Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het aflopen van het deelprogramma Implementatie (2003-2013) en het grote aantal afgeronde projecten maakt het wenselijk dat nagegaan welke project overstijgende inzichten kunnen worden ontleend aan de afgeronde projecten, om te komen tot aanbevelingen voor zorgprofessionals, bestuurders en onderzoekers. Hiertoe zijn de implementatie strategieën, contextfactoren, effecten, kosteneffectiviteit en inbedding van 41 afgeronde projecten geanalyseerd. De bevindingen zijn besproken met implementatiefellows en experts uit het implementatie veld, gecombineerd met bevindingen uit (internationale) literatuur en aangevuld met twaalf verdiepende interviews. Dit heeft geleid tot zes aanbevelingen, die kunnen bijdragen aan effectiever implementatiebeleid.

 

Aanbeveling 1 Zorg voor kennis van de praktijk, de context en de inzet van flexibele strategieën

Aanbeveling 2. Zorg voor geschikte onderzoeksdesigns

Aanbeveling 3. Onderscheid implementatieonderzoek van doelmatigheidsonderzoek

Aanbeveling 4. Implementatie van innovaties in de eerste lijn vraagt specifieke aandacht

Aanbeveling 5. Verduidelijk de rollen van onderzoeker en change agent

Aanbeveling 6. Heroverweeg de manier waarop programmering van implementatieonderzoek tot stand komt

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Van de 41 afgeronde (pilot) implementatie projecten was twee derde opgezet als gecontroleerde trial. Achtentwintig projecten (68%) bereikten hun gestelde doelen. Van twaalf projecten (29%) bleek de interventie met bijbehorende implementatiestrategie kosteneffectief. Zes projecten realiseerden inbedding in de zorgpraktijk of beleid. Daarnaast bereikten dertien projecten (32%) de doelen zoals gesteld in de projectaanvraag niet, waarbij geconcludeerd kan worden dat de interventie en bijbehorende implementatiestrategie niet effectief is gebleken.

 

Om de doelen te bereiken gebruikten de meeste projecten een combinatie van informatieve, educatieve en faciliterende strategieën. Veelgebruikte strategieën zijn daarbij feedback, patiëntinformatie, (lokale) protocollen, taakherschikking, audits en elektronische beslissingsondersteuning. De variatie aan strategieën en disciplines maken het lastig om uitspraken te doen over de meest effectieve strategie(en). In zeven (van de twaalf) effectieve projecten werd gebruik gemaakt van een flexibele ofwel adaptieve interventiestrategie. De projectleiders van deze projecten gaven in hun eindevaluatie aan dat deze adaptieve strategie in belangrijke mate tot het succes had bijgedragen. De verdiepende interviews bevestigen daarnaast het doorslaggevende belang van de context waarin een innovatie wordt ingezet en noodzaak van flexibele strategieën waardoor het mogelijk is om te reageren op veranderende omstandigheden. Tenslotte bleken de helft van de projecten met niet effectieve strategieën (zeven van de dertien projecten) in de eerste lijn te zijn uitgevoerd. Uit de analyse van contextfactoren blijken deze projecten vooral de aansluiting te missen met de dagelijkse zorgpraktijk.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Met deze kennissynthese wordt inzicht verkregen in de geleerde lessen op het gebied van implementatie (onderzoek) van de projecten uitgevoerd binnen het deelprogramma Implementatie van het programma DoelmatigheidsOnderzoek. Doel van het deelprogramma Implementatie was enerzijds het bevorderen van het gebruik van relevante resultaten van wetenschappelijk onderzoek in de zorgpraktijk en anderzijds het generen van kennis over implementatieprocessen. Daarnaast zijn 10 implementatiefellows gefinancierd voor het stimuleren van de kennisinfrastructuur op het gebied van implementatieonderzoek.

 

Hoofddoel van deze kennissynthese is het genereren van (projectoverstijgende) kennis over implementatiestrategieën, waarbij de interpretatie van de geleerde lessen geconcretiseerd wordt voor de actuele context van beleid en praktijk.

 

De kennissynthese vindt plaats in drie fasen.

Fase 1. Analyse afgeronde projecten en literatuuronderzoek (maand 1-3): De eerste drie maanden van dit onderzoek worden gebruikt om voor de afgeronde projecten (projectoverstijgende) kennis over implementatiestrategieën, contextfactoren en het (gezondheids)economsich perspectief in kaart te brengen. Daarvoor wordt een inventarisatie gemaakt die voortborduurt op de bevindingen van eerder uitgebrachte overzichtsstudies (Wensing ea 2010, Van der Niet, 2013). Aansluitend op het bestaande literatuuroverzicht van Wensing ea 2010, wordt in deze eerste drie maanden gezocht naar recente relevante internationale literatuur over succesvolle (nieuwe) implementatiestrategieën. Ook worden de twee betrokken implementatiefellows geïnterviewd over hun ervaringen binnen de projecten en de instelling waar zij werkzaam zijn en bespreken we de projectervaringen van de andere implementatiefellows uit hun eindrapportages. Om te komen tot een concrete analyse zullen het succes van de projecten, de implementatiestrategieën en de mate van doelmatigheid als geheel vergeleken worden.

 

Om een inhoudelijke verdieping naar de vier door ZonMw voorgestelde thema’s mogelijk te maken worden alle projecten, naast projectoverstijgend, geanalyseerd naar deze voorgestelde thema’s: instrumenten ter ondersteuning van implementatie, de eerstelijnsgezondheidszorg, (naleving) van richtlijnen en de-implementatie. Daarnaast introduceren we een aanvullende invalshoek; anticiperend implementeren [voorlopige werktitel]. Met deze invalshoek gaan we dieper in op hoe, aan het begin en tijdens een project, men inspeelt en hoe ingespeeld kan worden op de vaak onverwachte situaties tijdens een project en de veranderende context van beleid en praktijk.

 

Fase 2. Implementatiefellowsbijeenkomst en expertbijeenkomst (maand 4): In fase twee worden een bijeenkomst met de implementatiefellows en een expertbijeenkomst georganiseerd. De implementatiefellowsbijeenkomst is er op gericht om door interactie tussen de fellows zoveel mogelijk inzichten te valideren en verder te ontwikkelen rondom de vier door ZonMw aangedragen thema’s, met bijzondere aandacht voor het concept van anticiperende implementatie. Tijdens de expertbijeenkomst worden de experts geraadpleegd over (nieuwe) implementatiestrategieën, de vier thema’s inclusief de invalshoek van het anticiperend implementeren.

 

Fase 3. Analyse hoofddoel en rapportage resultaten (maand 5-6): In fase drie vindt de synthese van de verzamelde informatie plaats om te voldoen aan het hoofddoel: de synthese van kennis uit de geleerde lessen, gecombineerd met bevindingen uit de literatuur, in de actuele context van beleid en praktijk.

 

De resultaten worden na zes maanden opgeleverd in de vorm van bruikbare aanbevelingen voor ondermeer zorgprofessionals, bestuurders en onderzoekers.

 

[De uitgebreide projectbeschrijving is als bijlage bij dit voorstel opgenomen].

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website