ZonMw tijdlijn Fundamenteel onderzoek https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Fundamenteel onderzoek nl-nl Fri, 30 Jul 2021 15:35:07 +0200 Fri, 30 Jul 2021 15:35:07 +0200 TYPO3 news-7522 Mon, 19 Jul 2021 09:20:15 +0200 NWO lanceert nieuwe NWA-call over acceptatie van proefdiervrije modellen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nwo-lanceert-nieuwe-nwa-call-over-acceptatie-van-proefdiervrije-modellen/ Hoe stimuleren we acceptatie en implementatie van bestaande proefdiervrije modellen? Deze vraag staat centraal in de nieuwe call die de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) heeft gepubliceerd, waarmee bijna 2,9 miljoen euro beschikbaar komt voor onderzoek door brede consortia van onderzoekers en maatschappelijke partners. ZonMw voert deze call for proposals in samenwerking met NWO uit. Blootstelling chemische stoffen

De mens wordt dagelijks aan tal van chemische stoffen blootgesteld, die voorkomen in bijvoorbeeld geneesmiddelen, cosmetica en het milieu. Om de mens te beschermen tegen de mogelijke gevaren van deze stoffen, is een goede beoordeling van de veiligheid van een stof noodzakelijk.

Transitie naar proefdiervrije modellen

Tot op heden worden hierbij veelal proefdieren gebruikt. Dit proefdiergebruik ondervindt steeds meer kritiek, zowel vanuit een maatschappelijk als wetenschappelijk oogpunt. Denk hierbij aan dierenwelzijn en de vertaalbaarheid van dier op mens. Meerdere partijen zetten zich in om de transitie naar proefdiervrije modellen voor de veiligheidsbeoordeling van stoffen te versnellen. Ook zijn er al talloze bestaande proefdiervrije modellen.

Desondanks blijft het brede gebruik van proefdiervrije modellen achter. Er zijn namelijk veel actoren betrokken rondom dit thema, zoals de maatschappij, de wetenschap, wet- en regelgeving en het bedrijfsleven. Elk van hen brengt eigen motieven, overtuigingen en belangen met zich mee. Daarom vraagt het accepteren en het implementeren van proefdiervrije modellen om extra inzet, flexibiliteit en vertrouwen. Door al deze partijen uit te nodigen om deel te nemen in consortia, stimuleren we dat bestaande proefdiervrije modellen worden ingezet voor een betrouwbare voorspelling van effecten op de gezondheid van de mens.

Meer informatie over de NWA-call 'acceptatie van proefdiervrije modellen'

]]>
news-7501 Wed, 14 Jul 2021 12:00:00 +0200 10 gevluchte wetenschappers zetten hun talent in voor de Nederlandse wetenschap https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/10-gevluchte-wetenschappers-zetten-hun-talent-in-voor-de-nederlandse-wetenschap/ Tien academici, die hun vaderland zijn ontvlucht door een bedreigende situatie, kunnen hun wetenschappelijke carrière voort gaan zetten in Nederland. Ze krijgen een aanstelling die gefinancierd wordt vanuit de derde ronde van de in 2018 gestarte pilot ‘Hestia Impuls voor Vluchtelingen in de wetenschap.’ De onderzoeksprojecten waarvoor de 10 academici aangesteld zijn, betreffen uiteenlopende onderwerpen, bijvoorbeeld onderzoek naar de verwachtingen van vluchtelingen van Nederlandse artsen, de rol van lokale en maatschappelijke elites bij de terugkeer van de staat in Syrië, en de impact van herstelmaatregelen op slachtoffers in Turkije. Maar ook onderzoek over de conservatie van Syrische muziek is het onderwerp van een van de toegekende projecten.

Aansluiting bij Nederlands onderzoek

Wetenschappers die door oorlog of een andere bedreigende situatie hun thuisland hebben moeten ontvluchten lopen vaak tegen obstakels aan in de landen waar ze een veilig thuis vinden, zoals taal of werkcultuur. Dit maakt het moeilijker voor ze om hun academische loopbaan voor te zetten. Met de pilot call ‘Hestia – Impuls voor Vluchtelingen in de wetenschap’ wil NWO deze academici aansluiting bieden bij lopende Nederlandse onderzoeksprojecten om een netwerk op te bouwen en om hun kennis en vaardigheden te vergroten. Voormalig laureaat Safaa bevestigt dit: “De Hestia-financiering gaf mij een grote kans om te leren van mijn begeleiders en collega’s bij de Universiteit Utrecht. Het is een droom die werkelijkheid is geworden, want het was een opstapje naar mijn huidige promotieplek in de Fysische Geografie.”
Het programma geeft hen ook de kans om actief kennis en kunde te delen, om het Nederlandse wetenschapsstelsel te leren kennen, met als uiteindelijke doel de loopbaan/onderzoekslijn uit hun thuisland voort te zetten. Deze academici verrijken tevens de Nederlandse wetenschap en maatschappij met de expertise die zij meebrengen. Safaa haar begeleider Steven beaamt: “Het is geweldig om haar in ons team te hebben. Ze brengt veel nieuwe ideeën en waardevolle ervaringen mee. Ze is een verrijking voor ons team. Haar werk draagt bij aan onze onderzoeksprojecten over de VN Duurzame Ontwikkelingsdoelen.”

Over het onderzoeksprogramma

Via dit programma kunnen projectleiders of hoofdaanvragers van een reeds door NWO of ZonMw gefinancierd onderzoeksproject financiering aanvragen om een vluchteling op hun project te laten meewerken. Voorwaarde is dat de onderzoeker een academische achtergrond heeft (niveau master of PhD) en maximaal 18 maanden fulltime of 24 maanden in deeltijd wordt aangesteld. Dit programma is ontwikkeld in samenspraak met De Jonge Akademie, de KNAW en Stichting Vluchtelingstudent UAF.


Feiten en cijfers

De financiering is beschikbaar voor een aanstelling van minimaal 18 maanden fulltime en maximaal 24 maanden in deeltijd. Met de aanvraag kan de projectleider of hoofdaanvrager financiering krijgen voor de aanstelling van een junior of senior onderzoeker (niveau master of PhD) met een vluchtelingenstatus. In totaal werden 47 ontvankelijk onderzoeksvoorstellen ingediend. Daarvan zijn er nu tien gehonoreerd. Van de tien gevluchte wetenschappers zijn er acht mannen en twee vrouwen. Onder de projectleiders/hoofdaanvragers die zijn gehonoreerd, zijn er acht vrouwen en twee mannen. In totaal was een budget van iets meer dan 1 miljoen euro beschikbaar voor deze ronde.


Nieuwe ronde 2021

Vanwege de succesvolle doorstroom van de laureaten en de populariteit van dit instrument heeft NWO besloten om in 2021 ook een ronde te openen. Naar verwachting wordt in september de nieuwe call gelanceerd.

Meer informatie

 

Bron: NWO

]]>
news-7492 Wed, 14 Jul 2021 09:04:00 +0200 78 ervaren onderzoekers ontvangen NWO-Vidi subsidie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/78-ervaren-onderzoekers-ontvangen-nwo-vidi-subsidie/ De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft 78 ervaren onderzoekers een Vidi-financiering van 800.000 euro toegekend, 15 daarvan vallen onder het ZonMw werkterrein. Hiermee kunnen zij de komende vijf jaar een eigen, vernieuwende onderzoekslijn ontwikkelen en een onderzoeksgroep opzetten. Wat gaan de laureaten onderzoeken?

De laureaten gaan met het geldbedrag onder andere onderzoeken hoe ons zelfbeeld ons geheugen vervormt en zo tot slechtere financiële beslissingen leidt. De Vidi wordt ook ingezet om te onderzoeken wat de implicaties van interacties tussen luchtwegvirussen zijn voor het vaccinatiebeleid. Een ander onderzoek zal zich richten op de beoordeling van de veiligheid van bruggen, op basis van satellietgegevens.  

NWO-Talentprogramma

Vidi is gericht op ervaren onderzoekers die na hun promotie al een aantal jaren succesvol onderzoek hebben verricht. Vidi maakt samen met de Veni- en Vici-beurzen deel uit van het NWO-Talentprogramma (voorheen: de Vernieuwingsimpuls). Binnen het Talentprogramma zijn onderzoekers vrij om hun eigen onderwerp voor financiering in te dienen. Op deze manier stimuleert NWO nieuwsgierigheidsgedreven en vernieuwend onderzoek. NWO selecteert onderzoekers op basis van de kwaliteit van de onderzoeker, het innovatieve karakter van het onderzoek, de verwachte wetenschappelijke impact van het onderzoeksvoorstel en mogelijkheden voor kennisbenutting.

Meer informatie

 

 

]]>
news-7479 Thu, 08 Jul 2021 09:15:00 +0200 Nieuwe planning Veni-rondes: eenduidigheid in alle domeinen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-planning-veni-rondes-eenduidigheid-in-alle-domeinen/ De planning voor dit NWO-Talentenprogramma wordt in 2022 weer volledig gelijk getrokken, precies zoals die was voor alle verschuivingen van afgelopen jaar door de coronacrisis en hack bij NWO. Ook zet NWO een stap in meer eenduidigheid in haar procedures; een wens die in het veld al lange tijd leeft. De verplichte vooraanmelding geldt voortaan binnen de Veni, waarmee een volgende stap is gezet voor het beperken van de aanvraagdruk. Gezamenlijke startmoment

Er is met de NWO-domeinen gekeken naar het beste gezamenlijke startmoment van de nieuwe rondes in 2022. Daarbij is rekening is gehouden met de wens om geen overlap van rondes te creëren of opnieuw veranderingen in de reeds lopende beoordelingsprocedures door te voeren.

Het besluit over de Veni 2021 van de wetenschapsdomeinen ZonMw en ENW is komende december, die van SGW en TTW staat gepland in april volgend jaar. NWO realiseert zich dat de Veni-aanvragers van de domeinen ZonMw en ENW langer moeten wachten dan ze waarschijnlijk hadden gehoopt.

Planning voor alle domeinen

De nieuwe Veni-planning voor alle domeinen ziet er als volgt uit:
•    Deadline (verplichte) vooraanmelding dinsdag 6 september 2022
•    Deadline uitgewerkte aanvragen dinsdag 24 januari 2023
•    Het besluit over de Veni aanvragen ronde 2022 vindt in juni 2023 plaats.

De peildatum blijft gehandhaafd op 1 januari 2022. Dat betekent dat de Veni-ronde 2022 open staat voor onderzoekers die op 1 januari 2022 maximaal drie jaar geleden gepromoveerd zijn. Ook onderzoekers die promoveren tussen 1 januari en 6 september 2022 komen in aanmerking voor deze ronde.

Meer informatie

]]>
news-7408 Mon, 21 Jun 2021 13:40:53 +0200 Wetenschapstalenten naar buitenlandse topinstituten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/wetenschapstalenten-naar-buitenlandse-topinstituten/ 31 onlangs gepromoveerde onderzoekers gaan onderzoek doen aan buitenlandse onderzoeksinstellingen met een Rubicon-financiering van NWO. Het programma Rubicon is bedoeld om jonge, veelbelovende wetenschappers de mogelijkheid te geven internationale onderzoekservaring op te doen. Hiermee kunnen wetenschappers tot 24 maanden onderzoek doen aan een buitenlandse onderzoeksinstelling. De hoogte van de financiering is afhankelijk van de gekozen bestemming en de duur van het verblijf.

