ZonMw tijdlijn Belang Fundamenteel Onderzoek https://www.zonmw.nl/ Het laatste nieuws van de tijdlijn van Belang Fundamenteel Onderzoek nl-nl Sun, 26 Sep 2021 00:32:12 +0200 Sun, 26 Sep 2021 00:32:12 +0200 TYPO3 news-7671 Tue, 07 Sep 2021 12:41:03 +0200 12 jonge onderzoekers gaan (bio)medisch en gezondheidsonderzoek doen dat buiten de gebaande paden ligt https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/12-jonge-onderzoekers-gaan-biomedisch-en-gezondheidsonderzoek-doen-dat-buiten-de-gebaande-paden-li/ Het ZonMw-programma Off Road geeft met een subsidie ook dit jaar jonge wetenschappers de kans om onderzoek te doen in medisch en/of gezondheidsonderzoek. Dit onderzoek ligt buiten de gebaande paden en heeft als doel nieuwe inzichten en onverwachte doorbraken voor de gezondheidszorg en zorginnovatie te bewerkstelligen. Wat maakt deze subsidie bijzonder?

Bijzonder aan deze subsidie is dat er geen vooronderzoek vereist is en dat er niet gekeken wordt naar eerdere prestaties van de onderzoeker. Het gaat om het onconventionele idee en ligt buiten de gebaande paden. Uiteraard moet de onderzoeker wel aangeven hoe hij of zij tot het idee is gekomen, wat het doel is en helder beschrijven op welke manier het wordt onderzocht. Het betreft hier fundamenteel onderzoek dat aan het begin zit van de ontwikkeling van nieuwe kennis.

Eindresultaat niet te voorspellen

We verwachten dat enkele van deze experimentele onderzoeken resulteren in baanbrekende ontdekkingen en accepteren dat dit voor een deel van de Off Road-projecten niet zal gelden (High Risk - High Gain projecten).We beseffen dat het gaat om risicovol onderzoek waarbij het eindresultaat niet te voorspellen is. ZonMw accepteert dit risico om enerzijds jonge onderzoekers uit te dagen en anderzijds doorbraken mogelijk te maken.

De 12 onderzoekers die dit jaar de uitdaging aan gaan zijn:


Dr. Callista Mulder, Amsterdam UMC
De biologische klok in zaadcelvorming

Dr. Tom Houben, Maastricht Universiteit
Het bestrijden van verroeste vetten als onconventionele benadering om de doeltreffendheid van antidepressiva te verbeteren

Dr. Anouk Schrantee, Amsterdam UMC
Het rustende brein: hoe neurometabolisme ten grondslag ligt aan fluctuaties in het hersennetwerk

Dr. Christian Greve, UMCG
Computersimulaties ter bepaling van het risico op een terugval na klompvoet behandeling

Dr. Jung-Chin Chang (m), Amsterdam UMC
Leren van muizen: stopt jeuk bij leverziekten met goede gal?

Dr. Jorge Dominguez Andres, Radboud UMC
Immuunherkenning van vermeende buitenaardse microbiële structuren

Dr. Tim Snijders, Maastricht Universiteit Medisch Centrum
Sauna behandeling om spiermassa verlies tijdens veroudering tegen te gaan

Dr. Willem Velema, Radboud Universiteit
De oorsprong van mutaties herleiden in resistente bacteriën

Dr. Annie Yang, Radboud UMC
Sterfte uitbuiten om een veilig en effectief malariavaccin te maken

Dr. Mathis Funk, Erasmus MC
Hoe evolueren vogelgriepvirussen spontaan in gevaarlijkere varianten?

Dr. Tom Schirris, Radboud UMC
MitoCarrier-Glo: hoe geneesmiddelen metabolieten transport in mitochondriën beïnvloeden

Dr. Ahmed Mahfouz, Leiden UMC
Een celltype en populatie specifieke immunologische respons op adjuvanten voorspellen

Meer informatie

 

]]>
news-7621 Mon, 16 Aug 2021 10:29:45 +0200 Willy van Heumenprijs 2021 gaat naar onderzoek met CRISPR-Cas techniek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/willy-van-heumenprijs-2021-gaat-naar-onderzoek-met-crispr-cas-techniek/ De Willy van Heumenprijs, de grootste prijs voor wetenschappers die medisch onderzoek doen zonder of met zo weinig als mogelijk dierproeven, gaat naar dr. Ferenc Scheeren, groepsleider van de afdeling medische oncologie van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Het Willy van Heumenfonds reikt de prijs op 31 augustus aanstaande uit, op het '11th World congress on alternatives and animal use in the life sciences'. De Willy van Heumenprijs bestaat uit 15.000 euro plus een bronzen beeldje (een offertafel, gedragen door zes apen) en een legpenning. De prijs wordt tweejaarlijks uitgereikt.

Het aantal proefdieren dat wordt gebruikt is de laatste decennia fors verminderd. Thans worden er jaarlijks nog zo’n 450.000 dierproeven voor biomedisch onderzoek gedaan. Het meest met muizen en ratten. Recent werden voor de ontwikkeling van de coronavaccins ook nog proefdieren gebruikt. De weerstand tegen het gebruik en doden van dieren voor experimenten neemt echter steeds meer toe. Daarnaast is het feit dat diermodellen lang niet altijd goed vertaalbaar zijn naar een behandeling van zieke mensen, nóg een belangrijke reden om naar alternatieven voor dierproeven te zoeken.

Genomineerden

Naast winnaar dr. Ferenc Scheeren waren er nog twee genomineerden voor de Willy van Heumenprijs 2021: prof. dr. Pieter Hiemstra, hoogleraar celbiologie, immunologie en longziekten aan het LUMC, en Arend Schot, Henk van Dijk en drs. Jacobine Schouten, allen werkzaam aan de faculteit diergeneeskunde, anatomie en fysiologie van de Universiteit Utrecht.

Ferenc Scheeren

  • Winnaar Ferenc Scheeren werkt met de zogeheten CRISPR-Cas technologie, een methode die heel gericht in het DNA kan knippen en plakken waardoor genen worden uitgeschakeld of veranderd. De CRISPR-techniek verandert zogeheten hybridoma’s (cellen die veel antilichamen produceren) zodanig dat die het juiste isotype krijgen. Elk isotype verwijst naar een specifiek eiwit dat zijn rol speelt in een immuunreactie. Door hybridoma’s te recyclen, wordt een verdere reductie van het gebruik van dieren voor de productie van antilichamen mogelijk.  Antilichamen spelen een cruciale rol bij kankerbehandelingen, immuuntherapie en diagnostiek. Scheeren en zijn collega’s maken het antilichaam steeds effectiever voor gebruik in de kliniek, bij de behandeling van kanker.
    Thans is het maken en het veranderen van antilichamen nog een langdurig, specialistisch en duur proces. Het wordt daarom met name door biotechnologische bedrijven gedaan. Een grote frustratie voor onderzoekers. Scheeren en zijn collega’s delen daarom hun kennis over hun ‘recycling techniek’ met alle laboratoria die interesse hebben. De onderzoekers stellen hun reagentia, de stoffen die nodig zijn voor het maken van de antilichamen, voor iedereen vrij beschikbaar op de Adgene website.
  • Meer informatie: LUMC nieuws over nieuwe techniek antilichamen en over CRISPR-Cas

Pieter Hiemstra

  • Pieter Hiemstra leidt sinds de jaren negentig onderzoek naar de rol van het longepitheel (cellen die de luchtwegen bekleden) bij longziekten, door gebruik te maken van celkweken van menselijke longepitheelcellen en longblaasjes. Hij is er met behulp van de humane IPSC-techniek (Induced Pluripotent Stem Cell) in geslaagd longepitheel microweefsel te maken voor in vitro onderzoek (in een reageerbuis of kweekbakje). De zogeheten ‘geïnduceerde pluripotente stamcellen’ zijn zo geherprogrammeerd dat ze kunnen delen zonder hun eigenschappen kwijt te raken, én kunnen veranderen tot ieder gewenst celtype. Deze humane in vitro modellen waar Hiemstra mee werkt, zoals organoïden (verkleinde of versimpelde versies van organen, buiten het lichaam gekweekt) of een mini-orgaan op een chip, leiden bij het screeningsproces van nieuwe medicijnen vaak tot een betere vertaling van effectiviteit en toxiciteit in de mens dan diermodellen. Hiemstra geldt als een ambassadeur voor het proefdiervrij onderzoek.
  • Meer informatie: website Hartlongcentrum

Arend Schot / Henk van Dijk / Jacobine Schouten

  • Jaarlijks worden ongeveer 15.000 dieren gebruikt voor training en onderwijs. Ook daar is het streven de aantallen te verminderen. Arend Schot, Henk van Dijk en Jacobine Schouten werken aan de faculteit diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht om die reden met harde en zachte plastinaten van dieren. De techniek van zachte plastinatie is bijzonder. Weefselvloeistof van een overleden dier wordt vervangen door siliconen. Dat levert een zacht, flexibel preparaat op, bijna levensecht. Ook grotere dieren, zoals een hond, kunnen zo worden geconserveerd en voor anatomie- en klinisch onderwijs worden gebruikt. Geplastineerde preparaten slijten nauwelijks. Nog een voordeel: de plastinaten zijn droog en vrij van gif, waardoor ze in gewone onderwijslokalen kunnen worden gebruikt. De bachelor van de studie diergeneeskunde in Utrecht is door gebruik van de plastinaten thans geheel proefdiervrij. Schot, Van Dijk en Schouten zijn inmiddels ook bezig met het ontwikkelen van modellen waar plastinatie is gecombineerd met virtual en augmented reality.
  • Meer info: Oefenen op levensecht hondenmodel en website UU centre of excellence for plastination

Voor meer infomatie over de Willy van Heumenprijs en de Stichting Stimuleringsfonds Alternatieven voor Proefdieren zie de website Proefdierenalt.

Prijsuitreiking

De prijs wordt op het bovengenoemde (online) congres op 31 augustus aanstaande uitgereikt tijdens de Workshop Beyond Animal Welfare policy. Interviews met prijswinnaar en genomineerden zijn aan te vragen via Hélène van Beek: 06 54 64 2096.

]]>
news-7604 Thu, 12 Aug 2021 09:00:00 +0200 Indienen challenge voor Create2Solve kan nu! https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/indienen-challenge-voor-create2solve-kan-nu/ ZonMw nodigt industrie, onderzoeksinstellingen en regelgevende instanties uit om een challenge te formuleren voor Fase 0 van de subsidieoproep Create2Solve. In Create2Solve staan de challenges van het bedrijfsleven met proefdiervrije innovaties centraal. In een volgende fase gaan kennisinstellingen en private partners aan de slag met een oplossing voor de challenges. De industrie, regelgevende instanties en onderzoeksinstellingen zijn steeds vaker op zoek naar oplossingen om bijvoorbeeld hun voorspelling van de klinische werkzaamheid en/of risico- en veiligheidsbeoordelingen zonder het gebruik van diermodellen te kunnen doen. Maar momenteel zijn er nog onvoldoende oplossingen beschikbaar.

Deze partijen kunnen nu tot en met 6 januari 2022 challenges indienen waarvoor zij een proefdiervrije oplossing willen laten ontwikkelen. Vervolgens komen de betrokken partijen dit najaar samen in een matchmakingbijeenkomst om de challenges te formuleren tot een subsidieoproep. Hiermee stimuleert ZonMw de ontwikkeling van impactvolle proefdiervrije innovaties die moeten leiden tot verkoopbare methoden, modellen en/of diensten.

De fases van Create2Solve

Create2Solve bestaat uit drie fases, Fase 0 is nu gestart:

Fase 0: ‘Request for Challenges

  • ZonMw nodigt industrie, regelgevende instanties en onderzoeksinstellingen uit om hun challenges, gericht op het oplossen van huidige problemen rond proefdiervrij innoveren, in te dienen. Hiermee vragen zij naar de ontwikkeling van een dierproefvrije oplossing voor een probleem, waarvoor momenteel diermodellen onvoldoende zijn en geen passende alternatieven zijn. Twee challenges worden geselecteerd en geformuleerd tot een subsidieoproep.

Fase 1: ‘Proof of concept projecten’

  • Kennisinstellingen kunnen samen met partners uit het midden en kleinbedrijf (MKB) een ‘proof of concept’ projectvoorstel indienen voor proefdiervrije oplossingen op de challenges. Maximaal drie projecten per challenge worden geselecteerd door een commissie van experts. Deze gaan in fase 1 van start en de looptijd is 8 maanden.

Fase 2: ‘Uitwerking oplossing – Ondezoeksprojecten’

  • Twee geselecteerde ‘proof of concept’ projecten, één per challenge, ontwikkelen hun proefdiervrije innovatie verder tot een prototype. De duur van het onderzoeksproject is vier tot vijf jaar.

Financiering en looptijd

De financiering voor Create2Solve is afkomstig van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de Stichting Proefdiervrij. Per ‘proof of concept’ project is een maximaal budget van € 100.000,- beschikbaar voor de duur van acht maanden. Voor de onderzoeksprojecten is – naar verwachting - een maximaal budget van € 900.000,- beschikbaar per project voor vijf jaar.

Meer informatie

Met de subsidieoproep Create2Solve, onderdeel van het programma ‘Meer Kennis Met Minder Dieren’, organiseert ZonMw vraaggestuurd onderzoek naar proefdiervrije innovaties.

