ZonMw tijdlijn Fundamenteel onderzoek https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Fundamenteel onderzoek nl-nl Mon, 17 Jan 2022 01:31:41 +0100 Mon, 17 Jan 2022 01:31:41 +0100 TYPO3 news-8213 Thu, 13 Jan 2022 11:37:59 +0100 Meld je aan voor het online Innovatiecafé Patiëntparticipatie bij innovatie! https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/meld-je-aan-voor-het-online-innovatiecafe-patientparticipatie-bij-innovatie/ Op donderdag 3 februari 2022 van 15.00 – 16.45 uur vindt onze volgende online editie van het Innovatiecafé in samenwerking met Zorginnovatie.nl plaats! Ditmaal met het thema: patiëntparticipatie bij innovatie. Het samenwerken met patiënten bij zorgvernieuwing is dé manier om innovaties beter te laten landen in de praktijk. Maar hoe innoveer je samen met patiënten? Waar vind je ze? Hoe betrek je mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden bij zorgvernieuwing? Op deze vragen en nog veel meer krijg jij antwoord tijdens het innovatiecafé. Tijdens dit innovatiecafé krijg je praktische tools aangereikt, delen sprekers inzichten op gebied van co-creatie en luister je naar interessante ervaringen van ondernemers. Maar dat is nog niet alles. Meld je snel aan voor dit leerzame innovatiecafé en open de discussie, netwerk met collega’s in de zorg en vooral: laat je inspireren.

Wat wordt bedoeld met patiëntparticipatie?

Het samenwerken met patiënten bij zorgvernieuwing is dé manier om innovaties beter te laten landen in de praktijk. Niet alle vernieuwing is ook per se een verbetering. Zinnige innovaties leiden tot zinnige zorg, die beter past bij de behoeften van de patiënt en die onder meer leidt tot minder onnodige zorg en minder verspilling. Het is zinvol om potentiële innovaties in een experimentele setting uit te proberen en patiënten daarbij nauw te betrekken; in ontwerp, ontwikkeling én uitvoering. Dat zorgt er mede voor dat een vernieuwing bij een succesvolle uitkomst uiteindelijk kan landen in de kwaliteitsstandaarden in de zorg.

Patiëntparticipatie is het benutten van de specifieke ervaringsdeskundigheid van patiënten of cliënten en/of hun naasten bij onderzoek, innovatie of kwaliteit van zorg. De bijdrage van patiënten wordt gebruikt om de relevantie van een bepaald product of initiatief te verhogen of de kwaliteit ervan te verbeteren. Patiënt kan overigens ook staan voor cliënt, naaste, ervaringsdeskundige of vertegenwoordiger.

Wat gaan we doen?

Tijdens deze bijeenkomst bieden we jou vanuit verschillende perspectieven informatie over het onderwerp patiëntparticipatie. We vinden antwoorden op vragen als: hoe betrek ik de patiënt bij mijn innovatie? Hoe laat ik die samenwerking succesvol zijn? Hoe betrek ik mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden bij zorginnovaties? En welke verbetering is nodig bij de implementatie van zorginnovaties? Informeren, netwerken en verbinden zijn de uitgangspunten.

We starten met een plenaire sessie van maximaal 60 minuten. Na dit plenaire deel zijn er drie ronde tafels. Je kiest bij de aanmelding bij welke ronde tafel je graag wilt aanhaken. Dit is niet verplicht, maar juist hier is het mogelijk de discussie aan te gaan en te netwerken! je kunt van tevoren al een vraag indienen of een probleemstelling voorleggen. De perfecte gelegenheid om online gericht te netwerken!

Welke sprekers zijn er tijdens de plenaire sessie?

1. Innoveren vanuit patiëntenperspectief – Anne-Miek Vroom (IKONE)

Waarom is samenwerken met patiënten/cliënten/naasten belangrijk bij innovatie? Hoe ga je die samenwerking aan? En met wie? Anne-Miek zal ons vanuit ervaringen met patiëntparticipatie bij innovatie meenemen in de lessons learned. Je krijgt hierdoor niet alleen energie om zelf aan de slag te gaan met participatie, maar ook praktische tools aangereikt die ervoor zorgen dat jij vanaf morgen impact zélf kan maken met participatie.

Door wie? Anne-Miek Vroom heeft een achtergrond als medisch socioloog, is ervaringsdeskundige in de zorg en tevens de oprichtend directeur van IKONE. IKONE ondersteunt, traint en adviseert zorgaanbieders, bedrijven en overheden bij patiëntparticipatie bij innovatie, transformatie, onderzoek en beleid. Ook biedt IKONE met IKOcreate een online leeromgeving voor moeiteloze co-creatie met patiënten.

2. Lessons learned van co-creatie in zorginnovatie – Rob in ‘t Zand (Health-Thing)

Mijn naam is Rob in ’t Zand en ben oprichter van Health-Thing. Gedurende een tweetal levensveranderende gebeurtenissen ervaarde ik hoe lastig het is om te leren van grotere groepen mensen net zoals ikzelf. Zodat ik gerichter aan de slag kon met mijn herstel als NAH patiënt en de weg naar een betere kwaliteit van leven vorm kon geven. Het was vooral veel zoeken terwijl ik zo benieuwd was naar hetgeen anderen had geholpen.

Een oplossing ontwikkelen die ik nodig had maar er toen niet was. Met een sterke intrinsieke drijfveer, startend vanuit een idee en overtuiging. Toewerkend naar een product, die aansluit bij behoeftes van de doelgroep en er uiteindelijk ook een onderliggend duurzaamverdienmodel is. Co-creatie met stakeholders, het in gesprek gaan met hen, luisteren en creëren is hiervoor cruciaal. Ik neem je heel graag mee in mijn lessons learned.

Welke ronde tafels zijn er?

1. Patiëntparticipatie op de IC: familieleden, verpleegkundigen en patiënten verbinden – Rob Tieben (Post-IC)

Patiëntparticipatie gaat om gedrag, motivatie en activatie: hoe verleiden we patiënten keer op keer om iets te doen dat op de lange termijn goed voor ze is. In deze sessie delen we inzichten over dit vraagstuk vanuit het Post-IC dagboek, een sympathiek dagboek voor de Intensive Care. Daarnaast onderzoeken we welke design principes toegepast kunnen worden in andere casussen of contexten, en verkennen we uitdagingen van deelnemers.

Door wie? Rob Tieben is founder & creative director bij Game Solutions Lab. Hij creëert sociale en speelse en slimme technologische games en apps om gedrag van mensen op een impactvolle manier te beïnvloeden. Met een voorliefde voor gezondheid en geluk.

2. Het verhaal vanuit patiëntperspectief: Welke verbetering is nodig bij de implementatie van zorginnovaties? – René Luigies

Ervaringsdeskundigen zijn (toekomstige) gebruikers van nieuwe zorginnovaties. Ervaringsdeskundigen kunnen gevonden worden in de vele patiëntenorganisaties die Nederland kent, via focusgroepen of anderszins. Hoewel er de afgelopen jaren wat dit aspect betreft veel verbetering te signaleren valt, is er nog zeker ruimte voor verdere verbetering. Nog steeds (te) veel zorginnovaties worden bedacht vanachter de tekentafel. Het ontbreekt nog te veel aan de "why", waarom is een zorginnovatie gewenst? Die "why" vraag kan het best opgehaald worden bij de gebruiker zelf: waarom zou die een zorginnovatie gaan gebruiken? In dit ronde tafel gesprek zullen wij nader ingaan op deze aspecten vanuit patiëntenperspectief die essentieel zijn voor een succesvolle implementatie van zorginnovaties.

René Luigies is vanaf zijn 30e als patiënt met een erfelijke bloedafwijking betrokken bij innovaties in de zorg. Hij maakt zich hard om alle stakeholders die betrokken zijn bij zorginnovaties rond de tafel te krijgen. Hij heeft veel ervaring met business modellen van zorginnovators en helpt hen vanuit zijn ervaring graag een stapje verder.

3. Digitalisering en gezondheidsvaardigheden – Chandra Verstappen & taalambassadeur (Pharos)

Hoe betrek je mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden bij jouw zorginnovatie? Chandra Verstappen neemt mee in de facts en figures samen met een taalambassadeur die niet goed kan lezen en schrijven. Hoe kom je in contact met laaggeletterden bijvoorbeeld? Maar ook: hoe zorg je er als zorgprofessional voor dat iedereen gebruik kan maken van de PGO? Chandra geeft je interessante voorbeelden en gaat in gesprek met de taalambassadeur die op zijn beurt tips geeft over hoe je mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden kunt benaderen, zodat zij niet buiten de boot vallen.

Chandra Verstappen is strategisch adviseur en projectleider bij Pharos. Haar hart gaat sneller kloppen van het bereiken en betrekken van mensen met bijvoorbeeld een lagere sociaaleconomische positie en/of een migratieachtergrond. Om gezondheidsverschillen te verkleinen is het essentieel dat de stem van deze groep gehoord wordt.

Enthousiast? Schrijf je in!

Meld je aan voor dit online innovatiecafé. Let op! Bij je inschrijving kies je ook welke ronde tafel je wilt bijwonen. Hiervoor geef je een eerste en tweede keuze op. We doen ons best om je in te delen bij jouw eerste keuze, maar we kunnen dit niet garanderen. Iedereen schuift bij één ronde tafel aan. Een ronde tafel bijwonen is niet verplicht.

Deze digitale bijeenkomst vindt plaats via Zoom. Op uiterlijk 2 februari ontvang je van ons de link naar de bijeenkomst en krijg je te horen bij welke ronde tafel je bent ingedeeld.

]]>
news-8204 Wed, 12 Jan 2022 14:21:35 +0100 Subsidieoproep JPND open over de mechanismen van niet-farmacologische interventies https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieoproep-jpnd-open-over-de-mechanismen-van-niet-farmacologische-interventies/ De subsidieoproep van het EU Joint Programme Neurodegenerative Disease Research (JPND) staat open voor aanvragen over onderzoek naar de mechanismen van niet-farmacologische interventies. Het begrijpen van deze mechanismen kan bijdragen aan een persoonsgerichte behandeling voor mensen met een neurodegeneratieve aandoening, zoals Alzheimer en Parkinson. De deadline voor indienen is 1 maart 2022. Wat is de achtergrond?

Vele niet-farmacologische interventies (bijvoorbeeld psychosociale interventies, neuromodulatie, voeding en beweging) zijn bewezen effectief, maar er is nog weinig bekend over de moleculaire en cellulaire mechanismen van deze interventies. Ook is er nog weinig interactie tussen een biomedische en een psychosociale aanpak voor neurodegeneratieve aandoeningen. Daarom opent JPND de subsidieoproep ‘Understanding the mechanisms of non-pharmacological interventions’.

Deadline

De deadline voor het indienen van een vooraanmelding is 1 maart 2022, 12.00 uur.

Budget

Nederlandse onderzoekers kunnen per aanvraag maximaal 300.000 euro aanvragen.

JPND en Onderzoeksprogramma Dementie

ZonMw is aangesloten bij het internationale programma JPND via het Onderzoeksprogramma Dementie. Zo wil ZonMw Nederlands dementieonderzoek internationaal op de kaart zetten en verbinden met internationale partijen.

Aanvraag indienen

Heeft u interesse in het indienen van een aanvraag? Ga dan naar de JPND website voor meer informatie. U kunt ook meer informatie over de oproep vinden op de ZonMw website.

Meer informatie

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen?
•    Meld u zich dan aan voor de nieuwsbrieven Ouderen en Geestelijke Gezondheid.
•    Volg de LinkedIn pagina Geestelijke Gezondheid of de JPND LinkedIn pagina.
•    Houdt de Europese en ZonMw websites van JPND in de gaten

]]>
news-8134 Thu, 16 Dec 2021 14:11:11 +0100 Systematic reviews van preklinische studies vergroten de transparantie en kwaliteit van proefdieronderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/systematic-reviews-van-preklinische-studies-vergroten-de-transparantie-en-kwaliteit-van-proefdierond/ Uit een impact studie die op 13 december werd gepubliceerd in het tijdschrift PLOS ONE blijkt dat systematic reviews de transparantie en kwaliteit van proefdieronderzoek vergroten. Op deze manier dragen systematic reviews bij aan beter proefdieronderzoek, vergroot het de kwaliteit van medisch onderzoek en draagt bij aan open science. In 2012 startte ZonMw met het financieren van de training en coaching voor en de uitvoering van systematic reviews voor proefdieronderzoek. Beter ontwerp van proefdieronderzoek

Met een systematic review of systematische review van proefdieronderzoek creëert een onderzoeker een gedegen en volledig overzicht van al het gepubliceerde onderzoek dat binnen een bepaald onderwerp is verricht. Zo’n systematisch literatuuronderzoek naar de opzet, uitvoering, resultaten en conclusies van onderzoekstudies laten zien wat de kwaliteit is van het uitgevoerde onderzoek, de geschiktheid van een bepaald model en of er bijvoorbeeld data ontbreken. Deze kennis helpt onderzoekers vervolgens bij het opzetten van het eigen proefdieronderzoek en de keuze voor een specifiek proefdiermodel. Dat kan door bijvoorbeeld te onderzoeken welke kennis er al is en welk model het meest geschikt is voor een specifieke onderzoeksvraag. Zo vergroten zij de kwaliteit van hun eigen onderzoek: “I was just much more mindful about the blinding, randomisation, the sources of bias. We put enormous amount of efforts into doing that properly”, zei één van de ondervraagde onderzoekers.