Deze 10 projecten gaan een bijdrage leveren aan gezondheidsonderzoek en zorginnovatie:

  • Onverwachte speler in de hersenontwikkeling Dr. M. Brouwer, Radboud Universiteit Nijmegen -> België ->Vlaams Instituut voor Biotechnologie -> 24 maanden
  • Een Lassa vaccine; bescherming tegen een dodelijk virus van een ongewenste huisgast Drs. P.J.M. Brouwer, Amsterdam UMC (locatie AMC) - > Verenigde Staten -> The Scripps Research Institute, Department of Integrative Structural and Computational Biology, 24 maanden
  • Hersenleeftijd en de geestelijke gezondheid van jongeren L.K.M. Han MSc, Amsterdam UMC (Locatie AMC) -> Australië -> Melbourne University -> 24 maanden
  • Op zoek naar nieuwe behandelingen voor nierziekten W. Hoepel MSc, Universiteit van Amsterdam -> Verenigd Koninkrijk -> Cambridge University -> 24 maanden
  • Stresstest voor hart- en vaatziekten Dr. A. de Jong, Leids Universitair Medisch Centrum -> Verenigde Staten -> NYU Grossman School of Medicine -> 24 maanden
  • Een digitale tweeling die artsen helpt bij het vinden van de optimale therapie Dr. L.M. van Loon, Universiteit Twente -> Australian National University -> 24 maanden
  • Hoe denken wij aan onze stap? Dr. C. McCrum, Maastricht University -> België -> KU Leuven -> 16 maanden
  • Kunstmatige intelligentie voor borstkankerscreening Dr. R. van der Sluijs, Universiteit Utrecht -> Verenigde Staten -> Stanford University – Radiology -> 18 maanden
  • Cel stress als veroorzaker van kanker Dr. A. Steins, Universiteit van Amsterdam -> Australië -> Australian National University, College of Health and Medicine -> 24 maanden
  • Bloedplaatjes en het risico op veneuze trombose Drs. J. Tilburg, Leiden Universiteit Medisch Centrum -> Verenigde Staten -> Boston Children’s Hospital/Harvard Medical School -> 24 maanden

Zij gingen hen voor

Een aantal onderzoekers die met een Rubicon-beurs de wijde wereld in zijn gegaan, vloggen over hun ervaringen in het buitenland. Een aantal van de vlogs zijn opgenomen voor de aanvang van de covid-19 pandemie, maar ook tijdens de pandemie heeft er onderzoek doorgang gevonden. Bekijk hoe deze onderzoekers hun onderzoekservaring in het buitenland hebben beleefd.

Meer informatie

]]>
news-7384 Mon, 21 Jun 2021 10:18:00 +0200 ZonMw investeert in bruggenbouwers die kliniek en onderzoek met elkaar verbinden https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-investeert-in-bruggenbouwers-die-kliniek-en-onderzoek-met-elkaar-verbinden/ Met elk een subsidie van maximaal 200.000 euro uit het programma Klinische Fellows gaan 5 jonge gepromoveerde clinici hun eigen wetenschappelijke onderzoekslijn opzetten. Ook zullen zij met hun onderzoeksproject een brug creëren tussen kliniek en wetenschappelijk onderzoek. De onderzoekers gaan zich bezig houden met betere keuzen voor de behandeling van patiënten gediagnosticeerd met een voorstadium van baarmoederhalskanker, betere therapiekeuzes voor patiënten met darmziekten zoals de ziekte van Crohn, meer kennis van de ziekte reumatoïde artritis (RA) sneller herstel na een herseninfarct, en gepersonaliseerde counseling en zorg voor ouders die met een vroeggeboorte te maken krijgen.

Dit jaar was er vanuit de ZonMw programma’s DoelmatigheidsOnderzoek en Goed Gebruik Geneesmiddelen extra budget beschikbaar om ieder één talentvolle jonge medische specialist een Klinische Fellowship te bieden.

Overzicht van de projecten (alfabetisch op naam):

  • Dr. E.M.G. (Edith) van Esch (Catharina Ziekenhuis) - Validation and implementation of prognostic immunological factors for clinical responses to imiquimod therapy in patients with cervical high grade squamous intraepithelial lesions (Goed Gebruik Geneesmiddelen)
  • Dr. E.A.M. (Noortje) Festen (UMC Groningen) - Improving treatment for IBD by translating basic biology into treatment choices
  • Dr. R. (Rachel) Knevel (Leids Universitair Medisch Centrum) - Using a big data approach to divide the syndrome Rheumatoid Arthritis into homogenous subsets
  • Dr. B. (Bob) Roozenbeek (ErasmusMC) - Prehospital triage of patients with suspected stroke symptoms: development, implementation and evaluation of a decision support tool (Doelmatigheidsonderzoek)
  • Dr. E.J.T. (Joanne) Verweij (Leids Universitair medisch Centrum) - On the limits of neonatal viability: the ethics of changing towards an individualized prognosis-based approach

Een Klinisch Fellowship is een persoonsgebonden stimuleringssubsidie voor een gepromoveerde en gespecialiseerde clinicus die klinisch werk wil blijven combineren met wetenschappelijk onderzoek. De clinicus kan met dit fellowship een start maken met het opzetten van een eigen onderzoekslijn. Het programma is voor clinici die nog min of meer aan het begin van hun wetenschappelijk carrière staan.

Meer informatie

]]>
news-7391 Wed, 16 Jun 2021 11:46:29 +0200 Vooraankondiging subsidieoproep Dementie Fellowships https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vooraankondiging-subsidieoproep-dementie-fellowships/ Bent u een recentelijk gepromoveerd onderzoeker (tot 5 jaar na promotie) en heb je een innovatief en grensverleggend idee op het gebied van dementie? Noteer dan alvast donderdag 1 juli 2021 in uw agenda. ZonMw stelt dan een Fellowship subsidieronde voor dementieonderzoek open met een totaal budget van €2.400.000,- en een budget per projectaanvraag tot €300.000,-. Geïnteresseerde onderzoekers kunnen uiterlijk tot begin september 2021 hun uitgewerkte aanvraag indienen.

Meer informatie

  • De subsidieoproep wordt in juli gepubliceerd op de ZonMw subsidiekalender. Let op: deze ronde zal gebruik maken van het nieuwe systeem MijnZonMw. Begin dus op tijd met het aanmaken van een account.
  • Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrieven
]]>
news-7336 Fri, 11 Jun 2021 09:34:00 +0200 Parel voor onderzoek naar het hart als defibrillator https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/parel-voor-onderzoek-naar-het-hart-als-defibrillator/ Op 10 juni ontving dr. Daniël Pijnappels (LUMC) een Parel voor zijn onderzoek naar het hart als defibrillator. Het begon met de ingeving dat het hart zelf een ritmestoornis zou moeten kunnen stoppen. Mede dankzij een ZonMw-subsidie is dat inmiddels bij proefdieren gelukt: het hart herstelt het gezonde hartritme met zelfopgewekte elektriciteit. Pijnappels’ onderzoek richt zich onder meer op boezemfibrilleren, een hartritmestoornis waar ruim 300.000 Nederlanders last van hebben. De behandeling bestaat onder andere uit medicijnen. Bij onvoldoende resultaat kan het normale hartritme hersteld worden door het toedienen van een elektrische schok (cardioversie). Dit is pijnlijk en daarom moeten patiënten hiervoor eerst in het ziekenhuis in slaap worden gebracht. Helaas is het effect van de procedure vaak tijdelijk, waardoor herhaling nodig is.

Pijnloos stoppen

Het zou veel mooier zijn als het hart zelf in staat was om de hartritmestoornis te herstellen, bedacht bioloog dr. Daniël Pijnappels (LUMC) in 2011. Dat moest in principe mogelijk zijn door gebruik te maken van de elektriciteit die het hart normaal gesproken opwekt om de hartspier te laten samentrekken. ‘Het hart als defibrillator zou pijnloos zijn voor de patiënt, want van de elektrische stroompjes die elke hartslag vergezellen merk je ook niets’, licht hij toe. De vraag was: hoe kun je het hart zo sturen dat het op het juiste moment en de juiste plek de benodigde elektriciteit opwekt? Pijnappels vond het antwoord in lichtgevoelige eiwitten afkomstig van algen.

Eiwitten uit algen

Met een nieuwe methode genaamd optogenetica is het mogelijk om lichtgevoelige eiwitten in cellen in te brengen. ‘Vervolgens kun je een specifiek proces in de cel sturen met licht’, legt Pijnappels uit. ‘Zo kun je met bepaalde lichtgevoelige eiwitten afkomstig uit algen met licht beïnvloeden wanneer en waar de hartcellen elektriciteit produceren en hoeveel.’ Pijnappels bemachtigde een Vidi-subsidie van ZonMw, waarna een team van onder meer wiskundigen, ingenieurs, biologen en artsen aan de slag ging.

LED-lampje

Na succesvolle experimenten met hartcellen in een kweekschaaltje volgde de stap naar een dier. Dat vroeg om een speciaal LED-lampje: met voldoende lichtopbrengst, maar wel heel klein en zonder veel warmteproductie. ‘De afdeling Micro-elektronica van de TU Delft wilde ons hierbij helpen’, vertelt Pijnappels. En met succes: de ingenieurs ontwikkelden in rap tempo het benodigde lampje. Daarmee kon de stap naar een levende rat gezet worden. ‘Het was een geweldig moment toen bleek dat het inderdaad mogelijk was de hartritmestoornis automatisch te beëindigen, zonder een zware elektrische schok’, zegt Pijnappels.

Vervolgonderzoek

Uiteindelijk is het natuurlijk de bedoeling dat patiënten van de behandeling gaan profiteren. Pijnappels is daarom druk bezig met vervolgonderzoek, waarvoor onder andere een grote Europese subsidie is verkregen. ‘Het liefst willen we het hart laten defibrilleren zonder dat daarvoor een LED-lampje nodig is’, licht hij toe. ‘In plaats van licht zou dan het optreden van de hartritmestoornis zelf de trigger moeten zijn. Dan is het hart echt een biologische defibrillator geworden.’