•    Request for Challenges
•    Create2Solve is een initiatief van het programma Meer Kennis met Minder Dieren

]]>
news-7522 Mon, 19 Jul 2021 09:20:15 +0200 NWO lanceert nieuwe NWA-call over acceptatie van proefdiervrije modellen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nwo-lanceert-nieuwe-nwa-call-over-acceptatie-van-proefdiervrije-modellen/ Hoe stimuleren we acceptatie en implementatie van bestaande proefdiervrije modellen? Deze vraag staat centraal in de nieuwe call die de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) heeft gepubliceerd, waarmee bijna 2,9 miljoen euro beschikbaar komt voor onderzoek door brede consortia van onderzoekers en maatschappelijke partners. ZonMw voert deze call for proposals in samenwerking met NWO uit. Blootstelling chemische stoffen

De mens wordt dagelijks aan tal van chemische stoffen blootgesteld, die voorkomen in bijvoorbeeld geneesmiddelen, cosmetica en het milieu. Om de mens te beschermen tegen de mogelijke gevaren van deze stoffen, is een goede beoordeling van de veiligheid van een stof noodzakelijk.

Transitie naar proefdiervrije modellen

Tot op heden worden hierbij veelal proefdieren gebruikt. Dit proefdiergebruik ondervindt steeds meer kritiek, zowel vanuit een maatschappelijk als wetenschappelijk oogpunt. Denk hierbij aan dierenwelzijn en de vertaalbaarheid van dier op mens. Meerdere partijen zetten zich in om de transitie naar proefdiervrije modellen voor de veiligheidsbeoordeling van stoffen te versnellen. Ook zijn er al talloze bestaande proefdiervrije modellen.

Desondanks blijft het brede gebruik van proefdiervrije modellen achter. Er zijn namelijk veel actoren betrokken rondom dit thema, zoals de maatschappij, de wetenschap, wet- en regelgeving en het bedrijfsleven. Elk van hen brengt eigen motieven, overtuigingen en belangen met zich mee. Daarom vraagt het accepteren en het implementeren van proefdiervrije modellen om extra inzet, flexibiliteit en vertrouwen. Door al deze partijen uit te nodigen om deel te nemen in consortia, stimuleren we dat bestaande proefdiervrije modellen worden ingezet voor een betrouwbare voorspelling van effecten op de gezondheid van de mens.

Meer informatie over de NWA-call 'acceptatie van proefdiervrije modellen'

]]>
news-7492 Wed, 14 Jul 2021 09:04:00 +0200 78 ervaren onderzoekers ontvangen NWO-Vidi subsidie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/78-ervaren-onderzoekers-ontvangen-nwo-vidi-subsidie/ De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft 78 ervaren onderzoekers een Vidi-financiering van 800.000 euro toegekend, 15 daarvan vallen onder het ZonMw werkterrein. Hiermee kunnen zij de komende vijf jaar een eigen, vernieuwende onderzoekslijn ontwikkelen en een onderzoeksgroep opzetten. Wat gaan de laureaten onderzoeken?

De laureaten gaan met het geldbedrag onder andere onderzoeken hoe ons zelfbeeld ons geheugen vervormt en zo tot slechtere financiële beslissingen leidt. De Vidi wordt ook ingezet om te onderzoeken wat de implicaties van interacties tussen luchtwegvirussen zijn voor het vaccinatiebeleid. Een ander onderzoek zal zich richten op de beoordeling van de veiligheid van bruggen, op basis van satellietgegevens.  

NWO-Talentprogramma

Vidi is gericht op ervaren onderzoekers die na hun promotie al een aantal jaren succesvol onderzoek hebben verricht. Vidi maakt samen met de Veni- en Vici-beurzen deel uit van het NWO-Talentprogramma (voorheen: de Vernieuwingsimpuls). Binnen het Talentprogramma zijn onderzoekers vrij om hun eigen onderwerp voor financiering in te dienen. Op deze manier stimuleert NWO nieuwsgierigheidsgedreven en vernieuwend onderzoek. NWO selecteert onderzoekers op basis van de kwaliteit van de onderzoeker, het innovatieve karakter van het onderzoek, de verwachte wetenschappelijke impact van het onderzoeksvoorstel en mogelijkheden voor kennisbenutting.

Meer informatie

 

 

]]>
news-7479 Thu, 08 Jul 2021 09:15:00 +0200 Nieuwe planning Veni-rondes: eenduidigheid in alle domeinen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-planning-veni-rondes-eenduidigheid-in-alle-domeinen/ De planning voor dit NWO-Talentenprogramma wordt in 2022 weer volledig gelijk getrokken, precies zoals die was voor alle verschuivingen van afgelopen jaar door de coronacrisis en hack bij NWO. Ook zet NWO een stap in meer eenduidigheid in haar procedures; een wens die in het veld al lange tijd leeft. De verplichte vooraanmelding geldt voortaan binnen de Veni, waarmee een volgende stap is gezet voor het beperken van de aanvraagdruk. Gezamenlijke startmoment

Er is met de NWO-domeinen gekeken naar het beste gezamenlijke startmoment van de nieuwe rondes in 2022. Daarbij is rekening is gehouden met de wens om geen overlap van rondes te creëren of opnieuw veranderingen in de reeds lopende beoordelingsprocedures door te voeren.

Het besluit over de Veni 2021 van de wetenschapsdomeinen ZonMw en ENW is komende december, die van SGW en TTW staat gepland in april volgend jaar. NWO realiseert zich dat de Veni-aanvragers van de domeinen ZonMw en ENW langer moeten wachten dan ze waarschijnlijk hadden gehoopt.

Planning voor alle domeinen

De nieuwe Veni-planning voor alle domeinen ziet er als volgt uit:
•    Deadline (verplichte) vooraanmelding dinsdag 6 september 2022
•    Deadline uitgewerkte aanvragen dinsdag 24 januari 2023
•    Het besluit over de Veni aanvragen ronde 2022 vindt in juni 2023 plaats.

De peildatum blijft gehandhaafd op 1 januari 2022. Dat betekent dat de Veni-ronde 2022 open staat voor onderzoekers die op 1 januari 2022 maximaal drie jaar geleden gepromoveerd zijn. Ook onderzoekers die promoveren tussen 1 januari en 6 september 2022 komen in aanmerking voor deze ronde.

Meer informatie

]]>
news-7408 Mon, 21 Jun 2021 13:40:53 +0200 Wetenschapstalenten naar buitenlandse topinstituten https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/wetenschapstalenten-naar-buitenlandse-topinstituten/ 31 onlangs gepromoveerde onderzoekers gaan onderzoek doen aan buitenlandse onderzoeksinstellingen met een Rubicon-financiering van NWO. Het programma Rubicon is bedoeld om jonge, veelbelovende wetenschappers de mogelijkheid te geven internationale onderzoekservaring op te doen. Hiermee kunnen wetenschappers tot 24 maanden onderzoek doen aan een buitenlandse onderzoeksinstelling. De hoogte van de financiering is afhankelijk van de gekozen bestemming en de duur van het verblijf.

Deze 10 projecten gaan een bijdrage leveren aan gezondheidsonderzoek en zorginnovatie:

  • Onverwachte speler in de hersenontwikkeling Dr. M. Brouwer, Radboud Universiteit Nijmegen -> België ->Vlaams Instituut voor Biotechnologie -> 24 maanden
  • Een Lassa vaccine; bescherming tegen een dodelijk virus van een ongewenste huisgast Drs. P.J.M. Brouwer, Amsterdam UMC (locatie AMC) - > Verenigde Staten -> The Scripps Research Institute, Department of Integrative Structural and Computational Biology, 24 maanden
  • Hersenleeftijd en de geestelijke gezondheid van jongeren L.K.M. Han MSc, Amsterdam UMC (Locatie AMC) -> Australië -> Melbourne University -> 24 maanden
  • Op zoek naar nieuwe behandelingen voor nierziekten W. Hoepel MSc, Universiteit van Amsterdam -> Verenigd Koninkrijk -> Cambridge University -> 24 maanden
  • Stresstest voor hart- en vaatziekten Dr. A. de Jong, Leids Universitair Medisch Centrum -> Verenigde Staten -> NYU Grossman School of Medicine -> 24 maanden
  • Een digitale tweeling die artsen helpt bij het vinden van de optimale therapie Dr. L.M. van Loon, Universiteit Twente -> Australian National University -> 24 maanden
  • Hoe denken wij aan onze stap? Dr. C. McCrum, Maastricht University -> België -> KU Leuven -> 16 maanden
  • Kunstmatige intelligentie voor borstkankerscreening Dr. R. van der Sluijs, Universiteit Utrecht -> Verenigde Staten -> Stanford University – Radiology -> 18 maanden
  • Cel stress als veroorzaker van kanker Dr. A. Steins, Universiteit van Amsterdam -> Australië -> Australian National University, College of Health and Medicine -> 24 maanden
  • Bloedplaatjes en het risico op veneuze trombose Drs. J. Tilburg, Leiden Universiteit Medisch Centrum -> Verenigde Staten -> Boston Children’s Hospital/Harvard Medical School -> 24 maanden

Zij gingen hen voor

Een aantal onderzoekers die met een Rubicon-beurs de wijde wereld in zijn gegaan, vloggen over hun ervaringen in het buitenland. Een aantal van de vlogs zijn opgenomen voor de aanvang van de covid-19 pandemie, maar ook tijdens de pandemie heeft er onderzoek doorgang gevonden. Bekijk hoe deze onderzoekers hun onderzoekservaring in het buitenland hebben beleefd.

Meer informatie

]]>
news-7384 Mon, 21 Jun 2021 10:18:00 +0200 ZonMw investeert in bruggenbouwers die kliniek en onderzoek met elkaar verbinden https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-investeert-in-bruggenbouwers-die-kliniek-en-onderzoek-met-elkaar-verbinden/ Met elk een subsidie van maximaal 200.000 euro uit het programma Klinische Fellows gaan 5 jonge gepromoveerde clinici hun eigen wetenschappelijke onderzoekslijn opzetten. Ook zullen zij met hun onderzoeksproject een brug creëren tussen kliniek en wetenschappelijk onderzoek. De onderzoekers gaan zich bezig houden met betere keuzen voor de behandeling van patiënten gediagnosticeerd met een voorstadium van baarmoederhalskanker, betere therapiekeuzes voor patiënten met darmziekten zoals de ziekte van Crohn, meer kennis van de ziekte reumatoïde artritis (RA) sneller herstel na een herseninfarct, en gepersonaliseerde counseling en zorg voor ouders die met een vroeggeboorte te maken krijgen.

Dit jaar was er vanuit de ZonMw programma’s DoelmatigheidsOnderzoek en Goed Gebruik Geneesmiddelen extra budget beschikbaar om ieder één talentvolle jonge medische specialist een Klinische Fellowship te bieden.

Overzicht van de projecten (alfabetisch op naam):

  • Dr. E.M.G. (Edith) van Esch (Catharina Ziekenhuis) - Validation and implementation of prognostic immunological factors for clinical responses to imiquimod therapy in patients with cervical high grade squamous intraepithelial lesions (Goed Gebruik Geneesmiddelen)
  • Dr. E.A.M. (Noortje) Festen (UMC Groningen) - Improving treatment for IBD by translating basic biology into treatment choices
  • Dr. R. (Rachel) Knevel (Leids Universitair Medisch Centrum) - Using a big data approach to divide the syndrome Rheumatoid Arthritis into homogenous subsets
  • Dr. B. (Bob) Roozenbeek (ErasmusMC) - Prehospital triage of patients with suspected stroke symptoms: development, implementation and evaluation of a decision support tool (Doelmatigheidsonderzoek)
  • Dr. E.J.T. (Joanne) Verweij (Leids Universitair medisch Centrum) - On the limits of neonatal viability: the ethics of changing towards an individualized prognosis-based approach

Een Klinisch Fellowship is een persoonsgebonden stimuleringssubsidie voor een gepromoveerde en gespecialiseerde clinicus die klinisch werk wil blijven combineren met wetenschappelijk onderzoek. De clinicus kan met dit fellowship een start maken met het opzetten van een eigen onderzoekslijn. Het programma is voor clinici die nog min of meer aan het begin van hun wetenschappelijk carrière staan.

Meer informatie

]]>
news-7336 Fri, 11 Jun 2021 09:34:00 +0200 Parel voor onderzoek naar het hart als defibrillator https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/parel-voor-onderzoek-naar-het-hart-als-defibrillator/ Op 10 juni ontving dr. Daniël Pijnappels (LUMC) een Parel voor zijn onderzoek naar het hart als defibrillator. Het begon met de ingeving dat het hart zelf een ritmestoornis zou moeten kunnen stoppen. Mede dankzij een ZonMw-subsidie is dat inmiddels bij proefdieren gelukt: het hart herstelt het gezonde hartritme met zelfopgewekte elektriciteit. Pijnappels’ onderzoek richt zich onder meer op boezemfibrilleren, een hartritmestoornis waar ruim 300.000 Nederlanders last van hebben. De behandeling bestaat onder andere uit medicijnen. Bij onvoldoende resultaat kan het normale hartritme hersteld worden door het toedienen van een elektrische schok (cardioversie). Dit is pijnlijk en daarom moeten patiënten hiervoor eerst in het ziekenhuis in slaap worden gebracht. Helaas is het effect van de procedure vaak tijdelijk, waardoor herhaling nodig is.

Pijnloos stoppen

Het zou veel mooier zijn als het hart zelf in staat was om de hartritmestoornis te herstellen, bedacht bioloog dr. Daniël Pijnappels (LUMC) in 2011. Dat moest in principe mogelijk zijn door gebruik te maken van de elektriciteit die het hart normaal gesproken opwekt om de hartspier te laten samentrekken. ‘Het hart als defibrillator zou pijnloos zijn voor de patiënt, want van de elektrische stroompjes die elke hartslag vergezellen merk je ook niets’, licht hij toe. De vraag was: hoe kun je het hart zo sturen dat het op het juiste moment en de juiste plek de benodigde elektriciteit opwekt? Pijnappels vond het antwoord in lichtgevoelige eiwitten afkomstig van algen.