Voorkomen van research waste

Ook voorkomen onderzoekers die gebruik maken van een systematic review dat onderzoek onnodig herhaald wordt (research waste) en het vergroot de kans dat het proefdieronderzoek zinvol en effectief is (voorkomen van animal waste). De winst van systematisch literatuuronderzoek is breder dan alleen een betere onderzoeksopzet en het voorkomen van ‘animal waste’. Het leidt tot betere en meer transparante onderzoeksrapportages en daardoor uiteindelijk tot betere medicijnen en behandelingen.

Effect op drie niveaus: team, onderzoeksveld en de wetenschap

Systematic reviews bevorderen ook meer dan alleen de kwaliteit van het onderzoek met proefdieren. “It made me really more aware of why you [would] want to use animals and in what way. And even though in my own research I would want to do it in a good way, I saw that we also have flaws, and it made me more aware of what you’re actually doing when you’re doing animal research” is één van de opmerkingen van een respondent uit de impact studie. Onderzoekers die een systematisch literatuuronderzoek deden, krijgen een voorbeeldfunctie voor hun onderzoeksteam, zoals blijkt uit de studie. Zij delen hun kennis over systematic reviews en hun nieuwe inzichten in de kwaliteit van onderzoek en trainen zo hun collega’s.

De gecoachte en getrainde onderzoekers zijn ook goede ambassadeurs voor beter onderzoek. Op basis van hun positieve ervaringen pleiten zij ervoor om vaker en meer systematic reviews uit te voeren. Hiermee en met hun resultaten van de reviews inspireren zij de collega’s in hun onderzoeksveld. Het resultaat is de verbetering van het wetenschappelijk onderzoek, de uitvoering van nieuw onderzoek en systematic reviews. En als laatste, door de methode van systematic reviews op te nemen in de opleiding en training van onderzoekers kunnen systematic reviews structureel ingebed worden in wetenschappelijk onderzoek. Ook onderzoeksfinanciers en ethische commissies zouden systematisch litertuuronderzoek kunnen opnemen in de voorwaarden voor de aanvragen die onderzoekers bij hun indienen. Zo kunnen systematic reviews steeds vaker een belangrijk instrument  worden voor goed onderzoek en de norm voor verantwoorde wetenschap.

Beter en betrouwbaarder proefdieronderzoek

Voor de impact studie zetten de auteurs van het artikel in PLOS ONE een online vragenlijst uit voor projectleiders van het ZonMw-onderzoeksprogramma Meer Kennis met Minder Dieren (MKMD). Deze projectleiders hadden financiering ontvangen voor de training, coaching en uitvoering van een systematic review. Daarnaast is met acht van deze onderzoekers een diepte-interview gehouden. Hoewel de positieve resultaten van de impact studie het gevolg zijn van de combinatie training- coaching-uitvoering, en het een beperkt aantal respondenten betreft, zijn de conclusies positief: systematic reviews leiden tot beter proefdieronderzoek en meer betrouwbare resultaten. De resultaten van de impact studie zijn te lezen bij PLOS ONE.

Transitie naar proefdiervrije innovaties

Met het programma Meer Kennis met Minder Dieren zet ZonMw in op de transitie naar proefdiervrije innovaties en draagt daarmee bij aan het platform TPI (Transitie Proefdiervrije Innovaties) van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV). Daarnaast biedt het programma MKMD ook een module voor Infrastructuur. Deze module is opgezet om het uitvoeren van een systematic reviews en het open access publiceren van negatieve of neutrale resultaten van proefdieronderzoek te stimuleren. Binnen deze module kunnen onderzoekers ook financiering aanvragen voor een systematic review workshop.

Meer informatie

 

]]>
news-8110 Thu, 16 Dec 2021 12:08:00 +0100 NWO-Veni financiering voor 89 veelbelovende jonge wetenschappersonderzoekers https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nwo-veni-financiering-voor-89-veelbelovende-jonge-wetenschappersonderzoekers/ NWO heeft 89 veelbelovende jonge wetenschappers uit de wetenschapsdomeinen ENW en ZonMw een Veni-financiering van maximaal 250.000 euro toegekend. Hiermee kunnen de laureaten gedurende drie jaar hun eigen onderzoeksideeën verder ontwikkelen. Wat gaan de Veni-laureaten onderzoeken?

De Veni-laureaten gaan onder andere onderzoek doen naar het vertragen van Parkinson door lichaamsbeweging, de fysische aard van radioflitsen, de opwarming van het klimaat en de effecten van hersenveroudering op slaapproblemen. In het overzicht met toekenningen staan de namen van alle laureaten en korte samenvattingen van hun onderzoeksprojecten (Nederlands en Engels).

NWO heeft moeten schuiven met de planning

De Veni wordt jaarlijks door NWO toegekend. Deze toekenningen betreffen een deel van de Veni-ronde 2021. Afgelopen jaren heeft NWO moeten schuiven met de planning van de Veni-rondes, noodgedwongen door corona en een hack. Dat leidde afgelopen voorjaar tot een splitsing in de planning tussen de verschillende wetenschapsdomeinen. Voor de wetenschapsdomeinen ENW (nog geen vooraanmeldingsfase) en ZonMw (niet getroffen door de hack) hanteerde NWO de oorspronkelijke planning van voor de hack en voor de domeinen SGW en TTW staat de besluitvorming in april 2022 gepland. Wanneer alle besluitvorming heeft plaatsgevonden, worden de feiten en cijfers van de volledige ronde bekend gemaakt.

Meer informatie

]]>
news-8113 Thu, 16 Dec 2021 09:24:00 +0100 Eerste subsidieoproep onderzoeksprogramma ME/CVS geopend https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/eerste-subsidieoproep-onderzoeksprogramma-mecvs-geopend/ Wat zijn de oorzaken van de ernstige chronische ziekte ME/CVS? Hoe stellen we de juiste diagnose en welke behandelingen zijn effectief? Deze vragen staan centraal in het nieuwe onderzoeksprogramma ME/CVS. Op 16 december 2021 is de eerste oproep van het programma opengesteld. Tot 1 maart 2022 kunnen onderzoeksconsortia subsidie aanvragen voor ME/CVS-onderzoek. De oproep is bedoeld voor onderzoeksconsortia, die financiering kunnen aanvragen voor het ondersteunen van hun samenwerking en het uitvoeren van onderzoek naar ME/CVS. De deadline is 1 maart 2022.

Naar de subsidieoproep

Meer weten?

Wilt u meer weten over het onderzoeksprogramma ME/CVS of over de oproep? Ga dan naar www.zonmw.nl/mecvs Op de hoogte blijven van het laatste nieuws over dit programma? Schrijf uzelf dan in voor de nieuwsbrief Gehandicapten en Chronisch Zieken.

]]>
news-8095 Thu, 09 Dec 2021 10:07:19 +0100 Vooraankondiging subsidieoproep JPND over de mechanismen van niet-farmacologische interventies https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-subsidieoproep-jpnd-over-de-mechanismen-van-niet-farmacologische-interventies/ Het EU Joint Programme Neurodegenerative Disease Research (JPND) opent begin januari 2022 een subsidieoproep voor onderzoek naar de mechanismen van niet-farmacologische interventies. Het begrijpen van deze mechanismen kan bijdragen aan een persoonsgerichte behandeling voor mensen met een neurodegeneratieve aandoening, zoals Alzheimer en Parkinson. Wat is de achtergrond?

Vele niet-farmacologische interventies zoals psychosociale interventies, neuromodulatie, voeding en beweging zijn bewezen effectief, maar er is nog weinig bekend over de moleculaire en cellulaire mechanismen van deze interventies. Ook is er nog weinig interactie tussen een biomedische en een psychosociale aanpak voor neurodegeneratieve aandoeningen. Daarom gaat JPND de subsidieoproep ‘Understanding the mechanisms of non-pharmacological interventions’ openen.

Deadline

De subsidieoproep komt begin januari 2022 online. De deadline voor het indienen van een vooraanmelding is naar verwachting begin maart 2022.

Randvoorwaarden

De aanvragen dienen ambitieus, innovatief, multidisciplinair en multinationaal te zijn. U kunt een aanvraag indienen met onderzoeksgroepen uit minimaal drie verschillende landen*. De aanvragen dienen hypothese gedreven te zijn met een sterke focus op methodologie.

JPND en Onderzoeksprogramma Dementie

ZonMw is aangesloten bij het internationale programma JPND via het Onderzoeksprogramma Dementie. Zo wil ZonMw Nederlands dementieonderzoek internationaal op de kaart zetten en verbinden met internationale partijen.

Op de hoogte blijven?

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen?
•    Meld u zich dan aan voor de nieuwsbrieven Ouderen en Geestelijke Gezondheid.
•    Volg de LinkedIn pagina Geestelijke Gezondheid of de JPND LinkedIn pagina.
•    Houdt de Europese en ZonMw websites van JPND in de gaten.

Houdt er rekening mee dat alle informatie op deze pagina nog kan wijzigen.

*Lijst van landen die meedoen aan de oproep.
•    Australia, National Health and Medical Research Council (NHMRC)
•    Belgium, The Fund for Scientific Research (F.R.S.-FNRS)
•    Belgium, The Research Foundation - Flanders (FWO)
•    Canada, Canadian Institutes of Health Research (CIHR)
•    Czech Republic, Ministry of Education, Youth and Sports (MEYS)
•    Denmark, Innovation Fund Denmark (IFD)
•    Finland, Academy of Finland (AKA)
•    France, French National Research Agency (ANR)
•    Germany, Federal Ministry of Education and Research (BMBF)
•    Hungary, National Research, Development and Innovation Office (NKFIH)
•    Latvia, State Education Development Agency (VIAA)
•    Luxembourg, National Research Fund (FNR)
•    Netherlands, The Netherlands Organisation for Health Research and Dev. (ZonMw)
•    Norway, The Research Council of Norway (RCN)
•    Poland, National Science Centre (NCN)
•    Slovakia, Ministry of Education, Science, Research and Sport of the Slovak Republic
•    Spain, National Institute of Health Carlos III (ISCIII)
•    Switzerland, Swiss National Science Foundation (SNSF)
•    Turkey, Scientific and Technological Research Council of Turkey (TUBITAK)

 

]]>
news-8082 Mon, 06 Dec 2021 11:06:15 +0100 Blog Ferenc Scheeren: 'Innoveren zonder proefdieren?' https://www.zonmw.nl/nl/onderzoek-resultaten/translationeel-onderzoek/blog-translationeel-onderzoek/innoveren-zonder-proefdieren/ In deze blogserie vraagt ZonMw leden van haar translationeel onderzoeknetwerk naar de visie op wat de waarde is van therapieën voor morgen. Wat is die waarde precies? Wat vormt het? De waarde van de therapieën van morgen wordt immers beïnvloed door vele factoren: door onderzoek en innovatie, maatschappelijk verantwoord ondernemen en focus. Lees nu de blog van Ferenc Scheeren: 'Innoveren zonder proefdieren?'. news-8057 Mon, 06 Dec 2021 09:33:00 +0100 Henriëtte Bout nieuwe voorzitter van de programmacommissie Meer Kennis met Minder Dieren https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/henriette-bout-nieuwe-voorzitter-van-de-programmacommissie-meer-kennis-met-minder-dieren/ Sinds 15 september 2021 heeft de commissie van het ZonMw-programma Meer Kennis met Minder Dieren (MKMD) een nieuwe voorzitter, Henriëtte Bout. Zij volgt Dick Tommel op die sinds 2012 voorzitter was. Tijdens een bijeenkomst van de MKMD programmacommissie, gaf Dick Tommel het stokje over aan Henriëtte Bout en blikte hij terug op zijn voorzitterschap. Henriëtte Bout nam het stokje in ontvangst en blikte vooruit. Henriëtte Bout: een bekende voor de transitie naar proefdiervrije innovaties

In mei van dit jaar werd Henriëtte Bout benaderd door ZonMw-programmamanager Erica van Oort voor de functie van voorzitter van de commissie MKMD. Henriëtte is onder andere adviseur Integriteit voor de gemeente Amsterdam en Programmacoördinator Beroepsethiek en Wetenschapsfilosofie voor Psychobiologie en Biomedische Wetenschappen aan de UvA. In het veld van proefdieronderzoek en de transitie naar proefdiervrije innovatie is ze geen onbekende. ‘Ik had jaren als ethicus in verschillende Dierexperimentencommissies (DEC’s) gezeten en was daarna lid en vicevoorzitter geweest bij het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad)’ vertelt Bout: ‘daar ben ik trekker geweest van het advies ‘Transitie naar proefdiervrij onderzoek’. Een advies waar door iedereen in het veld naar werd gekeken - ook in het buitenland - omdat het van begin af aan de bedoeling was dat we als NCad onze nek zouden gaan uitsteken. We waren ambitieus en wilden de wind die er politiek gezien op dat moment waaide, maximaal proberen te benutten om de transitie naar proefdiervrije innovaties te helpen versnellen.’