Meer informatie

 

]]>
news-7354 Thu, 10 Jun 2021 08:28:00 +0200 Team science voor baanbrekend fundamenteel onderzoek krijgt een impuls van 12,5 miljoen euro https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/team-science-voor-baanbrekend-fundamenteel-onderzoek-krijgt-een-impuls-van-125-miljoen-euro/ 16 onderzoeksteams gaan innovatieve samenwerkingen opzetten die bijdragen aan vernieuwing in de wetenschap en de gezondheidszorg voor de langere termijn. Ze ontvangen ieder maximaal 750.000 euro van het programma ZonMw Open Competitie. De onderzoeksgroepen zullen onder andere onderzoek gaan doen naar de genetische factoren van hartspierziekten, betere behandeling van hoornvliesbeschadiging en de ontwikkeling van nieuwe antibiotica tegen tuberculose. Met het oog op team science is het programma ZonMw Open Competitie specifiek bedoeld voor vernieuwende en grensverleggende combinaties van twee of meer onderzoeksgroepen. De projecten en de teams werden getoetst aan de hand van criteria zoals creatief en baanbrekend onderzoek van hoge kwaliteit en het benutten van kennis voor doorgeleiding en implementatie o.a. door participatie van stakeholders in de brede zin. Daarnaast was de samenstelling van de teams en de synergie tussen de verschillende onderzoekspartners een belangrijk element in de beoordeling. ZonMw past bij steeds meer subsidierondes het narratief CV toe, nu voor het eerst bij de beoordeling van onderzoeksteams. Onderzoekers en onderzoeksgroepen worden, passend bij de vraagstelling en opzet van het onderzoeksproject, beoordeeld op onderzoek, onderwijs, een goede balans tussen individueel talent en team science, wetenschappelijk leiderschap en bijdragen aan Open Science. Deze manier van beoordelen maakt deel uit van het nieuwe Erkennen en Waarderen.

Behalve budget voor personeel en materiele kosten kon ook financiering aangevraagd worden voor kennisbenutting, internationalisering en onderzoeksinfrastructuur. Drie onderzoeksgroepen ontvangen een extra investeringsmodule van max. € 250.000 voor middelgrote infrastructuur.

Dit zijn de 16 projecten:

mTOR deregulatie en GABA-signalering bij ontwikkeling epilepsie
Prof. dr. E.M.A. (Eleonora) Aronica – Amsterdam UMC-AMC
Dr. D. (Dirk) Schubert – Radboudumc

Epilepsie is een veel voorkomende neurologische aandoening. Het behandelen van genetische epilepsie aan het begin van de kinderjaren is een uitdaging. Om de onderliggende mechanismen van ontwikkelingsepilepsie op te helderen, brengen we onderzoekers samen met expertise in epilepsie, neuropathologie en neurofysiologie. We zullen nieuwe sequentietechnologieën combineren met stamcelgebaseerde modelsystemen.

Nieuwe energie voor genetische hartspierziekte
Prof. dr. ir. J.P.W.M. (Jeroen) Bakkers – Hubrecht Instituut
Prof. dr. F.W. (Folkert) Asselbergs en dr. M. (Magdalena) Harakalova – UMC Utrecht
Dr.F.M. (Frédéric) Vaz – Amsterdam UMC

Hartspierziekten zijn levensbedreigend en kunnen veroorzaakt worden door genetische factoren zoals de PLN mutatie. Hier zal onderzocht worden hoe de PLN mutatie de energie voorziening van het hart aantast door gebruikt te maken van nieuwe modellen. De resultaten zullen bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe behandel strategieën.

Verstoorde eiwitcomplexen op het kankerceloppervlak leiden tot verminderde therapierespons
Prof. dr. A.B. (Annemiek) van Spriel – Radboudumc
Prof. dr. P. (Piet) Gros – Universiteit Utrecht

Eiwitcomplexen op het celoppervlak kunnen kankercellen helpen om sneller te groeien. De onderzoekers bestuderen de structuur en organisatie van eiwitcomplexen op het kankerceloppervlak, omdat hierin mogelijk de sleutel ligt om kankercellen gevoeliger te maken voor antistoftherapie.

Klaar voor nieuwe T: tumor afweer met weefsel T cellen
Prof. dr. T. (Thorbald) van Hall – Leids Universitair Medisch Centrum
Dr.K.P.J.M. (Klaas) van Gisbergen – Amsterdam UMC

Kanker bestaat uit meer dan tumor cellen maar zijn ook doortrokken van normale cellen van het lichaam, zoals afweer cellen. Immuuntherapie activeert afweer cellen die vervolgens zorgen voor remming van de tumorgroei. In dit project gaan we de rol van nieuwe afweer cellen onderzoeken: weefsel T cellen.

Omgaan met onzekerheid bij genderincongruentie en differences in sex development (DSD)
Dr.C.M. (Chris) Verhaak en dr.A.J.M. (Anke) Oerlemans – Radboudumc
Dr.W.J.P. (Wyke) Stommel – Radboud Universiteit
Dr.M.A. (Marij) Hillen – Amsterdam UMC-AMC
Dr.A.L.C. (Annelou) de Vries – Amsterdam UMC-VUmc

In de zorg voor transgender en intersekse kinderen speelt onzekerheid een grote rol. Deze onzekerheid hangt samen met medische, psychologische, ethische én communicatieve aspecten. Het doel van dit project is om onzekerheid te begrijpen en kinderen, ouders en zorgprofessionals te helpen bij het herkennen, bespreken en omgaan met onzekerheid.

Hoornvliesregeneratie gebaseerd op karakterisering van moleculaire celidentiteit
Dr. H. (Jo Huiqing) Zhou – Radboud Universiteit
Dr. M. (Mor) Dickman en dr. V.L.S. (Vanessa) LaPointe – Universiteit Maastricht

De huidige behandeling van hoornvliesbeschadiging is afhankelijk van stamcellen uit het onbeschadigde oog van de patiënt. Er is geen behandeling beschikbaar voor patiënten met twee beschadigde ogen. Wetenschappers zullen een nieuwe technologie ontwikkelen waarbij huid- en mondcellen van de patiënt ingezet kunnen worden als hoornvliesstamcellen om het zicht te herstellen.

Gluren door de celwand van de tuberculose bacterie
Prof. dr. W. (Wilbert) Bitter – Amsterdam UMC-VUmc
Prof. dr. D.J. (Dirk) Slotboom – Rijksuniversiteit Groningen

De tuberculose bacterie is opmerkelijk resistent tegen antibiotica vanwege zijn versterkte celwand. Wij gaan ontrafelen hoe deze celwand werkt om de verdediging in stand te houden en tegelijkertijd essentiële voedingsstoffen te transporteren. Deze kennis gaan we gebruiken om nieuwe antibiotica te ontwikkelen.

Op zoek naar de oorsprong van ons autonome zenuwstelsel
Prof. dr. A. (Andries) Kalsbeek – Amsterdam UMC
Prof. O.C. (Onno) Meijer en dr. A. (Ahmed) Mahfouz – Leids Universitair Medisch Centrum,
Dr. C.X. (Chun-Xia) Yi – Amsterdam UMC
Prof. dr. E. (Eric) Fliers – Amsterdam UMC

De hypothalamus is een hersengebiedje onderin het brein, dat via hormonen en het autonome zenuwstelsel onze fysiologie reguleert. De zenuwcellen die hormoonafgifte aansturen zijn reeds lang bekend. De onderzoekers gaan met de nieuwste microscopen en moleculaire technieken voor het eerst de zenuwcellen die het autonome zenuwstelsel aansturen, opspeuren en karakteriseren.

Lang Leve de familie: genen en gedrag als de biologische basis voor een lang en gezond leven
Prof. dr. P.E. (Eline) Slagboom – Leids Universitair Medisch Centrum
Prof. dr. D.I. (Dorret) Boomsma – Vrije Universiteit
Prof. dr. ir. W.M.M. (Monique) Verschuren – RIVM
Dr. M. (Marian) Beekman – Leids Universitair Medisch Centrum

De levensverwachting stijgt wereldwijd, de winst in gezonde levensjaren blijft daarbij achter. Langlevende families opgespoord in Nederlandse databanken verouderen vaak tot op hoge leeftijd vrij van ziekte. In dit project doorgronden wij de samenhang tussen sociale, gedrags-gerelateerde en genetische mechanismen die bescherming bieden tegen chronische ouderdomsziekten en gezonde veroudering stimuleren.

Uitzaaiingen van kwaadaardige kankercellen tegengaan en deze weer therapiegevoelig maken
Prof. dr. ir. P. (Peter) ten Dijke – Leids Universitair Medisch Centrum
Dr. P.E. (Pouyan) Boukany – TU Delft
Prof. dr. J.W.M. (John) Martens en prof. dr. S. (Stefan) Sleijfer – Erasmus MC Kanker Instituut

De meeste kankerpatiënten gaat dood aan kwaadaardige uitzaaiingen, of doordat de patiënten ongevoelig zijn geworden voor chemotherapie. In dit project streven we ernaar om bestaande medicijnen een herbestemming te geven in dat deze selectief het gedrag van agressieve kankercellen veranderd naar nietinvasieve en therapiegevoelige kankercellen of in goedaardige vetcellen.

In de kou!
Prof. dr. P. (Patrick) Schrauwen – Universiteit Maastricht
Dr. E. (Eric) Kalkhoven – UMC Utrecht
Dr. J. (Joris) Hoeks – Universiteit Maastricht
Prof. dr. S. (Sander) Kersten – Wageningen Universiteit en Research Center

Bij type 2 diabetes nemen spieren minder suiker op. Hierdoor ontstaat een verhoogde bloedsuikerspiegel. Rillen is een specifieke spiercontractie in reactie op koude, die erg afhankelijk is van glucose als brandstof. Dit onderzoek bekijkt of rillen de suikeropname in diabetes patiënten kan verhogen en de bloedsuikerregulatie kan verbeteren.

Dynamische symptoomnetwerken – een nieuw paradigma ter verbetering van diagnose, prognose en behandeling van multimorbiditeit
Prof. dr. M.G.M. (Marcel) Olde Rikkert en dr. G.M.E.E. (Geeske) Peeters – Radboudumc
Prof. T.M. (Thomas) Gill – Yale School of Medicine
Prof. dr. C.L.H. (Claudi) Bockting en dr. R. (Rick) Quax – Universiteit van Amsterdam

De onderzoekers ontwikkelen een nieuwe theorie om de diagnose en behandeling van ouderen met complexe gezondheidsproblemen te verbeteren. Symptomen van ziektes overlappen en beïnvloeden elkaar. De inzichten verkregen vanuit deze theorie kunnen artsen informeren over de optimale behandelstrategie bij mensen met meerdere ziektes tegelijk.

Het opknappen van de energiefabriekjes van de cel voor beter weefselherstel bij COPD: de spieren in actie
Prof. dr. I.H. (Irene) Heijink – UMC Groningen
Dr. R.C.J. (Ramon) Langen en dr. H.R. (Harry) Gosker – Universiteit Maastricht
Prof. dr. E.M.J. (Sabeth) Verpoorte – Rijksuniversiteit Groningen

COPD is een ernstige ziekte waarbij de longen en vaak ook spieren beschadigd raken. Wij onderzoeken een vernieuwend concept waarbij verstoorde wisselwerking tussen spier en long leidt tot defecten in de energiefabriekjes van de cel en verstoord weefselherstel. Door deze defecten te repareren beogen we long- en spierfunctie te herstellen.

Autisme doorzien
Dr. R.A. (Raymond) Poot – Erasmus MC
Prof. dr. B. (Bas) Van Steensel – Nederlands Kanker Instituut
Dr. H.H.H. (Hieab) Adams en Dr. R.A. (Raymond) Poot – Erasmus MC

Het risico op het ontstaan van mentale stoornissen zoals autisme en schizofrenie is bepaald door je DNA. De onderzoekers passen een nieuwe methode toe om beter in het DNA te kunnen lezen of iemand vatbaar is en beter te begrijpen wat er misgaat in de hersenontwikkeling van patiënten.