Eiwitten uit algen

Met een nieuwe methode genaamd optogenetica is het mogelijk om lichtgevoelige eiwitten in cellen in te brengen. ‘Vervolgens kun je een specifiek proces in de cel sturen met licht’, legt Pijnappels uit. ‘Zo kun je met bepaalde lichtgevoelige eiwitten afkomstig uit algen met licht beïnvloeden wanneer en waar de hartcellen elektriciteit produceren en hoeveel.’ Pijnappels bemachtigde een Vidi-subsidie van ZonMw, waarna een team van onder meer wiskundigen, ingenieurs, biologen en artsen aan de slag ging.

LED-lampje

Na succesvolle experimenten met hartcellen in een kweekschaaltje volgde de stap naar een dier. Dat vroeg om een speciaal LED-lampje: met voldoende lichtopbrengst, maar wel heel klein en zonder veel warmteproductie. ‘De afdeling Micro-elektronica van de TU Delft wilde ons hierbij helpen’, vertelt Pijnappels. En met succes: de ingenieurs ontwikkelden in rap tempo het benodigde lampje. Daarmee kon de stap naar een levende rat gezet worden. ‘Het was een geweldig moment toen bleek dat het inderdaad mogelijk was de hartritmestoornis automatisch te beëindigen, zonder een zware elektrische schok’, zegt Pijnappels.

Vervolgonderzoek

Uiteindelijk is het natuurlijk de bedoeling dat patiënten van de behandeling gaan profiteren. Pijnappels is daarom druk bezig met vervolgonderzoek, waarvoor onder andere een grote Europese subsidie is verkregen. ‘Het liefst willen we het hart laten defibrilleren zonder dat daarvoor een LED-lampje nodig is’, licht hij toe. ‘In plaats van licht zou dan het optreden van de hartritmestoornis zelf de trigger moeten zijn. Dan is het hart echt een biologische defibrillator geworden.’

Meer informatie

 

]]>
news-7354 Thu, 10 Jun 2021 08:28:00 +0200 Team science voor baanbrekend fundamenteel onderzoek krijgt een impuls van 12,5 miljoen euro https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/team-science-voor-baanbrekend-fundamenteel-onderzoek-krijgt-een-impuls-van-125-miljoen-euro/ 16 onderzoeksteams gaan innovatieve samenwerkingen opzetten die bijdragen aan vernieuwing in de wetenschap en de gezondheidszorg voor de langere termijn. Ze ontvangen ieder maximaal 750.000 euro van het programma ZonMw Open Competitie. De onderzoeksgroepen zullen onder andere onderzoek gaan doen naar de genetische factoren van hartspierziekten, betere behandeling van hoornvliesbeschadiging en de ontwikkeling van nieuwe antibiotica tegen tuberculose. Met het oog op team science is het programma ZonMw Open Competitie specifiek bedoeld voor vernieuwende en grensverleggende combinaties van twee of meer onderzoeksgroepen. De projecten en de teams werden getoetst aan de hand van criteria zoals creatief en baanbrekend onderzoek van hoge kwaliteit en het benutten van kennis voor doorgeleiding en implementatie o.a. door participatie van stakeholders in de brede zin. Daarnaast was de samenstelling van de teams en de synergie tussen de verschillende onderzoekspartners een belangrijk element in de beoordeling. ZonMw past bij steeds meer subsidierondes het narratief CV toe, nu voor het eerst bij de beoordeling van onderzoeksteams. Onderzoekers en onderzoeksgroepen worden, passend bij de vraagstelling en opzet van het onderzoeksproject, beoordeeld op onderzoek, onderwijs, een goede balans tussen individueel talent en team science, wetenschappelijk leiderschap en bijdragen aan Open Science. Deze manier van beoordelen maakt deel uit van het nieuwe Erkennen en Waarderen.

Behalve budget voor personeel en materiele kosten kon ook financiering aangevraagd worden voor kennisbenutting, internationalisering en onderzoeksinfrastructuur. Drie onderzoeksgroepen ontvangen een extra investeringsmodule van max. € 250.000 voor middelgrote infrastructuur.

Dit zijn de 16 projecten:

mTOR deregulatie en GABA-signalering bij ontwikkeling epilepsie
Prof. dr. E.M.A. (Eleonora) Aronica – Amsterdam UMC-AMC
Dr. D. (Dirk) Schubert – Radboudumc

Epilepsie is een veel voorkomende neurologische aandoening. Het behandelen van genetische epilepsie aan het begin van de kinderjaren is een uitdaging. Om de onderliggende mechanismen van ontwikkelingsepilepsie op te helderen, brengen we onderzoekers samen met expertise in epilepsie, neuropathologie en neurofysiologie. We zullen nieuwe sequentietechnologieën combineren met stamcelgebaseerde modelsystemen.

Nieuwe energie voor genetische hartspierziekte
Prof. dr. ir. J.P.W.M. (Jeroen) Bakkers – Hubrecht Instituut
Prof. dr. F.W. (Folkert) Asselbergs en dr. M. (Magdalena) Harakalova – UMC Utrecht
Dr.F.M. (Frédéric) Vaz – Amsterdam UMC

Hartspierziekten zijn levensbedreigend en kunnen veroorzaakt worden door genetische factoren zoals de PLN mutatie. Hier zal onderzocht worden hoe de PLN mutatie de energie voorziening van het hart aantast door gebruikt te maken van nieuwe modellen. De resultaten zullen bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe behandel strategieën.

Verstoorde eiwitcomplexen op het kankerceloppervlak leiden tot verminderde therapierespons
Prof. dr. A.B. (Annemiek) van Spriel – Radboudumc
Prof. dr. P. (Piet) Gros – Universiteit Utrecht

Eiwitcomplexen op het celoppervlak kunnen kankercellen helpen om sneller te groeien. De onderzoekers bestuderen de structuur en organisatie van eiwitcomplexen op het kankerceloppervlak, omdat hierin mogelijk de sleutel ligt om kankercellen gevoeliger te maken voor antistoftherapie.

Klaar voor nieuwe T: tumor afweer met weefsel T cellen
Prof. dr. T. (Thorbald) van Hall – Leids Universitair Medisch Centrum
Dr.K.P.J.M. (Klaas) van Gisbergen – Amsterdam UMC

Kanker bestaat uit meer dan tumor cellen maar zijn ook doortrokken van normale cellen van het lichaam, zoals afweer cellen. Immuuntherapie activeert afweer cellen die vervolgens zorgen voor remming van de tumorgroei. In dit project gaan we de rol van nieuwe afweer cellen onderzoeken: weefsel T cellen.

Omgaan met onzekerheid bij genderincongruentie en differences in sex development (DSD)
Dr.C.M. (Chris) Verhaak en dr.A.J.M. (Anke) Oerlemans – Radboudumc
Dr.W.J.P. (Wyke) Stommel – Radboud Universiteit
Dr.M.A. (Marij) Hillen – Amsterdam UMC-AMC
Dr.A.L.C. (Annelou) de Vries – Amsterdam UMC-VUmc

In de zorg voor transgender en intersekse kinderen speelt onzekerheid een grote rol. Deze onzekerheid hangt samen met medische, psychologische, ethische én communicatieve aspecten. Het doel van dit project is om onzekerheid te begrijpen en kinderen, ouders en zorgprofessionals te helpen bij het herkennen, bespreken en omgaan met onzekerheid.

Hoornvliesregeneratie gebaseerd op karakterisering van moleculaire celidentiteit
Dr. H. (Jo Huiqing) Zhou – Radboud Universiteit
Dr. M. (Mor) Dickman en dr. V.L.S. (Vanessa) LaPointe – Universiteit Maastricht

De huidige behandeling van hoornvliesbeschadiging is afhankelijk van stamcellen uit het onbeschadigde oog van de patiënt. Er is geen behandeling beschikbaar voor patiënten met twee beschadigde ogen. Wetenschappers zullen een nieuwe technologie ontwikkelen waarbij huid- en mondcellen van de patiënt ingezet kunnen worden als hoornvliesstamcellen om het zicht te herstellen.

Gluren door de celwand van de tuberculose bacterie
Prof. dr. W. (Wilbert) Bitter – Amsterdam UMC-VUmc
Prof. dr. D.J. (Dirk) Slotboom – Rijksuniversiteit Groningen

De tuberculose bacterie is opmerkelijk resistent tegen antibiotica vanwege zijn versterkte celwand. Wij gaan ontrafelen hoe deze celwand werkt om de verdediging in stand te houden en tegelijkertijd essentiële voedingsstoffen te transporteren. Deze kennis gaan we gebruiken om nieuwe antibiotica te ontwikkelen.

Op zoek naar de oorsprong van ons autonome zenuwstelsel
Prof. dr. A. (Andries) Kalsbeek – Amsterdam UMC
Prof. O.C. (Onno) Meijer en dr. A. (Ahmed) Mahfouz – Leids Universitair Medisch Centrum,
Dr. C.X. (Chun-Xia) Yi – Amsterdam UMC
Prof. dr. E. (Eric) Fliers – Amsterdam UMC

De hypothalamus is een hersengebiedje onderin het brein, dat via hormonen en het autonome zenuwstelsel onze fysiologie reguleert. De zenuwcellen die hormoonafgifte aansturen zijn reeds lang bekend. De onderzoekers gaan met de nieuwste microscopen en moleculaire technieken voor het eerst de zenuwcellen die het autonome zenuwstelsel aansturen, opspeuren en karakteriseren.

Lang Leve de familie: genen en gedrag als de biologische basis voor een lang en gezond leven
Prof. dr. P.E. (Eline) Slagboom – Leids Universitair Medisch Centrum
Prof. dr. D.I. (Dorret) Boomsma – Vrije Universiteit
Prof. dr. ir. W.M.M. (Monique) Verschuren – RIVM
Dr. M. (Marian) Beekman – Leids Universitair Medisch Centrum

De levensverwachting stijgt wereldwijd, de winst in gezonde levensjaren blijft daarbij achter. Langlevende families opgespoord in Nederlandse databanken verouderen vaak tot op hoge leeftijd vrij van ziekte. In dit project doorgronden wij de samenhang tussen sociale, gedrags-gerelateerde en genetische mechanismen die bescherming bieden tegen chronische ouderdomsziekten en gezonde veroudering stimuleren.

Uitzaaiingen van kwaadaardige kankercellen tegengaan en deze weer therapiegevoelig maken
Prof. dr. ir. P. (Peter) ten Dijke – Leids Universitair Medisch Centrum
Dr. P.E. (Pouyan) Boukany – TU Delft
Prof. dr. J.W.M. (John) Martens en prof. dr. S. (Stefan) Sleijfer – Erasmus MC Kanker Instituut

De meeste kankerpatiënten gaat dood aan kwaadaardige uitzaaiingen, of doordat de patiënten ongevoelig zijn geworden voor chemotherapie. In dit project streven we ernaar om bestaande medicijnen een herbestemming te geven in dat deze selectief het gedrag van agressieve kankercellen veranderd naar nietinvasieve en therapiegevoelige kankercellen of in goedaardige vetcellen.

In de kou!
Prof. dr. P. (Patrick) Schrauwen – Universiteit Maastricht
Dr. E. (Eric) Kalkhoven – UMC Utrecht
Dr. J. (Joris) Hoeks – Universiteit Maastricht
Prof. dr. S. (Sander) Kersten – Wageningen Universiteit en Research Center

Bij type 2 diabetes nemen spieren minder suiker op. Hierdoor ontstaat een verhoogde bloedsuikerspiegel. Rillen is een specifieke spiercontractie in reactie op koude, die erg afhankelijk is van glucose als brandstof. Dit onderzoek bekijkt of rillen de suikeropname in diabetes patiënten kan verhogen en de bloedsuikerregulatie kan verbeteren.

Dynamische symptoomnetwerken – een nieuw paradigma ter verbetering van diagnose, prognose en behandeling van multimorbiditeit
Prof. dr. M.G.M. (Marcel) Olde Rikkert en dr. G.M.E.E. (Geeske) Peeters – Radboudumc
Prof. T.M. (Thomas) Gill – Yale School of Medicine
Prof. dr. C.L.H. (Claudi) Bockting en dr. R. (Rick) Quax – Universiteit van Amsterdam

De onderzoekers ontwikkelen een nieuwe theorie om de diagnose en behandeling van ouderen met complexe gezondheidsproblemen te verbeteren. Symptomen van ziektes overlappen en beïnvloeden elkaar. De inzichten verkregen vanuit deze theorie kunnen artsen informeren over de optimale behandelstrategie bij mensen met meerdere ziektes tegelijk.

Het opknappen van de energiefabriekjes van de cel voor beter weefselherstel bij COPD: de spieren in actie
Prof. dr. I.H. (Irene) Heijink – UMC Groningen
Dr. R.C.J. (Ramon) Langen en dr. H.R. (Harry) Gosker – Universiteit Maastricht
Prof. dr. E.M.J. (Sabeth) Verpoorte – Rijksuniversiteit Groningen

COPD is een ernstige ziekte waarbij de longen en vaak ook spieren beschadigd raken. Wij onderzoeken een vernieuwend concept waarbij verstoorde wisselwerking tussen spier en long leidt tot defecten in de energiefabriekjes van de cel en verstoord weefselherstel. Door deze defecten te repareren beogen we long- en spierfunctie te herstellen.

