een Vidi aan te vragen.
  • Doordat de inbeddingsgarantie vooral aan onderzoekers met een vast contract zou zijn verstrekt, zouden onderzoekers uit het buitenland die op zoek waren naar een instelling die hen wilde ondersteunen, niet meer de kans krijgen een voorstel in te dienen.

Deze punten zal NWO blijven evalueren, in nauw overleg met De Jonge Akademie.

Meer informatie

]]>
news-3988 Mon, 29 Apr 2019 13:47:28 +0200 Laatste kans: nu aanmelden voor studiebeurzen Gender&Health https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/laatste-kans-nu-aanmelden-voor-studiebeurzen-genderhealth/ De deadline nadert snel voor de Gender in Research Fellowship. Sekse- genderverschillen zijn in vrijwel alle onderzoeksvelden relevant. Nationale en internationale PhD’s en post-docs krijgen met deze beurs de kans deel te nemen aan de interessante nieuwe Erasmus Summer Programme cursus rondom gender, gezondheid en onderzoek. Binnen dit programma verzorgt ZonMw de workshop ‘Gender in Research’, waar we in zullen gaan op het integreren van sekse en gender binnen de verschillende fases van onderzoek.

Relevantie

Dat is belangrijk omdat mannen en vrouwen verschillen in biologisch, psychosociaal en cultureel opzicht. Tot nu toe werd hier in onderzoek niet altijd goed rekening mee gehouden, waardoor een kennisachterstand op m/v-verschillen in gezondheid en zorg ontstaan is. Daarom stimuleert ZonMw dat de volgende generatie onderzoekers de skills en kennis krijgen om sekse en gender goed te integreren in hun onderzoek

De summer course wordt gegeven in de week van 19 tot en met 23 augustus 2019. ZonMw stelt 20 beurzen beschikbaar.

Meer informatie

Bekijk hier de informatiefolder over het programma

 

]]>
news-3985 Mon, 29 Apr 2019 10:38:00 +0200 InnoSysTox – Moving 2019 Call for Proposals https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/innosystox-moving-2019-call-for-proposals/ The ZonMw More Knowledge with Fewer Animals programme (MKMD) announces the second call for ‘Innovative Systems Toxicology for the replacement of animal testing’, in short InnoSysTox. The aim of the call is to bring about a mind shift towards human biology in the field of toxicology and computational modelling. Furthermore, it stimulates applications without the use of animal testing. InnoSysTox is an initiative that is jointly organised by the funding organisations ZonMw (Netherlands), BMBF (Germany) and F.R.S.-FNRS (Belgium, Francophone). The call enables scientists to build an effective international collaboration with a clear benefit for human biology and replacing animal tests in the field of toxicology.

Deadline for application is Tuesday July 2th 2019, 23:59h. Applications can only be submitted via the online submission tool.

This joint call is open to public-private consortia formed by research organizations and Small to Medium Enterprises (SME’s). ZonMw will fund Dutch partners in a consortium consiststing of at least one Dutch public partner and one German and/or one Belgian (FNRS fundable) public partner and at least one SME (Dutch or non-Dutch). A total budget of up to M€ 3.8 is expected to be available for the call. ZonMw will contribute up to M€ 2.0 and will only allocate grants to applicants based in the Netherlands. Joint research projects may apply for a joint project scale with a maximum duration of four years.

More information:

]]>
news-3970 Thu, 25 Apr 2019 11:58:02 +0200 Praat mee over de wetenschapper in 2030 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/praat-mee-over-de-wetenschapper-in-2030/ Het erkennen en waarderen van de wetenschapper in de toekomst dat is waarover we in gesprek gaan met (jonge) wetenschappers, universiteiten, financiers en maatschappelijke partners. Tijd voor nieuwe set competenties

Is de wetenschap toe aan vernieuwing? De maatschappij kijkt kritisch naar de waarde en het functioneren van de wetenschap. De erkenning en waardering van wetenschappers leunt zwaar op citaties en impactfactoren en wetenschappers ervaren grote tijds- en prestatiedruk op het gebied van onderzoek en onderwijs. Maar wat zegt het huidige systeem over hun bijdrage aan de wetenschap of aan de samenleving? Is het tijd voor een nieuwe set competenties voor de wetenschappers van morgen?

Praat mee

ZonMw en NWO organiseren op donderdag 23 mei 2019 in de Fokker Terminal in Den Haag de conferentie 'Evolutie of revolutie? Praat mee over de wetenschapper van 2030'. Wij nodigen u van harte uit, meld u aan en deel uw visie.