Stress in insuline-producerende cellen in levende lijve onderzocht
Dr. B.N.G.G. (Ben) Giepmans – UMC Groningen
Dr. E.C.M.C. (Elizabeth) Carroll – TU Delft
Dr. A. (Arnaud) Zaldumbide – Leids Universitair Medisch Centrum

In Type 1 diabetes worden de eilandjes van Langerhans vernietigd, waarom is niet bekend. Met een speciale kleurenmicroscoop bestudeert het team in levende vissenlarfjes of deze eilandjes, omringt door alvleeskliersappen producerende cellen, in de stress raken van hun buren. Dit kan de eerste stap zijn die de uiteindelijk vernietiging verklaart.

De bicarbonaat scherm – een beschermend mechanisme niet alleen voor lever en galwegen, maar ook andere organen van de mens
Prof. dr. U.H.W. (Ulrich) Beuers – Amsterdam UMC
Prof. dr. A.J. (Ton) Rabelink – Leids Universitair Medisch Centrum

Patiënten met immuun-gemedieerde cholestatische en genetische leverziekten lijden niet alleen aan gevolgen van leverinsufficiëntie, maar ook lever-onafhankelijke klachten. Wij hebben bicarbonaatuitscheiding als beschermingsmechanisme voor lever en galwegen beschreven. We willen de ‘bicarbonaatscherm’ multidisciplinair verder karakteriseren en therapeutisch manipuleren in lever, galwegen en andere organen die bij deze patiënten klachten veroorzaken.

Meer informatie

]]>
news-7359 Tue, 08 Jun 2021 19:53:00 +0200 Alzheimermedicijn goedgekeurd in Amerika https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/alzheimermedicijn-goedgekeurd-in-amerika/ Een hoopvolle doorbraak: het medicijn Aducanumab is goed gekeurd door de Food and Drug Administration (FDA) in Amerika. Terwijl bestaande Alzheimer medicijnen enkel de symptomen verlichten, is dit het eerste medicijn met effect op het ziekteproces. ZonMw zet zich in om meer onderzoek te faciliteren naar preventie, diagnostiek en behandeling van dementie, waaronder medicatie-onderzoek. Grote stap

‘De goedkeuring van het medicijn is een grote stap in de goede richting’, vindt professor Wiesje van der Flier, wetenschappelijk directeur Alzheimercentrum Amsterdam en projectleider van het nieuwe consortium ABOARD. ABOARD is het eerste onderzoeksproject dat van start ging als onderdeel van de Nationale Dementiestrategie 2021-2030. In datzelfde kader zet ZonMw zich de komende 10 jaar in voor onderzoek naar dementie met het Onderzoeksprogramma Dementie. Niet alleen naar medicatie, maar ook naar ontstaan en beloop van deze aandoening. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar preventie, zoals bepaalde leefstijlfactoren die van invloed kunnen zijn.

Meer onderzoek

‘De impact is enorm, want eindelijk is er een medicijn dat ingrijpt op het ziekteproces van alzheimer. Maar dat betekent niet dat we er al zijn. Het medicijn is nog niet goedgekeurd door de European Medicines Agency (EMA) en een verbetering op het klinische beloop moet nog worden aangetoond in vervolgonderzoek. Ook is het medicijn alleen bedoeld voor mensen met beginnende alzheimer. Daarom is vervolgonderzoek nodig om het doel te bereiken: alzheimer tijdig stoppen om dementie te voorkómen.’ Met het faciliteren van meer onderzoek in het Onderzoeksprogramma Dementie streeft ZonMw naar doorbraken op het gebied van preventie, diagnostiek en behandeling. Zo hopen we in Nederland bij te dragen aan de ontwikkeling van nieuwe therapieën voor mensen met dementie.

Meer weten?

]]>
news-7328 Mon, 31 May 2021 16:03:21 +0200 Oproep voor Podium: ‘De waarde van AI voor de bio-ethiek’ https://nvbioethiek.wordpress.com/2021/05/26/oproep-voor-podium-de-waarde-van-ai-voor-de-bio-ethiek/ Kunstmatige intelligentie (AI) speelt een toenemende rol in ons dagelijks leven. Zoekmachines, chatbots en digitale assistenten worden bijvoorbeeld alle aangestuurd door AI-technieken. Zelfs de ethiek zou volgens sommigen kunnen profiteren van deze technologie door de ontwikkeling van kunstmatige morele adviseurs. De NVBe brengt binnenkort een preadvies uit: “Siri, wat adviseer jij? Over het gebruik van kunstmatige intelligentie voor morele oordeelsvorming”. Katleen Gabriels zal haar preadvies presenteren tijdens het NVBe jaarsymposium op 11 juni. news-7276 Wed, 19 May 2021 15:44:00 +0200 Proefdiervrije innovaties versnellen en kansen verzilveren https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/proefdiervrije-innovaties-versnellen-en-kansen-verzilveren/ Vandaag ontving minister Carola Schouten van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van Jeroen Geurts, voorzitter van ZonMw, een verkenning voor een Nederlands onderzoeksprogramma voor proefdiervrije innovaties. Jeroen Geurts benadrukte de conclusie uit de verkenning dat meer coördinatie en investeringen in onderzoek zullen helpen de transitie naar proefdiervrije innovatie te versnellen. De verkenning is een initiatief van ZonMw en het NCad. ZonMw en het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) voerden de verkenning uit. Zij zijn beiden partners in het programma Transitie naar Proefdiervrije Innovatie (TPI). Dit TPI-programma wordt geregisseerd en gefaciliteerd door het ministerie van LNV.

Minister Schouten: ‘De afgelopen 2,5 jaar is door TPI de transitie naar proefdiervrije innovatie een flinke stap verder gebracht. Onderzoekers, financiers, beoordelaars, NGO’s, ondernemers én beleidsmakers met hetzelfde doel, weten elkaar al steeds beter te vinden. Tegelijkertijd begrijp ik dat de ambitie hoog is en dat we sneller vooruit willen. Het is daarom goed dat ZonMw en NCad nadenken over hoe we TPI verder kunnen vormgeven in de toekomst. Ook de komende jaren blijft ieders inzet nodig om uiteindelijk zoveel als verantwoord is, proefdiervrij te kunnen zijn, en deze verkenning helpt daarbij.’

Meer coördinatie en investeringen in de keten van proefdiervrije innovatie

De aanleiding voor de verkenning was de constatering van ZonMw en het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) dat met het huidige tempo de transitie naar proefdiervrij onderzoek langzaam gaat. Ondanks dat er op veel plekken in Nederland gewerkt wordt aan organen-op-een chip en andere proefdiervrije modellen, is daadwerkelijk toepassing daarvan nog niet altijd mogelijk. Wil Nederland de ingezette transitie naar proefdiervrij onderzoek versnellen, dan zijn er extra coördinatie tussen en investeringen van alle betrokken partijen in de keten nodig: overheden, onderzoeksinstellingen en bedrijven.

Een cruciale rol voor de nieuwe generatie

ZonMw en NCad adviseren om extra in te zetten op innovatie, toepassing en onderwijs.
‘Om de transitie naar dierproefvrije wetenschap succesvol te maken, is een forse investering in de wetenschap nodig’ stelt Henk Smid (voorzitter NCad) als mede-initiatiefnemer. Dan versnelt de ontwikkeling van nieuwe proefdiervrije modellen. De implementatie van bestaande proefdiervrije methoden vraagt ook om extra aandacht. Een van de belangrijke fasen daarin is inzicht krijgen in hoe innovaties zonder proefdieren geïmplementeerd kunnen worden: hoe zijn ze te valideren of kwalificeren als werkzaam of veilig? Daarmee kunnen de kansen die er liggen sneller verzilverd worden. De nieuwe generaties onderzoekers spelen een cruciale rol in de versnelling van de transitie. Onderwijs in het gedachtengoed en de methoden van proefdiervrij onderzoek helpt hen om verantwoorde keuzes te maken voor hun onderzoeksopzet. Zij kunnen zo de kwaliteit en relevantie van hun onderzoek verhogen, én vertaling van hun resultaten naar de mens verbeteren.

Een toekomst met zo min mogelijk proefdieronderzoek?

De komende maanden zal ZonMw gebruiken om de adviezen uit de verkenning verder uit te werken tot een strategische agenda en een strategie voor financiering waarbij ZonMw streeft naar breed gedragen onderzoeks- en innovatieconsortia. Ook zullen ZonMw en NCad inzetten op een sterkere positionering en profilering van proefdiervrij onderzoek, om kennis sneller te delen en initiatieven beter met elkaar te verbinden.
Jeroen Geurts en Henk Smid hopen dat de aanbieding van de verkenning aan minister Carola Schouten voor een verdere versnelling van de ingezette transitie naar onderzoek zonder proefdieren. En ze hopen dat een nieuw kabinet overweegt daar ook haar bijdrage aan te leveren. ‘ZonMw ziet uit naar een toekomst waarin het werken met proefdieren is geminimaliseerd, zonder dat er onverantwoordelijke risico’s worden genomen ten aanzien van de kwaliteit van het onderzoek. ‘We hebben snel meer kennis nodig om goede alternatieven te creëren’ benadrukt Jeroen Geurts.

Meer informatie

  • Verkenning naar de wenselijkheid en haalbaarheid van een Nederlands onderzoeksconsortium ter bevordering van dierproefvrije innovaties.
  • Transitie Proefdiervrije Innovatie TPI, het programma voor de Transitie Proefdiervrije Innovatie, wil de transitie naar proefdiervrije innovatie versnellen. Het TPI programma wordt gedragen door partners uit de publieke en private sector en maatschappelijke organisaties.
  • Meer Kennis met Minder Dieren ZonMw stimuleert al 20 jaar innovaties die bijdragen aan het beantwoorden van wetenschappelijke vragen zonder dierproeven en zet in op het 3V-beleid (Vervangen, Verminderen en Verfijnen). We doen dit onder andere met het programma Meer Kennis met Minder Dieren.
  • Nationaal Comite advies dierproevenbeleid (NCad) Het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) is ingesteld voor de bescherming van dieren die worden gebruikt voor wetenschappelijke doeleinden en voor onderwijs.

De verkenning is tot stand gekomen met de medewerking van deskundigen die werkzaam zijn bij: RIVM, VUmc / ACTA, Stichting Proefdiervrij, Leids Universitair Medisch Centrum, ministerie van Economische Zaken en Klimaat, ministerie van Landbouw, Natuur en Visserij, Francis Crick Institute, TNO, KNAW, Biomedical Primate Research Centre (BPRC), Institute for human Organ and Disease Model Technologies (hDMT), de Nierstichting, Hoge School Utrecht, Health~Holland, Universiteit Maastricht, Radboud UMC, Erasmus MC en Universiteit Utrecht.