Autisme doorzien
Dr. R.A. (Raymond) Poot – Erasmus MC
Prof. dr. B. (Bas) Van Steensel – Nederlands Kanker Instituut
Dr. H.H.H. (Hieab) Adams en Dr. R.A. (Raymond) Poot – Erasmus MC

Het risico op het ontstaan van mentale stoornissen zoals autisme en schizofrenie is bepaald door je DNA. De onderzoekers passen een nieuwe methode toe om beter in het DNA te kunnen lezen of iemand vatbaar is en beter te begrijpen wat er misgaat in de hersenontwikkeling van patiënten.

Stress in insuline-producerende cellen in levende lijve onderzocht
Dr. B.N.G.G. (Ben) Giepmans – UMC Groningen
Dr. E.C.M.C. (Elizabeth) Carroll – TU Delft
Dr. A. (Arnaud) Zaldumbide – Leids Universitair Medisch Centrum

In Type 1 diabetes worden de eilandjes van Langerhans vernietigd, waarom is niet bekend. Met een speciale kleurenmicroscoop bestudeert het team in levende vissenlarfjes of deze eilandjes, omringt door alvleeskliersappen producerende cellen, in de stress raken van hun buren. Dit kan de eerste stap zijn die de uiteindelijk vernietiging verklaart.

De bicarbonaat scherm – een beschermend mechanisme niet alleen voor lever en galwegen, maar ook andere organen van de mens
Prof. dr. U.H.W. (Ulrich) Beuers – Amsterdam UMC
Prof. dr. A.J. (Ton) Rabelink – Leids Universitair Medisch Centrum

Patiënten met immuun-gemedieerde cholestatische en genetische leverziekten lijden niet alleen aan gevolgen van leverinsufficiëntie, maar ook lever-onafhankelijke klachten. Wij hebben bicarbonaatuitscheiding als beschermingsmechanisme voor lever en galwegen beschreven. We willen de ‘bicarbonaatscherm’ multidisciplinair verder karakteriseren en therapeutisch manipuleren in lever, galwegen en andere organen die bij deze patiënten klachten veroorzaken.

Meer informatie

]]>
news-7276 Wed, 19 May 2021 15:44:00 +0200 Proefdiervrije innovaties versnellen en kansen verzilveren https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/proefdiervrije-innovaties-versnellen-en-kansen-verzilveren/ Vandaag ontving minister Carola Schouten van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van Jeroen Geurts, voorzitter van ZonMw, een verkenning voor een Nederlands onderzoeksprogramma voor proefdiervrije innovaties. Jeroen Geurts benadrukte de conclusie uit de verkenning dat meer coördinatie en investeringen in onderzoek zullen helpen de transitie naar proefdiervrije innovatie te versnellen. De verkenning is een initiatief van ZonMw en het NCad. ZonMw en het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) voerden de verkenning uit. Zij zijn beiden partners in het programma Transitie naar Proefdiervrije Innovatie (TPI). Dit TPI-programma wordt geregisseerd en gefaciliteerd door het ministerie van LNV.

Minister Schouten: ‘De afgelopen 2,5 jaar is door TPI de transitie naar proefdiervrije innovatie een flinke stap verder gebracht. Onderzoekers, financiers, beoordelaars, NGO’s, ondernemers én beleidsmakers met hetzelfde doel, weten elkaar al steeds beter te vinden. Tegelijkertijd begrijp ik dat de ambitie hoog is en dat we sneller vooruit willen. Het is daarom goed dat ZonMw en NCad nadenken over hoe we TPI verder kunnen vormgeven in de toekomst. Ook de komende jaren blijft ieders inzet nodig om uiteindelijk zoveel als verantwoord is, proefdiervrij te kunnen zijn, en deze verkenning helpt daarbij.’

Meer coördinatie en investeringen in de keten van proefdiervrije innovatie

De aanleiding voor de verkenning was de constatering van ZonMw en het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) dat met het huidige tempo de transitie naar proefdiervrij onderzoek langzaam gaat. Ondanks dat er op veel plekken in Nederland gewerkt wordt aan organen-op-een chip en andere proefdiervrije modellen, is daadwerkelijk toepassing daarvan nog niet altijd mogelijk. Wil Nederland de ingezette transitie naar proefdiervrij onderzoek versnellen, dan zijn er extra coördinatie tussen en investeringen van alle betrokken partijen in de keten nodig: overheden, onderzoeksinstellingen en bedrijven.

Een cruciale rol voor de nieuwe generatie

ZonMw en NCad adviseren om extra in te zetten op innovatie, toepassing en onderwijs.
‘Om de transitie naar dierproefvrije wetenschap succesvol te maken, is een forse investering in de wetenschap nodig’ stelt Henk Smid (voorzitter NCad) als mede-initiatiefnemer. Dan versnelt de ontwikkeling van nieuwe proefdiervrije modellen. De implementatie van bestaande proefdiervrije methoden vraagt ook om extra aandacht. Een van de belangrijke fasen daarin is inzicht krijgen in hoe innovaties zonder proefdieren geïmplementeerd kunnen worden: hoe zijn ze te valideren of kwalificeren als werkzaam of veilig? Daarmee kunnen de kansen die er liggen sneller verzilverd worden. De nieuwe generaties onderzoekers spelen een cruciale rol in de versnelling van de transitie. Onderwijs in het gedachtengoed en de methoden van proefdiervrij onderzoek helpt hen om verantwoorde keuzes te maken voor hun onderzoeksopzet. Zij kunnen zo de kwaliteit en relevantie van hun onderzoek verhogen, én vertaling van hun resultaten naar de mens verbeteren.

Een toekomst met zo min mogelijk proefdieronderzoek?

De komende maanden zal ZonMw gebruiken om de adviezen uit de verkenning verder uit te werken tot een strategische agenda en een strategie voor financiering waarbij ZonMw streeft naar breed gedragen onderzoeks- en innovatieconsortia. Ook zullen ZonMw en NCad inzetten op een sterkere positionering en profilering van proefdiervrij onderzoek, om kennis sneller te delen en initiatieven beter met elkaar te verbinden.
Jeroen Geurts en Henk Smid hopen dat de aanbieding van de verkenning aan minister Carola Schouten voor een verdere versnelling van de ingezette transitie naar onderzoek zonder proefdieren. En ze hopen dat een nieuw kabinet overweegt daar ook haar bijdrage aan te leveren. ‘ZonMw ziet uit naar een toekomst waarin het werken met proefdieren is geminimaliseerd, zonder dat er onverantwoordelijke risico’s worden genomen ten aanzien van de kwaliteit van het onderzoek. ‘We hebben snel meer kennis nodig om goede alternatieven te creëren’ benadrukt Jeroen Geurts.

Meer informatie

  • Verkenning naar de wenselijkheid en haalbaarheid van een Nederlands onderzoeksconsortium ter bevordering van dierproefvrije innovaties.
  • Transitie Proefdiervrije Innovatie TPI, het programma voor de Transitie Proefdiervrije Innovatie, wil de transitie naar proefdiervrije innovatie versnellen. Het TPI programma wordt gedragen door partners uit de publieke en private sector en maatschappelijke organisaties.
  • Meer Kennis met Minder Dieren ZonMw stimuleert al 20 jaar innovaties die bijdragen aan het beantwoorden van wetenschappelijke vragen zonder dierproeven en zet in op het 3V-beleid (Vervangen, Verminderen en Verfijnen). We doen dit onder andere met het programma Meer Kennis met Minder Dieren.
  • Nationaal Comite advies dierproevenbeleid (NCad) Het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) is ingesteld voor de bescherming van dieren die worden gebruikt voor wetenschappelijke doeleinden en voor onderwijs.

De verkenning is tot stand gekomen met de medewerking van deskundigen die werkzaam zijn bij: RIVM, VUmc / ACTA, Stichting Proefdiervrij, Leids Universitair Medisch Centrum, ministerie van Economische Zaken en Klimaat, ministerie van Landbouw, Natuur en Visserij, Francis Crick Institute, TNO, KNAW, Biomedical Primate Research Centre (BPRC), Institute for human Organ and Disease Model Technologies (hDMT), de Nierstichting, Hoge School Utrecht, Health~Holland, Universiteit Maastricht, Radboud UMC, Erasmus MC en Universiteit Utrecht.

]]>
news-7195 Fri, 23 Apr 2021 10:45:00 +0200 Industrie en wetenschap gaan samen proefdiervrije innovaties ontwikkelen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/industrie-en-wetenschap-gaan-samen-proefdiervrije-innovaties-ontwikkelen/ Twee Nederlandse onderzoeksgroepen gaan samen met de industrie proefdiervrije innovaties ontwikkelen via de ZonMw-subsidieoproep Create2Solve. De projecten richten zich de komende vijf jaar op een 3D-model van menselijke hersencellen en op een betere testmethode voor de toxische dosis van stoffen. De projecten dragen bij aan het beperken van proefdiergebruik in zowel de industrie als de wetenschap. De geselecteerde projecten: een betere testmethode voor de toxische dosis van stoffen


Een van de onder voorbehoud gehonoreerde projecten is van dr. Nynke (N.I.) Kramer (Universiteit Utrecht, Institute for Risk Assessment Sciences), in samenwerking met het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en de private partners Vivaltes en Toxys. Dit project richt zich op het ontwikkelen van een robuuste proefdiervrije testmethode om de toxische dosis van moeilijk oplosbare stoffen vast te stellen. ‘’Door het meer betrouwbaar maken van proefdiervrije testmethodes, zullen eindgebruikers hier ook meer vertrouwen in krijgen en dit toepassen als alternatief voor dierproeven’’ zegt Nynke Kramer.

Het project gaat een oplossing bieden voor Challenge 1, de probleemstelling die eerder is opgesteld door het consortium bestaande uit Shell, Sabic en LyondellBasell. De vraagstellingen zijn daarmee door de eindgebruikers zelf opgesteld. ‘’Hierdoor zijn de uitkomsten van het project ook echt iets waar de eindgebruikers wat aan hebben’’ zegt Nynke Kramer. ‘’Zo zouden we sneller kunnen komen tot een proefdiervrij tijdperk in de toxicologie’’. Ook zal het project het aantal dierproeven aanzienlijk beperken door niet alleen de focus op de wetenschap te leggen. James Wheeler, Senior Eco-Toxicologist bij Shell, zegt: ‘’Het samenbrengen van meerdere partijen schept een ideale situatie voor succes en implementatie van proefdiervrije innovaties in zowel de praktijk als op internationaal beleidsniveau.’’  

Een 3D-model van menselijke hersencellen


Het tweede onder voorbehoud gehonoreerde project is van dr. Femke (F.M.S.) de Vrij (Erasmus MC) in samenwerking met de private partner Core Life Analytics. Het richt zich op het ontwikkelen van een proefdiervrij 3D-model met menselijke hersencellen dat zal bijdragen aan medicijnontwikkeling en onderzoek. ‘’Zeker voor complexe hersenaandoeningen die moeilijk in proefdiermodellen te onderzoeken zijn, is het van groot belang om onderzoek te doen met menselijk materiaal’’ zegt Femke de Vrij.

Hiermee gaat dit project een oplossing bieden voor Challenge 2, de probleemstelling die is opgesteld door het consortium bestaande uit Charles River Laboratories en Danone Nutricia Research. De opzet van het project wordt gezien als hoopgevend voor medische toepassingen. Het combineren van de diepgaande academische kennis met de input van de toepassingsgerichte industrie, zal leiden tot modellen die gebruikt kunnen worden voor de succesvolle ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen. Daarnaast opent de samenwerking met de industrie nieuwe deuren. ‘’Opschaling van experimenten en grootschalige data-analyse is nu mogelijk, waar een academische onderzoeksgroep doorgaans zelf geen capaciteit voor heeft’’ zegt Femke de Vrij.

Create2Solve


Met de subsidieoproep Create2Solve, onderdeel van het programma ‘Meer Kennis Met Minder Dieren’, organiseert ZonMw, samen met het bedrijfsleven, vraag gestuurd onderzoek naar proefdiervrije innovaties. Hiermee ondersteunt ZonMw de ontwikkeling van impactvolle, proefdiervrije innovaties die moeten leiden tot verkoopbare methoden, modellen en/of diensten. De financiering voor Create2Solve is afkomstig van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de Stichting Proefdiervrij.

In juli 2019 eindigde fase 0 van Create2Solve. In deze fase werden twee vraagstukken, de zogeheten Challenges, van twee consortia van bedrijven geformuleerd tot een subsidieoproep. Kennisinstellingen konden in samenwerking met een private partner een projectvoorstel indienen voor de challenges. Drie ‘proof-of-concept’-projecten gingen door naar fase 1 in december 2019. In de huidige fase 2, zijn er twee van deze projecten, één per challenge, geselecteerd om hun voorstellen te ontwikkelen tot een proefdiervrije innovatie, samen met de betrokken private partijen. De projectgroepen ontvangen ieder één miljoen euro en krijgen maximaal vijf jaar de tijd om hun project uit te voeren.

Samenvattingen van de projecten

Project Challenge 1: Better in-vitro Dosing (BID): Framework and technology development for improving the quality of in vitro data - dr. Nynke (N.I.) Kramer (Universiteit Utrecht, Institute for Risk Assessment Sciences)

(Private) partners: Vivaltes, Toxys en RIVM
Challenge-houders: Shell, Sabic en LyondellBasell

Om dierproeven te verminderen, worden in vitro celsystemen ingezet om de toxische dosis van een test stof vast te stellen. Normaal wordt de nominale concentratie (de hoeveelheid toegevoegde stof gedeeld door het volume medium) gebruikt om concentratie-effect relaties vast te stellen. Dit leidt echter tot slechte voorspellingen van de toxische dosis in dier en mens van vluchtige, lipofiele en instabiele stoffen omdat maar een kleine fractie van deze stoffen bij de cellen komen. Om verdamping, afbraak en binding aan plastic en plasma eiwitten in vitro van deze stoffen onder controle te houden, willen we in dit project gebruik maken van gesloten glazen potjes en welplaten die gedoseerd worden middels een polymeer (genaamd ‘partition-controlled dosing’). We hebben een beslisboom ontwikkeld die aanduidt onder welke omstandigheden het verstandig is om deze technieken te gebruiken.