Een commissie waar de ambitie vanaf spat

Bout heeft de indruk dat ze voorzitter wordt van een groep waar de ambitie vanaf spat en die hoge eisen stelt aan zichzelf, het programma en de indieners. Bout: ‘Neem alleen al de doelstelling van het programma: ervoor te willen zorgen dat er ‘relevanter en beter gezondheids(zorg) onderzoek voor de mens wordt gedaan. Efficiëntere humane meetmodellen, beter voorspelbare proefdiervrije modellen, nieuwe manieren van veiligheidsbeoordeling zonder proefdieren’; dat zijn de teksten die ik vind in de programmatekst 2021-2024. Bij zo’n club wil ik horen’.

Van 3V naar proefdiervrije innovaties

Afzwaaiend voorzitter Dick Tommel kijkt vooral terug als outsider. Hij had na zijn politieke carrière als 2e Kamerlid en staatssecretaris voor D66 verschillende bestuursfuncties en was voorzitter van de MKMD programmacommissie van 2012 tot 2021. In deze periode zette ZonMw in op het 3V-beleid: Vervanging, Vermindering en Verfijning van dierproeven. Tijdens het voorzitterschap van Dick Tommel maakte het 3V-beleid steeds meer plaats voor de transitie naar proefdiervrije innovaties. Daarbij is het verminderen van het aantal proefdieren belangrijk, maar meer nog het verbeteren van de kwaliteit van onderzoek. Daar waar proefdiervrije innovaties toegepast kunnen worden, zijn de resultaten beter vertaalbaar naar de mens. ‘Dat is beslist een vooruitgang’, zegt Tommel, ‘maar er zullen nog lang proefdieren worden gebruikt en het gevaar bestaat dat de aandacht voor proefdieren naar de achtergrond verschuift.’

Samenwerking met maatschappelijke partners

Naast het financieren van vernieuwend wetenschappelijk onderzoek op dit gebied, was en is één van de doelstellingen om maatschappelijke partners te verbinden aan voor hen relevant 3V-onderzoek. Dat resulteerde onder andere in een verbetering van de rol van de industrie in onderzoekprojecten. Tommel: ‘De verplichting om Nederlandse bedrijven in te schakelen bij onderzoekprojecten leverde problemen op, omdat in ons land geen grote farmaceutische bedrijven zijn gevestigd en beginnende bedrijven veelal andere prioriteiten hebben. Nu is de verplichting genuanceerd en kunnen geïnteresseerde bedrijven in het Create2Solve programma participeren. Daarin zijn de rollen helder verdeeld.’ Ook is hij blij met de constructieve samenwerking met de Stichting Proefdiervrij, als partner in verschillende subsidierondes van MKMD.

Bureaucratie en de rol van de MKMD-programmacommissie

Als outsider moest Tommel ook constateren dat het aanvragen en uitvoeren van gesubsidieerd onderzoek bureaucratisch is en wetenschappers veel tijd kost. ‘Maar’, zegt hij relativerend: ‘dat is natuurlijk de visie van een outsider.’ Daarnaast is de rol van de commissie in de loop van de jaren aangepast. Uit de evaluatie in 2018 bleek dat de commissie ongelukkig was met haar rol bij het opstellen van de programma’s van MKMD. De commissie werd pas aan het eind van het proces ingeschakeld, waardoor er alleen nog ruimte was voor aanpassingen op detailniveau. Het resultaat is dat de commissie nu ook aan het begin van het proces haar ideeën in kan brengen, en daarmee input kan geven voor de richting van het programma en hoe de subsidies besteed worden.

Deskundigheid en gedrevenheid

In de loop van de jaren hebben veel mensen uit verschillende sectoren en wetenschappelijke disciplines hun bijdrage geleverd als lid van de programmacommissie. Uiteraard waren er verschillende wisselingen in de samenstelling van de MKMD-programmacommissie. Zo nam op 15 september ook Cyrille Krul, onder andere  lector Innovative Testing in Life Sciences & Chemistry -Alternatives to Animal testing aan de Hogeschool Utrecht, afscheid als vicevoorzitter en lid van de MKMD programmacommissie. Zij trad in 2012, bij de start van het programma, toe tot de commissie als vicevoorzitter. ‘Ik heb het werk als heel waardevol ervaren, omdat ik mijn expertise op het gebied van toegepast en praktijkgericht onderzoek kon inzetten en ook mijn ervaringen in samenwerken met publieke en private organisaties’ zegt Cyrille Krul. ‘Ik heb gezien dat we met een veel ruimere blik zijn gaan kijken naar wat echt nodig is. Dus niet alleen de ontwikkeling van nieuwe in vitro methoden, maar ook veel meer aandacht hebben voor de haalbaarheid en de veranderingen die nodig zijn in beleid om innovatieve methoden te kunnen implementeren. Daarnaast heb ik de houding van iedereen in de commissie altijd als zeer constructief ervaren. Ja het schuurde soms, maar iedereen had uiteindelijk het zelfde doel voor ogen: meer kennis met minder dieren’.

Het team van het MKMD-programma

Erica van Oort was als senior programmamanager van ZonMw al die jaren de vaste waarde. Zij is recent vertrokken naar het ministerie van Landbouw Natuur en Voedselvoorziening, de huidige opdrachtgever van MKMD. Ze is sinds augustus 2021 programmamanager van het platform Transitie Proefdiervrije Innovaties (TPI.). Daar blijft ze voor ZonMw een belangrijke aanjager voor de ontwikkeling, acceptatie en implementatie van proefdiervrije innovaties. Martijn Nolte volgt haar op: ‘Dankzij mijn onderzoekservaring met dierproeven, en ook met de ontwikkeling van nieuwe proefdiervrije methodes, heb ik veel begrip voor beide kanten van het biomedisch onderzoeksveld. Ik hoop dan ook dat ik als senior programmamanager van het MKMD-programma een waardevolle bijdrage kan leveren aan de discussies over proefdiervrije innovaties en de transitie waar het veld zich in bevindt.’ Samen met programmamanager Bas de Waard, programmasecretaris Ellis Pieters en clusterassistent Eveline van Rijn zet hij de komende jaren het MKMD-programma verder voort.

Overgave, ambitie en enthousiasme

In haar functie als voorzitter van de MKMD-programmacommissie gaat Henriëtte Bout nauw samenwerken met het MKMD-team van ZonMw: ‘Ik zal de komende maanden nog moeten leren hoe het één en ander in zijn werk gaat’ spreekt Henriëtte uit, ‘maar daar gaan Martijn, zijn team en de commissieleden mij vast goed bij helpen en dan ben ik gauw ‘on the road’. Met die basis kan ik met overgave, ambitie, enthousiasme in mijn rol als voorzitter gaan werken aan onze doelstelling ‘Nederland als voorloper in de internationale transitie naar proefdiervrije innovatie’ maximaal te ondersteunen.’

Meer informatie

]]>
news-8032 Mon, 22 Nov 2021 13:37:09 +0100 Hoe stamceltherapie hersenletsel bij pasgeborenen kan repareren https://www.uu.nl/nieuws/hoe-stamceltherapie-hersenletsel-bij-pasgeborenen-kan-repareren Een nieuwe stamceltherapie die het eigen helende vermogen van de hersenen stimuleert, kan een doorbraak betekenen in het herstellen van hersenschade bij pasgeborenen. De behandeling bestaat uit het toedienen van stamcellen aan de aangetaste hersengebieden, met als doel beschadigd weefsel te hervormen news-7961 Mon, 08 Nov 2021 14:11:00 +0100 Deelnemen in multidisciplinaire consortia Dementie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/deelnemen-in-multidisciplinaire-consortia-dementie/ De subsidieoproep ‘Multidisciplinaire Consortia Onderzoeksprogramma Dementie’ staat open. Om namens een organisatie deel te nemen in een van de consortia, moet u deelnemen aan het Sandpit-voortraject van deze oproep. Bekijk de stappen van deze procedure en lees antwoorden op bijbehorende vragen. Wat is een consortium?

Een multidisciplinair consortium is een duurzaam samenwerkingsverband tussen onderzoekers van 3 of meer partijen vanuit wetenschap en praktijk met verschillende disciplines, waarin het biomedische en het sociale domein elkaar vinden.  

Daarnaast participeren in het consortium relevante partijen ten behoeve van kennisverspreiding en implementatie van resultaten, bijvoorbeeld beroepsorganisaties, kennis- en onderwijsinstituten, zorgverzekeraars en bedrijfsleven.

Daadwerkelijke betrokkenheid van mensen met dementie en mantelzorgers draagt bij aan de kwaliteit en maatschappelijke relevantie van zorg(onderzoek). Daarom dient deze doelgroep structureel en actief betrokken te zijn bij de wijze waarop het consortium vorm krijgt en de onderzoeksvoorstellen ontwikkeld en uitgevoerd worden.

Een compleet beeld van waar de samenwerking minimaal aan moet voldoen, vindt u in de subsidieoproep.

Met welke onderwerpen gaan deze consortia zich bezighouden?

De focus van het multidisciplinaire consortium is gericht op een van de volgende thema’s van het Onderzoeksprogramma Dementie:

  • Fundamenteel onderzoek
  • Risicoreductie
  • Diagnostiek (en prognostiek)
  • Jonge mensen met dementie  

Binnen deze subsidieoproep, met een totaalbudget van 25 miljoen voor 4 jaar, is er ruimte voor één consortium per werkpakket. Daarnaast hebben Alzheimer Nederland en Health~Holland de intentie om extra middelen beschikbaar (6 miljoen) te stellen voor een consortium rondom Kwaliteit van leven van mensen met dementie, die aansluit op het werkpakket Risicoreductie. Om daarvoor in aanmerking te komen is deelname aan het Sandpit-voortraject vereist.   

Voor samenstelling van het consortium dat in aanmerking wil komen voor financiering door Alzheimer Nederland / Health~Holland gelden andere eisen.

Wat gaan de te vormen consortia doen?

De consortia gaan relevante kennisvragen uit de wetenschap en praktijk verzamelen en onderzoeken over het ontstaan, risicoreductie, kwaliteit van leven met dementie, diagnostiek, prognostiek, jonge mensen met dementie en de behandeling van dementie. De ontwikkelde kennis gaan ze in de praktijk valideren en waar mogelijk implementeren.

Het doel van deze subsidieronde is om topcentra en partijen uit onderzoek en (zorg)praktijk samen te brengen in consortia om relevante kennisvragen uit de wetenschap en praktijk te verzamelen over het ontstaan, risicoreductie, diagnostiek, prognostiek en de behandeling van dementie, te prioriteren, te onderzoeken en ontwikkelde kennis te implementeren in de praktijk.

In zo’n consortium kunnen bestaande topcentra een samenwerking aangaan met andere onderzoeksgroepen en disciplines, onderzoeksinstituten, zorginstelingen en/of ondernemingen, en/of met elkaar. Het werken in co-creatie aan kennisontwikkeling en kennisuitwisseling bevordert eveneens het evidence based werken van de zorgverleners. De te behalen doelen over een periode van 10 jaar zijn gericht op multidisciplinaire samenwerking in een consortium, op kennisontwikkeling en op kennisverspreiding en implementatie.

Wie kan uiteindelijk subsidie aanvragen?

De aanvraag wordt ingediend door een multidisciplinair consortium van drie of meer partijen vanuit wetenschap en praktijk. De hoofdaanvrager dient namens het consortium de aanvraag in en is het aanspreekpunt voor ZonMw. De hoofdaanvrager ontvangt de subsidie en is namens het consortium verantwoordelijk voor zowel de wetenschappelijke samenhang, de resultaten, als de financiële verantwoording.

Hoe kan ik (namens mijn organisatie) deel uitmaken van zo’n consortium?