]]>
news-7230 Mon, 03 May 2021 15:18:16 +0200 Implementatie special van Kwaliteit in Zorg (KiZ) verschenen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/implementatie-special-van-kwaliteit-in-zorg-kiz-verschenen/ De nieuwste special van Kwaliteit in Zorg (KiZ) staat in het teken van implementatie en biedt een vooruitblik op het European Implementation Event 2021. Effectieve interventies vinden vaak niet vanzelf hun weg naar de zorgpraktijk. We weten inmiddels dat actieve implementatie met kennis van zaken nodig is om praktijkverbetering tot stand te brengen of te versnellen. Implementatie zelf is een vakgebied geworden met een groeiende kennisbasis. En met steeds meer in implementatie gespecialiseerde professionals. 

Sneak preview

Vandaag is er een speciaal nummer van het blad Kwaliteit in Zorg (KiZ) verschenen dat geheel in het teken staat van implementatie. Het nummer is een sneak preview van het European Implementation Event op 27 en 28 mei 2021. De EIE2021 biedt een rijk en veelzijdig programma waarin implementatieonderzoek en praktijkervaringen uit meerdere landen, sectoren, omgeving en disciplines aan bod komen. Maar liefst drie keynote speakers waaronder Dr. Erik Gerritsen en professor Jet Bussemaker geven inzicht in de ontwikkelingen rondom implementatie.

Verder bevat het blad een artikel over het Nederlands Implementatie Collectief (NIC) en een artikel over jonge implementatieprofessionals (early career) en hun situatie en behoeften. Ook schrijft KiZ-lid Barbara van der Linden in haar blog over de sessies waar zij naar uit kijkt tijdens de EIE. Tenslotte is er ook een artikel opgenomen over het Zorg Evaluatie en Gepast Gebruik programma in Nederland. De organisatoren vertellen hoe dit belangrijk, op implementatie gerichte, programma is opgezet. Interessant voor iedereen die Implementatie een warm hart toedraagt.

Meer informatie, lezen en inschrijven

]]>
news-7195 Fri, 23 Apr 2021 10:45:00 +0200 Industrie en wetenschap gaan samen proefdiervrije innovaties ontwikkelen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/industrie-en-wetenschap-gaan-samen-proefdiervrije-innovaties-ontwikkelen/ Twee Nederlandse onderzoeksgroepen gaan samen met de industrie proefdiervrije innovaties ontwikkelen via de ZonMw-subsidieoproep Create2Solve. De projecten richten zich de komende vijf jaar op een 3D-model van menselijke hersencellen en op een betere testmethode voor de toxische dosis van stoffen. De projecten dragen bij aan het beperken van proefdiergebruik in zowel de industrie als de wetenschap. De geselecteerde projecten: een betere testmethode voor de toxische dosis van stoffen


Een van de onder voorbehoud gehonoreerde projecten is van dr. Nynke (N.I.) Kramer (Universiteit Utrecht, Institute for Risk Assessment Sciences), in samenwerking met het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en de private partners Vivaltes en Toxys. Dit project richt zich op het ontwikkelen van een robuuste proefdiervrije testmethode om de toxische dosis van moeilijk oplosbare stoffen vast te stellen. ‘’Door het meer betrouwbaar maken van proefdiervrije testmethodes, zullen eindgebruikers hier ook meer vertrouwen in krijgen en dit toepassen als alternatief voor dierproeven’’ zegt Nynke Kramer.

Het project gaat een oplossing bieden voor Challenge 1, de probleemstelling die eerder is opgesteld door het consortium bestaande uit Shell, Sabic en LyondellBasell. De vraagstellingen zijn daarmee door de eindgebruikers zelf opgesteld. ‘’Hierdoor zijn de uitkomsten van het project ook echt iets waar de eindgebruikers wat aan hebben’’ zegt Nynke Kramer. ‘’Zo zouden we sneller kunnen komen tot een proefdiervrij tijdperk in de toxicologie’’. Ook zal het project het aantal dierproeven aanzienlijk beperken door niet alleen de focus op de wetenschap te leggen. James Wheeler, Senior Eco-Toxicologist bij Shell, zegt: ‘’Het samenbrengen van meerdere partijen schept een ideale situatie voor succes en implementatie van proefdiervrije innovaties in zowel de praktijk als op internationaal beleidsniveau.’’  

Een 3D-model van menselijke hersencellen


Het tweede onder voorbehoud gehonoreerde project is van dr. Femke (F.M.S.) de Vrij (Erasmus MC) in samenwerking met de private partner Core Life Analytics. Het richt zich op het ontwikkelen van een proefdiervrij 3D-model met menselijke hersencellen dat zal bijdragen aan medicijnontwikkeling en onderzoek. ‘’Zeker voor complexe hersenaandoeningen die moeilijk in proefdiermodellen te onderzoeken zijn, is het van groot belang om onderzoek te doen met menselijk materiaal’’ zegt Femke de Vrij.

Hiermee gaat dit project een oplossing bieden voor Challenge 2, de probleemstelling die is opgesteld door het consortium bestaande uit Charles River Laboratories en Danone Nutricia Research. De opzet van het project wordt gezien als hoopgevend voor medische toepassingen. Het combineren van de diepgaande academische kennis met de input van de toepassingsgerichte industrie, zal leiden tot modellen die gebruikt kunnen worden voor de succesvolle ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen. Daarnaast opent de samenwerking met de industrie nieuwe deuren. ‘’Opschaling van experimenten en grootschalige data-analyse is nu mogelijk, waar een academische onderzoeksgroep doorgaans zelf geen capaciteit voor heeft’’ zegt Femke de Vrij.

Create2Solve


Met de subsidieoproep Create2Solve, onderdeel van het programma ‘Meer Kennis Met Minder Dieren’, organiseert ZonMw, samen met het bedrijfsleven, vraag gestuurd onderzoek naar proefdiervrije innovaties. Hiermee ondersteunt ZonMw de ontwikkeling van impactvolle, proefdiervrije innovaties die moeten leiden tot verkoopbare methoden, modellen en/of diensten. De financiering voor Create2Solve is afkomstig van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de Stichting Proefdiervrij.

In juli 2019 eindigde fase 0 van Create2Solve. In deze fase werden twee vraagstukken, de zogeheten Challenges, van twee consortia van bedrijven geformuleerd tot een subsidieoproep. Kennisinstellingen konden in samenwerking met een private partner een projectvoorstel indienen voor de challenges. Drie ‘proof-of-concept’-projecten gingen door naar fase 1 in december 2019. In de huidige fase 2, zijn er twee van deze projecten, één per challenge, geselecteerd om hun voorstellen te ontwikkelen tot een proefdiervrije innovatie, samen met de betrokken private partijen. De projectgroepen ontvangen ieder één miljoen euro en krijgen maximaal vijf jaar de tijd om hun project uit te voeren.

Samenvattingen van de projecten

Project Challenge 1: Better in-vitro Dosing (BID): Framework and technology development for improving the quality of in vitro data - dr. Nynke (N.I.) Kramer (Universiteit Utrecht, Institute for Risk Assessment Sciences)

(Private) partners: Vivaltes, Toxys en RIVM
Challenge-houders: Shell, Sabic en LyondellBasell

Om dierproeven te verminderen, worden in vitro celsystemen ingezet om de toxische dosis van een test stof vast te stellen. Normaal wordt de nominale concentratie (de hoeveelheid toegevoegde stof gedeeld door het volume medium) gebruikt om concentratie-effect relaties vast te stellen. Dit leidt echter tot slechte voorspellingen van de toxische dosis in dier en mens van vluchtige, lipofiele en instabiele stoffen omdat maar een kleine fractie van deze stoffen bij de cellen komen. Om verdamping, afbraak en binding aan plastic en plasma eiwitten in vitro van deze stoffen onder controle te houden, willen we in dit project gebruik maken van gesloten glazen potjes en welplaten die gedoseerd worden middels een polymeer (genaamd ‘partition-controlled dosing’). We hebben een beslisboom ontwikkeld die aanduidt onder welke omstandigheden het verstandig is om deze technieken te gebruiken.

Project Challenge 2: 3D MICro-brains: An animal-free human 3D cortical network platform for screening myelination and inflammation phenotypes. 3D Myelination & Inflammation Cortical network platform (3D MICro-brains) - dr. Femke (F.M.S.) de Vrij (Erasmus MC)

Private partner: Core Life Analytics
Challenge-houders: Charles River Laboratories en Danone Nutricia Research

Recente ontwikkelingen in geïnduceerde pluripotente stamcel (iPSC) technologie maken het mogelijk om celtype-specifieke humane celkweekmodellen te implementeren voor onderzoek en medicijnontwikkeling. In dit project ontwikkelen onderzoekers een 3D-model met menselijke hersencellen die de complexe structuur van de hersenen in vroege ontwikkeling nabootsen. Deze micro-hersenen (3D MICro-brains) brengen het modeleren van de frontale cortex terug tot de essentie in een formaat van letterlijk een miljoenste van het normale hersenvolume. Het platform bevat alle relevante hersenceltypen: functionele neuronen en glia in gelaagde radiale structuren, inclusief astrocyten, myeline-producerende oligodendrocyten en microglia die een cruciale rol spelen bij ontstekingsprocessen in de hersenen. Bovendien is dit model volledig diervrij en draagt zo bij aan de transitie naar proefdiervrij onderzoek. Door de reproduceerbaarheid en schaal van dit platform leent het zich bij uitstek voor geautomatiseerde toepassingen in medicijnontwikkeling en onderzoek, die verder zullen worden uitgewerkt met een bedrijf dat geautomatiseerde hoge-resolutie beeldverwerking toevoegt aan dit project.

Meer informatie:

]]>
news-7146 Mon, 19 Apr 2021 12:00:00 +0200 Parel voor data-goudmijn https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/parel-voor-data-goudmijn/ Welke patiënten met hart- en vaatziekten lopen (opnieuw) risico op een hartinfarct, hartfalen of een beroerte? Wat is de optimale individuele behandeling? Cardioloog prof. dr. Folkert Asselbergs (UMCU) ontving op 15 april de ZonMw Parel voor een dataverzameling die bijdraagt aan het beantwoorden van deze vragen en voor het ontwikkelen van een zelfmanagementplatform. In de afgelopen decennia is veel winst geboekt in de behandeling van hartinfarcten en beroertes. Er komen steeds meer mensen die zo’n ernstige gebeurtenis overleefd hebben. Sommigen krijgen hartfalen of andere problemen, terwijl anderen nog jaren in redelijke gezondheid leven. Om meer zicht te krijgen op de risicofactoren voor toekomstige gezondheidsproblemen, zijn gegevens nodig van zeer veel verschillende mensen met uiteenlopende achtergronden. Asselbergs kreeg in 2011 subsidie uit het ZonMw programma Klinische Fellows om zo’n dataverzameling op te zetten.

Bruggenbouwer

De commissie die de Parel toekent, noemt Asselbergs een ‘bruggenbouwer’ die heeft bijgedragen aan een unieke internationale samenwerking. Inmiddels zijn genetische en klinische gegevens van zo’n 260.000 mensen uit 64 ziekenhuizen gestandaardiseerd opgeslagen en toegankelijk voor onderzoek. Het internationale samenwerkingsverband werkt met zogeheten gefedereerde data-analyses, die de gegevens in het oorspronkelijke ziekenhuis laten. Het analyseprogramma gaat als het ware langs bij alle lokale dataverzamelingen en rapporteert alleen de conclusies. De privacy van patiënten is daardoor gegarandeerd en internationale samenwerking wordt ook juridisch vergemakkelijkt. Er gaan immers geen patiëntgegevens het ziekenhuis uit.