Project Challenge 2: 3D MICro-brains: An animal-free human 3D cortical network platform for screening myelination and inflammation phenotypes. 3D Myelination & Inflammation Cortical network platform (3D MICro-brains) - dr. Femke (F.M.S.) de Vrij (Erasmus MC)

Private partner: Core Life Analytics
Challenge-houders: Charles River Laboratories en Danone Nutricia Research

Recente ontwikkelingen in geïnduceerde pluripotente stamcel (iPSC) technologie maken het mogelijk om celtype-specifieke humane celkweekmodellen te implementeren voor onderzoek en medicijnontwikkeling. In dit project ontwikkelen onderzoekers een 3D-model met menselijke hersencellen die de complexe structuur van de hersenen in vroege ontwikkeling nabootsen. Deze micro-hersenen (3D MICro-brains) brengen het modeleren van de frontale cortex terug tot de essentie in een formaat van letterlijk een miljoenste van het normale hersenvolume. Het platform bevat alle relevante hersenceltypen: functionele neuronen en glia in gelaagde radiale structuren, inclusief astrocyten, myeline-producerende oligodendrocyten en microglia die een cruciale rol spelen bij ontstekingsprocessen in de hersenen. Bovendien is dit model volledig diervrij en draagt zo bij aan de transitie naar proefdiervrij onderzoek. Door de reproduceerbaarheid en schaal van dit platform leent het zich bij uitstek voor geautomatiseerde toepassingen in medicijnontwikkeling en onderzoek, die verder zullen worden uitgewerkt met een bedrijf dat geautomatiseerde hoge-resolutie beeldverwerking toevoegt aan dit project.

Meer informatie:

]]>
news-7146 Mon, 19 Apr 2021 12:00:00 +0200 Parel voor data-goudmijn https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/parel-voor-data-goudmijn/ Welke patiënten met hart- en vaatziekten lopen (opnieuw) risico op een hartinfarct, hartfalen of een beroerte? Wat is de optimale individuele behandeling? Cardioloog prof. dr. Folkert Asselbergs (UMCU) ontving op 15 april de ZonMw Parel voor een dataverzameling die bijdraagt aan het beantwoorden van deze vragen en voor het ontwikkelen van een zelfmanagementplatform. In de afgelopen decennia is veel winst geboekt in de behandeling van hartinfarcten en beroertes. Er komen steeds meer mensen die zo’n ernstige gebeurtenis overleefd hebben. Sommigen krijgen hartfalen of andere problemen, terwijl anderen nog jaren in redelijke gezondheid leven. Om meer zicht te krijgen op de risicofactoren voor toekomstige gezondheidsproblemen, zijn gegevens nodig van zeer veel verschillende mensen met uiteenlopende achtergronden. Asselbergs kreeg in 2011 subsidie uit het ZonMw programma Klinische Fellows om zo’n dataverzameling op te zetten.

Bruggenbouwer

De commissie die de Parel toekent, noemt Asselbergs een ‘bruggenbouwer’ die heeft bijgedragen aan een unieke internationale samenwerking. Inmiddels zijn genetische en klinische gegevens van zo’n 260.000 mensen uit 64 ziekenhuizen gestandaardiseerd opgeslagen en toegankelijk voor onderzoek. Het internationale samenwerkingsverband werkt met zogeheten gefedereerde data-analyses, die de gegevens in het oorspronkelijke ziekenhuis laten. Het analyseprogramma gaat als het ware langs bij alle lokale dataverzamelingen en rapporteert alleen de conclusies. De privacy van patiënten is daardoor gegarandeerd en internationale samenwerking wordt ook juridisch vergemakkelijkt. Er gaan immers geen patiëntgegevens het ziekenhuis uit.

Eerste resultaten

Gebleken is dat niet alle genetische risicofactoren voor het ontstaan van hart- en vaatziekten ook bijdragen aan een verhoogd risico op hernieuwde problemen. Er komt meer zicht op individuele verschillen in de reactie op geneesmiddelen en andere behandelingen, waardoor de behandeling steeds verder geïndividualiseerd kan worden.

Meer informatie

]]>
news-6871 Thu, 04 Feb 2021 10:06:29 +0100 ZonMw Open Competitie: medio juni nieuwe subsidieronde open https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zonmw-open-competitie-medio-juni-nieuwe-subsidieronde-open/ Medio juni 2021 kunnen innovatieve teams van onderzoekers weer een projectidee indienen voor de ZonMw Open Competitie. In de huidige situatie wordt er veel van iedereen gevraagd. Daarom bieden we aanvragers geen 2 maar 4 maanden voorbereidingstijd om na opening van de subsidieronde hun projectidee in te dienen. De deadline voor het indienen is medio oktober 2021. ZonMw Open Competitie is specifiek bedoeld voor excellente onderzoeksteams om hun onderzoekslijnen te innoveren voor wat betreft inhoud én samenwerking. Het oogmerk is ruimte creëren voor team science leidend tot synergistische, grensverleggende wetenschap van uitzonderlijke kwaliteit op het (grens)gebied van fundamenteel onderzoek naar gezondheidszorg en innovatie.

De ZonMw Open Competitie is onderdeel van de NWO financieringslijn Vrij Onderzoek. ZonMw voert deze ronde uit voor het domein van medisch onderzoek en zorginnovatie.

Meer informatie

 

 

]]>
news-6814 Wed, 03 Feb 2021 16:59:00 +0100 Ontvangt u dit jaar de Willy van Heumenprijs? https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/ontvangt-u-dit-jaar-de-willy-van-heumenprijs/ Er is op het gebied van de 3 V’s (Vervanging, Vermindering en Verfijning gebruik proefdieren) nog veel onderzoek nodig. Om dat onderzoek te bevorderen en aan te wakkeren reikt het Willy van Heumenfonds om de twee jaar de ‘Willy van Heumenprijs’ uit aan een persoon die zich in Nederland op dit terrein bijzonder verdienstelijk heeft gemaakt. Daarom gaat het Willy van Heumenfonds ook in 2021 deze prijs van 15.000,- euro, toekennen. Inzending van uw nominatie deadline 15 maart 2021

Nomineer uzelf of een ander. Heeft u de perfecte kandidaat voor ogen? Laatste kans: u kunt tot uiterlijk 15 maart 2021 uw nominatie aan MKMD@zonmw.nl mailen. Dit is het e-mailadres van het programmateam Meer Kennis met Minder Dieren (MKMD) van ZonMw. Dit programmateam ondersteunt het Willy van Heumenfonds en coördineert de aanmeldingen.

Wilt u meer weten over de het Willy van Heumenfonds of over deze prijs? lees dan verder op de website van het Willy van Heumenfonds.

 

]]>
news-6858 Tue, 02 Feb 2021 13:49:59 +0100 Discussie over dierproeven is nodig, maar behoud wel de nuance https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/discussie-over-dierproeven-is-nodig-maar-behoud-wel-de-nuance/ Jeroen Geurts (voorzitter van het bestuur ZonMw) en Henk Smid (voorzitter van het NCad) benadrukken in de Volkskrant (31 januari 2021) het belang van een genuanceerde discussie over dierproeven. Ze wijzen daarbij op het belang van de ontwikkeling van nieuwe onderzoeksmethoden en duiden de transitie naar proefdiervrij onderzoek. Er wordt veel onderzoek gedaan naar het coronavirus en het behandelen en voorkomen van Covid-19. Deze ontwikkeling zet de discussie over proefdieronderzoek en de transitie naar proefdiervrije innovaties op scherp. De transitie behelst het ontwikkelen van nieuwe methoden van onderzoek waardoor dierproeven niet meer of in mindere mate nodig zijn en die betere resultaten opleveren voor mens en dier dan bestaande dierproeven. ZonMw zet al jaren in op de bekostiging van dierproefvrije innovaties, onder meer in het succesvolle programma Meer Kennis met Minder Dieren. Het transitiebeleid is gebaseerd op eerder uitgebrachte adviezen van een tijdelijke door de overheid ingestelde denktank en een rapport van het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad).

Meer informatie

]]>
news-6817 Thu, 21 Jan 2021 13:36:35 +0100 Cultuurverandering staat centraal op het eerste Recognition & Rewards Festival https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/cultuurverandering-staat-centraal-op-het-eerste-recognition-rewards-festival/ Morgen vindt het eerste Recognition & Rewards Festival plaats; een online evenement voor alle iedereen die geïnteresseerd is in het nieuwe erkennen en waarderen van wetenschap en wetenschappers. De dag staat in het teken van een cultuurverandering waar het Nederlandse wetenschapsveld gezamenlijk aan werkt. Het festival vindt plaats ruim een jaar na de lancering van het landelijke programma voor de brede erkenning en waardering van de verschillende talenten van wetenschappers, ‘Ruimte voor ieders talent. Jeroen Geurts, bestuurslid NWO en bestuursvoorzitter van ZonMw: “Er zijn al goede eerste stappen gezet om talent binnen de universiteiten en onderzoeksinstellingen anders te waarderen. Die komen op dit Festival uitgebreid aan bod, zodat we van elkaar kunnen leren. En natuurlijk kijken we ook vooruit en vragen we ons hardop af wat de volgende cruciale stappen zijn om tot een bredere en betere waardering van wetenschappers te komen.”

Cultuurverandering

Alle ‘Erkennen & Waarderen’-commissies van de Nederlandse universiteiten komen samen bij dit online evenement. Naast de stand van zaken en het toekomstperspectief is er aandacht voor veranderkunde, omdat cultuurverandering essentieel is voor dit onderwerp. In de middag zijn er verschillende workshoprondes, die de deelnemers virtueel kunnen bijwonen. Bijvoorbeeld over het narratief CV, een van de maatregelen waarmee succesvol getest wordt. Geurts: “De eerste bevindingen van het werken met narratieve CV’s zijn goed. De eigen kwaliteiten van een onderzoeker worden zo beter getoetst. Er is niet alleen aandacht voor het aantal publicaties van een persoon, maar ook voor andere vaardigheden zoals leiderschap en onderwijs.”

Aanmelden

Het festival wordt georganiseerd vanuit het Erkennen en Waarderen programma, een samenwerkingsverband van verschillende partijen in de Nederlandse kenniscoalitie: KNAW, NFU, NLU, NWO, VSNU en ZonMw. Deze partijen stonden ook aan de wieg van het landelijke plan om ruimte te geven aan de diverse talenten van wetenschappers. Omdat de huidige maatschappelijke uitdagingen vragen om multidisciplinaire samenwerking door wetenschappers met verschillende kwaliteiten, is er een andere manier van erkennen en waarderen nodig. Het festival is op vrijdag 22 januari van 10:00 uur tot 16:00 uur. Aanmelden of meer informatie is te vinden op de website van Recognitionrewardsfestival.

Meer informatie

 

]]>
news-6476 Tue, 10 Nov 2020 08:18:55 +0100 Systematisch literatuuronderzoek vervangt, vermindert en verfijnt proefdieronderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/systematisch-literatuuronderzoek-vervangt-vermindert-en-verfijnt-proefdieronderzoek/ Een systematische literatuuranalyse van eerder uitgevoerd proefdieronderzoek stelt onderzoekers in staat de kwaliteit en relevantie van hun eigen onderzoek te verbeteren. En dat is niet het enige voordeel. Uit een casestudie van ZonMw naar 8 jaar financiering voor systematic reviews, blijkt dat onderzoekers ook anders zijn gaan kijken naar proefdieronderzoek. En ze zijn zich bewuster geworden van de verantwoording en uitvoering van proefdieronderzoek. Een systematisch literatuuronderzoek of systematic review geeft onderzoekers een gedegen en volledig overzicht van alle literatuur op het terrein van hun onderwerp. Met die kennis kunnen ze een goede onderbouwde keuze maken voor het diermodel dat ze willen gaan toepassen in hun onderzoek, of dat ze kunnen kiezen voor een proefdiervrij alternatief. Door vooraf beter te inventariseren wat er al gedaan is en wat het beste model is voor het onderzoek, kan de medische wetenschap niet alleen onnodige herhaling van onderzoek voorkomen - ‘research waste’ -maar ook ‘animal waste’, het onnodig gebruik van proefdieren.

Proefdiervrije innovaties en kwaliteit en relevantie van proefdieronderzoek zijn belangrijke speerpunten van het ZonMw onderzoeksprogramma Meer Kennis met Minder Dieren (MKMD). In samenwerking met het expertisecentrum SYRCLE (Systematic Review Centre for Laboratory Experimention, Radboudumc) ondersteunt ZonMw sinds 2012 het gebruik van systematische literatuurstudies voor proefdieronderzoek. In de periode 2012 tot nu zijn met meer dan 1,4 miljoen euro 88 systematisch literatuurstudies gefinancierd en 21 workshops georganiseerd (ruim 385 deelnemers). SYRCLE verzorgde de workshops en ondersteunde de onderzoekers bij de opleiding en uitvoering. Na acht jaar was het tijd om de balans op te maken.