Voorafgaand aan indiening van een subsidieaanvraag vindt er een aantal bijeenkomsten plaats gebaseerd op de Sandpit-methodiek waar partijen zich presenteren en advies wordt gegeven aan belangstellende partijen. Deelname of mandateren van een deelnemende partij is verplicht. Deze bijeenkomsten vinden plaats op:

  • 14 januari 2022 introductiebijeenkomst Sandpit-voortraject Multidisciplinaire Consortia (online)
  • 17 februari 2022 Matchingsbijeenkomst (in Utrecht of online)

Daarnaast dient voor deze bijeenkomsten een motivatieformulier te worden ingediend. De deadline hiervoor is 13 december 2021, 14.00 uur.

Meer informatie over het motivatieformulier en de bijeenkomsten vindt u in de officiële uitnodiging van de Sandpit-procedure. Let op: versie is geactualiseerd op 24 november 2021.

Meer informatie

 

]]>
news-7974 Mon, 08 Nov 2021 11:46:42 +0100 Structurele investeringen in onderzoek en wetenschap betalen zich ruim terug https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/structurele-investeringen-in-onderzoek-en-wetenschap-betalen-zich-ruim-terug/ Door de hogere en structurele investeringen die de Kenniscoalitie voorstelt, ontstaat een extra economische groei van 0,5 procentpunt. De gemiddelde economische groei stijgt hierdoor van 1,5 naar 2 procent. Op de langere termijn betekent dit dat iedere Nederlander er gemiddeld bijna 8.000 euro op vooruit kan gaan. Onafhankelijke analyse van RaboResearch

Structurele investeringen in onderzoek en wetenschap, zoals gedaan in het voorstel van de Kenniscoalitie, betalen zich ruim terug. Dit blijkt uit een onafhankelijke analyse van RaboResearch die de plannen van de Kenniscoalitie op eigen initiatief heeft doorgerekend.

Achterlopen kost welvaart

Nederland blijft op dit moment aanzienlijk achter bij andere Europese koplopers bij het investeren in kennis en innovatie. En dat kost welvaart, aldus het onderzoek van RaboResearch. December vorig jaar stelden ondernemers en wetenschappers, verenigd in de Kenniscoalitie, het kabinet voor de investeringen in onderzoek en innovatie de publieke investeringen jaarlijks te laten groeien met 300 tot 380 miljoen euro per jaar. Dit leidt naar verwachting tot aanvullende private investeringen en daarmee een goede stap richting het totaal van 3% van het bbp, zoals is afgesproken in de EU.

Meer weten?

]]>
news-7971 Mon, 08 Nov 2021 08:33:33 +0100 De achtste editie van het NWO magazine Onderzoek is uit! https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/de-achtste-editie-van-het-nwo-magazine-onderzoek-is-uit/ Het thema van deze editie is Open Science, met onder andere de uitslag van de enquête die NWO heeft gehouden onder onderzoekers over open science.  

Naast vijf themaverhalen over Open Science zijn er een paar mooie onderzoeken/ onderzoekers uitgelicht, zoals cardioloog Daniël Pijnappels die vertelt over hoe hij zijn wetenschappelijke carrière als roeping ziet, Henk Jonkers van de TU Delft die vertelt hoe zijn onderzoek naar bacteriën nu toegepast wordt in zelfhelend beton dat viaducten, kades en wegen duurzamer maakt.

Wilt u meer weten?

 

 

]]>
news-7960 Thu, 04 Nov 2021 13:50:00 +0100 Subsidieoproep open ‘Expert Working Groups on the Impact of COVID-19 on Neurodegenerative Disease Research’ https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/subsidieoproep-open-expert-working-groups-on-the-impact-of-covid-19-on-neurodegenerative-disease-re/ The EU Joint Programme Neurodegenerative Disease Research (JPND) opent een subsidieoproep met als doel om ambitieuze, innovatieve, multidisciplinaire én multinationale werkgroepen van deskundigen op te zetten. Deze werkgroepen dienen onderzoeksstrategieën te bespreken over de impact van COVID-19 op zowel ontwikkeling en progressie van neurodegeneratieve ziektes als de zorg voor mensen met deze ziektes. Budget en deadline subsidieoproep

De Nederlandse bijdrage aan deze call is maximaal 50.000 euro. De deadline van de subsidieaanvraag is 14 december 2021 om 12.00 uur.

JPND en Onderzoeksprogramma Dementie

ZonMw is aangesloten bij het internationale programma JPND via het Onderzoeksprogramma Dementie. Zo wil ZonMw Nederlands dementieonderzoek internationaal op de kaart zetten en verbinden met internationale partijen.

Meer informatie

•    De volledige subsidieoproep vindt u op de Europese JPND website
•    Het ZonMw-programma Joint Programming Initiative Neurodegenerative Diseases (JPND)

 

]]>
news-7904 Wed, 27 Oct 2021 09:41:54 +0200 26 projecten om open science te stimuleren https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/26-projecten-om-open-science-te-stimuleren/ 26 projecten op het gebied van Open Science krijgen een financiële impuls van maximaal 50.000 euro. Het gaat om projecten gericht op vernieuwende manieren van (open) publiceren, het delen van FAIR data en software of projecten die bijdragen aan de cultuurverandering die nodig is om open science te realiseren. ‘Het Open Science Fund is een belangrijke volgende stap in het erkennen en waarderen van open onderzoekspraktijken’, aldus Caroline Visser, verantwoordelijk voor Open Science in de raad van bestuur van NWO. Gehonoreerde projecten bestrijken een breed spectrum

De gehonoreerde projecten bestrijken een breed spectrum van nieuwe open science praktijken. Sommige zijn gericht op het ontwikkelen van nieuwe tools en software voor datavisualisatie, zoals het project Raincloudplots 2.0 van prof. dr. Rogier Kievit (Radboud Universiteit) of op het anonimiseren van open tekstdata, zoals in het project van dr. Bennett Kleinberg (Universiteit Tilburg). Andere projecten beogen de uitwisselbaarheid van data te bevorderen door het ontwikkelen van standaarden, zoals dr. Rombert Stapel (KNAW/IISG) in zijn project CLAIR-HD zal doen voor het vakgebied van de historische demografie. Weer een andere categorie heeft tot doel de cultuurverandering te bevorderen die nodig is voor open science. In de Open Science Escape Room van dr. Anita Eerland (Radboud Universiteit) maken onderzoekers op een speelse manier kennis met de voordelen en uitdagingen van open science.

Meer informatie

]]>
news-7893 Tue, 26 Oct 2021 10:52:56 +0200 Zwaartekracht consortium draagt bij aan het in kaart brengen van de motorische cortex van de hersenen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zwaartekracht-consortium-draagt-bij-aan-het-in-kaart-brengen-van-de-motorische-cortex-van-de-hersene/ Twee co-leiders van het Brainscapes project van NWO Zwaartekracht hebben succesvol bijgedragen aan het in kaart brengen van verschillende cel typen van corticale gebieden van het brein, waaronder de motor cortex. Nature publiceerde een speciale editie over de resultaten van het internationale BRAIN initiative Cell Census Network. De resultaten laten zien hoe genetici, bioinformatici en neurowetenschappers samenwerken om betere behandelingen te ontwikkelen voor hersenziekten. Twee co-leiders van Brainscapes, Huib Mansvelder (VU) en Boudewijn Lelieveldt (LUMC) werken mee aan een heel groot internationaal project, de BRAIN initiative Cell Census Network (BICCN) genaamd dat een budget van 4 miljard dollar euro heeft. Het doel van dit project is het in kaart brengen van alle hersencellen van verschillende diersoorten, waaronder ook de mens. Het tijdschrift Nature heeft een speciale uitgave gepubliceerd over de motor cortex met 17 artikelen dat geheel gewijd is aan de eerste bevindingen van BICCN. Mansvelder’s bijdrage aan een BICCN-artikel was op het neurowetenschappelijke gebied, terwijl Lelieveldt juist heeft bijgedragen met zijn informatica vakkundigheid aan een ander BICCN-artikel. Deze prestaties zijn een voorbeeld hoe de beoogde samenwerkingen tussen verscheidene Nederlandse en internationale instituten vorm zullen gaan krijgen. Het doel is om de onderzoekvelden van informatica en neurowetenschappen samen te brengen om uiteindelijk betere behandelingen voor hersenaandoeningen te ontwikkelen.

Brainscapes

Het doel van Brainscapes is het gedetailleerd in kaart brengen van biologische mechanismen die ten grondslag liggen aan hersenziekten (‘brainscaping’). Recente genetische studies hebben meer inzicht gegeven in de genen die betrokken zijn bij deze aandoeningen. De volgende stap is om deze nieuwe kennis te gebruiken voor het vergaren van inzichten over mechanismen van het ontstaan en het verloop van hersenziekten. Dit is een zeer complexe taak omdat de verschillende betrokken onderzoeksvelden hun eigen taal spreken. Dat bemoeilijkt de uitwisseling van kennis en dat en daarmee de vooruitgang.

Brainscapes streeft ernaar om de genetica, bioinformatica en neurowetenschappen in nauw contact met elkaar te brengen zodat onderzoekers gezamenlijk nieuwe analytische en functionele methoden kunnen ontwikkelen. Daarmee kunnen ze de gevolgen van risico-genen bestuderen op de functie van specifieke celtypen, hun connecties en functionele werking. Dit allemaal met het doel nieuwe aanknopingspunten te ontdekken voor betere therapieën en behandeling van hersenziekten.

Neurowetenschappelijke bijdrage

VU-wetenschapper Huib Mansvelder en zijn team hebben, samen met neurochirurgen van het VUmc, meegewerkt aan een studie van levende neuronen uit hersenweefsel, gedoneerd door patiënten van neurochirurgische operaties om epilepsie of hersentumoren te behandelen. Om hersencellen te typeren werd van iedere cel afzonderlijk de moleculaire signatuur van gen-expressie bepaald. De menselijke hersenen bevatten ongeveer 86 miljard zenuwcellen en het is een enorme uitdaging om van iedere cel afzonderlijk de expressie van tienduizend genen of meer te bepalen. De studie waar Mansvelder en team aan bijdroegen gaat een stap verder, namelijk door van de in kaart gebrachte celtypen de gevolgen van genexpressie voor celvorm en functie te bestuderen. Mansvelder: “We ontdekten dat deze evolutionair doorontwikkelde delen van de menselijke hersenen celtypen bevat die niet bij muizen te zien zijn. De in mens toegenomen moleculaire diversiteit is terug te zien in diversiteit in vorm en functie van de cellen. De meer ‘mens-specifieke’ hersenceltypen verdwijnen als een van de eersten bij de ziekte van Alzheimer”.

Informatica bijdrage

Waar Mansvelder een pionier is in de ontwikkeling en toepassen van revolutionerende functionele methoden, is Lelieveld een pioneer in het uitvinden van informatica algoritmen. In samenwerking met een derde Brainscapes lid van TU Delft, Thomas Höllt, heeft Lelieveldt een belangrijke bijdrage geleverd op het gebied van datavisualisatie van een studie waarbij de relatie wordt gelegd tussen genexpressie, regulatie en de DNA 3D-structuur van 300.000 individuele hersencellen om zo een soort cellulair periodiek systeem te creëren. "Onze grootste uitdaging was het weergeven van zeer complexe data op een manier dat eventuele verborgen informatie daarin gemakkelijker kan worden geïnterpreteerd 'alsof het een prentenboek is'", legt Thomas Höllt van de TU Delft uit.

De samenwerkingen binnen Brainscapes

"Je kunt deze hele special issue een beetje vergelijken met een missie naar Mars, waarbij wij gevraagd zijn om een paar onderdelen voor de raket te ontwikkelen. In het grote geheel is onze bijdrage maar klein - maar het was toch een enorme eer - en nu mochten we het toestel zien landen", aldus Lelieveldt. De invloed van dit speciale Nature BICCN nummer zal enorm zijn in de neurowetenschappen, inclusief het onderzoek dat uitgevoerd wordt binnen Brainscapes. De BICCN-gerelateerde Nederlandse samenwerkingen zijn maar de top van de Brainscapes ijsberg. Naast het LUMC, TU Delft en de VU, zijn ook UMCU Utrecht, Amsterdam UMC, en het Hubrecht instituut actief aan het samenwerken om een brug te slaan tussen de genetica en neurowetenschappen. Gezien het feit dat de start van het 10-jarige Brainscapesproject minder dan 2 jaar geleden was, worden er zeker nog veel andere uitzonderlijke samenwerkingen met fenomenale resultaten verwacht.

