Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

DOORBREEK HET RITME VAN DEPRESSIE:

PREVENTIEVE COGNITIEVE THERAPIE OM TERUGVAL TE VOORKOMEN BIJ DEPRESSIE

 

Het is onduidelijk of cognitieve therapie (PCT) een alternatief is voor antidepressiva (AD) als terugvalpreventiestrategie bij depressie.

 

In deze singleblind multicenter RCT vergeleken we de (kosten) effectiviteit van PCT terwijl AD werd afgebouwd met AD alleen en de combinatie van beide bij herstelde mensen met recidiverende depressie (n = 238).

 

Geen klinisch betekenisvolle verschillen werden gevonden wat betreft relapse risico over 24 maanden tussen AD-gebruikers (51/86; 59%) en de groep mensen die AD afbouwden en PCT kregen (41/66; 62%) met p=0.94). De combinatie van PCT en AD beschermde het beste tegen terugval (37/86; 43%, p=0.01). PCT+AD is doelmatig ten op zichte van AD alleen en PCT alleen.

 

PCT zou een alternatief kunnen zijn voor lange termijn gebruik van AD. De combinatie van PCT en AD heeft de beste beschermende effect en is doelmatig. PCT zou zodoende ook geïmplementeerd moeten worden bij AD-gebruikers in de gezondheidszorg.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Geen klinisch betekenisvolle verschillen werden gevonden wat betreft relapse risico over 24 maanden tussen AD-gebruikers (51/86; 59%) en de groep mensen die AD afbouwden en PCT kregen (41/66; 62%) met p=0.94). De combinatie van PCT en AD beschermde het beste tegen terugval (37/86; 43%, p=0.01). PCT+AD is doelmatig t.o.v. AD alleen en PCT alleen.

 

PCT zou een alternatief kunnen zijn voor lange termijn gebruik van AD. De combinatie van PCT en AD heeft de beste beschermende effect en is doelmatig. PCT zou zodoende ook verder geïmplementeerd moeten worden bij AD-gebruikers in de gezondheidszorg.

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Depressie wordt gezien als een recidiverende aandoening. In ons voorgaande landelijk multi-centra gerandomiseerd onderzoek bleek de toevoeging van preventieve CT aan reguliere zorg effectief in het voorkomen van terugval gedurende een 2 jaar durende follow-up periode (Bockting e.a., 2005). Volgens de richtlijnen GGZ is op dit moment antidepressiva (AD) in de acute fase van een depressie aangewezen, evenals het continueren en onderhouden in de periode daarna om terugval te voorkomen. Echter, voorgaande studies indiceren dat de meeste patiënten (tot 70-80%) in de klinische praktijk deze medicatie na herstel niet langdurig gebruiken of in onvoldoende dosering (Meijer e.a., 2004, Bockting e.a., 2008). Daarnaast is het mogelijk dat het geen kosteneffectieve strategie is gezien het feit dat patiënten AD jarenlang moeten blijven slikken. Het beste alternatief is korte CT (zie Vittengl et al., 2007, Beck, 2004). In deze studie evalueren we de effectiviteit en kosteneffectiviteit van korte preventieve CT als aanvulling op AD met AD alleen versus deze CT terwijl AD geleidelijk worden afgebouwd bij patiënten die hersteld zijn van recidiverende depressies. Daarnaast onderzoeken we aan welke specifieke factoren de werkzame werking van preventieve CT is toe te schrijven (bijvoorbeeld vermindering van restsymptomen of rigide disfunctionele attitudes). Inzicht in de factoren die onderliggend zijn aan succesvolle preventie kan van klinisch belang zijn om zowel wetenschappelijke als pathogene mechanismen te begrijpen die beide essentieel zijn om verdere interventies te ontwikkelen om terugval te voorkomen.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het project heeft aanvankelijk vertraging opgelopen door onvoorziene omstandigheden, de goedkeuring van de METiGG kwam namelijk veel later binnen dan gepland. De reden was een wijziging in beleid ten aanzien van multicenter trials binnen het UMCG waardoor er onzekerheid bleef bestaan over de wijze waarop deze patiënten verzekerd zouden zijn.

