Verslagen

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Melanoom is een zeer kwaadaardige tumor van de pigment producerende huidcellen (melanocyten). Patiënten met een lokale huidtumor (stadium I en II) kunnen meestal genezen van de ziekte door chirurgische verwijdering van het gezwel. Ook patiënten met stadium III worden primair behandeld met chirurgie en verwijdering van de plaatselijke lymfeklieruitzaaiingen. Als patiënten na de chirurgische ingreep geen aantoonbare ziekte hebben dan wordt in Nederland een observatiebeleid gevoerd. Beschikbare adjuvante behandeling met bijvoorbeeld interferon levert geen overlevingsvoordeel op voor de patiënt en wordt daarom niet toegepast. In Nijmegen hebben we bij meer dan 300 melanoompatiënten immunotherapie met eigen dendritische cellen (DC) op effectiviteit onderzocht. We hebben vooral stadium IV (patiënten met uitzaaiingen op afstand van de primaire huidtumor) gevaccineerd met dendritische cellen gekweekt uit de monocyten (moDC). Uit deze studies blijkt dat DC-vaccinaties veilig zijn en minimale bijwerkingen geven. Voorts, werden langdurige tumorspecifieke T cel-gemedieerde immunologische reacties gezien. De aanwezigheid van deze afweer cellen waren duidelijk van voorspellende waarde voor een verhoogde kans op overleving en kans op tumorvrije overleving. Vaccinaties met moDC bij 78 stadium-III melanoompatiënten met een hoog recidiefrisico leidden tot een sterke toename van de mediane overleving vergeleken met een zorgvuldig geselecteerde historische controlegroep (79 versus 29 maanden, p=0.023). MoDC zijn echter niet de optimale DC-bron voor vaccinaties, omdat monocyten langdurig (10 dagen) gekweekt moeten worden om goed functionerende moDC te verkrijgen. Met nieuwe technieken is het nu mogelijk om rechtstreeks uit het bloed van de patiënt natuurlijk circulerende DCs (nDCs) af te nemen en te isoleren. We hebben onlangs een klinische studie bij stadium IV melanoompatiënten uitgevoerd met nDCs. In deze studie hebben we de natuurlijke DCs geactiveerd en zijn ze beladen met tumorspecifieke peptiden. De klinische resultaten en de specifieke immunologische afweerreacties van deze patiënten zijn veelbelovend en lijken zelfs beter dan de resultaten verkregen met moDC vaccinaties. Het primaire doel van het huidige project is het uitvoeren van een fase III studie met de meest actieve DC-vaccins met als uiteindelijke doel opname van DC-vaccinaties in het vergoedingensysteem van het Nederlands College voor Zorgverzekeringen (CVZ). Deze twee-armige prospectief gerandomiseerde, geblindeerde studie heeft als primair eindpunt de tweejaarsoverleving. De secundaire eindpunten zijn de immunogeniciteit van het bloed DC-vaccin, het recidiefrisico, de kwaliteit van leven en sociaaleconomische aspecten. De patiëntenpopulatie bestaat uit stadium IIIb en IIIc melanoompatiënten zonder meetbare ziekte. Vijfentachtig patiënten in de studie-arm ontvangen tumorpeptide beladen nDC (3 vaccinaties, eenmaal per 2 weken). Deze vaccinatieronde wordt tweemaal herhaald na 6 en 12 maanden bij patiënten zonder aantoonbare ziekte. De totale behandeling bestaat derhalve uit maximaal 9 vaccinaties bij patiënten zonder aantoonbare ziekte na 12 maanden. De patiënten in de studiearm worden vergeleken met 75 patiënten in controlearm (die een placebo ontvangen). Patiënten zullen initieel gevaccineerd worden in 4 centra, Universitair Medisch Centrum St Radboud, Erasmus, Nederlands Kanker Instituut en Vrije Universiteit van Amsterdam (Letters of Intent). Voor een onderzoekers geïnitieerde studie is dit wereldwijd een unieke situatie. Deze situatie is mogelijk omdat Sanquin, een instelling met landelijke dekking voor bloedproducten, het cellulaire vaccin kan (vergunning en specifieke opwerkingsruimte) en wil bereiden (Letter of Intent). Dit maakt het tevens mogelijk om na de opstartfase ook in andere Nederlandse centra (STZ ziekenhuizen) de nDC vaccinaties te laten plaatsvinden. Op basis van de ervaring met nDC-vaccinatie bij stadium IV melanoompatiënten, verwachten we dat het vaccin goed verdragen zal worden. De bijwerkingen van DC vaccinatie zijn meestal mild en bestaan uit griepachtige symptomen en lokale reactie op de injectieplaats gedurende enige dagen. In deze fase zullen de patiënten een normaal of bijna normaal leven leiden met weinig polikliniekbezoek (1x per 3 tot 6 maanden), weinig tot geen laboratoriumonderzoek en geen ziekenhuisopnames en normaal aan het arbeidsproces kunnen deelnemen (indien van toepassing). De medische kosten zullen laag zijn. Patiënten zullen zonder extra hulp een normaal leven leiden met een normale of bijna normale kwaliteit van leven.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website