Meer informatie

]]>
news-7869 Tue, 19 Oct 2021 15:30:00 +0200 17 initiatieven ingediend voor de NWA-call ‘Veiligheidsbeoordeling via proefdiervrije modellen’ https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/17-initiatieven-ingediend-voor-de-nwa-call-veiligheidsbeoordeling-via-proefdiervrije-modellen/ Voor de NWA-call ‘Veiligheidsbeoordeling via proefdiervrije modellen’ hebben 17 initiatiefnemers hun idee ingediend. De initiatieven zijn gericht op de acceptatie en implementatie van bestaande proefdiervrije modellen. De initiatiefnemers kunnen nu beginnen aan de consortiumvorming. Op 28 oktober organiseren NWO en ZonMw daarom een matchmakingbijeenkomst. De ingediende initiatieven

Er zijn 17 initiatieven ingediend die o.a. gaan over 3D bioprinting, validatie van proefdiervrije modellen en in vitro 3D ademhalingsmodellen.

Online matchmaking 28 oktober

De verplichte matchmakingsbijeenkomst voor het faciliteren van consortiavorming voor de 17 initiatieven vindt online plaats op 28 oktober 2021 van 09.00-12.30. Kennisinstellingen, maatschappelijke stakeholders en praktijkpartners kunnen zich aanmelden om te verkennen of ze zich bij een initiatief aan willen sluiten.

Doel van de NWA-call ‘Veiligheidsbeoordeling via proefdiervrije modellen’

Deze call richt zich op de acceptatie en implementatie van bestaande proefdiervrije modellen met bijhorende wet- en regelgeving.

 

]]>
news-7866 Tue, 19 Oct 2021 11:23:22 +0200 Terugblik op lancering Manifest Hoofdzaken https://www.hoofdzaken.net/nieuws-en-blogs/terugblik-op-lancering-manifest-hoofdzaken Op 30 september 2021 lanceerden de Hersenstichting, MIND en ZonMw het initiatief Hoofdzaken middels een overhandiging van het manifest aan Hare Majesteit Koningin Máxima. Foto: Arie Kievit news-7817 Thu, 14 Oct 2021 14:12:00 +0200 Informatiebijeenkomst 1 november over subsidieronde Consortia Onderzoeksprogramma Dementie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/informatiebijeenkomst-1-november-over-subsidieronde-consortia-onderzoeksprogramma-dementie/ Noteer maandag 1 november 2021 alvast in uw agenda. Op deze dag krijgt u van 14.30 - 17.00 uur tijdens een online bijeenkomst informatie over de subsidieronde van het Onderzoeksprogramma Dementie. Het gaat over de vorming van consortia, grote, multidiscliplinaire samenwerkingsverbanden, via de sandpit-methode. Onderzoeksconsortia

Het Onderzoeksprogramma Dementie faciliteert de ontwikkeling van een robuuste, hoogwaardige en duurzame kennis-, onderzoeks- en ontwikkelinfrastructuur. Om dit te bereiken zullen in het Onderzoeksprogramma Dementie vier grote, multidisciplinaire samenwerkingsverbanden – onderzoeksconsortia – worden gevormd. De 4 consortia zullen zich richten op de werkpakketten Fundamenteel onderzoek, Risicoreductie, Diagnostiek en Jonge mensen met dementie. Meer informatie hierover kunt u vinden in de programmatekst (pagina 25).

Sandpit-methode

De Sandpit-methode wordt gebruikt om deze consortia te vormen. In de Sandpit wordt intensief, interactief en interdisciplinair samengewerkt om te komen tot innovatieve onderzoeksvoorstellen en nieuwe samenwerkingsverbanden. De gevormde onderzoeksvoorstellen worden vervolgens beoordeeld volgens de ZonMw-procedure, waarna 4 consortia worden gefinancierd. Bekijk de officiele uitnodiging van de Sandpit-methode.

Bijeenkomst en aanmelden

Tijdens de informatiebijeenkomst wordt de gehele procedure en oproep uitgebreid toegelicht en heeft u de mogelijkheid om andere geïnteresseerden te ontmoeten. Wilt u bij de informatiebijeenkomst op 1 november aanwezig zijn?

Schrijf u dan via dit formulier in.

Tijdpad

Maandag 1 november 2021: informatiebijeenkomst Multidisciplinaire Consortia
N.B. Onderstaande data zijn nog niet definitief.
Maandag 13 december 2021: deadline indienen motivatie
Vrijdag 14 januari 2022: introductiebijeenkomst sandpit Multidisciplinaire Consortia
Juli 2022: Honorering Multidisciplinaire Consortia

Webinar

Eerder, op 22 september, vond een webinar plaats over het Onderzoeksprogramma Dementie. We informeerden 160 onderzoekers, zorgprofessionals en andere geïnteresseerden over het programma en de subsidiemogelijkheden. Tijdens het webinar had de kijker de mogelijkheid om vragen te stellen over het nieuwe programma. Hieronder zijn de slides terug te vinden van het webinar. Later volgt een Q&A met antwoorden de meest gestelde vragen.

Meer informatie

 

 

 

]]>
news-7838 Wed, 13 Oct 2021 14:16:00 +0200 ZonMw en NWO faciliteren Rijksbrede kennisagenda https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-en-nwo-faciliteren-rijksbrede-kennisagenda/ De versnelde digitalisering als gevolg van de COVID-19-pandemie heeft geleid tot een andere manier van leren, wonen en werken. Om antwoord te geven op deze en toekomstige ontwikkelingen wordt in een interdepartementale samenwerking tussen beleidsmakers en wetenschappers de kennisagenda Online Samenleven opgesteld. ZonMw faciliteert en coördineert samen met NWO deze unieke pilot.
De druk van de pandemie en de noodzaak om snel te handelen heeft directe communicatiekanalen geopend tussen beleidsmakers en academische wetenschappers. Het is de eerste keer dat ministeries samen en direct met wetenschappers werken aan kennis en onderzoeksbeleid. Het initiatief geldt als aanvulling op de advisering en duiding van planbureaus en adviesraden. Insteek: meer impact creëren met evidence based beleid.

Wetenschapsdag

Onderdeel is een interdepartementale wetenschapsdag, een online bijeenkomst bij ZonMw op 13 oktober. Het fysieke vervolg-event vindt plaats in het voorjaar van 2022. Kennisfunctionarissen van de verschillende ministeries en wetenschappers gaan direct met elkaar in gesprek over kansen en uitdagingen op het gebied van digitalisering. Doel van de wetenschapsdag is het neerzetten van een Rijksbrede kennisagenda als basis voor meerjarig beleidsrelevant onderzoek.

Enorme impuls

Chief science officers van tien ministeries hebben het initiatief genomen om te komen tot de kennisagenda. In diverse kennisateliers hebben beleidsmakers, wetenschappers en onderzoekers van planbureaus kennisvragen geformuleerd over de impact van digitalisering die door de COVID-19-pandemie een enorme impuls heeft gekregen. De kennisvragen zijn de basis voor de kennisagenda Online Samenleving.

Samenwerking met NWO

Het ministerie van VWS heeft ZonMw, vanwege de brede ervaring met het ontwikkelen van kennisagenda’s, de opdracht gegeven om de totstandkoming van deze kennisagenda te ondersteunen. Omdat de onderwerpen breder zijn dan gezondheid, zorg, preventie en welzijn werkt ZonMw hierin samen met NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek). ZonMw verzorgt de algemene coördinatie en ondersteunde het kennisatelier Samen leven. NWO ondersteunde de drie kennisateliers ‘Leren en ontwikkelen’, ‘Thuiswerken en hybride werken’ en ‘Wonen en leefomgeving’.

Kennisateliers

Kennisatelier Samen Leven

Digitale technologieën als kunstmatige intelligentie en de sterk toegenomen digitale communicatie hebben een impact op mensen, organisaties en de samenleving als geheel. Uitdagingen voor de Rijksoverheid liggen in het verlengde hiervan. Te denken valt aan de stijgende cybercriminaliteit, afhankelijkheid van Big Tech bedrijven en privacy van burgers. Om beleid te kunnen ontwikkelen dat de kansen van digitalisering voor de Nederlandse samenleving verzilvert en de risico’s zo goed mogelijk beheerst, is meer wetenschappelijke kennis nodig. Binnen het kennisatelier Samen Leven zijn hiertoe kennisvragen geformuleerd.

Kennisatelier Leren en Ontwikkelen

Om de kansen en mogelijkheden van digitalisering optimaal te benutten is het noodzakelijk dat het thema Leven Lang Ontwikkelen (meer) aandacht krijgt. Daartoe ligt er voor de Rijksoverheid een aantal uitdagingen op het gebied van onderwijs. Zo moeten onderwijsprofessionals beschikken over voldoende (digitale) vaardigheden, kennis en expertise, het onderwijs verder geflexibiliseerd worden en innovatie van leermiddelen gestimuleerd worden. Ook moet iedereen in Nederland gelijke kansen hebben om zich verder te ontwikkelen. Deze en andere vraagstukken zijn binnen het kennisatelier Leren en Ontwikkelen in kennisvragen gevat.

Kennisatelier Van thuiswerken naar ’hybride werken’

Toen de overheid in maart 2020 iedereen opriep om zoveel mogelijk thuis te gaan werken, werd daar massaal gehoor aan gegeven. Dankzij de digitalisering bleek dat voor mensen in diverse sectoren redelijk goed mogelijk, al waren nog niet alle organisaties er klaar voor. Thuiswerken (b)lijkt zelfs onvoorziene voordelen te hebben. Anders dan tijdens het hoogtepunt van de COVID-19-pandemie zal het niet gaan om volledig thuiswerken, maar om ‘hybride werken’, waarbij mensen enkele dagen thuis en enkele dagen op de werkplek aanwezig zijn. Dit kan gevolgen hebben voor sociale cohesie, gelijke kansen en de efficiëntie van organisaties. Binnen het kennisatelier Van thuiswerken naar ‘hybride werken’ zijn hiertoe kennisvragen geformuleerd.

Kennisatelier Wonen en leefomgeving

De rol van de directe woon- en leefomgeving is door de COVID-19-pandemie veranderd. Door de lockdown bleven mensen thuis om te werken, onderwijs te volgen en online boodschappen te doen. Dit heeft positieve en negatieve gevolgen voor gezondheid, milieu, mobiliteit en wonen – zoals een mogelijke gestegen vraag naar een groene omgeving. Het is allesbehalve zeker wat die gevolgen precies zijn. Kennisvragen zoals geformuleerd binnen het kennisatelier Wonen en leefomgeving moeten antwoord geven op deze en andere vraagstukken.

Meer informatie over de Kennisagenda Online Samenleving

Meer informatie is te vinden op www.rijksbredekennisagenda.nl

]]>
news-7811 Wed, 06 Oct 2021 15:34:51 +0200 KNAW pleit voor landelijke coördinatie rond medicijnonderzoek en -ontwikkeling https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/knaw-pleit-voor-landelijke-cooerdinatie-rond-medicijnonderzoek-en-ontwikkeling/ Ondanks enorme wetenschappelijke vooruitgang in de afgelopen decennia stagneert het aantal nieuwe geneesmiddelen dat jaarlijks wordt goedgekeurd. Vandaag bracht KNAW het advies ‘Meer efficiëntie door innovatie’ uit. In het advies geeft KNAW een analyse van de huidige uitdagingen en kansen op het gebied van medicijnonderzoek en -ontwikkeling en de rol van de (Nederlandse) wetenschap bij meer efficiëntie in dit proces. Het volledige traject (vanaf de eerste doelwit-identificatie tot een veilig, werkzaam en toegankelijk nieuw geneesmiddel) is nog altijd kostbaar, vol hindernissen en vergt een lange adem. Nu er nieuwe uitdagingen en kansen ontstaan door innovatieve therapieën op basis van genen, cellen of weefsels (ATMP’s) is innovatie in therapieontwikkeling noodzakelijk voor de duurzame ontwikkeling van de therapeutische middelen van de toekomst.

Waar kan het efficiënter?

In haar rapport inventariseert de KNAW waar het efficiënter kan: tijdens het ontwikkelen van nieuwe geneesmiddelen, tijdens het testen van effectiviteit en veiligheid; en in het proces na markttoelating en gebruik door de patiënt. Daarbij gaat het rapport in op de mogelijkheden die de wetenschap biedt om deze stappen efficiënter te laten verlopen, zonder dat dit ten koste gaat van kwaliteit en veiligheid. Ook benadrukt het rapport het belang van een patiëntgerichte aanpak gedurende het hele traject van geneesmiddelenontwikkeling.

Volgens het rapport liggen er kansen die wetenschappers nu nog onvoldoende grijpen of niet kunnen grijpen. Die liggen bijvoorbeeld op het vlak van de ontwikkeling, validatie en implementatie van nieuwe methoden. Zo stelt het adviesrapport dat tijdens de vroege ontwikkelfase van medicijnen behoefte is aan modellen met een grotere voorspellende waarde voor de klinische praktijk. Ook kunnen real-world data slimmer worden gebruikt. En de wetenschap kan een belangrijke bijdrage leveren aan modellen voor eerlijke prijsbepaling. Lees het volledige rapport hier.

