Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Doel

Om het lange termijn beloop van angststoornissen te verbeteren zou terugvalpreventie een geïntegreerd deel van behandeling moeten zijn. Omdat het afbouwen van antidepressiva (AD) gepaard gaat met hoge terugvalcijfers, is terugvalpreventie vooral van belang bij patiënten die hun AD afbouwen. De doelen van deze studie waren i) onderzoeken of een cognitief-gedragstherapeutische (CGT) groepsinterventie de kans op terugval vermindert bij herstelde patiënten met een angststoornis die AD gaan afbouwen, vergeleken met afbouw van AD alleen en ii) berekenen van de kosteneffectiviteit en de kostenutiliteit van de interventie. Omdat gedurende deze RCT de indruk ontstond dat in beide condities sprake was van veel terugval en omdat het veel deelnemers niet leek te lukken om de antidepressiva helemaal af te bouwen of zij herstartten het gebruik van antidepressiva binnen 7 maanden, werd besloten om een tussentijdse (interim) analyse te doen. Doel hiervan was om te bepalen of het ethisch en zinvol was om door te gaan met het onderzoek.

Studie opzet

De effectiviteit van de CGT groepsinterventie werd onderzocht in een RCT bij patiënten met angststoornissen in remissie. Na baseline werd terugval na 4 en na 7 maanden vastgesteld. De interim-analyse werd gedaan door een onafhankelijke ‘data monitoring commissie’. Metingen voor de economische analyse vonden op 0, 4 en 7 maanden plaats.

Studiepopulatie

Geïncludeerd werden volwassenen van 18-65 jaar die i) AD gebruikten voor paniekstoornis, agorafobie, sociale fobie of een gegeneraliseerde angststoornis; ii) in remissie waren en iii) AD wilden afbouwen.

Interventie

De interventie bestond uit afbouw van AD met CGT in groepssessies. In de controlegroep wordt alleen AD afgebouwd onder begeleiding van een psychiater.

Uitkomstmaten

Uitkomstmaten waren i) percentage patiënten met terugval binnen 7 maanden ii) effect van de interventie en iii) kosteneffectiviteit en kostenutiliteit van de interventie.

Sample size

100 deelnemers zouden worden geïncludeerd, verdeeld over beide condities, gebaseerd op het verwachte aantal deelnemers op het moment dat de interim analyse plaats zou vinden.

Economische evaluatie

De analyses gingen uit van een maatschappelijk perspectief. Directe en indirecte kosten en utiliteiten werden berekend over de periode van 7 maanden. De kosteneffectiviteitanalyse stelde de kosten per voorkomen recidief vast. De kostenutiliteits analyse stelde de kosten per utiliteit vast.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Resultaten

Er waren 82 deelnemers aan de studie, 40 in de CGT interventiegroep en 42 in de controlegroep. 61% was vrouw en de gemiddelde leeftijd was 42 jaar. De terugval was niet significant verschillend in de interventiegroep t.o.v. de controlegroep (53% vs. 55%; p = 0.88). De CGT groepsinterventie was dus niet effectief in het verminderen van terugval ten opzichte van afbouw onder begeleiding van een arts/psychiater. Er was sprake van hoge terugvalcijfers in beide groepen, in totaal viel 54% van de deelnemers terug in een angststoornis of depressie binnen 7 maanden. Ook lukte het 54% van de deelnemers niet om de pillen helemaal af te bouwen, of er werd weer opnieuw met de antidepressiva gestart binnen 7 maanden.

Uit de kosteneffectiviteits-analyse blijkt dat er een waarschijnlijkheid is van 65% dat met

de CGT groepsinterventie terugval wordt voorkomen, maar tegen extra kosten. De

kostenutiliteits-analyse laat zien dat er een waarschijnlijkheid is van 81% dat er minder

kwaliteit van leven is tegen hogere kosten in de interventieconditie.