Impact op het proefdieronderzoek

Met de inzichten van de reviews maken onderzoekers andere en betere keuzen voor de opzet van hun onderzoek, de methoden en diermodellen die ze willen gaan gebruiken. Uit literatuuronderzoek blijkt namelijk dat er nog geregeld een verkeerd diermodel (bijvoorbeeld verkeerde stam) voor een onderzoeksvraag wordt gebruikt. De systematic reviews hebben ook invloed op de uitvoering en rapportage van het proefdieronderzoek. Onderzoekers die zo’n literatuuronderzoek uitvoerden, leggen bijvoorbeeld beter de kenmerken van dieren vast, rapporteren beter over de huisvesting, de gekozen behandeling en de rechtvaardiging van de keuze van het diermodel. Hoogwaardige tijdschriften zijn ook steeds meer bereid de reviews te publiceren en ze hebben steeds meer een hoge citatie-index.

Impact op de onderzoekers en hun vakgebieden

Onderzoekers die een systematic review uitvoeren met ondersteuning van SYRCLE kregen ook de kans om hun wetenschappelijke en interpersoonlijke vaardigheden verder te ontwikkelen. Ze keken na afloop vaak kritischer naar de kwaliteit en de ethische implicaties van hun eigen onderzoek en naar het preklinisch onderzoek in het algemeen. Ook collega’s en vakgenoten profiteerden van hun inzichten en kennis, zodat veranderingen in werkwijzen van onderzoeksteams mogelijk werden. In sommige gevallen leidde dit ertoe dat er geen diermodellen meer werden ingezet en was er meer oog voor proefdiervrije innovaties.
De meerwaarde van het uitvoeren van een systematisch literatuuronderzoek werd ook opgemerkt in de bredere onderzoekgemeenschap. Systematic reviews die door het programma MKMD waren gefinancierd hebben andere nationale en internationale onderzoekers aangezet om een systematisch literatuuronderzoek uit te gaan voeren en andere onderzoeksvragen te stellen.

Weerstand

Niet iedereen is overtuigd van het nut van systematic reviews. Er is hier en daar weerstand bij collega's, begeleiders, referenten en tijdschriftredacteuren. De huidige conventies en cultuur in de preklinische wetenschap lijken daarvoor de belangrijkste oorzaak te zijn. Meer voorlichting over het doel en de meerwaarde van deze reviews zou kunnen helpen. Toch zijn de meeste onderzoekers in het algemeen positief over hun literatuuronderzoek, hoewel een groot aantal zich niet had gerealiseerd hoeveel tijd zo'n project zou kosten. De steun die ze ontvingen van ZonMw en SYRCLE was daarom belangrijk.

Conclusie

Uit de casestudie naar 8 jaar financiering voor systematic reviews kunnen hoopvolle conclusies getrokken worden. Systematische literatuuranalyses voor proefdieronderzoek hebben een grote meerwaarde voor proefdieronderzoek en ander onderzoek. Ze dragen bij aan een grotere bewustwording rond betere kwaliteit van de opzet, uitvoering en rapportage van het onderzoek en de noodzaak tot grotere relevantie van onderzoek met proefdieren voor de mens. Onderzoekers die zo’n literatuuranalyse uitvoeren worden zich bewuster van de implicaties van proefdieronderzoek en proefdiervrije innovaties. Dit heeft bovendien een breder effect, naar bijvoorbeeld hun collega’s maar ook de vakgebieden waarin ze werken, zowel nationaal als internationaal.

Succes uitbouwen

Om dit succes verder uit te kunnen bouwen doen de betrokken onderzoekers een aantal aanbevelingen. Ze adviseren om ook afgestudeerden en promovendi toe te laten tot de financiering en de begeleiding door SYRCLE en kleine tot grote (met 10.000 of meer papers) systematic reviews mogelijk te maken. Met meer ondersteuning en financiering van ZonMw en SYRCLE zou de beschikbare financiering ook gerichter en efficiënter ingezet kunnen worden. En met meer voorlichting en bekendheid via workshops en in opleidingen kunnen systematic reviews een structureel onderdeel worden van onderzoek met proefdieren. De algemene conclusie is dat de module in de komende jaren voortgezet zou moeten worden met meer en meer diverse financieringsmogelijkheden.

Meer informatie

]]>
news-6459 Thu, 05 Nov 2020 10:05:40 +0100 Uitnodiging nominaties voor de Willy van Heumenprijs 2021 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/uitnodiging-nominaties-voor-de-willy-van-heumenprijs-2021/ Het Willy van Heumenfonds gaat in 2021 opnieuw de Willy van Heumenprijs toekennen. De prijs is vastgesteld op € 15.000,-, naar eigen inzicht te besteden aan het welzijn van dieren. Voor wie

In aanmerking komen wetenschappers/onderzoekers die in de afgelopen twee jaar een afgerond onderzoek hebben gepubliceerd waarmee een substantiële bijdrage is geleverd aan het vervangen, verminderen of verfijnen van dierproeven (3V’S).

Uitnodiging voor Nominaties

Nomineer uzelf of een ander. Heeft u de perfecte kandidaat voor ogen? Lever dan vóór maandag 15 februari 2021 uw nominatie aan via het e-mailadres MKMD@zonmw.nl. Dit is het e-mailadres van het programmateam Meer Kennis met Minder Dieren (MKMD) van ZonMw. Dit programmateam ondersteunt het Willy van Heumenfonds en coördineert het ophalen van de aanmeldingen.

Procedure

Van elke kandidaat ontvangen wij graag de volgende drie onderdelen:

  • CV van maximaal 2 kantjes A4;
  • Een motivering van maximaal 350 woorden. De motivering dient te onderbouwen hoe dit gepubliceerde onderzoek bijdraagt aan of impact heeft op de 3V’s;
  • De publicatie van het onderzoek als PDF.

Uit alle inzendingen zal de wetenschappelijke adviesraad van het Willy van Heumenfonds een aanbeveling doen aan het bestuur met daarop drie kandidaten. Deze kandidaten worden door het bestuur op de hoogte  gesteld. Tevens zal het bestuur een persbericht met de nominaties verzenden. Hierna besluit het bestuur aan wie de prijs wordt toegekend. Dit wordt bekend gemaakt tijdens de prijsuitreiking die plaats vindt tijdens een nader te plannen bijeenkomst in het najaar van 2021.

Informatie

]]>
news-6373 Mon, 19 Oct 2020 08:37:28 +0200 Grootste studie ooit over wetenschappelijke integriteit van start https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/grootste-studie-ooit-over-wetenschappelijke-integriteit-van-start/ De National Survey on Research Integrity (NSRI) wordt vanaf 15 oktober verspreid onder bijna 40.000 onderzoekers in Nederland. De enquête is daarmee niet alleende grootste studie wereldwijd over wetenschappelijke integriteit, maar ook de eerste studie diezich richt op de hele onderzoeksgemeenschap, in alle disciplines, in Nederland. Het onderzoek beoogt een zo nauwkeurig en volledig mogelijk beeld te schetsen van factorenen ontwikkelingen die wetenschappelijke integriteit kunnen bevorderen of tegenwerken, zoalsopen science-beleid, onderlinge concurrentie, vertrouwen in gepubliceerde bevindingen,werkdruk, alsmede bedenkelijke en verantwoorde onderzoekspraktijken.

"We leven in een tijd waarin de resultaten van wetenschappelijk onderzoek essentieel zijn ombeslissingen te nemen die van invloed zijn op de volksgezondheid en de welvaart van onsland", zegt professor Lex Bouter, projectleider van het NSRI. "Er staat veel op het spel, en hetis absoluut noodzakelijk dat degenen die op wetenschap moeten vertrouwen, ook onzeonderzoekspraktijken kunnen vertrouwen."

De NSRI is een van de projecten van het Bevorderen van Verantwoorde Onderzoekspraktijken (BVO)programmavoor 'onderzoek naar onderzoek', en wordt gefinancierd door ZonMw, Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO)en hun partners. ZonMw, NWO en hun partners investeren in vijf jaar in totaal 3,8 miljoen euro inde vier pijlers van het BVO-programma, waarvan de NSRI er één is.

De BVO-website: “Door middel van de NSRI krijgen we inzicht in de aard en de oorzaken van twijfelachtigeonderzoekspraktijken. De uitkomsten worden gebruikt om onderbouwd verbeteringen door te kunnen voeren.

”Waarom wetenschappelijke integriteit -en waarom nu?"


Anders dan ethiek, verwijst wetenschappelijke integriteit in het algemeen naar de principes en normen die tot doel hebben de validiteit en geloofwaardigheidvan onderzoek te waarborgen", aldus Gowri Gopalakrishna, de postdoc-onderzoeker van het NSRI-team. "Het is niet alleen in Nederland,  maar  ook  wereldwijd  een  urgent  onderwerp  geworden,  zeker  met  dehuidige beweging naaropen science".

Versneld  wetenschappelijk  publiceren  tijdens  de  Covid-19-pandemie  is  een  voorbeeld  dat Bouter,  Gopalakrishna  en  hun  team  hebben  aangehaald  als  reden  om wetenschappelijke integriteit onder de aandacht van onderzoekers te brengen, waarbij zij opmerkten dat de eerste vier  maanden  van  de  pandemie  resulteerden  in  veel  meer  gerelateerde  wetenschappelijke publicaties dan bijvoorbeeld in 2003 met het uitbreken van SARS.

Meer informatie
 

]]>
news-6097 Tue, 01 Sep 2020 12:07:00 +0200 Proefdiervrije innovaties voor beter COVID-19 onderzoek https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/proefdiervrije-innovaties-voor-beter-covid-19-onderzoek/ Met financiering van het ministerie van VWS starten deze zomer 40 onderzoeksprojecten naar de coronapandemie en de gevolgen ervan. Er is snel en veel kennis nodig over het SARS-CoV-2 virus en de ziekte COVID-19. Proefdiervrije modellen kunnen daarbij helpen omdat de resultaten beter vertaalbaar zijn naar de mens en sneller resultaten op kunnen leveren. Vijf projecten gaan daarom aan de slag met proefdiervrij onderzoek. In april van dit jaar stelde het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 40 miljoen euro beschikbaar aan ZonMw en NWO voor onderzoek naar de coronapandemie en de gevolgen ervan voor onze samenleving, zoals de ziekte COVID-19. De onderzoeksresultaten moeten zo snel mogelijk beschikbaar komen voor iedereen die daar belang bij heeft: artsen en verpleegkundigen, landelijke en gemeentelijke overheden, hulpverleners en burgers. Met proefdiervrije innovaties kan onderzoek beter en sneller gedaan worden omdat de resultaten beter vertaalbaar zijn naar de mens. En dat is juist nu van levensbelang. De commissie van het ZonMw-onderzoeksprogramma ‘Meer Kennis met Minder Dieren’ stelde daarom extra geld beschikbaar om onderzoek met dergelijke proefdiervrije innovaties binnen het onderzoeksprogramma COVID-19 mogelijk te maken en selecteerde vijf projecten.  “Ik ben trots op de geleverde prestatie van alle betrokkenen, aanvragers en beoordelaars, omdat er in korte tijd heel veel werk is verzet” zegt Dick Tommel, voorzitter van de commissie Meer Kennis met Minder Dieren.

Stichting Proefdiervrij

Ook Stichting Proefdiervrij stelde budget beschikbaar voor deze subsidieoproep. “Voor onderzoek naar COVID-19 worden veel dierproeven gedaan. Dat gaan we hoogstwaarschijnlijk terugzien in de cijfers”, zegt Debby Weijers van Proefdiervrij, “We willen met dit initiatief graag bijdragen aan COVID-19-onderzoek zonder dierproeven. Juist voor deze ziekte – en vergelijkbare ziekten in de toekomst – hopen we veel te bereiken met humane modellen. Deze modellen laten namelijk nauwkeuriger zien hoe de ziekte verloopt bij mensen. Ook kunnen we met humane modellen onderzoek personaliseren: door bijvoorbeeld stamcellen of computersimulaties gebaseerd op patiëntdata te gebruiken. Zo kunnen we beter onderzoeken waarom het virus bepaalde groepen zieker maakt dan andere groepen. Diermodellen gaan geen antwoord geven op deze en andere vragen”.

Voorbeeldprojecten

In deze speciale ronde, ingebed in de COVID-19 subsidieoproepen, zijn 5 projecten geselecteerd die breder gebruik van bestaande proefdiervrije innovaties of de ontwikkeling van nieuwe proefdiervrije innovaties mogelijk gaan maken.

Een pufje heparine tegen besmetting met corona? – Theo Geijtenbeek (Amsterdam UMC)

Professor Theo Geijtenbeek, hoogleraar Moleculaire en Cellulaire Immunologie aan het Amsterdam UMC, gaat het onderzoek leiden naar de mogelijk preventieve werking van het antistollingsmiddel laag moleculair gewicht heparine tegen SARS-CoV-2. COVID-19 patiënten krijgen nu al direct bij ziekenhuisopname heparine toegediend door middel van injecties om bloedstolsels te voorkomen. Maar Geijtenbeek en zijn groep ontdekten dat dit middel ook de binding van het virus aan cellen blokkeert en daardoor infectie voorkomt. Zij willen nu onderzoeken of het inhaleren van heparine preventief kan werken zodat bijvoorbeeld zorgpersoneel zich met een heparine-inhalatie kan beschermen tegen besmetting. De eerste stap in het onderzoek is innovatief, zegt een trotse Geijtenbeek. Vrijwilligers worden gevraagd heparine te inhaleren via de neus. Vervolgens halen de onderzoekers wat cellen van het neusslijmvlies weg (zoals bij een coronatest) en stellen die cellen vervolgens bloot aan het virus om de antivirale werking van heparine te onderzoeken. Geijtenbeek: “We willen dit op deze manier doen om dierproeven te vermijden en eerder naar de klinische fase kunnen gaan. En tijd is belangrijk bij deze pandemie”. Daarnaast zal de onderzoeksgroep gebruik maken van een dynamisch humaan celmodel om de werking van heparine op infectie van het coronavirus verder te kunnen onderzoeken.

