Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De relatief hoge perinatale sterfte in Nederland kan gedeeltelijk toegeschreven worden aan substandaard factoren in de zorg. Verbetering van de kwaliteit van de perinatale zorg kan dus de perinatale sterfte en morbiditeit verminderen. Feedback door middel van perinatale audit is een belangrijk instrument voor de verbetering van deze kwaliteit. De implementatie van veranderingen in de zorg, zoals de introductie van perinatale audit bijeenkomsten, is echter een gecompliceerd proces. Dit project had twee doelen. Ten eerste, de implementatie van gestructureerde feedback naar zorgverleners bij gevallen van perinatale sterfte in de noordelijke regio van Nederland. Ten tweede, de beschrijving en evaluatie van het implementatieproces zelf, waarbij extra aandacht gegeven wordt aan het delicate karakter van lokale perinatale audit en de problemen die dit met zich mee kan brengen.

Lokale perinatale auditbijeenkomsten werden tussen maart 2007 en maart 2010 geïntroduceerd in 15 perinatale samenwerkingsverbanden in noord Nederland. De implementatie strategie bestond uit een informatie plan, een organisatieplan en een trainingsplan. Verschillende instrumenten werden ontwikkeld, zoals een sjabloon voor een chronologisch verslag van de casus, een methode voor de analyse van substandaard factoren en de formulering van acties, een elektronische leeromgeving en stappenplannen. Semigestructureerde contextuele risico management interviews (CRMA) werden afgenomen om inzicht te krijgen in stimulerende en beperkende factoren. Resultaten. De onafhankelijke voorzitter als een voorwaarde voor het welslagen van de introductie van perinatale auditbijeenkomsten was een van de belangrijkste uitkomsten van de CRMA interviews. In totaal werden 64 auditbijeenkomsten gehouden met 10-40 deelnemers. Dit is 65-75% van de perinatale zorgverleners, exclusief de huisartsen. Deze kwamen zelden naar de auditbijeenkomsten. Men vond de trainingsbijeenkomsten en de volgende auditbijeenkomsten nuttig , plezierig en leerzaam en veilig. Vooral het multidisciplinaire karakter en de gestructureerde evaluatie van het zorgproces werd zeer gewaardeerd. Daarnaast werd ook een verbetering van de onderlinge samenwerking tussen de verschillende beroepsgroepen en afdelingen als een gevolg van de auditbijeenkomsten en het nascholingseffect als zeer positief ervaren. 112 cases van perinatale sterfte werden besproken, 63 substandaard factoren en 119 aandachtspunten werden geidentificeerd. Hoewel deze nog niet voldoende specifiek waren, werden 442 acties gerapporteerd naar aanleiding van auditbijeenkomsten.

Geconcludeerd kan worden dat feedback aan zorgverleners door middel van perinatale audit mogelijk is en een sterk instrument voor het behoud en de verbetering van de kwaliteit van de perinatale zorg. De instrumenten en implementatiestrategie die werden ontwikkeld voor dit project zijn succesvol gebleken. Naast de geïdentificeerde substandaard factoren, aandachtspunten en acties, heeft perinatale audit als toegevoegde waarde de verbetering van de werkrelatie tussen verschillende beroepsgroepen en afdelingen en het nascholingseffect voor alle beroepsgroepen. De onafhankelijke voorzitter blijft een belangrijke voorwaarde voor de voortzetting van perinatale auditbijeenkomsten. De implementatie van acties naar aanleiding van auditbijeenkomsten behoeft in de toekomst meer aandacht; zo ook de rol van de huisartsen.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De onafhankelijke voorzitter als een voorwaarde voor het welslagen van de introductie van perinatale auditbijeenkomsten was een van de belangrijkste uitkomsten van de CRMA interviews. In totaal werden 64 auditbijeenkomsten gehouden met 10-40 deelnemers. Dit is 65-75% van de perinatale zorgverleners, exclusief de huisartsen. Deze kwamen zelden naar de auditbijeenkomsten. Men vond de trainingsbijeenkomsten nuttig (4.5; spreiding 1-5; schaal neg 1-5 pos.), plezierig (4.3; spreiding 1-5; schaal neg 1-5 pos) en leerzaam (4.0; scale 2-5; neg 1-5 pos.) en de bespreking van de casus uit het samenwerkingsverband zelf nuttig (4.5; spreiding 1-5; schaal neg 1- 5 pos), plezierig (4.5; spreiding 1-5; schaal neg 1- 5 pos) en veilig (4.3; spreiding 1-5; schaal neg 1- 5 pos). Ook de vervolgbijeenkomsten vonden de deelnemers nuttig met een plezierige en veilige omgeving en met goede mogelijkheden om deel te nemen aan de discussie. Vooral het multidisciplinaire karakter en de gestructureerde evaluatie van het zorgproces werd zeer gewaardeerd. Daarnaast werd ook een verbetering van de onderlinge samenwerking tussen de verschillende beroepsgroepen en afdelingen als een gevolg van de auditbijeenkomsten en het nascholingseffect als zeer positief ervaren. Tijdens het project werd door geen enkele zorgverlener contact opgenomen met de Vertrouwenscommissie. 112 cases van perinatale sterfte werden besproken, 163 substandaard factoren en 119 aandachtspunten werden geidentificeerd. Hoewel deze nog niet voldoende specifiek waren, werden 442 acties gerapporteerd naar aanleiding van auditbijeenkomsten.