Eerste resultaten

Gebleken is dat niet alle genetische risicofactoren voor het ontstaan van hart- en vaatziekten ook bijdragen aan een verhoogd risico op hernieuwde problemen. Er komt meer zicht op individuele verschillen in de reactie op geneesmiddelen en andere behandelingen, waardoor de behandeling steeds verder geïndividualiseerd kan worden.

Meer informatie

]]>
news-7158 Mon, 19 Apr 2021 08:43:00 +0200 Coronaonderzoek: een jaar wetenschappelijke topsport in feiten en cijfers https://covid19.zonmw.nl Vandaag lanceert ZonMw een themawebsite over haar werk in de coronacrisis. Bestuursvoorzitter Jeroen Geurts en directeur Véronique Timmerhuis vertellen over een jaar wetenschappelijke topsport. De website bevat ook feiten en cijfers en drie cases van projectleiders van ons COVID-19 programma. news-7147 Fri, 16 Apr 2021 16:32:00 +0200 Gezonde en groene leefomgeving is nodig voor een vitale samenleving https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/gezonde-en-groene-leefomgeving-is-nodig-voor-een-vitale-samenleving/ Een gezonde groene leefomgeving bevordert en beschermt het fysiek, mentaal en sociaal welbevinden van mensen. Samen met het RIVM bereiden we een programma voor. Zodat beleidsmakers met kennis, data, infrastructuur en praktische instrumenten, gezondheid meer integraal mee kunnen nemen in hun beleid rond de fysieke leefomgeving. Verbinding en samenwerking

De opdracht om het programma ‘Gezonde Groene Leefomgeving’ voor te bereiden, komt van de ministeries van VWS en LNV. Deze ministeries willen dat gezondheidsvraagstukken vanuit een breed perspectief worden aangepakt, waarbij de verschillende domeinen worden overstegen. Daarom is verbinding met en samenwerking tussen verschillende beleidssectoren en maatschappelijke actoren nodig.

Samen met landelijke en lokale belanghebbenden

Dit programma is een belangrijke impuls, want een gezonde en groene leefomgeving bevordert en beschermt de volksgezondheid. Bij de voorbereiding voor dit programma betrekken we landelijke en lokale belanghebbenden. Het resultaat dat we beogen, is kennis, data, infrastructuur en praktische instrumenten. Hiermee kunnen op landelijk, regionaal en lokaal niveau keuzes worden gemaakt om gezondheid meer integraal en volwaardig mee te nemen in het beleid op het gebied van de fysieke leefomgeving.

Gezonde leefomgeving

Een gezonde en groene leefomgeving is belangrijk voor een vitale samenleving. Groen omdat een gezonde en leefbare omgeving niet bestaat zonder natuur. Het is de basis van ons voortbestaan en de economie. Gezondheid, gezond gedrag en kunnen meedoen in de samenleving worden beïnvloed door de sociale en fysieke omgeving en de sociaaleconomische status van mensen. De directe leefomgeving, de buurt of wijk met de aanwezige voorzieningen daarin, creëren kansen op of belemmeringen voor gezondheid.

Programma Gezonde Groene Leefomgeving

De ministeries van VWS en LNV stellen vandaag in een Tweede Kamerbrief dit overkoepelende programma voor. Het geeft uitvoering aan de beleidsambities in de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid (LNG) en in de uitvoeringsagenda van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). De beide ministeries hebben RIVM en ons gevraagd dit programma als volgt voor te bereiden en uit te voeren aan de hand van 3 randvoorwaarden:

  • creëren van een stevige kennisbasis en kennisinfrastructuur
  • stimuleren van de ontwikkeling en gebruik van passende (beleids-) instrumenten
  • evaluatie en monitoring

We bouwen voort op eerdere resultaten. We hebben al veel kennis laten ontwikkelen in andere programma’s zoals ‘Maak ruimte voor gezondheid’. Ook loopt er door ons geïnitieerd en gefinancierd onderzoek naar microplastics en naar de gezondheidseffecten van klimaatverandering.

Omgevingswet

De Omgevingswet die naar verwachting in 2022 in werking treedt, geeft bestuurders en beleidsmakers meer ruimte om een gezonde groene leefomgeving te ontwikkelen. De wet is erop gericht om een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit te bereiken en in stand te houden. De fysieke leefomgeving moet zodanig beheerd, gebruikt en ontwikkeld worden dat alle maatschappelijke functies ook op de lange termijn duurzaam vervuld kunnen worden.

ZonMw en RIVM

We willen in samenwerking met RIVM dit maatschappelijke vraagstuk agenderen en met kennis ervoor zorgen dat de leefomgeving positief kan bijdragen aan de gezondheid van mensen. Hoe? Door gezond gedrag te bevorderen. Denk hierbij aan bewegen, voeding, met aandacht voor gezondheidsverschillen. En door te beschermen tegen risico’s. Voorbeelden hiervan zijn klimaateffecten, zoönosen en milieu. Samen laten we kennis ontwikkelen en toepassen gericht op de gezonde leefomgeving. Zo spelen we in op maatschappelijke vragen van zowel beleidsmakers, wetenschappers, praktijkprofessionals en inwoners over gezondheidseffecten van hun leefomgeving.

Meer informatie

 

 

 

]]>
news-7071 Tue, 23 Mar 2021 16:00:00 +0100 Minister Van Ark neemt aanbevelingen uit onderzoeksagenda ME/CVS over en geeft opdracht voor onderzoeksprogramma https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/minister-van-ark-neemt-aanbevelingen-uit-onderzoeksagenda-mecvs-over-en-geeft-opdracht-voor-onderzo/ De minister van Medische Zorg en Sport, Tamara van Ark, wil ZonMw een opdracht geven voor het uitvoeren van een onderzoeksprogramma over ME/CVS. Dat staat in de Kamerbrief die Van Ark op 23 maart heeft verstuurd. Voor het programma is € 28,5 miljoen euro beschikbaar. De beoogde looptijd van het programma is 10 jaar. View this page in English

Hiermee neemt de minister de belangrijkste adviezen uit de onderzoeksagenda ME/CVS over. Deze agenda werd op 23 december 2020 bij de minister van Medische Zorg en Sport (VWS) aangeboden. De onderzoeksagenda is opgesteld door een stuurgroep bestaande uit vertegenwoordigers van patiëntenorganisaties, behandelaren en wetenschappers. ZonMw faciliteerde de stuurgroep en gebruikte haar kennis, ervaring en netwerk om het proces in goede banen te leiden.

Terugblik

Vertegenwoordigers van patiëntenorganisaties speelden een belangrijke rol in de totstandkoming van de onderzoeksagenda. In een interviewreeks vertellen de 4 patiëntenvertegenwoordigers hoe zij het proces hebben ervaren. Ook stuurgroepvoorzitter Jan van Wijngaarden blikt terug op het traject.

]]>
news-7063 Thu, 18 Mar 2021 16:47:30 +0100 Het spel veranderen: over de beoordeling van onderzoekers en hun onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/het-spel-veranderen-over-de-beoordeling-van-onderzoekers-en-hun-onderzoek/ Vandaag kwamen Europese onderzoeksfinanciers bij elkaar voor een consultatie bijeenkomst. De Europese Commissie organiseerde deze bijeenkomst. Verschillende Europese financiers van wetenschappelijk onderzoek focusten op de beoordeling van onderzoekers en onderzoeksteams. Jeroen Geurts, voorzitter van ZonMw en ambassadeur van het Nederlandse initiatief Erkennen en Waarderen, was erbij om het Nederlandse perspectief te presenteren. Jeroen Geurts startte zijn bijdrage aan de ronde tafel discussie met een kort statement waarin hij het position paper Ruimte voor Ieders Talent toelichtte en voorbeelden gaf van manieren om onderzoekers niet meer alleen op onderzoek, maar ook op onderwijs, de balans tussen individueel onderzoek en team science, open science, leiderschap en klinisch onderzoek te beoordelen. Een van de voorbeelden was de introductie van een narratief CV bij het Talentprogramma van NWO en ZonMw. Anderen waren een national rapport (Engelstalig) over de professionalisering van data stewardship en het voornemen om Open Science (open access en FAIR data) een standaard onderdeel te maken in subsidieoproepen en aanvraagformulieren.

Jeroen Geurts: “De reden voor het succes van het Nederlandse initiatief Erkennen en Waarderen was de vroege bouw van een sterke coalitie van programmeurs en financiers van Onderzoek en een bottom-up proces dat grondige, lokale implementatie van de voorgestelde veranderingen mogelijk maakte. Op deze manier veraderden we niet alleen de spelregels maar het hele spel.”

Meer informatie

]]>
news-7041 Wed, 17 Mar 2021 08:58:00 +0100 Derde evaluatie Embryowet https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/derde-evaluatie-embryowet/ De Embryowet - die een evenwicht beoogt tussen bescherming van beginnend menselijk leven enerzijds en het belang van medisch wetenschappelijk onderzoek anderzijds- is voor de derde keer geëvalueerd. Met als centrale vraag: ‘Bereikt de wet haar doel en is zij voldoende toekomstbestendig?’ Hoofdconclusie van het onderzoek is dat de Embryowet naar behoren functioneert, maar tegelijkertijd steeds verder uit de pas loopt met de medisch-wetenschappelijke ontwikkelingen. De evaluatie werd uitgevoerd door onderzoekers van het Amsterdam UMC, de Universiteit Maastricht en het Leids Universitair Medisch Centrum, en stond onder leiding van Corrette Ploem en Wybo Dondorp.

Definiëring embryo

De huidige definitie voor embryo’s is destijds gekozen om ook anders dan door bevruchting ontstane embryo’s onder de wet te kunnen brengen. De onderzoekers geven aan dat de definitie juist in dat opzicht tekort schiet. Op het nieuwe terrein van uit stamcellen gekweekte ‘embryo-achtige structuren’ is ze namelijk niet in staat aan te geven wat wel en niet als embryo moet worden beschouwd. Ook impliceert de definitie dat niet-levensvatbare embryo’s (en dito foetussen) voor de wet niet bestaan. Aanbevolen wordt om te komen tot een nieuwe definitie om te zorgen dat vormen van menselijk leven die wettelijke bescherming verdienen die ook krijgen. En om te voorkomen dat aan belangrijk wetenschappelijk onderzoek beperkingen worden opgelegd die niet goed te verantwoorden zijn.

Embryo’s voor onderzoek

Ook stellen de onderzoekers dat het in de Embryowet beoogde evenwicht gediend is met opheffing van het als tijdelijk bedoelde verbod op het doen ontstaan van embryo’s voor onderzoek. Het verbod staat haaks op het streven naar verantwoorde toepassing van nieuwe en al bestaande voortplantingstechnieken. De onderzoekers geven daarbij aan dat niet goed vol te houden valt dat onderzoek met speciaal tot stand gebrachte embryo’s in moreel opzicht van een andere orde is dan onderzoek met na IVF gedoneerde ‘restembryo’s’.