Coördinerend expertisecentrum

Het advies pleit voor een open dialoog tussen wetenschappers, farmaceutische industrie en regelgevers. Een coördinerend expertisecentrum kan hierbij helpen volgens de experts van het KNAW. Doel van dat centrum moet zijn samenwerking te ondersteunen, richting te geven en besluitvorming te begeleiden.

Het coördinerende expertisecentrum zou volgens KNAW gebaat zijn bij uitbreiding van FAST, geïnitieerd door ZonMw, dat zich richt op meer coherente financiering van R&D voor therapieën, en het belang onderstreept van een integrale aanpak, onderlinge samenwerking tussen belanghebbenden, tijdige erkenning van hindernissen, de noodzaak van regulatory science en de essentiële rol van onderwijs.

Samenwerking

De in het rapport geïdentificeerde uitdagingen sluiten aan op de ervaringen van ZonMw binnen programma’s en projecten op het gebied van fundamenteel en translationeel onderzoek als ook rediscovery onderzoek. FAST faciliteert beleidsmakers, financiers, (academische) kennisinstellingen en bedrijven bij hun inspanningen om onderzoek en samenwerking benodigd voor therapieontwikkeling te versterken en te versnellen. FAST richt zich hierbij in het bijzonder op het hand in hand laten gaan van innovatie en betaalbaarheid van toekomstige therapieën.

 

]]>
news-7762 Mon, 27 Sep 2021 16:19:00 +0200 Gender en Gezondheid expert Antoinette Maassen van den Brink ontvangt de Corrie Hermann Prijs 2021 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/gender-en-gezondheid-expert-antoinette-maassen-van-den-brink-ontvangt-de-corrie-hermann-prijs-2021/ Op zaterdag 2 oktober 2021 ontvangt hoogleraar Antoinette Maassen van den Brink (Erasmus MC) de Corrie Hermann Prijs van de Vereniging van Nederlandse Vrouwelijke Artsen (VNVA). Zij ontvangt deze prijs voor haar onderzoek naar de relatie tussen vrouwelijke hormonen en migraine. Daarmee levert ze een belangrijke bijdrage aan gender- en seksesensitief onderzoek voor medische zorg en gezondheid.  

We stelden Antoinette Maassen van den Brink een paar vragen voorafgaand aan de prijsuitreiking en het symposium ‘Migraine bij vrouwen: een hoofdpijndossier’ op 2 oktober dat ter ere van de prijswinnares wordt georganiseerd in de Gertrudis Kapel in Utrecht.

Wat betekent de Corrie Hermann Prijs voor jou?

‘Het krijgen van de Corrie Hermann Prijs is enorm eervol. De prijs is genoemd naar Corrie Hermann, een geweldige en inspirerende vrouw, die na haar dissertatie over vrouwelijke artsen in Nederland op vele vlakken een bijdrage heeft geleverd aan de geneeskunde en de maatschappij in het algemeen, onder meer door politiek een rookvrije werkplek en een rookverbod in het openbaar vervoer te bewerkstelligen. Verder kom ik in een rijtje van voorgangsters die hun voetsporen in het onderzoek naar gender en gezondheid hebben verdiend. Een ander mooi aspect van deze prijs is dat ik het symposium over vrouwen en migraine heb mogen organiseren samen met de VNVA (Vereniging van Nederlandse Vrouwelijk Artsen, die de prijs uitreikt). Het is mooi om dit onderwerp voor een breed publiek nader te kunnen belichten. Tot slot is het erg fijn om zo’n prijs te mogen ontvangen, ondank het feit dat ik vele jaren parttime heb gewerkt vanwege de zorg voor mijn kinderen. Hoewel dit eigenlijk de normaalste zaak van de wereld zou moeten zijn, is het (te) vaak voorgekomen dat ik als minder ambitieus werd gezien omdat ik niet fulltime werkte.’

Migraine is een belangrijk gezondheidsprobleem met name voor vrouwen omdat zij te maken hebben met hormonale veranderingen, zoals tijdens de menstruatie, zwangerschap en menopauze. Je bent pionier op het gebied van onderzoek naar de rol van vrouwelijke hormonen en migraine. Wat zijn jouw drijfveren voor dit onderzoek?

‘Ten eerste wordt er enorm veel leed veroorzaakt door migraine. Dit is ook bij mannen zo, maar bij vrouwen komt migraine 3-4 keer zo vaak voor als bij mannen en zijn aanvallen in relatie tot hormonale schommelingen vaak ook nog eens lastiger te behandelen. Gek genoeg ontbreekt een behandeling die aangrijpt op het hormonale systeem, al zou dit gezien het bovenstaande toch voor de hand liggen. Wetenschappelijk gezien is migraine bij vrouwen een enorm en uitdagend onderwerp. Dit komt onder meer omdat bij deze aandoening zowel de neurologie, de vasculaire geneeskunde, als de endocrinologie betrokken zijn. Daardoor zijn de farmacologische aspecten, waar ik op mij op richt, erg breed en ingewikkeld, ook juist omdat de verschillende systemen elkaar kunnen beïnvloeden. Al met al dus een complexe puzzel om op te lossen, erg boeiend om aan te werken.’

Waarom is een genderperspectief zo belangrijk voor medisch onderzoek en gezondheid?

‘In de afgelopen jaren heb ik geleerd dat gender in de geneeskunde wat mij betreft niet als een apart onderwerp gezien moet worden, maar dat het op een heel logische manier verweven moet zijn met vrijwel alle aspecten van de geneeskunde. Er is namelijk bijna geen gebied waar sekse of gender geen rol speelt. Verder is er nog te weinig bekend over de interactie tussen sekse (de biologische verschillen) en gender (ook de sociale aspecten) binnen de geneeskunde, het is lastig om deze twee aspecten los van elkaar te beschouwen. Tot slot vind ik het opvallend dat het nog steeds vooral vrouwen zijn die zich bezighouden met deze tak van de geneeskunde, terwijl dit een onderwerp is dat ons allen aangaat en vaak berust op logische mechanismen.’

Wat hoopt u dat er over 10 jaar bereikt is op het gebied van gender en gezondheid?

‘Specifiek op mijn onderzoek gericht hoop ik dat er tegen die tijd een effectieve hormonale behandeling is tegen hormoon-gerelateerde migraine aanvallen, die zonder al te veel bijwerkingen veilig gebruikt kan worden. Verder hoop ik dat gender-gerelateerde aspecten de serieuze plaats krijgen binnen de geneeskunde die ze verdienen. Wanneer het onderwerp al vroeg in het medische curriculum aan bod komt, zal dat een belangrijke bijdrage gaan leveren. Ik ben namelijk van mening dat educatie niet alleen belangrijk is voor het overdragen van kennis, maar zeker ook voor het vormen van een bepaalde attitude.’

Meer informatie

Antoinette Maassen van den Brink ontving in de afgelopen jaren subsidies uit het ZonMw programma Gender en Gezondheid, evenals een Veni, Vidi en recent een Vici subsidie van het NWO Talentprogramma.

Relevante links:

•    ZonMw podcast: De rol van hormonen bij migraine en diabetes. Aflevering #3 - podcast Gender en gezondheid
•    De Vereniging van Nederlandse Vrouwelijke Artsen
•    Het VNVA Corrie Hermann Prijs Symposium (2 oktober 2021)
•    Erasmus MC Profielpagina Antoinette Maassen van den Brink
•    Lees meer over opgedane lessen van Sekse en Gender in Onderzoek

]]>
news-7742 Wed, 22 Sep 2021 16:14:56 +0200 Lancering van Manifest Hoofdzaken https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/lancering-van-manifest-hoofdzaken/ Op 30 september lanceren de Hersenstichting, MIND en ZonMw het Manifest Hoofdzaken. In dit Manifest pleiten we voor het opzetten van een nationaal kennis- en innovatieprogramma voor hersen- en/of psychische gezondheid. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met NWO en LSH/Health Holland. Het doel is om samenwerking te bevorderen tussen disciplines als psychiatrie, psychologie en neurologie, alsook met patiënten en naasten, zorgprofessionals en kennisinstellingen. Samen hebben we de ambitie om mensen langer in goede gezondheid te laten leven. Hare Majesteit Koningin Máxima is aanwezig bij de lancering van het Manifest Hoofdzaken.

Hersen- en/of psychische aandoeningen

In Nederland heeft een op de vier mensen een hersen- en/of psychische aandoening. Het gaat om psychische stoornissen, niet aangeboren hersenletsel, chronische hersenaandoeningen die geleidelijk zijn ontstaan, zoals slaapstoornissen en hersenaandoeningen zoals een geestelijke handicap die in het eerste levensjaar tot uiting komen.

Grote impact

De aandoeningen hebben grote impact op het dagelijks leven van mensen en hun naaste omgeving. Daarnaast is van alle jaarlijkse sterfgevallen in Nederland, 20% gerelateerd aan een ernstige hersenaandoening. De behandelmogelijkheden voor patiënten zijn beperkt. De zorgkosten bedragen jaarlijks ruim 25 miljard euro. Dat is meer dan een kwart van alle zorgkosten in Nederland.

Hoofdzaken

Hoofdzaken wil hersen- en psychische aandoeningen beter begrijpen, voorkomen, behandelen en zo mogelijk genezen. Om deze doelen te bereiken, richt Hoofdzaken zich op
•    het combineren van kennis over aandoeningen;
•    het realiseren van oplossingen voor patiënten en;
•    het beter delen van kennis en data.

Samenwerking

Ons mentaal functioneren en de hersenen zijn onvervang¬baar en de werking ervan is uniek, complex en allesomvattend. Daarover is heel veel, en tegelijkertijd nog veel te weinig bekend. ZonMw slaat de handen ineen met MIND en de Hersenstichting, om zo als initiatief Hoofdzaken gezamenlijk een eerste stap te zetten richting het realiseren van oplossingen voor mensen met een hersen- en/of psychische aandoening. Dit kunnen de drie initiatiefnemers niet alleen. Daarom zoekt initiatief Hoofdzaken de verbinding met álle betrokkenen uit het hersen- en psychische domein. Samen maakt Hoofdzaken meer impact.

Lancering Manifest

Hare Majesteit Koningin Máxima is donderdagochtend 30 september aanwezig bij de lancering van het Manifest Hoofdzaken in De Remise in Den Haag.

Meer informatie

Bekijk de website van Hoofdzaken  
MIND
De Hersenstichting
Lees het persbericht van het Koninklijk Huis

 

]]>
news-7671 Tue, 07 Sep 2021 12:41:03 +0200 12 jonge onderzoekers gaan (bio)medisch en gezondheidsonderzoek doen dat buiten de gebaande paden ligt https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/12-jonge-onderzoekers-gaan-biomedisch-en-gezondheidsonderzoek-doen-dat-buiten-de-gebaande-paden-li/ Het ZonMw-programma Off Road geeft met een subsidie ook dit jaar jonge wetenschappers de kans om onderzoek te doen in medisch en/of gezondheidsonderzoek. Dit onderzoek ligt buiten de gebaande paden en heeft als doel nieuwe inzichten en onverwachte doorbraken voor de gezondheidszorg en zorginnovatie te bewerkstelligen. Wat maakt deze subsidie bijzonder?

Bijzonder aan deze subsidie is dat er geen vooronderzoek vereist is en dat er niet gekeken wordt naar eerdere prestaties van de onderzoeker. Het gaat om het onconventionele idee en ligt buiten de gebaande paden. Uiteraard moet de onderzoeker wel aangeven hoe hij of zij tot het idee is gekomen, wat het doel is en helder beschrijven op welke manier het wordt onderzocht. Het betreft hier fundamenteel onderzoek dat aan het begin zit van de ontwikkeling van nieuwe kennis.

Eindresultaat niet te voorspellen

We verwachten dat enkele van deze experimentele onderzoeken resulteren in baanbrekende ontdekkingen en accepteren dat dit voor een deel van de Off Road-projecten niet zal gelden (High Risk - High Gain projecten).We beseffen dat het gaat om risicovol onderzoek waarbij het eindresultaat niet te voorspellen is. ZonMw accepteert dit risico om enerzijds jonge onderzoekers uit te dagen en anderzijds doorbraken mogelijk te maken.

De 12 onderzoekers die dit jaar de uitdaging aan gaan zijn:


Dr. Callista Mulder, Amsterdam UMC
De biologische klok in zaadcelvorming

Dr. Tom Houben, Maastricht Universiteit
Het bestrijden van verroeste vetten als onconventionele benadering om de doeltreffendheid van antidepressiva te verbeteren

Dr. Anouk Schrantee, Amsterdam UMC
Het rustende brein: hoe neurometabolisme ten grondslag ligt aan fluctuaties in het hersennetwerk

Dr. Christian Greve, UMCG
Computersimulaties ter bepaling van het risico op een terugval na klompvoet behandeling

Dr. Jung-Chin Chang (m), Amsterdam UMC
Leren van muizen: stopt jeuk bij leverziekten met goede gal?