Uiteindelijk hebben wij dit kunnen oplossen door een particuliere patiëntenverzekering, in het bijzonder voor deze studie, af te sluiten. De onderhandelingen met diverse verzekeraars hebben bovendien extra tijd gekost. Anticiperend op deze vertraging hebben wij het aantal wervingsinstellingen uitgebreid.

Momenteel zijn er 1567 patiënten gescreend wat heeft geleid tot 223 SCID afspraken en 152 geïncludeerde patiënten. Daarmee loopt de inclusie licht achter op de prognose. Er zijn echter flinke vorderingen gemaakt en van de diverse strategieën die zijn ingezet om het beoogde aantal patiënten te behalen, verwachten we het komend jaar te gaan profiteren. Het project zal daarmee een nieuwe fase ingaan: enerzijds wordt de inclusie gecontinueerd en worden maatregelen genomen om de inclusie verder te versnellen, anderzijds bestaat door het huidige aantal patiënten reeds de mogelijkheid deelvragen binnen het huidige project te beantwoorden en te rapporteren in de vorm van publicaties.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

OBJECTIVE:

Maintenance treatment with antidepressants is the leading strategy to prevent relapse and recurrence in patients with recurrent major depressive disorder (MDD) who have responded to acute treatment with AD (Dutch Multidisciplinary Guideline for Depression, 2005).

 

However, previous studies, including ours, indicated that most patients (up to 70-80%) in clinical practice are not willing to take this medication after remission or take too low dosages (1-2). Moreover, as patients need to take medication for several years (if not for the rest of their lives), it may not be the most cost-effective strategy.

 

The best established effective and available alternative is brief cognitive therapy (CT; e.g. 3-4, for a meta-analysis see 5). The long term effectivity of CT as strategy to prevent relapse has recently been confirmed by our research group, by demonstrating a lasting protective effect over 5.5 years (Bockting et al, in press, see attachment). However, it is unclear whether brief CT while tapering AD is a cost-effective alternative for long term AD use or the combination of both. Therefore, we will compare the effectiveness and cost-effectiveness of brief CT while guided tapering of AD versus continuation of maintenance AD and the combination of both.

 

In addition, we examine whether the prophylactic effect of CT was due to CT tackling illness related risk factors for recurrence such as residual symptoms or to its efficacy to modify presumed (psychological) vulnerability factors of recurrence, e.g. rigid dysfunctional attitudes, using self report and indirect measures (i.e., implicit measures).

 

DESIGN: A multicenter RCT comparing brief CT with guided tapering of AD versus continuation of maintenance treatment with AD versus brief CT combined with continuation of AD.

 

STUDY POPULATION: Remitted patients on AD with at least two previous depressive episodes in the past five years.

 

INTERVENTIONS: Brief CT (while tapering AD) versus continuation of AD use versus brief CT combined continuation of AD.

 

OUTCOME:

*primary outcome; time related proportion of depression relapse/recurrence during 15-24 months using DSM-IV-R criteria as assessed by the Structural Clinical Interview for Depression (7).

 

*Secondary outcome: number, duration and severity of relapses/recurrences.

 

SAMPLE SIZE: In total 276 patients will be needed. This sample size provides 80% power (alpha 0.05, two sided) to demonstrate in survival analysis a clinical significant difference of 20% in relapse/recurrence between AD versus AD+CT (relapse 50% in AD patients versus 30% in AD+CT) patients after 15 months, based on a recent meta-analysis on AD versus placebo (our meta-analysis, Kaymaz et al., in press JCP). Taking into account 15% attrition, for this comparison 2 x 98 participants will be needed. To demonstrate a clinically significant difference of 15% in relapse/recurrence rate (relapse rate AD: 50%) between the two treatment arms with continuation of AD versus the CT arm while tapering continuation AD, additional 80 participants will be needed.

 

ECONOMIC EVALUATION: The balance between costs and health outcomes will be compared across strategies using a societal perspective. Primary outcome measure: the number of depression-free days. Both short-term and long-term consequences will be compared. Additionally, Quality Adjusted Life Years will be used as outcome.

 

TIME SCHEDULE:

Recruitment: 1-8 months, intervention CT: 4-10 months, follow-up: 4-25 months (24 months follow-up),

data-analysis/reporting: 16-48 months.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website