Praat ook mee online: #wetenschapper2030

 

]]>
news-3961 Wed, 24 Apr 2019 07:29:39 +0200 Neurowetenschapper Aleksandra Badura ontvangt een ZonMw Open Science Impuls https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/neurowetenschapper-aleksandra-badura-ontvangt-een-zonmw-open-science-impuls/ Dinsdag 23 april ontving dr. Aleksandra Badura (Erasmus MC) een ZonMw Open Science Impuls. Henk Smid, directeur van ZonMw, overhandigde haar deze prijs tijdens een verrassingsbezoek in Rotterdam. Aleksandra Badura leverde met haar open access publicaties en systematic reviews een grote bijdrage aan de doelstellingen van open science: responsieve, transparante en verantwoorde wetenschap. Met deze impuls wil ZonMw haar aanmoedigen op deze weg door te gaan. Verrassingsbezoek aan het Erasmus MC

De uitreiking van de ZonMw Open Science Impuls was een verrassing voor Aleksandra Badura. Zonder dat ze van te voren op de hoogte was gebracht, stond op dinsdagochtend Henk Smid voor haar om de Open Science Impuls 2019 uit te reiken. In zijn speech lichtte hij toe dat vooral het eindverslag van haar Veni-project 'Cerebellar contribution to autism spectrum disorder (ASD): Role of the cerebellum in cognition and social behavior' aanleiding was geweest om haar te selecteren voor deze aanmoediging. Uit het verslag bleek dat ze twee systematic reviews had uitgevoerd, de codes voor analyses publiceerde en al haar resultaten als open access artikelen toegankelijk maakte.

Ambassadeur voor open science

De ZonMw Open Science Impuls bestaat uit een geldbedrag van 1.500 euro die Aleksandra Badura mag besteden aan een bezoek aan een buitenlandse conferentie. ZonMw vraagt haar om ook daar ambassadeur te zijn voor open science. Verder ontving ze een trofee in de vorm van een glazen bol als symbool voor een toekomst met transparante en verantwoorde medische wetenschap.

Vooral het uitvoeren van twee systematic reviews maakte indruk

Aleksandra voerde voor haar Veni-project twee systematic reviews uit. Een onderzoeksvraag wordt het beste geformuleerd als de onderzoeker een perfect beeld heeft van al het voorheen uitgevoerde onderzoek. Een goede manier om dit complete beeld te krijgen, is door middel van een systematische review. Deze geeft een goede weergave van alle uitgevoerde studies, maar kost veel tijd om uit te voeren. Het is dus bijzonder dat Aleksandra de tijd heeft kunnen maken om maar liefst twee systematische reviews uit te voeren. Volgens Badura hebben systematic reviews grote meerwaarde. Ze geven niet alleen de huidige stand van zaken in een specifiek onderzoeksveld weer, maar bieden vooral informatie over hoe op de best mogelijke manier de volgende stap voorwaarts gemaakt kan worden.

Open access publiceren, inclusief protocollen

Aleksandra heeft ook al haar onderzoeksresultaten open access inclusief alle bijbehorende protocollen gepubliceerd. Daarnaast is ook de code voor analyses toegankelijk gemaakt. Zo heeft iedereen toegang tot haar onderzoek en de resultaten ervan. Een belangrijke drijfveer hiervoor is dat ze voor haar  onderzoek naar het autistische brein muismodellen gebruikt heeft. Ze heeft van haar Veni-project haar onderzoeksopzet, de data, de codes voor analyse en de uiteindelijke resultaten toegankelijk gemaakt voor collega-onderzoekers en anderen die geïnteresseerd zijn. Op deze manier kan het onderzoek opnieuw gebruikt worden en hoeft het niet herhaald te worden. Daarmee wordt onnodig proefdieronderzoek vermeden.

Rolmodel voor open science

Lovenswaardig is Aleksandra's inzet om deze open access-werkwijze ook te stimuleren in haar directe wetenschapsomgeving. Ze levert hiermee een grote bijdrage aan de doelstellingen van open science:  responsieve, transparante en verantwoorde wetenschap. Ze is een rolmodel voor haar onderzoeksgroep en onderzoekers in het veld van neuroscience. Met de Open Science Impuls bevestigt ZonMw haar prestaties voor verantwoorde en transparante wetenschap en hoopt dat haar voorbeeld andere onderzoekers inspireert om de doelstellingen van open science te realiseren.

Binnenkort zal ZonMw nog een onderzoeker verrassen met een ZonMw Open Science Impuls.

Meer informatie

]]>
news-3949 Thu, 18 Apr 2019 16:11:38 +0200 Essentiële bijdrage wetenschap aan nieuw innovatiebeleid https://www.nwo.nl/actueel/nieuws/2019/04/essentiele-bijdrage-wetenschap-aan-nieuw-innovatiebeleid.html NWO en ZonMw willen dat het wetenschappelijke veld betrokken is bij het opstellen van de Kennis- en Innovatieagenda’s van de topsectoren. Daarom gaan zij onderzoekers gericht bevragen over wetenschappelijke kwesties rond de, door de ministeries opgestelde, maatschappelijke uitdagingen en missies. Deze KIA’s dienen als basis voor het Kennis Innovatiecontract (KIC) waarmee NWO en ZonMw afspreken hoe ze gaan bijdragen aan onderzoek dat relevant is voor het missiegedreven innovatiebeleid van het kabinet. NWO en ZonMw streven ernaar hiervoor een palet aan financieringsinstrumenten voor publiek-private samenwerking aan te bieden dat eenduidig en overzichtelijk is.