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het doel van het IMPACT-project is een strategie te ontwikkelen voor de implementatie van structurele terugkoppeling naar de perinatale zorgverleners door middel van perinatale audit door de zorgverleners zelf over het zorgproces bij gevallen van perinatale sterfte.

Het tweede projectjaar stond in het teken van de continuering van perinatale auditbesprekingen in de 15 perinatale samenwerkingsverbanden. In elk samenwerkingsverband werd na een voorbereidingsbijeenkomst met vertegenwoordigers van de perinatale beroepsgroepen(kerngroep), een ‘eerste’ auditbijeenkomsten gehouden. Hierin stond de training voor de uitvoering van perinatale audit op de voorgrond. Deelname aan deze auditbesprekingen door perinatale zorgverleners was gemiddeld 60%. De belangrijkste redenen voor afwezigheid waren vakantie, dienst en het bijwonen van auditbespreking in een ander samenwerkingsverband. De deelnemers oordeelden positief over de eerste auditbijeenkomsten (gemiddelde score 4.2 (schaal1neg-5pos)).

In 13 (87%) samenwerkingsverbanden werd een ‘tweede’ auditbijeenkomst gehouden. Hierin werden door het samenwerkingsverband voorbereidde casus besproken en actiepunten geformuleerd n.a.v de besproken casus. Actiepunten gaan vaak over documentatie, protocollen, samenwerkingsafspraken en specifiek vakinhoudelijke onderwerpen. Ook bewustwording van “kwetsbare” situaties of organisatieonderdelen werd regelmatig genoemd. Zowel de voorbereiding als de bijeenkomsten werden ondersteund en voorgezeten door leden van het IMPACT- projectteam.

In verband met het grote aantal casus (80-100 pj) werd in één van de overige twee samenwerkingverbanden besloten, casus in een kleine auditgroep te bespreken. Een selectie van deze casus zal in groter verband behandeld worden. In één samenwerkingsverband kon vooralsnog geen afspraak gemaakt worden voor een ‘tweede’ bijeenkomst. Ten bate van de borging van perinatale auditbesprekingen werd begonnen met de zgn toekomstbespreking met de kerngroep van elk samenwerkingsverband. Deze vindt plaats tussen de tweede en de derde auditbijeenkomst. De eigen registratie van perinatale sterfte, het agenderen van auditbijeenkomsten, de inbedding in het algemene kwaliteitsbeleid, de samenstelling van de kerngroep, de beoogde voorzitter en de rol van het IMPACT-project, wordt besproken.

Naast de halfjaarlijkse nieuwsbrieven, werd in september 2008 een symposium georganiseerd voor alle perinatale zorgverleners in de noordelijke regio en geïnteresseerden uit het land (106 deelnemers). Het doel hiervan was zorgverleners te informeren over de landelijke ontwikkelingen op het gebied van perinatale audit. Bovendien werden zorgverleners in workshops geconsulteerd over vraagstukken als het profiel van de ideale voorzitter van auditbesprekingen, de rol van de lokale organisator, de emotionele aspecten van perinatale audit en implementatie van acties. De belangrijkste conclusie was dat de voorzitter van de auditbesprekingen voor een belangrijk deel bepalend is voor al deze punten en het voortbestaan van perinatale auditbesprekingen.

Het derde projectjaar zal in het teken staan van borging van perinatale audit in de organisatie van de samenwerkingsverbanden. Met het huidige implementatie strategie zal in het komende jaar in 14 van de 15 centra een tweede perinatale auditbijeenkomst hebben plaatsgevonden en in een groot deel ook een derde en een vierde. Er zal minder ondersteuning vanuit het projectteam nodig zijn. De nadruk zal steeds meer gaan liggen op het uitwerken van actiepunten ter verbetering van de zorg.