 

Conclusie

Een CGT groepsinterventie bij antidepressiva afbouw draagt niet bij aan het voorkomen van terugval ten opzichte van afbouw ’as-usual’ bij de psychiater, bij menen die hersteld zijn van een angststoornis en antidepressiva gaan afbouwen. Het is niet ethisch en zinvol om met de RCT door te gaan vanwege het kleine effect, maar ook vanwege de hoge terugvalcijfers in beide condities binnen een periode van slechts 7 maanden. Daarbij slaagt ook de afbouw van de antidepressiva in meer de helft van de gevallen niet doordat men niet helemaal afbouwt of binnen 7 maanden weer herstart met antidepressiva. Dit impliceert dat terughoudendheid geboden is bij het starten van antidepressiva, dat voorzichtigheid geboden is om herstelde mensen te adviseren antidepressiva af te bouwen en dat terugval niet alleen terugval in dezelfde angststoornis betekent, maar er ook risico is om een andere angststoornis of depressie te ontwikkelen.

Wat betreft de kosteneffectiviteit van de groepsinterventie moet worden afgewogen of de extra kosten opwegen tegen de extra effecten. Wat betreft de kostenutiliteit nemen de extra kosten toe en de kwaliteit van leven af in de interventieconditie. Dit betekent dat de interventie wat betreft de kostenutiliteit inferieur is.

 

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Een groot deel van de mensen met angststoornissen herstelt hiervan door antidepressiva of cognitieve gedragstherapie. Echter, ongeveer eenderde van de mensen die antidepressiva slikken vallen binnen enkele weken tot maanden terug wanneer ze met de pillen stoppen. In dit onderzoek wordt gekeken of de kans op terugval voor de ze groep kleiner wordt wanneer je de pillen in een antidepressiva-afbouwgroep laat afbouwen. In deze groep wordt naast begeleiding van het afbouwen ook cognitieve gedragstherapie gegeven. De groepsbehandeling wordt vergeleken met individuele afbouw bij een psychiater.

Ook wordt onderzocht welke mensen een groter risico hebben op terugval, de zogenaamde risicofactoren. Ten slotte wordt bekeken of de antidepressiva-afbouwgroep kosten-effectief is.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Op dit moment worden er nog steeds mensen geworven om mee te doen aan het onderzoek, zijn er al (groeps)behandelingen afgerond en worden nieuw behandelingen gestart.

De werving wordt gedaan bij de drie deelnemende GGZ instellingen en, omdat de meeste mensen die in aanmerking komen voor dit onderzoek niet meer in behandeling zijn, in de algemene bevolking door middel van advertenties en publiciteit.

Er zijn op dit moment bij twee GGZ instellingen groeps- en individuele behandelingen afgerond. Voorafgaand aan de behandeling en erna zijn vragenlijsten afgenomen. Komende weken starten bij twee instellingen nieuwe groeps- en individuele behandelingen.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Objectives

To improve the long-term course of anxiety disorders, relapse prevention should be an integrated part of treatment. As discontinuing antidepressants (AD) is associated with high relapse rates, relapse prevention is even more important in patients who discontinue AD. This study is proposed because cost-effective evidence-based strategies aimed to prevent relapse after discontinuing AD are lacking. The aims are threefold: i) to assess the efficacy of a cognitive behavioural group (CBT) intervention in reducing relapse rates in remitted anxiety disorder patients who discontinue AD, as compared with AD discontinuation alone; ii) to investigate predictors for relapse to enable further specification of those at highest risk; iii) to calculate cost-effectivity and cost-utility of the intervention.

 

Study design

The efficacy will be studied in a multicenter randomized controlled trial with 220 patients with anxiety disorders in remission. After the intervention, relapse will be followed monthly for one year. Predictors of relapse are assessed at baseline and after the intervention, at 4 months after baseline. For economic analysis, three monthly assessments will take place. A pilot study to test the protocol is being conducted.