Dr. Jorge Dominguez Andres, Radboud UMC
Immuunherkenning van vermeende buitenaardse microbiële structuren

Dr. Tim Snijders, Maastricht Universiteit Medisch Centrum
Sauna behandeling om spiermassa verlies tijdens veroudering tegen te gaan

Dr. Willem Velema, Radboud Universiteit
De oorsprong van mutaties herleiden in resistente bacteriën

Dr. Annie Yang, Radboud UMC
Sterfte uitbuiten om een veilig en effectief malariavaccin te maken

Dr. Mathis Funk, Erasmus MC
Hoe evolueren vogelgriepvirussen spontaan in gevaarlijkere varianten?

Dr. Tom Schirris, Radboud UMC
MitoCarrier-Glo: hoe geneesmiddelen metabolieten transport in mitochondriën beïnvloeden

Dr. Ahmed Mahfouz, Leiden UMC
Een celltype en populatie specifieke immunologische respons op adjuvanten voorspellen

Meer informatie

 

]]>
news-7667 Tue, 07 Sep 2021 10:00:00 +0200 Meer dan 80% publicaties NWO en ZonMw Open Acces https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/meer-dan-80-publicaties-nwo-en-zonmw-open-acces/ 85% van de publicaties die voortkomen uit financiering van NWO in 2020 zijn open Acces beschikbaar. Voor ZonMw is dit percentage met 83% nagenoeg gelijk. Dat blijkt uit de tweejaarlijkse Open Acces Monitor die in opdracht van de onderzoeksfinanciers door het CWTS is uitgevoerd. NWO en ZonMw zetten zich al lange tijd in voor de transitie naar Open Science. Sinds de introductie van het Open Science beleid bij NWO en ZonMw in 2009 is een enorme vooruitgang geboekt. Zij blijven streven naar 100% Open Acces voor publicaties en voor onderzoeksdata zover dat mogelijk is.

Het CWTS onderzocht de voortgang. Belangrijkste conclusies zijn:

  • Van de in 2020 gefinancierde publicaties voortkomend uit NWO financiering is 85% Open Acces beschikbaar: hetzij via de platforms van de uitgever (gouden route) of via een repository (de groene route). Voor ZonMw is dat 83%. Dat is een groei van respectievelijk 17% en 23% ten opzicht van de vorige monitor in 2018.
  • Het aandeel publicaties in volledig gouden tijdschriften evenals het aantal publicaties in hybride tijdschriften neemt toe. Dit laatste als gevolg van de succesvolle Open Acces overeenkomsten van de VSNU met grote uitgevers.
  • Er zijn geen grote verschillen tussen de Open Acces scores van universiteiten. Binnen vakgebieden zijn wel verschillen in de gekozen routes. Onderzoekers in de exacte- en natuurwetenschappen kiezen vaker voor de groene route. In de biomedische wetenschappen is het publiceren in full gold Open Acces meer gemeengoed.

Caroline Visser, verantwoordelijk voor Open Science in de raad van bestuur van NWO: “Het is fantastisch dat 85% van het door NWO gefinancierde onderzoek inmiddels open beschikbaar is. Open Science leidt tot grotere vindbaarheid, zichtbaarheid en toegankelijkheid van onderzoeksresultaten en dus tot meer impact. Zowel in de wetenschap als in de maatschappij. In samenwerking met Nederlandse wetenschappelijke instellingen en medische centra hebben we veel bereikt en hoewel – zoals vaak – de laatste stappen misschien de lastigste zijn: we blijven streven naar 100%. En dat is realistisch. Immers: het delen van een artikel via de groene route zoals door alle instellingen mogelijk gemaakt, is altijd een optie. We gaan onderzoekers daar ook meer nadrukkelijk op wijzen en aan de voorwaarde tot Open Acces publiceren houden”.

“Als onderzoeksfinanciers vinden we Open Acces belangrijk,” vult Jeroen Geurts aan, bestuursvoorzitter van van ZonMw en lid van de raad van bestuur van NWO, “want het vergroot de impact van onderzoek, verbetert de kwaliteit vanwege de transparantie en bevordert internationaal samenwerken. Daarom stellen we eisen aan het onderzoek dat we financieren. Maar we nemen ook stappen om onderzoekers daarbij te helpen. Daarom zijn NWO en ZonMw op 1 april van dit jaar lid geworden van Europe PMC (PubMed Central), een Open Science platform dat een wereldwijde collectie van wetenschappelijke artikelen en andere onderzoeksresultaten onderhoudt. Onderzoekers van NWO en ZonMw-gefinancierd onderzoek op het terrein van de levens- en medische wetenschappen kunnen nu hun publicaties op één centrale plek met een wereldwijd publiek te delen. Dit lidmaatschap van Europe PMC is een volgende stap naar 100% Open Acces publiceren”.

Open Science is de beweging die staat voor een meer open en participatieve onderzoekspraktijk waarbij publicaties, data, software en andere vormen van wetenschappelijke informatie in een zo vroeg mogelijk stadium gedeeld worden en voor hergebruik beschikbaar gesteld worden. Open Science leidt tot meer impact, zowel op wetenschap als op maatschappij. NWO en ZonMw vinden dat publiek gefinancierd onderzoek open beschikbaar moet zijn en dragen daarom actief bij aan de transitie naar Open Science. In dat kader sloten zij zich in 2019 ook aan bij cOAlitie S, een samenwerkingsverband van internationale onderzoeksfinanciers die als doel hebben de transitie naar 100% Open Acces publiceren te versnellen. Het op Plan S gebaseerde Open Acces beleid van NWO en ZonMw is ingevoerd met ingang van 1 januari 2021.  

Meer informatie

]]>
news-7630 Tue, 24 Aug 2021 09:00:00 +0200 Webinar Onderzoeksprogramma Dementie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/webinar-onderzoeksprogramma-dementie/ Op 22 september 2021 van 15.00 tot 17.00 uur vindt een (gratis) webinar plaats over het nieuwe onderzoeksprogramma Dementie. Tijdens het webinar krijgt u meer informatie over het nieuwe programma en de eerste subsidiemogelijkheid. Daarna is er de gelegenheid om vragen te stellen. Aanmelden voor het webinar

Via de link onderaan dit bericht kunt u zich aanmelden voor de webinar. U wordt via de link doorverwezen naar een registratieformulier. Na aanmelding ontvangt u een bevestiging met meer informatie in uw mailbox.

Blijf op de hoogte

Wilt u op de hoogte blijven van subsidieoproepen en andere ontwikkelingen? Meld u dan aan voor onze nieuwsbrief geestelijke gezondheid en volg ons op LinkedIn.

Meer informatie

Heeft u vragen over dit bericht dan kunt u contact opnemen met het secretariaat van het Onderzoeksprogramma Dementie via dementie@zonmw.nl.

]]>
news-7621 Mon, 16 Aug 2021 10:29:45 +0200 Willy van Heumenprijs 2021 gaat naar onderzoek met CRISPR-Cas techniek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/willy-van-heumenprijs-2021-gaat-naar-onderzoek-met-crispr-cas-techniek/ De Willy van Heumenprijs, de grootste prijs voor wetenschappers die medisch onderzoek doen zonder of met zo weinig als mogelijk dierproeven, gaat naar dr. Ferenc Scheeren, groepsleider van de afdeling medische oncologie van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Het Willy van Heumenfonds reikt de prijs op 31 augustus aanstaande uit, op het '11th World congress on alternatives and animal use in the life sciences'. De Willy van Heumenprijs bestaat uit 15.000 euro plus een bronzen beeldje (een offertafel, gedragen door zes apen) en een legpenning. De prijs wordt tweejaarlijks uitgereikt.

Het aantal proefdieren dat wordt gebruikt is de laatste decennia fors verminderd. Thans worden er jaarlijks nog zo’n 450.000 dierproeven voor biomedisch onderzoek gedaan. Het meest met muizen en ratten. Recent werden voor de ontwikkeling van de coronavaccins ook nog proefdieren gebruikt. De weerstand tegen het gebruik en doden van dieren voor experimenten neemt echter steeds meer toe. Daarnaast is het feit dat diermodellen lang niet altijd goed vertaalbaar zijn naar een behandeling van zieke mensen, nóg een belangrijke reden om naar alternatieven voor dierproeven te zoeken.

Genomineerden

Naast winnaar dr. Ferenc Scheeren waren er nog twee genomineerden voor de Willy van Heumenprijs 2021: prof. dr. Pieter Hiemstra, hoogleraar celbiologie, immunologie en longziekten aan het LUMC, en Arend Schot, Henk van Dijk en drs. Jacobine Schouten, allen werkzaam aan de faculteit diergeneeskunde, anatomie en fysiologie van de Universiteit Utrecht.

Ferenc Scheeren

  • Winnaar Ferenc Scheeren werkt met de zogeheten CRISPR-Cas technologie, een methode die heel gericht in het DNA kan knippen en plakken waardoor genen worden uitgeschakeld of veranderd. De CRISPR-techniek verandert zogeheten hybridoma’s (cellen die veel antilichamen produceren) zodanig dat die het juiste isotype krijgen. Elk isotype verwijst naar een specifiek eiwit dat zijn rol speelt in een immuunreactie. Door hybridoma’s te recyclen, wordt een verdere reductie van het gebruik van dieren voor de productie van antilichamen mogelijk.  Antilichamen spelen een cruciale rol bij kankerbehandelingen, immuuntherapie en diagnostiek. Scheeren en zijn collega’s maken het antilichaam steeds effectiever voor gebruik in de kliniek, bij de behandeling van kanker.
    Thans is het maken en het veranderen van antilichamen nog een langdurig, specialistisch en duur proces. Het wordt daarom met name door biotechnologische bedrijven gedaan. Een grote frustratie voor onderzoekers. Scheeren en zijn collega’s delen daarom hun kennis over hun ‘recycling techniek’ met alle laboratoria die interesse hebben. De onderzoekers stellen hun reagentia, de stoffen die nodig zijn voor het maken van de antilichamen, voor iedereen vrij beschikbaar op de Adgene website.
  • Meer informatie: LUMC nieuws over nieuwe techniek antilichamen en over CRISPR-Cas

Pieter Hiemstra

  • Pieter Hiemstra leidt sinds de jaren negentig onderzoek naar de rol van het longepitheel (cellen die de luchtwegen bekleden) bij longziekten, door gebruik te maken van celkweken van menselijke longepitheelcellen en longblaasjes. Hij is er met behulp van de humane IPSC-techniek (Induced Pluripotent Stem Cell) in geslaagd longepitheel microweefsel te maken voor in vitro onderzoek (in een reageerbuis of kweekbakje). De zogeheten ‘geïnduceerde pluripotente stamcellen’ zijn zo geherprogrammeerd dat ze kunnen delen zonder hun eigenschappen kwijt te raken, én kunnen veranderen tot ieder gewenst celtype. Deze humane in vitro modellen waar Hiemstra mee werkt, zoals organoïden (verkleinde of versimpelde versies van organen, buiten het lichaam gekweekt) of een mini-orgaan op een chip, leiden bij het screeningsproces van nieuwe medicijnen vaak tot een betere vertaling van effectiviteit en toxiciteit in de mens dan diermodellen. Hiemstra geldt als een ambassadeur voor het proefdiervrij onderzoek.
  • Meer informatie: website Hartlongcentrum

Arend Schot / Henk van Dijk / Jacobine Schouten

  • Jaarlijks worden ongeveer 15.000 dieren gebruikt voor training en onderwijs. Ook daar is het streven de aantallen te verminderen. Arend Schot, Henk van Dijk en Jacobine Schouten werken aan de faculteit diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht om die reden met harde en zachte plastinaten van dieren. De techniek van zachte plastinatie is bijzonder. Weefselvloeistof van een overleden dier wordt vervangen door siliconen. Dat levert een zacht, flexibel preparaat op, bijna levensecht. Ook grotere dieren, zoals een hond, kunnen zo worden geconserveerd en voor anatomie- en klinisch onderwijs worden gebruikt. Geplastineerde preparaten slijten nauwelijks. Nog een voordeel: de plastinaten zijn droog en vrij van gif, waardoor ze in gewone onderwijslokalen kunnen worden gebruikt. De bachelor van de studie diergeneeskunde in Utrecht is door gebruik van de plastinaten thans geheel proefdiervrij. Schot, Van Dijk en Schouten zijn inmiddels ook bezig met het ontwikkelen van modellen waar plastinatie is gecombineerd met virtual en augmented reality.
  • Meer info: Oefenen op levensecht hondenmodel en website UU centre of excellence for plastination

Voor meer infomatie over de Willy van Heumenprijs en de Stichting Stimuleringsfonds Alternatieven voor Proefdieren zie de website Proefdierenalt.