In samenwerking met het Landelijk Bureau Perinatale Audit zullen onderwijsmodules aangeboden worden ten bate van de landelijke invoering van perinatale audit.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

o In 15 perinatale samenwerkingsverbanden werden kerngroepen geformeerd met één van de leden als coördinator.

o Aanvullend aan de bestaande informatiestrategie werd in september 2008 een symposium georganiseerd waarin aandacht werd besteed aan de landelijke ontwikkelingen op het gebied van perinatale audit. Daarnaast werden in workshops knelpunten voor de opzet van lokale perinatale auditbesprekingen geanalyseerd. Dit symposium werd bezocht door 106 deelnemers (verloskundigen 1e/2e lijn 43%; huisartsen 2%; gynaecologen 16%; verpleegkundigen 13%; pathologen 6%; kinderartsen 8%; management 6%; onderzoekers 3%; ministerie VWS/beroepsverenigingen/ondersteuners 6%.).

o De resterende CRMA interviews(12 van 74) voor de identificatie van belemmerende en stimulerende factoren werden afgenomen. Verdeling over 7 beroepsgroepen was huisartsen n=4(5.4%); verloskundigen 1e lijn (n=14; 18.9%); gynaecologen n=14(18.9%); kinderartsen=13(17.6%); leidinggevend verpleegkundigen n=14(18.9%); ziekenhuismanagement n=11(14.9%) en kwaliteitsfunctionarissen namens management n=4(5.4%). De uit deze interviews verkregen kennis werd direct gebruikt bij de ondersteuning van de locale samenwerkingsverbanden in de organisatie en voorbereiding van perinatale audit.

o De bestaande ondersteuningsstructuur voor lokale perinatale zorgverleners werd op enkele punten aangepast op grond van schriftelijke en mondelinge evaluaties en om tegemoet te komen aan lokale behoeften.

o Het ontwikkelde trainingsprogramma werd op grond van de antwoorden in het satisfactie/evaluatie instrument aangepast; o.a. in de duur van de inleidende voordrachten.

o De website met de Elektronische Leer Omgeving (ELO) werd verder uitgewerkt (www.impact.ahmas.nl).

o De leden van de Vertrouwenscommissie werden niet geconsulteerd door deelnemers aan lokale perinatale auditbesprekingen. Het projectteam rapporteerde in 2008 de voortgang van het project twee maal aan de Vertrouwenscommissie. Ook werd een verpleegkundige toegevoegd aan de Vertrouwenscommissie.

o In alle samenwerkingsverbanden zijn eerste auditbijeenkomsten gehouden. In 13 werd een 2e auditbespreking gehouden met door de lokale zorgverleners voorbereidde casus. In één samenwerkingsverband werd vooralsnog geen afspraak gemaakt. In verband met het grote aantal casus (80-100) werd in het andere samenwerkingsverband besloten, casus in een kleine auditgroep te bespreken. Een selectie van deze casus zal in groter verband behandeld worden. In 1 centrum vond al een derde auditbespreking plaats en in 3 centra zijn hiervoor data vastgelegd. Met de overige centra is hierover contact.

o Tussen de tweede en derde auditbijeenkomst werd (n=2) en wordt in elk samenwerkingsverband een bijeenkomst gehouden met de kerngroep om het proces van de eerste twee bijeenkomsten te evalueren en een plan te maken voor de borging van perinatale audit in de lokale organisatie.

o De deelname van perinatale zorgverleners aan de eerste auditbijeenkomsten was 60%. (o.a. verloskundige 58.8%; gyn 58.4%; klin. verlosk. 55.0%; kinderarts 56%; stud. geneeskunde/verlosk. 80.0%; verpleegk. 58.8%, leidinggevenden 66.7%)

o De evaluatie van de “eerste” auditbijeenkomsten was overwegend positief. Gemiddelde score voor het totale programma 4.2 (schaal 1neg -5 pos) bij 342 (76% respons) ingevulde vragenlijsten.

 

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

This project will study the implementation of structural feedback by means of perinatal audit to caregivers in cases of perinatal mortality in the northern part of The Netherlands. The research question is whether and how caregivers can be motivated to discuss their cases of perinatal mortality in a blame-free setting and whether this can be instituted on a regular basis within the fifteen local co-operation units of general practitioners, midwives, gynecologists, pediatricians and pathologists. A multi-disciplinary project team will liaison with the local units and will organize training and audit-meetings. A Technical Review Panel (TRP) will aid the groups with expertise.

The intervention to be implemented is the organization of audit-meetings. Implementation

activities/strategy need to be designed in such a way that local caregivers will be motivated to

participate. Steps to be undertaken will be pre- and post-audit interviews and questionnaires, formal analysis of risk factors (CRMA-instrument) and organization of audit-meetings. Evaluation will be performed by measuring the percentage of attendance of potential participants, continuation of the local audit-meetings at the end of the study period and assessing satisfaction of the caregivers involved. Changes in care due to recommendations originated from the audit-meetings will be evaluated. This project will contribute to the knowledge of implementation processes in those situations where delicate issues are involved. This project will define the costs and effort to institute perinatal audit at the local level. After a six months start-up, six months will follow for training sessions combined with the start of the audit-meetings (24 months, 6-8 times per unit). Finally, six months will be used for evaluation and report.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website