Een breed toepasbaar dynamisch celmodel – Robbert Rottier (Sophia Kinderziekenhuis)

Een dynamisch celmodel is een onderzoeksopzet waar ook het consortium onder leiding van Robbert Rottier, senior-onderzoeker bij de longafdeling van het Sophia Kinderziekenhuis, mee aan de slag gaat. Voor het huidige corona-onderzoek wordt veel gebruik gemaakt van statische longsystemen. Het nadeel van deze modellen is dat ze maar in beperkte mate de werking van longcellen in een mens nabootsen. Daarom gaat het team van Rottier samen met professor Roman Truckenmüller van de Universiteit Maastricht, en het MERLN instituut een gesloten dynamisch systeem maken. Ze zullen een bestaande bioreactor gebruiken om tegelijkertijd menselijke cellen te kweken van zowel het epitheel van luchtwegen als van bloedvaten. Door er ‘microfluids’ doorheen te sturen ontstaat een dynamisch systeem. Daarmee kan het ontstaan en verloop van virale infecties zoals COVID-19 beter bestudeerd worden. Door de samenwerking met Truckenmüller, expert op het gebied van nanotechnologie en biochips, en het MERLN instituut kan dit systeem ook snel op commerciële schaal gemaakt worden en beschikbaar gesteld worden aan laboratoria. Het team werkt ook aan een protocol zodat het model zonder extra training toegepast kan worden. Volgens Rottier heeft het werken aan proefdiervrije innovaties bijkomende voordelen: “Sinds we aan dit soort innovaties werken, zoeken we binnen de onderzoeksgroep steeds meer naar alternatieven en is bij ons het gebruik van proefdieren gedaald”.

Humane celmodellen combineren met genetische kenmerken – Jeffrey Beekman (UMC Utrecht)

Het werken aan proefdiervrije innovaties kan onderzoekers bewuster maken van manier waarop zij onderzoek doen. Dat ondervond ook professor Jeffrey Beekman, hoogleraar cellulaire ziektemodellen aan het UMC Utrecht: “Hiervoor was ik nog niet zo bezig met proefdiervrij onderzoek, de subsidieoproep en het schrijven van de aanvraag hebben me daar bewuster van gemaakt. Ik heb nu nog meer oog voor de materialen waar ik mee werk, zoals de menselijke cellen die afkomstig zijn van individuen en het serum dat ik gebruik om de cellen te laten groeien. Die zijn vaak van dierlijke oorsprong.” Voor onderzoek naar COVID-19 gaan Beekman en zijn onderzoeksteam celmodellen inzetten om te bestuderen hoe in vivo de corona-infectie op verschillende organen inwerkt: bovenste luchtwegen (neus), onderste luchtwegen (longen), darmen en nieren. “Door deze modellen te combineren met de unieke genetische kenmerken van de donoren van deze cellen, kun je de verschillende weefsels vergelijken en op het spoor komen van factoren die van invloed zijn op de effecten van het coronavirus en op de werkzaamheid van medicijnen”, vertelt Beekman, “dat is juist in het geval van COVID-19 belangrijk omdat het virus verschillende organen aantast”.

Microchips als mini-patiënt met COVID-19 – Andries van der Meer (Universiteit Twente)

Hoe kun je een COVID-19 patiënt nabootsen zodat je kunt onderzoeken waarom sommige patiënten bloedstollingen ontwikkelen? Dat was de vraag waarmee Andries van der Meer, onderzoeker Toegepaste Stamcel Technologie aan de Universiteit Twente, en zijn team aan de slag gaan. 10-30% - van de mensen die met COVID-19 in het ziekenhuis terecht komen ontwikkelen bloedstollingen. Daardoor heeft juist deze groep mensen een veel slechtere prognose. De basis voor het project is een door de Universiteit Twente ontwikkeld model van minibloedvaten op een microchip. Door aan dit model bloedplasma van patiënten toe te voegen, hopen Van der Meer en zijn team modellen van COVID-19 patiënten te kunnen ontwikkelen. Met deze modellen kan het ontstaan van bloedstollingen nagebootst worden. Om dit mogelijk te maken zochten ze de samenwerking met Saskia Middeldorp, hoogleraar Inwendige Geneeskunde van het Amsterdam UMC en Christine Mummery, hoogleraar Ontwikkelingsbiologie van het LUMC. Voor het onderzoek is het essentieel dat er materiaal van verschillende patiënten, met en zonder COVID-19, gebruikt wordt. Want waarom heeft de ene COVID-19 patiënt wel last van deze stolsels en zuurstofgebrek en andere niet? Deze individuele modellen functioneren als mini-patiënten waarop in een tweede fase behandelingen en medicijnen getest kunnen worden.
Voor Van der Meer is het gebruik van deze humane modellen een logische stap: “De technologie heeft zich de afgelopen 5 á 10 jaar zo ontwikkeld dat we nu modellen kunnen maken die dicht bij de mens staan en daardoor ook weer een snelle ‘turn-over’ kunnen maken naar patiënten. De reflex om bij medisch onderzoek diermodellen in te zetten is diepgeworteld. Maar met het extra gereedschap dat we nu hebben kunnen we spannende dingen doen die meerwaarde hebben en proefdiervrij zijn”.   

Beter inzicht in longschade door COVID-19 – Pieter Hiemstra (LUMC)

Patiënten herstellen langzaam van COVID-19 en het lijkt erop dat zowel het virus zelf als de reactie van het afweersysteem op het virus schade veroorzaakt aan de longblaasjes. Hoe reageren de cellen die de luchtwegen en longblaasjes bekleden, de epitheelcellen, op het virus en hoe draagt die reactie bij aan de longschade? Dat zijn de vragen waarmee Pieter Hiemstra, hoogleraar Celbiologie en Immunologie van Longziekten samen met collega’s van het LUMC, aan de slag gaat. Voor het onderzoek gaat het team gebruik maken van beproefde humane celmodellen, organoïden en conventionele kweekmodellen. In de eerste fase worden van onder andere de neus en de longblaasjes epitheelcellen gekweekt om te kijken wat het virus doet met de verschillende celtypen.

]]>
news-5839 Wed, 24 Jun 2020 09:19:13 +0200 Zes onderzoekers beloond met hoogste onderscheidingen in de Nederlandse wetenschap https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/zes-onderzoekers-beloond-met-hoogste-onderscheidingen-in-de-nederlandse-wetenschap-2/ Zes wetenschappers ontvangen dit jaar de hoogste onderscheidingen in de Nederlandse wetenschap. Dit jaar ontvangen prof. dr. Nynke Dekker, prof. dr. ir. Jan van Hest, prof. dr. Pauline Kleingeld en prof. dr. Sjaak Neefjes de Spinozapremie. Prof. dr. Linda Steg en prof. dr. Ton Schumacher krijgen de Stevinpremie. De laureaten krijgen ieder 2,5 miljoen euro, te besteden aan wetenschappelijk onderzoek en activiteiten met betrekking tot kennisbenutting. De onderzoekers ontvangen de premie voor hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk. Bij beide premies staat de kwaliteit van de onderzoeker voorop; waar bij de Spinozapremie de nadruk ligt op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken, honoreert de Stevinpremie in de eerste plaats de maatschappelijke impact.

Uitreiking premies in september 2020

De feestelijke uitreiking van de Spinozapremies en Stevinpremies vindt plaats op woensdag 30 september. Tijdens de uitreiking geven de Spinoza- en Stevinlaureaten inzicht in de inhoud van hun onderzoek en wordt duidelijk waarvoor ze de premie willen inzetten.

Meer informatie

Bron: NWO

]]>
news-5585 Fri, 17 Apr 2020 15:00:00 +0200 Start onderzoeksprogramma COVID-19 (‘second wave’) https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/start-onderzoeksprogramma-covid-19-second-wave/ Door de aanzienlijke impact van de coronacrisis is er een grote behoefte aan medische en maatschappelijke oplossingen en antwoorden. Daarom start ZonMw in opdracht van VWS en samen met NWO en in aanvulling op de ‘first wave’ binnenkort met het onderzoeksprogramma COVID-19. Dit programma heeft als doel bij te dragen aan het bestrijden van de gevolgen van het coronavirus (COVID-19) op korte en langere termijn en nieuwe kennis genereren over preventie, behandeling, herstel van deze infectieziekte en bredere maatschappelijke vraagstukken daarover. Het programma zal naar verwachting eind april openen voor indiening. Gezien de grote belangstelling voor onderzoek naar de coronacrisis, willen we alvast inzicht geven in de voorziene hoofdlijnen van het programma.

Subsidiemogelijkheden voor onderzoek naar coronavirus (COVID-19)

Het programma wordt gefinancierd door de ministeries van VWS en OCW en door NWO. Er is een budget van € 27 miljoen beschikbaar voor subsidies aan onderzoeks- en praktijkprojecten. In dit nieuwe programma zal ruimte zijn voor verschillende typen onderzoek (van fundamenteel tot actie-onderzoek). Naast nieuwe kennis en praktische oplossingen om de negatieve gevolgen van de pandemie te beperken is onderzoek nodig om te leren van de negatieve en positieve ervaringen, zowel nu als op de langere termijn.

Drie grote aandachtsgebieden voorzien in dit COVID-19 onderzoeksprogramma

Het programma zal zich richten op drie grote aandachtsgebieden:

  1. Voorspellende diagnostiek en behandeling
  2. Zorg en preventie, inclusief transmissie
  3. Maatschappelijke gevolgen van de coronacrisis en de maatregelen daartegen

Nadere duiding van de aandachtsgebieden volgt bij bekendmaking van het programma (zie tijdschema).
Op dit moment wordt voor elk aandachtsgebied een expertpanel geformeerd van diverse experts uit het veld. Deze panels bestaan uit wetenschappelijke en praktijk-experts. De panels hebben als taak om binnen hun aandachtsgebied onderzoeksonderwerpen (of thema’s) te prioriteren.

Aanpak

Voor ieder aandachtsgebied stelt ZonMw op drie werkwijzen subsidies beschikbaar:
Zo is er de ultra snelle werkwijze via welke subsidie beschikbaar is voor vragen die zeer urgent moeten wordt opgepakt, ook omdat de antwoorden nodig zijn voor de bestrijding in deze fase van de pandemie. Voor deze werkwijze wordt zo spoedig mogelijk op uitnodiging ingediend. Een tweede werkwijze betreft thematische, bottom-up rondes voor onderzoeksvoorstellen. Als derde werkwijze zijn er de zogenoemde beleids-en praktijkimpulsen gericht op kleine projecten en studies. Deze is gericht op het (snel en kort) oppakken van concrete beleidsvragen en het geven van praktijkimpulsen.

Naar verwachting kunt u eind april op de ZonMw-subsidiekalender meer gedetailleerde informatie vinden over het COVID-19 programma.

Tijdschema

  • Eind april is de programmatekst van het gehele programma gereed.
  • De bekendmaking van het programma zal plaatsvinden via een nieuwsbericht eind april/begin mei.
  • De honoreringen van de urgente onderzoeksvragen worden eind mei bekendgemaakt.
  • Openstelling van de thematische subsidierondes is eind april/begin mei.

Meer informatie

]]>
news-5580 Thu, 16 Apr 2020 11:46:34 +0200 Start eerste projecten met creatieve oplossingen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/start-eerste-projecten-met-creatieve-oplossingen/ Onlangs heeft ZonMw een oproep gedaan om creatieve oplossingen in te sturen voor problemen die zijn ontstaan door het coronavirus (COVID-19). Er zijn enorm veel ideeën binnengekomen. En de eerste 18 projecten gaan van start. Hier zit een aantal projecten bij die interessant zijn voor mensen met een beperking. Introductie van de Special Olympics‘Scoor Je Pr! App’ in VG zorginstellingen

De ‘Scoor je PR!’ app is ontwikkeld (https://specialolympics.nl/2019/scoor-je-pr/) om een inactieve en ongezonde leefstijl aan te pakken. De app stimuleert mensen met een verstandelijke beperking om te bewegen door middel van instructiefilmpjes.

Oefenkit thuisrevalidatie voor patiënten met een neurologische aandoening op leeftijd met een verminderde handfunctie

Dit project ontwikkelt een handboek met oefeningen en objecten waarmee de oefeningen thuis gedaan kunnen worden. Zo kunnen oudere patiënten met een neurologische aandoening en verzwakte handfunctie direct aan de slag.

Eenzaamheid te lijf

Webish ontwikkelde een video-oplossing die op ieder apparaat met een internetverbinding gebruikt kan worden, zonder dat je eerst software moet downloaden. Dit zorgt voor laagdrempelig gebruik en is toegankelijker voor mensen die nu in een (digitaal) isolement zitten. 

DIT verzorgt DIY, zinvolle dagbesteding thuis

Het idee is om vogelhuisjes, verticale minituintjes, plantenbakken enzovoort in ‘Do It Yourself (DIY)’ pakketten aan te bieden aan mensen die geen dagbesteding meer hebben. Zo kunnen ze thuis aan de slag.

EMDR-Remote: EMDR via beeldbellen

Dit project ontwikkelt een oplossing voor EMDR op afstand.