 

Study population

Included are adults aged 18-65 years i) who use AD for panic disorder (with or without agoraphobia), social phobia or generalized anxiety disorder; ii) who are in remission; and iii) who want to discontinue AD.

 

Intervention

The intervention consists of AD discontinuation and CBT in a group format. Based on prior research, efficacy is assumed. The control intervention consists of AD discontinuation alone.

 

Outcome measures

Primary outcome measure is relapse within a year. Secondary outcome measures are i) time to relapse; ii) one-year course of anxiety symptoms; iii) quality of life; iv) patient satisfaction; v)predictors of relapse; vi) cost-effectivity; and vii) cost-utility.

 

Sample size calculation

110 Patients will be included in each condition, based on an estimated effect size of 0.50, a power of 0.80 and a 2-sided p-value of 0.05.

 

Economic evaluation

Analyses are undertaken from a societal perspective. Both direct and indirect costs are calculated. A cost-efficacy analysis assesses the costs per relapse prevented. A cost-utility analysis assesses the costs/QALY gained.

 

Time schedule

Eight months inclusion, four months intervention, one year follow-up.

 

 

Samenvatting

 

Doel

Recidiefpreventie zou een geïntegreerd deel van behandeling moeten zijn, om het lange termijn beloop van angststoornissen te verbeteren. Omdat het afbouwen van antidepressiva (AD) gepaard gaat met hoge recidiefcijfers, is recidiefpreventie met name van belang bij patiënten die hun AD afbouwen. De studie wordt aangevraagd vanwege het ontbreken van kosten-effectieve evidence-based methoden om recidief te voorkomen na het afbouwen van AD. De doelen zijn drieledig: i) onderzoeken of een cognitief-gedragstherapeutische (CGT) groepsinterventie recidief vermindert bij herstelde patiënten met een angststoornis die AD willen afbouwen, vergeleken met afbouw van AD alleen; ii) het identificeren van predictoren voor recidief, om een verdere specificering van de hoog-risico groep mogelijk te maken; iii) berekenen van de kosten-effectiviteit en de kosten-utiliteit van de interventie.

 

Studie opzet

De effectiviteit wordt onderzocht in een RCT met 220 patiënten met angststoornissen in remissie. Na de interventie wordt recidief van angst maandelijks vastgesteld tot 1 jaar. Predictoren worden gemeten op baseline en na de interventie, 4 maanden na baseline. Metingen voor de economische analyse vinden elke 3 maanden plaats. Een pilotstudie wordt momenteel uitgevoerd.

 

Studiepopulatie

Geïncludeerd worden volwassenen van 18-65 jaar die i) AD gebruiken voor paniekstoornis, agorafobie, sociale fobie of een gegeneraliseerde angststoornis; ii) in remissie zijn en iii) AD willen afbouwen.

 

Interventie

De interventie bestaat uit afbouw van AD met CGT in groepssessies. Uitgaande van eerder onderzoek wordt de effectiviteit verondersteld. In de controlegroep wordt alleen AD afgebouwd.

 

Uitkomstmaten

Uitkomstmaten zijn i) percentage patiënten met een recidief en ii) 1-jaars beloop van angst; iii) kwaliteit van leven; iv) patiënt tevredenheid; v) predictoren voor recidief; vi) kosten-effectiviteit en vii) kosten-utiliteit.

 

Berekening sample size

110 patiënten zullen worden geïncludeerd in beide condities, uitgaande van een geschatte effect-size van 0.50, een power van 0.80 en een tweezijdige p-waarde van 0.05.

 

Economische evaluatie

De analyses gaan uit van een maatschappelijk perspectief. Directe en indirecte kosten worden berekend. Een kosten-effectiviteitsanalyse stelt de kosten per voorkomen recidief vast. Een kosten-utiliteits analyse stelt de kosten/verkregen QALY vast.

 

Tijdpad

Acht maanden inclusie, 4 maanden interventie, 1 jaar follow-up.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website