Prijsuitreiking

De prijs wordt op het bovengenoemde (online) congres op 31 augustus aanstaande uitgereikt tijdens de Workshop Beyond Animal Welfare policy. Interviews met prijswinnaar en genomineerden zijn aan te vragen via Hélène van Beek: 06 54 64 2096.

]]>
news-7604 Thu, 12 Aug 2021 09:00:00 +0200 Indienen challenge voor Create2Solve kan nu! https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/indienen-challenge-voor-create2solve-kan-nu/ ZonMw nodigt industrie, onderzoeksinstellingen en regelgevende instanties uit om een challenge te formuleren voor Fase 0 van de subsidieoproep Create2Solve. In Create2Solve staan de challenges van het bedrijfsleven met proefdiervrije innovaties centraal. In een volgende fase gaan kennisinstellingen en private partners aan de slag met een oplossing voor de challenges. De industrie, regelgevende instanties en onderzoeksinstellingen zijn steeds vaker op zoek naar oplossingen om bijvoorbeeld hun voorspelling van de klinische werkzaamheid en/of risico- en veiligheidsbeoordelingen zonder het gebruik van diermodellen te kunnen doen. Maar momenteel zijn er nog onvoldoende oplossingen beschikbaar.

Deze partijen kunnen nu tot en met 7 april 2022 challenges indienen waarvoor zij een proefdiervrije oplossing willen laten ontwikkelen. Vervolgens komen de betrokken partijen dit najaar samen in een matchmakingbijeenkomst om de challenges te formuleren tot een subsidieoproep. Hiermee stimuleert ZonMw de ontwikkeling van impactvolle proefdiervrije innovaties die moeten leiden tot verkoopbare methoden, modellen en/of diensten.

De fases van Create2Solve

Create2Solve bestaat uit drie fases, Fase 0 is nu gestart:

Fase 0: ‘Request for Challenges

  • ZonMw nodigt industrie, regelgevende instanties en onderzoeksinstellingen uit om hun challenges, gericht op het oplossen van huidige problemen rond proefdiervrij innoveren, in te dienen. Hiermee vragen zij naar de ontwikkeling van een dierproefvrije oplossing voor een probleem, waarvoor momenteel diermodellen onvoldoende zijn en geen passende alternatieven zijn. Twee challenges worden geselecteerd en geformuleerd tot een subsidieoproep.

Fase 1: ‘Proof of concept projecten’

  • Kennisinstellingen kunnen samen met partners uit het midden en kleinbedrijf (MKB) een ‘proof of concept’ projectvoorstel indienen voor proefdiervrije oplossingen op de challenges. Maximaal drie projecten per challenge worden geselecteerd door een commissie van experts. Deze gaan in fase 1 van start en de looptijd is 8 maanden.

Fase 2: ‘Uitwerking oplossing – Ondezoeksprojecten’

  • Twee geselecteerde ‘proof of concept’ projecten, één per challenge, ontwikkelen hun proefdiervrije innovatie verder tot een prototype. De duur van het onderzoeksproject is vier tot vijf jaar.

Financiering en looptijd

De financiering voor Create2Solve is afkomstig van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de Stichting Proefdiervrij. Per ‘proof of concept’ project is een maximaal budget van € 100.000,- beschikbaar voor de duur van acht maanden. Voor de onderzoeksprojecten is – naar verwachting - een maximaal budget van € 900.000,- beschikbaar per project voor vijf jaar.

Meer informatie

Met de subsidieoproep Create2Solve, onderdeel van het programma ‘Meer Kennis Met Minder Dieren’, organiseert ZonMw vraaggestuurd onderzoek naar proefdiervrije innovaties.

•    Request for Challenges
•    Create2Solve is een initiatief van het programma Meer Kennis met Minder Dieren

]]>
news-7577 Wed, 04 Aug 2021 12:00:00 +0200 ZonMw-Onderzoeksprogramma Dementie van start https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-onderzoeksprogramma-dementie-van-start/ Het nieuwe Onderzoeksprogramma Dementie kan, in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport, van start. Met een budget van 140 miljoen euro worden de komende 10 jaar onderzoeken gefinancierd om de mechanismen van dementie verder te ontrafelen en therapieën te ontwikkelen om de ziekte te voorkomen, te behandelen en de diagnostiek te verbeteren. Dat is hard nodig, want dementie heeft grote impact op de kwaliteit van leven van mensen die het krijgen, hun naasten en de maatschappij. Het ontwikkelt zich bovendien tot de belangrijkste doodsoorzaak in Nederland en tot de duurste aandoening.

Opzet van het programma

Meerdere factoren bepalen het ontstaan en het beloop van dementie, bijvoorbeeld genetische aanleg en leefstijlfactoren. Om tot oplossingen te komen moet kennis vanuit verschillende onderzoeksdisciplines in samenhang verder worden ontwikkeld en gecombineerd. In het programma wordt deze interdisciplinaire samenwerking gewaarborgd in consortia. Deze consortia kunnen onderzoeksvoorstellen indienen en uitvoeren. Naast alle relevante onderzoeksdisciplines zullen ook partijen uit het onderwijs, de zorg, het bedrijfsleven en de maatschappij aan de consortia deelnemen. Zo ontstaat er een kennisketen waarbij de praktijk betrokken is bij de onderzoeksprogrammering en -uitvoering en kunnen onderzoekresultaten direct de praktijk verrijken.

Het onderzoek in het programma is gericht op 6 werkpakketten:

  1. Fundamenteel onderzoek
  2. Risicoreductie
  3. Diagnostiek en prognostiek
  4. Veelbelovende innovatieve therapie
  5. Jonge mensen met dementie
  6. Valorisatie; integratie onderwijs, onderzoek en zorg

Dit najaar worden partijen uitgenodigd om consortia te vormen en eerste onderzoeksvoorstellen in te dienen.

Meedoen?

Bent u geïnteresseerd geraakt in het nieuwe Onderzoeksprogramma Dementie en wilt u er meer over weten? Dan bent u van harte uitgenodigd voor onze online informatiebijeenkomst op woensdag 22 september vanaf 15.00 uur. U kunt zich aanmelden via deze link.

Meer informatie

]]>
news-7522 Mon, 19 Jul 2021 09:20:15 +0200 NWO lanceert nieuwe NWA-call over acceptatie van proefdiervrije modellen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nwo-lanceert-nieuwe-nwa-call-over-acceptatie-van-proefdiervrije-modellen/ Hoe stimuleren we acceptatie en implementatie van bestaande proefdiervrije modellen? Deze vraag staat centraal in de nieuwe call die de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) heeft gepubliceerd, waarmee bijna 2,9 miljoen euro beschikbaar komt voor onderzoek door brede consortia van onderzoekers en maatschappelijke partners. ZonMw voert deze call for proposals in samenwerking met NWO uit. Blootstelling chemische stoffen

De mens wordt dagelijks aan tal van chemische stoffen blootgesteld, die voorkomen in bijvoorbeeld geneesmiddelen, cosmetica en het milieu. Om de mens te beschermen tegen de mogelijke gevaren van deze stoffen, is een goede beoordeling van de veiligheid van een stof noodzakelijk.

Transitie naar proefdiervrije modellen

Tot op heden worden hierbij veelal proefdieren gebruikt. Dit proefdiergebruik ondervindt steeds meer kritiek, zowel vanuit een maatschappelijk als wetenschappelijk oogpunt. Denk hierbij aan dierenwelzijn en de vertaalbaarheid van dier op mens. Meerdere partijen zetten zich in om de transitie naar proefdiervrije modellen voor de veiligheidsbeoordeling van stoffen te versnellen. Ook zijn er al talloze bestaande proefdiervrije modellen.

Desondanks blijft het brede gebruik van proefdiervrije modellen achter. Er zijn namelijk veel actoren betrokken rondom dit thema, zoals de maatschappij, de wetenschap, wet- en regelgeving en het bedrijfsleven. Elk van hen brengt eigen motieven, overtuigingen en belangen met zich mee. Daarom vraagt het accepteren en het implementeren van proefdiervrije modellen om extra inzet, flexibiliteit en vertrouwen. Door al deze partijen uit te nodigen om deel te nemen in consortia, stimuleren we dat bestaande proefdiervrije modellen worden ingezet voor een betrouwbare voorspelling van effecten op de gezondheid van de mens.

Meer informatie over de NWA-call 'acceptatie van proefdiervrije modellen'

]]>
news-7501 Wed, 14 Jul 2021 12:00:00 +0200 10 gevluchte wetenschappers zetten hun talent in voor de Nederlandse wetenschap https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/10-gevluchte-wetenschappers-zetten-hun-talent-in-voor-de-nederlandse-wetenschap/ Tien academici, die hun vaderland zijn ontvlucht door een bedreigende situatie, kunnen hun wetenschappelijke carrière voort gaan zetten in Nederland. Ze krijgen een aanstelling die gefinancierd wordt vanuit de derde ronde van de in 2018 gestarte pilot ‘Hestia Impuls voor Vluchtelingen in de wetenschap.’ De onderzoeksprojecten waarvoor de 10 academici aangesteld zijn, betreffen uiteenlopende onderwerpen, bijvoorbeeld onderzoek naar de verwachtingen van vluchtelingen van Nederlandse artsen, de rol van lokale en maatschappelijke elites bij de terugkeer van de staat in Syrië, en de impact van herstelmaatregelen op slachtoffers in Turkije. Maar ook onderzoek over de conservatie van Syrische muziek is het onderwerp van een van de toegekende projecten.

Aansluiting bij Nederlands onderzoek

Wetenschappers die door oorlog of een andere bedreigende situatie hun thuisland hebben moeten ontvluchten lopen vaak tegen obstakels aan in de landen waar ze een veilig thuis vinden, zoals taal of werkcultuur. Dit maakt het moeilijker voor ze om hun academische loopbaan voor te zetten. Met de pilot call ‘Hestia – Impuls voor Vluchtelingen in de wetenschap’ wil NWO deze academici aansluiting bieden bij lopende Nederlandse onderzoeksprojecten om een netwerk op te bouwen en om hun kennis en vaardigheden te vergroten. Voormalig laureaat Safaa bevestigt dit: “De Hestia-financiering gaf mij een grote kans om te leren van mijn begeleiders en collega’s bij de Universiteit Utrecht. Het is een droom die werkelijkheid is geworden, want het was een opstapje naar mijn huidige promotieplek in de Fysische Geografie.”
Het programma geeft hen ook de kans om actief kennis en kunde te delen, om het Nederlandse wetenschapsstelsel te leren kennen, met als uiteindelijke doel de loopbaan/onderzoekslijn uit hun thuisland voort te zetten. Deze academici verrijken tevens de Nederlandse wetenschap en maatschappij met de expertise die zij meebrengen. Safaa haar begeleider Steven beaamt: “Het is geweldig om haar in ons team te hebben. Ze brengt veel nieuwe ideeën en waardevolle ervaringen mee. Ze is een verrijking voor ons team. Haar werk draagt bij aan onze onderzoeksprojecten over de VN Duurzame Ontwikkelingsdoelen.”

Over het onderzoeksprogramma

Via dit programma kunnen projectleiders of hoofdaanvragers van een reeds door NWO of ZonMw gefinancierd onderzoeksproject financiering aanvragen om een vluchteling op hun project te laten meewerken. Voorwaarde is dat de onderzoeker een academische achtergrond heeft (niveau master of PhD) en maximaal 18 maanden fulltime of 24 maanden in deeltijd wordt aangesteld. Dit programma is ontwikkeld in samenspraak met De Jonge Akademie, de KNAW en Stichting Vluchtelingstudent UAF.


Feiten en cijfers

De financiering is beschikbaar voor een aanstelling van minimaal 18 maanden fulltime en maximaal 24 maanden in deeltijd. Met de aanvraag kan de projectleider of hoofdaanvrager financiering krijgen voor de aanstelling van een junior of senior onderzoeker (niveau master of PhD) met een vluchtelingenstatus. In totaal werden 47 ontvankelijk onderzoeksvoorstellen ingediend. Daarvan zijn er nu tien gehonoreerd. Van de tien gevluchte wetenschappers zijn er acht mannen en twee vrouwen. Onder de projectleiders/hoofdaanvragers die zijn gehonoreerd, zijn er acht vrouwen en twee mannen. In totaal was een budget van iets meer dan 1 miljoen euro beschikbaar voor deze ronde.


Nieuwe ronde 2021

Vanwege de succesvolle doorstroom van de laureaten en de populariteit van dit instrument heeft NWO besloten om in 2021 ook een ronde te openen. Naar verwachting wordt in september de nieuwe call gelanceerd.

Meer informatie

 

Bron: NWO

]]>