Onderzoek met foetussen

Een afzonderlijk thema van de evaluatie was onderzoek met foetussen. Er zijn op dit punt geen grote knelpunten gevonden. Wel geven de onderzoekers  enkele aanbevelingen. Waaronder de aanbeveling om bij onderzoek met zwangere vrouwen en foetussen eventuele gezondheidsgevolgen bij het toekomstige kind niet van verzekerbaarheid uit te sluiten.

Toekomstbestendigheid

Met de bepleite aanpassingen kan de Embryowet vooralsnog voldoende worden geactualiseerd. Op langere termijn lijkt het echter onvermijdelijk dat de wet grondiger op de schop moet worden genomen. De wet zal, gelet op het tempo van de medisch-wetenschappelijke ontwikkelingen, ‘flexibeler’ en minder ‘technologie-afhankelijk’ moeten worden gemaakt. Dit kan door deze wet het karakter te geven van een ‘kaderwet’ en door het systeem van toezicht en toetsing in de wet te versterken.

Meer weten?

Deze evaluatie is onderdeel van het ZonMw-programma Evaluatie Regelgeving.

]]>
news-7023 Tue, 09 Mar 2021 14:54:05 +0100 Vici aanvraagproces opgeschort https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/vici-aanvraagproces-opgeschort/ Vanwege de hack van NWO is het aanvraag proces van de Vici-ronde 2021 opgeschort. Vici is onderdeel van het NWO Talentprogramma dat  NWO en ZonMw gezamenlijk en tegelijkertijd uitvoeren. De deadline voor het indienen van aanvragen en de tijdpaden voor beoordelen en selecteren is voor alle wetenschapsdomeinen hetzelfde. Dat betekent dat we helaas ook de deadline voor de ZonMw Vici-indieningen ook moeten opschorten. Een aangepaste integrale callplanning wordt in de week van 15 maart door NWO bekendgemaakt.

Meer informatie

]]>
news-6951 Mon, 08 Mar 2021 08:00:00 +0100 Professionalising data stewardship with competences, training and education https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/professionalising-data-stewardship-with-competences-training-and-education/ As part of the National Programme Open Science (NPOS), the 'Professionalising data stewardship in the Netherlands' report was recently published. This report provides arguments for urgent decisions and activities to ensure adequate data steward capacity in the Netherlands, in order to realise the ambitions for Open Science. How are Open Science and FAIR data connected?

The Dutch National Programme Open Science (NPOS) has defined 3 key areas:

  • Open Access: making all research output (articles etc.) accessible for everyone without costs
  • FAIR data: making all research data FAIR: Findable, Accessible, Interoperable and Reusable
  • citizen science: promoting the involvement of citizens in science programmes

Within the key area of ‘FAIR data’ the current report focuses on the people who can help to turn FAIR data into reality - namely data stewards.

What is a data steward?

Data stewardship is a catch-all term for numerous support functions, roles and activities with respect to creating, maintaining and using research data. The core responsibilities and tasks vary from policy advising and consultancy, to operational, and technical, ICT-related tasks. Unfortunately, a data steward is not yet uniformly defined as most descriptions originate from the fast evolving landscape of Open Science, research data management and FAIR data, and thus share its newness and fuzziness.

In this report data stewardship is defined as 'the responsible planning and executing of all actions on digital data before, during and after a research project, with the aim of optimising the usability, reusability and reproducibility of the resulting data' (definition put forward by DTL).

Why do we need more data stewards?

In the past years it has become clear that there is a large need for and shortage of individuals with data stewardship expertise. Furthermore, a lack of formal education and training, a lack of awareness and recognition amongst researchers and the absence of a coordinated approach all hamper the professionalisation and expansion of this profession.

How many data stewards do we need where in the organisation and with what competences?

Each research-performing institute should ask these questions. This report helps to build the foundation to answer them. It provides an overview of the current situation of data stewardship in the Netherlands. It gives specific recommendations to multiple stakeholders, so that they can move forward with advancing FAIR data stewardship in their organisation. Furthermore, it draws attention to the urgent need for nationally coordinated implementation.

What next steps can organisations take?

In the report it is recommended that:

  • the defined data stewardship and research software engineer competences will be consolidated and implemented
  • the corresponding job profiles should be formalised via national job classification systems
  • tailored training programmes matching the required competences should be defined, developed and delivered
  • a data steward skills tool should be built, which then serves as a single point of reference for up-to-date information on competences, job profiles, and training opportunities, and allows for (self-)assessment and identification of career development options

The recommendations in the report are specifically tailored to the following stakeholders in the Netherlands:

  • local research organisations, such as universities, university medical centres, universities of applied sciences, and their board members, deans and HR managers
  • umbrella organisations, such as VSNU, NFU and VH and similar representative organisations
  • research-funding organisations, such as ZonMw and NWO
  • representatives of the researcher communities, such as PNN, the networking organisation for PhD candidates, and the local Open Science communities
  • service-providing, networking and training organisations, such as DTL, SURF, LCRDM, Health-RI, and RDNL

Over 30 representatives from numerous organisations participated and endorse the report

The NPOS-F project team consisted of over 30 representatives of multiple Dutch universities, university medical centres, universities of applied sciences and service providers. In addition, major stakeholders speaking for diverse organisations such as VSNU, VH, NFU, PNN, SURF and ZonMw were involved in this project. Thanks to active involvement of these partners and the practical applicability of the recommendations, the team is convinced that the necessary decisions and activities to ensure adequate data steward capacity in the Netherlands will be implemented in the near future.

NPOS, ZonMw, Open Science and FAIR data

This end report of the NPOS-F project team ‘Professionalising data stewardship’ is part of the NPOS FAIR data programme line. Authors of the report are representatives of DTL (Dutch Techcentre for Lifesciences), DANS (Data Archiving and Networked Services), Maastricht University, GO FAIR Foundation, ZonMw and LCRDM (National Coordination Point Research Data Management).

ZonMw aims at improving the scientific and social impact of research output, including research data. To gain impact from research data, one must be able to reuse them for verification of research findings, or for future research. To this end, ZonMw requires researchers to perform research data management and stewardship (RDM), and to share their data to contribute to future, innovative research. ZonMw’s procedures for RDM aim at creating data that are findable, accessible, interoperable and reusable (FAIR), and high quality research projects.

More information

 

 

 

 

 

]]>
news-6979 Mon, 01 Mar 2021 08:34:50 +0100 6 wetenschappers ontvangen NWO-Vici voor medische wetenschappen en zorginnovatie (ZonMw) https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/6-wetenschappers-ontvangen-nwo-vici-voor-medische-wetenschappen-en-zorginnovatie-zonmw/ 6 vooraanstaande wetenschappers ontvangen ieder 1,5 miljoen euro van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Met deze Vici-beurs kunnen ze de komende vijf jaar een vernieuwende onderzoekslijn ontwikkelen op het terrein van medisch onderzoek en zorginnovatie en een eigen onderzoeksgroep opbouwen. Hack NWO

Als gevolg van de hack van NWO, kunnen NWO en ZonMw nu alleen de laureaten bekend maken die bij ZonMw hebben ingediend. Het is nog onbekend wanneer de aanvragers die bij NWO hebben ingediend, geïnformeerd zullen worden over hun Vici-voorstel. 

Vici

Vici is een van de grootste persoonsgebonden wetenschappelijke premies van Nederland en is gericht op gevorderde onderzoekers. De wetenschappers doen op verschillende gebieden onderzoek. Binnen de Vici zijn wetenschappers namelijk vrij om hun eigen onderzoeksproject voor te dragen voor financiering. Deze 6 Vici-laureaten gaan onder meer onderzoeken welke rol etnische achtergrond heeft op het risico om suikerziekte te krijgen, spontane en overgeërfde genetische mutaties en nieuwe benaderingen om te karakteriseren hoe ons afweersysteem verandert na elke influenzavirus infectie en hoe deze veranderingen de virusevolutie beïnvloeden.

Statistieken

Van de 44 bij ZonMw ingediende aanvragen zijn er 15 (34%) door vrouwen en 29 (65%) door mannen ingediend. In totaal kregen 1 vrouwelijke kandidaat en 5 mannelijke kandidaten een beurs toegekend. Het totale honoreringspercentage is 14 procent.

NWO talentprogramma: over de Vici

De Vici-financiering is bestemd voor zeer ervaren onderzoekers die hebben aangetoond met succes een eigen vernieuwende onderzoekslijn tot ontwikkeling te kunnen brengen en die als coach voor jonge onderzoekers kunnen fungeren. Vici biedt de onderzoeker de gelegenheid een eigen onderzoeksgroep op te bouwen, vaak vooruitlopend op een structurele hoogleraarspositie.

De Vici-financiering is een van de drie financieringsvormen van het NWO Talentprogramma. De andere twee instrumenten zijn de Veni-financiering (voor pas gepromoveerden, tot 3 jaar na promotie) en de Vidi-financiering (voor ervaren postdocs, tot 8 jaar na promotie).

De Vici is onderdeel van het NWO Talentprogramma. ZonMw voert deze ronde uit voor het domein van medisch onderzoek en zorginnovatie.

Meer informatie

 

]]>
news-6970 Fri, 26 Feb 2021 12:17:20 +0100 ZonMw maakt Vici laureaten medisch onderzoek en zorginnovatie volgende week bekend https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-maakt-vici-laureaten-medisch-onderzoek-en-zorginnovatie-volgende-week-bekend/ In de week van 1 maart zal ZonMw bekend maken welke onderzoekers die ingediend hebben voor onderzoek in het domein medisch onderzoek en zorginnovatie een Vici-beurs zullen ontvangen. Dat is mogelijk omdat deze aanvragers bij ZonMw hebben ingediend en de besluitvorming over hun aanvragen geen last heeft van de hack van de NWO-systemen. ZonMw kan de besluitvorming voor haar deel van de Vici-2020 daarom wel afronden. De berichtgeving over de laureaten zal ZonMw op haar website publiceren, nadat de aanvragers zijn geïnformeerd. De Vici-toekenningen bij NWO voor de andere domeinen (Toegepaste en Technische Wetenschappen, Sociale en Geesteswetenschappen en Exacte en Natuurwetenschappen) zijn op het moment vertraagd. Wanneer de NWO-processen weer kunnen aanvangen, zal de besluitvorming voor deze aanvragen hervat worden. Op dit moment is alles bij NWO erop gericht om zo snel mogelijk het probleem te verhelpen. Het is op dit moment niet te zeggen hoelang deze situatie gaat duren. Zodra er meer duidelijkheid is over de precieze gevolgen van de situatie voor de financieringsprogramma’s, zal dat op nwo.nl bekend gemaakt worden.