Meer informatie

 

]]>
news-5569 Tue, 14 Apr 2020 15:22:49 +0200 Eerste gehonoreerde onderzoeksprojecten subsidieregeling COVID-19 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/eerste-gehonoreerde-onderzoeksprojecten-subsidieregeling-covid-19/ Op korte termijn starten acht projecten die direct effect hebben op het verloop van de uitbraak van het coronavirus (COVID-19) en de volksgezondheid. Dit is het eerste resultaat van de opdracht van het ministerie van VWS aan ZonMw om acuut onderzoek te financieren met directe impact op de huidige corona pandemie. Hoogste prioriteit, snelle actie nodig

Door een expert panel zijn onderwerpen geïnventariseerd en geprioriteerd. Acht onderwerpen hebben de hoogste prioriteit gekregen omdat ze mogelijk direct effect hebben op de volksgezondheid. Vervolgens zijn gericht onderzoekers gevraagd een onderzoeksvoorstel in te dienen op deze onderwerpen. Gezien de noodzaak om snel te handelen, is gekozen voor deze (zeer) korte aanvraagprocedure die resulteerde in het toekennen van subsidies aan deze acht onderzoeken. In totaal is een budget van € 5,5 miljoen hiervoor beschikbaar gesteld.

Gehonoreerde projecten

De projecten die een incidentele subsidie ontvangen, hebben de volgende onderwerpen:

  • Onderzoek naar onder andere het verloop van de ziekte, langetermijnprognose, kruisreactiviteit, her-infectie, en het verloop van immuunrespons over de tijd in relatie tot prognose. Hiertoe wordt een cohort gevolgd van personen die hersteld zijn van COVID-19 (RECoVERED studie);
  • Onderzoek naar dragerschap, ziektelast en transmissie van en naar kinderen (CoKids studie);
  • Onderzoek op het gebied van ziekenhuisepidemiologie ter ondersteuning van infectiepreventiemaatregelen (COCON studie);
  • Een farmacotherapeutische trial met anakinra bij COVID-19-patiënten op de intensive care (ANACOR-IC);
  • Het in kaart brengen van virusevolutie, verspreiding en transmissie via sequencing om verspreidingsroutes te voorspellen;
  • Sociaalwetenschappelijk onderzoek naar de impact van sociale isolatie op kwetsbare populaties en welke steun kwetsbare groepen hierbij nodig hebben;
  • Trial van chloroquine en hydroxychloroquine-behandeling in patiënten die opgenomen zijn met matige tot ernstige COVID-19 (ARCHAIC studie);
  • Medicijnontwikkeling: studies naar veiligheid en werkzaamheid van antilichamen tegen het coronavirus.

Vrijwel alle projecten zijn samenwerkingsverbanden van meerdere universitair medische centra, universiteiten en andere onderzoeksinstellingen. Het is van belang dat zij zo snel mogelijk kunnen starten. Uitgebreidere projectinformatie volgt op www.zonmw.nl/corona-onderzoek.

Actie- en onderzoeksprogramma COVID-19 en andere subsidiemogelijkheden

Naast de al verstrekte incidentele subsidies zijn er meer subsidiemogelijkheden. Om te voldoen aan de grote vraag naar oplossingen en antwoorden, start ZonMw in opdracht van VWS en samen met NWO binnenkort met het onderzoeksprogramma COVID-19. Dit programma is gericht op voorkomen of verminderen van negatieve effecten van de COVID-19-pandemie, bestrijden van de pandemie en de maatschappelijke dynamiek als gevolg van de pandemie. Vanuit dit programma gebruiken we verschillende subsidiemechanismen, waaronder ook meer open subsidieoproepen. Deze oproepen worden geplaatst op de ZonMw-subsidiekalender. Meer informatie volgt hierover in april.

Naast deze initiatieven, liep in de afgelopen tijd ook een regeling gericht op kleine projecten met praktische oplossingen voor tekorten aan materiaal en andere praktische problemen in en buiten ziekenhuizen. Daarnaast werd de SET-regeling uitgebreid. Beide regelingen zijn inmiddels weer gesloten. Ook ging het implementatienetwerk Virus Outbreak Data Access Network (VODAN) van start.

Belangrijk: Open access publicaties, juist in deze tijd

Alle publicaties voortkomend uit wetenschappelijk onderzoek dat geheel of gedeeltelijk is gesubsidieerd binnen deze regeling dienen onderzoekers onmiddellijk (zonder embargo) Open Access beschikbaar te stellen met een open licentie. Zo delen we zo snel mogelijk nieuwe kennis die kan bijdragen aan de verbetering van de volksgezondheid omtrent COVID-19. Onderzoeksresultaten die geproduceerd worden binnen dit programma dienen bovendien gedeeld te worden in lijn met de Joint statement on sharing research data and findings relevant to the novel coronavirus (nCoV) outbreak.

Meer informatie over ZonMw en het coronavirus

]]>
news-5564 Tue, 14 Apr 2020 10:41:37 +0200 NWO past planning Talentprogramma’s aan wegens coronacrisis https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nwo-past-planning-talentprogrammas-aan-wegens-coronacrisis/ NWO heeft de planning van de Talentprogramma’s Rubicon, Veni, Vidi en Vici aangepast. Op deze manier kan NWO waarborgen dat aanvragers van financiering over een gelijk speelveld blijven beschikken en dat transparante en zorgvuldige beoordeling mogelijk blijft. NWO vindt aanpassing van de planning noodzakelijk. Alle betrokkenen bij het aanvraag- en beoordelingsproces hebben daardoor voldoende tijd en ruimte om hun werk te doen. Niet alleen de beschikbaarheid van aanvragers maar ook die van referenten van onderzoeksvoorstellen en leden van beoordelingscommissies staat onder druk door de maatregelen die zijn ingesteld vanwege het coronavirus. Ook moeten NWO-medewerkers het proces op een adequate manier kunnen begeleiden.

Meer informatie

]]>
news-5510 Tue, 31 Mar 2020 14:19:11 +0200 Nieuwe deadline ZonMw Open Competitie fase projectidee: 16 juni 2020 https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/nieuwe-deadline-zonmw-open-competitie-fase-projectidee-16-juni-2020-1/ ZonMw verruimt de deadline voor het indienen van een projectidee voor de lopende ronde van ZonMw Open Competitie van 16 april naar 16 juni 2020. Daarmee zal ook de doorlooptijd van de subsidieronde langer worden. Wij zullen op korte termijn een herzien tijdpad voor de ronde 2020 publiceren op onze website. In de huidige situatie, als gevolg van de Coronacrisis, wordt er veel gevraagd van iedereen, zeker in de medische sector. Dat betekent dat als gevolg van de maatregelen die ZonMw heeft genomen, de deadlines voor de lopende subsidierondes zijn verruimd.

Meer informatie

]]>
news-5490 Thu, 26 Mar 2020 18:18:16 +0100 Extra geld voor creatieve oplossingen coronavirus (COVID-19) https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/extra-geld-voor-creatieve-oplossingen-coronavirus-covid-19/ Het ministerie van VWS stelt extra geld beschikbaar om creatieve oplossingen te faciliteren met betrekking tot het coronavirus (COVID-19). De pandemie heeft een grote impact op de zorg en samenleving. Op korte termijn zijn daarom oplossingen nodig voor praktische problemen in en buiten ziekenhuizen.

UPDATE 14-04-2020: deze regeling is inmiddels gesloten. Indienen is niet meer mogelijk.

Praktische uitdagingen

De komende weken en maanden leidt de coronacrisis tot allerlei praktische uitdagingen in de zorg en de samenleving. De vraag is hoe we in deze tijd goede zorg en ondersteuning kunnen blijven bieden. Praktische uitdagingen zijn bijvoorbeeld tekorten aan bepaalde materialen in ziekenhuizen, maar ook de zorg en ondersteuning aan kwetsbare mensen. Ook staan onze zorg- en hulpverleners voor de uitdaging om hun werk zo goed mogelijk te kunnen blijven doen.

Creatieve oplossingen

Creatieve oplossingen zijn nodig voor praktische technologische zaken in de (ziekenhuis)zorg, zoals medische hulpmiddelen. Anderzijds zijn er oplossingen nodig om kwetsbare groepen en hun zorg- en hulpverleners te helpen bij het bieden van de juiste zorg en ondersteuning.

Bedrijven of organisaties die een creatieve oplossing willen uitwerken of uitvoeren komen in aanmerking voor ofwel een startimpuls of een projectimpuls. Daarbij gaat het om oplossingen die buiten reguliere zorg- en welzijnsactiviteiten vallen. Een belangrijke voorwaarde voor deze projectimpuls is dat de creatieve oplossing voorziet in de behoefte van de doelgroep, zoals ziekenhuispersoneel. Dit moet blijken uit de samenstelling van het projectteam.

Financiële impuls aanvragen

Er zijn twee financiële impulsen beschikbaar.

  1. Een startimpuls van maximaal € 7.500,- (inclusief BTW). Deze impuls is bedoeld voor het uitwerken en eventueel toepassen of piloten van een idee.
  2. Een projectimpuls van € 7.500,- tot € 15.000,- (inclusief BTW). Belangrijke voorwaarde voor deze projectimpuls is dat de creatieve oplossing voorziet in de behoefte van de doelgroep.

Alle in Nederland gevestigde rechtspersonen kunnen een offerte indienen die past binnen de kaders van deze regeling.

Meer informatie

Kijk voor meer informatie, de aanvraagprocedure en de voorwaarden op de pagina Creatieve oplossingen aanpak coronavirus (COVID-19).

]]>
news-5462 Thu, 19 Mar 2020 08:26:35 +0100 Replicatiestudies derde ronde: belangrijk onderzoek opnieuw doen https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/replicatiestudies-derde-ronde-belangrijk-onderzoek-opnieuw-doen/ Voor de derde keer financieren NWO en ZonMw projecten waarmee onderzoek van anderen opnieuw wordt uitgevoerd. Ditmaal gaat het om zeven studies uit de gezondheids-, sociale en geesteswetenschappen. Door financiering van replicatie willen NWO en ZonMw bijdragen aan het vergroten van transparantie van onderzoek en aan de kwaliteit van het rapporteren van resultaten. Het gaat hier om ‘hoeksteenonderzoek’ waarvan de resultaten in het verleden de basis vormden voor vervolgonderzoek of een belangrijke plaats hebben ingenomen in onderwijs, beleidsvorming of het publieke debat.

Meer informatie

]]>
news-5409 Thu, 05 Mar 2020 08:05:10 +0100 Partnership Humane Meetmodellen 2.0: voor gezondheidsonderzoek naar ziekte en preventie https://www.zonmw.nl/nl/actueel/nieuws/detail/item/partnership-humane-meetmodellen-20-voor-gezondheidsonderzoek-naar-ziekte-en-preventie/ NWO-domein Toegepaste en Technische Wetenschappen (TTW), de Samenwerkende Gezondheidsfondsen (SGF), ZonMw en Topsector Life Sciences & Health (LSH; Health~Holland) stellen gezamenlijk 5,55 miljoen euro beschikbaar voor de ontwikkeling en validatie van humane meetmodellen. Binnen het onderzoeksprogramma wordt via publiek-private samenwerkingen bijgedragen aan effectiever gezondheidsonderzoek voor de mens dat minder afhankelijk wordt van proefdieronderzoek. Achtergrond

Miljoenen mensen moeten dagelijks omgaan met de consequenties van ernstige en soms levensbedreigende ziekten. NWO-domein TTW, de SGF, ZonMw en Topsector LSH willen bijdragen aan een beter en langer gezond leven voor iedereen. Wetenschappelijk onderzoek, bijvoorbeeld naar betere behandelingen, is van cruciaal belang. De verwachting is dat onderzoekmodellen die gebaseerd zijn op humaan materiaal zoals cellen en weefsels of computermodellen gebaseerd op humane data de situatie in de mens beter benaderen dan proefdiermodellen doen. Hoe meer een onderzoek model vergelijkbaar is met de situatie in de mens, hoe sneller en gerichter de onderzoeksresultaten toegepast kunnen worden in de praktijk.

In dit kader hebben de SGF, NWO-domein TTW, ZonMw en Topsector LSH een programma Humane meetmodellen opgezet. In 2019 heeft een eerste financieringsronde binnen dit programma plaatsgevonden, getiteld ‘Humane meetmodellen: op naar betere humane meetmodellen’. Begin maart 2020 opent een nieuwe financieringsronde getiteld ‘Humane meetmodellen 2.0: voor gezondheidsonderzoek naar ziekte en preventie’.

Doel

Het doel van het programma Humane meetmodellen is om de ontwikkeling van nieuwe, efficiëntere humane meetmodellen voor gezondheidsonderzoek te stimuleren, om hiermee de toepasbaarheid van onderzoeksresultaten voor de mens te verbeteren en te versnellen. De focus van de tweede call binnen dit programma ligt op de ontwikkeling van humane meetmodellen voor onderzoek naar ziekte en/of voor preventie van ziekte (inclusief toxiciteitsonderzoek). De resultaten moeten toepasbaar zijn voor meerdere ziekten dan wel impact hebben op meerdere patiëntgroepen.

Call for proposals

Begin maart 2020 wordt op deze website een call geopend voor onderzoeksvoorstellen die bijdragen aan het doel van het programma. Afhankelijk van het type onderzoek (fundamenteel, industrieel of experimenteel) en de bijdragen van private en publieke partijen binnen het samenwerkingsproject, kan per onderzoek tussen 0,5 en 1 miljoen euro financiering worden aangevraagd.

Aanvragen kunnen worden ingediend tot medio juni 2020 door een consortium bestaande uit minimaal twee onderzoeksorganisaties en minimaal twee private partijen. Meer informatie over de voorwaarden en beoordelingsprocedure wordt beschikbaar gesteld in de call for proposals.

Netwerkbijeenkomst

Door de maatregelen rondom de uitbraak van het Corona-virus kan de informatie- en netwerkbijeenkomst op 2 april helaas niet doorgaan. We volgen de ontwikkelingen de komende weken en zullen zodra het mogelijk is een alternatieve datum prikken voor de bijeenkomst. Uiteraard zullen wij u hierover via onze website en social media informeren.

Meer informatie

]]>