Meer informatie

  • Berichten over de hack van de NWO-systemen
  • Meer informatie over de projecten
  • ZonMw Talentprogramma - Vici
]]>
news-6871 Thu, 04 Feb 2021 10:06:29 +0100 ZonMw Open Competitie: medio juni nieuwe subsidieronde open https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-open-competitie-medio-juni-nieuwe-subsidieronde-open/ Medio juni 2021 kunnen innovatieve teams van onderzoekers weer een projectidee indienen voor de ZonMw Open Competitie. In de huidige situatie wordt er veel van iedereen gevraagd. Daarom bieden we aanvragers geen 2 maar 4 maanden voorbereidingstijd om na opening van de subsidieronde hun projectidee in te dienen. De deadline voor het indienen is medio oktober 2021. ZonMw Open Competitie is specifiek bedoeld voor excellente onderzoeksteams om hun onderzoekslijnen te innoveren voor wat betreft inhoud én samenwerking. Het oogmerk is ruimte creëren voor team science leidend tot synergistische, grensverleggende wetenschap van uitzonderlijke kwaliteit op het (grens)gebied van fundamenteel onderzoek naar gezondheidszorg en innovatie.

De ZonMw Open Competitie is onderdeel van de NWO financieringslijn Vrij Onderzoek. ZonMw voert deze ronde uit voor het domein van medisch onderzoek en zorginnovatie.

Meer informatie

 

 

]]>
news-6814 Wed, 03 Feb 2021 16:59:00 +0100 Ontvangt u dit jaar de Willy van Heumenprijs? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/ontvangt-u-dit-jaar-de-willy-van-heumenprijs/ Er is op het gebied van de 3 V’s (Vervanging, Vermindering en Verfijning gebruik proefdieren) nog veel onderzoek nodig. Om dat onderzoek te bevorderen en aan te wakkeren reikt het Willy van Heumenfonds om de twee jaar de ‘Willy van Heumenprijs’ uit aan een persoon die zich in Nederland op dit terrein bijzonder verdienstelijk heeft gemaakt. Daarom gaat het Willy van Heumenfonds ook in 2021 deze prijs van 15.000,- euro, toekennen. Inzending van uw nominatie deadline 15 maart 2021

Nomineer uzelf of een ander. Heeft u de perfecte kandidaat voor ogen? Laatste kans: u kunt tot uiterlijk 15 maart 2021 uw nominatie aan MKMD@zonmw.nl mailen. Dit is het e-mailadres van het programmateam Meer Kennis met Minder Dieren (MKMD) van ZonMw. Dit programmateam ondersteunt het Willy van Heumenfonds en coördineert de aanmeldingen.

Wilt u meer weten over de het Willy van Heumenfonds of over deze prijs? lees dan verder op de website van het Willy van Heumenfonds.

 

]]>
news-6858 Tue, 02 Feb 2021 13:49:59 +0100 Discussie over dierproeven is nodig, maar behoud wel de nuance https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/discussie-over-dierproeven-is-nodig-maar-behoud-wel-de-nuance/ Jeroen Geurts (voorzitter van het bestuur ZonMw) en Henk Smid (voorzitter van het NCad) benadrukken in de Volkskrant (31 januari 2021) het belang van een genuanceerde discussie over dierproeven. Ze wijzen daarbij op het belang van de ontwikkeling van nieuwe onderzoeksmethoden en duiden de transitie naar proefdiervrij onderzoek. Er wordt veel onderzoek gedaan naar het coronavirus en het behandelen en voorkomen van Covid-19. Deze ontwikkeling zet de discussie over proefdieronderzoek en de transitie naar proefdiervrije innovaties op scherp. De transitie behelst het ontwikkelen van nieuwe methoden van onderzoek waardoor dierproeven niet meer of in mindere mate nodig zijn en die betere resultaten opleveren voor mens en dier dan bestaande dierproeven. ZonMw zet al jaren in op de bekostiging van dierproefvrije innovaties, onder meer in het succesvolle programma Meer Kennis met Minder Dieren. Het transitiebeleid is gebaseerd op eerder uitgebrachte adviezen van een tijdelijke door de overheid ingestelde denktank en een rapport van het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad).

Meer informatie

]]>
news-6817 Thu, 21 Jan 2021 13:36:35 +0100 Cultuurverandering staat centraal op het eerste Recognition & Rewards Festival https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/cultuurverandering-staat-centraal-op-het-eerste-recognition-rewards-festival/ Morgen vindt het eerste Recognition & Rewards Festival plaats; een online evenement voor alle iedereen die geïnteresseerd is in het nieuwe erkennen en waarderen van wetenschap en wetenschappers. De dag staat in het teken van een cultuurverandering waar het Nederlandse wetenschapsveld gezamenlijk aan werkt. Het festival vindt plaats ruim een jaar na de lancering van het landelijke programma voor de brede erkenning en waardering van de verschillende talenten van wetenschappers, ‘Ruimte voor ieders talent. Jeroen Geurts, bestuurslid NWO en bestuursvoorzitter van ZonMw: “Er zijn al goede eerste stappen gezet om talent binnen de universiteiten en onderzoeksinstellingen anders te waarderen. Die komen op dit Festival uitgebreid aan bod, zodat we van elkaar kunnen leren. En natuurlijk kijken we ook vooruit en vragen we ons hardop af wat de volgende cruciale stappen zijn om tot een bredere en betere waardering van wetenschappers te komen.”

Cultuurverandering

Alle ‘Erkennen & Waarderen’-commissies van de Nederlandse universiteiten komen samen bij dit online evenement. Naast de stand van zaken en het toekomstperspectief is er aandacht voor veranderkunde, omdat cultuurverandering essentieel is voor dit onderwerp. In de middag zijn er verschillende workshoprondes, die de deelnemers virtueel kunnen bijwonen. Bijvoorbeeld over het narratief CV, een van de maatregelen waarmee succesvol getest wordt. Geurts: “De eerste bevindingen van het werken met narratieve CV’s zijn goed. De eigen kwaliteiten van een onderzoeker worden zo beter getoetst. Er is niet alleen aandacht voor het aantal publicaties van een persoon, maar ook voor andere vaardigheden zoals leiderschap en onderwijs.”

Aanmelden

Het festival wordt georganiseerd vanuit het Erkennen en Waarderen programma, een samenwerkingsverband van verschillende partijen in de Nederlandse kenniscoalitie: KNAW, NFU, NLU, NWO, VSNU en ZonMw. Deze partijen stonden ook aan de wieg van het landelijke plan om ruimte te geven aan de diverse talenten van wetenschappers. Omdat de huidige maatschappelijke uitdagingen vragen om multidisciplinaire samenwerking door wetenschappers met verschillende kwaliteiten, is er een andere manier van erkennen en waarderen nodig. Het festival is op vrijdag 22 januari van 10:00 uur tot 16:00 uur. Aanmelden of meer informatie is te vinden op de website van Recognitionrewardsfestival.

Meer informatie

 

]]>
news-6807 Tue, 19 Jan 2021 11:30:00 +0100 Onderzoekers krijgen toegang tot wereldwijd platform voor open access publiceren https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/onderzoekers-krijgen-toegang-tot-wereldwijd-platform-voor-open-access-publiceren/ Op 1 april worden NWO en ZonMw lid van Europe PMC (PubMed Central), een open science platform dat een wereldwijde collectie van wetenschappelijke artikelen en andere onderzoeksresultaten onderhoudt. Dit lidmaatschap maakt het onderzoekers van NWO- en ZonMw-gefinancierd onderzoek op het terrein van de levens- en medische wetenschappen mogelijk hun publicaties op één centrale plek met een wereldwijd publiek te delen. Daarmee voldoen ze ook aan de open access-eisen die NWO en ZonMw stellen aan door hun gefinancierde onderzoeksprojecten: het direct toegankelijk maken van publicaties. Europe PMC is één van grootste open access wetenschappelijke platforms, en is de Europese versie van het wereldwijd gebruikte Amerikaans PubMed Central (PMC). Het bevat bijvoorbeeld 6,6 miljoen volledige artikelen en 38,1 miljoen abstracts, waaronder die uit PubMed en PubMed Central (PMC). Waar PubMed toegang biedt tot abstracts en PMC tot volledige artikelen, biedt Europe PMC online toegang tot een wereldwijde collectie van abstracts, volledige artikelen, preprints en patenten in de medische-  en levenswetenschappen. Het lidmaatschap van NWO en ZonMw van Europe PMC faciliteert door ZonMw en NWO gefinancierde onderzoekers om hun onderzoeksresultaten op een toegankelijke manier, volgens de zogenoemde ‘groene route’, en op één locatie open access te delen en daarmee nog zichtbaarder en vindbaar te maken.

De voordelen van open access publiceren via Europe PMC

Europe PMC is meer dan alleen een platform. Het is ook een van de rijkste zoekmachines op het gebied van de levens- en medische wetenschappen. Publicaties worden automatisch verrijkt of gekoppeld met informatie uit andere bronnen zoals preprints en informatie van financiers, of bijvoorbeeld met links naar onderliggende onderzoeksdata. Sommige uitgevers zullen artikelen voortkomend uit NWO en ZonMw financiering automatisch uploaden naar Europe PMC.
Europe PMC is verheugd dat NWO en ZonMw lid worden van dit wereldwijde platform voor open access publiceren.

100% open access publiceren als ambitie

In 2019 hebben onderzoeksfinanciers NWO en ZonMw zich achter Plan S geschaard met de ambitie om de principes van Plan S per 1 januari 2021 volledig te implementeren. Plan S is opgesteld door cOAlition S, een samenwerkingsverband van internationale onderzoeksfinanciers die als doel hebben de transitie naar 100% Open Access publiceren te versnellen. In de afgelopen jaren hebben NWO en ZonMw zich ingezet om dit te realiseren. NWO en ZonMw hebben hiervoor onder andere hun voorwaarden aangescherpt, namelijk dat alle wetenschappelijke publicaties die voortkomen uit door NWO en ZonMw gefinancierd onderzoek direct open access gepubliceerd dienen te worden. Het lidmaatschap van Europe PMC is een volgende stap om onderzoekers te helpen dit te realiseren en te voldoen aan de principes van Plan S.

Binnenkort zullen NWO en ZonMw onderzoekers en andere betrokkenen nader informeren over de manier waarop zij van de diensten van Euro PMC gebruik kunnen maken.

Meer informatie

Europe PMC:

NWO Open Access beleid:

ZonMw Open Access beleid:

]]>
news-6625 Mon, 07 Dec 2020 08:08:19 +0100 Nieuw Open Access publicatieplatform voor Horizon 2020 en Horizon Europe gelanceerd https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuw-open-access-publicatieplatform-voor-horizon-2020-en-horizon-europe-gelanceerd/ Vanaf december kunnen onderzoekers gratis hun publicaties open access publiceren op het nieuwe platform Open Research Europe. Het platform van de Europese Commissie moet door Horizon 2020 gefinancierd onderzoek vrij toegankelijk maken en een plek voor onderzoeksdiscussies faciliteren. Ook voor Horizon Europe onderzoekers is het platform gratis.

Het platform wordt bekostigd uit Horizon 2020 en geldt alleen voor onderzoek gefinancierd uit het Europese programma.  Het initiatief maakt het makkelijker om te voldoen aan de open access voorwaarden van de onderzoeksfinanciering. Het platform maakt onderscheid tussen zes vakgebieden: Agricultural & veterinary sciences, Engineering & technology, Humanities & the arts, Medical & health sciences, Natural sciences en Social sciences. Publiceren is gratis en inzendingen zijn mogelijk vanaf december 2020.

Meer informatie

Bron: Neth-er

 

]]>