Verslagen

Eindverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Elke week wordt de huisarts minimaal twee maal geconsulteerd voor buikpijn. Specifieke oorzaken (zoals darmziekten) worden vastgesteld bij circa 20% van de nieuwe gevallen, maar bij hooguit 5% is er sprake van een ernstige ziekte (bijv. dikke darmkanker). Aanvullende diagnostische testen worden vaak aangevraagd, maar zijn alleen van waarde indien de testen voldoende informatie opleveren en beleidsbeslissingen van de huisarts beïnvloeden. Dit onderzoek had de volgende doelstellingen:

1) Het samenvatten van gegevens van voorgaand onderzoek naar de diagnostische waarde van anamnese, lichamelijk onderzoek en aanvullende testen bij patiënten met niet-acute buikpijn;

2) Het bestuderen factoren die de resultaten van diagnostisch onderzoek kunnen beinvloeden;

3) Het ontwikkelen van een besliskundig model om de kosteneffectiviteit van diagnostische strategieën voor patiënten met buikpijn in de huisartsenpraktijk te kunnen schatten.

 

Er werden 5 systematische reviews uitgevoerd, waarin de diagnostische waarde van anamnese, lichamelijk onderzoek en aanvullende testen werd onderzocht voor het vaststellen van de volgende 5 aandoeningen: dikke darm kanker, coeliakie, inflammatoire darmziekten, spastische darm syndroom en lactose intolerantie. De reviews werden beperkt tot onderzoek in populaties van patiënten met buikklachten in de 1e lijn of in populaties met een lage prevalentie van de ziekte, aangezien deze gegevens het meest relevant zijn voor de huisartspraktijk.

 

Voor de ontwikkeling van een besliskundig model werden de volgende gegevens verzameld:

1) diagnostische waarde van testen, afkomstig uit de systematische reviews,

2) voorafkansen op de 5 darmziekten, afkomstig uit de gegevensverzameling van een grote landelijke database (Tweede Nationale Studie),

3) gebruikelijke diagnostische strategieën van huisartsen bij patienten met buikklachten, verkregen via interviews. Hiervoor werd per aandoening een uitgebreid interviewprotocol ontwikkeld.

 

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De vijf systematische reviews laten zien dat op het gebied van darmaandoeningen nog maar zeer weinig diagnostisch onderzoek is uitgevoerd in 1e lijnspopulaties en dat de kwaliteit van het onderzoek zeer te wensen overlaat. De resultaten laten verder zien dat de diagnostische waarde van de verschillende onderdelen van anamnese, lichamelijk onderzoek en aanvullend onderzoek voor een specifieke diagnose zeer sterk uiteen loopt tussen studies (heterogeniteit), waardoor het slechts in enkele gevallen mogelijk was een gepoolde, samenvattende analyse uit te voeren. Subgroep analyses laten zien dat de variatie in resultaten vooral te maken heeft met kenmerken van de patientpopulatie of de testen (bijvoorbeeld de voorafkans op ziekte in de populatie of technische kenmerken van de test).

 

Voor het ontwikkelen van het diagnostisch model werden de gegevens van bestaande landelijke databases geanalyseerd en werden uitgebreide interviews afgenomen met huisartsen, met als doel betrouwbare gegevens te verzamelen over de voorafkans op darmziekten in patienten die de huisarts raadplegen voor buikklachten en over beslissingen die de huisarts neemt in het diagnostisch proces. Uit de interviews kwamen echter verschillende zaken naar voren die de geldigheid van het geplande besliskundig model echter ernstig onder druk zetten.

Dit betrof met name een brede kloof tussen de dagelijkse praktijk van de huisartsgeneeskunde en beschikbare gegevens van wetenschappelijk onderzoek naar diagnostische testen. Daarnaast bleken een aantal belangrijke, maar lastig meetbare factoren niet te kunnen worden opgenomen in het besliskundig model. Dit betrof onder meer de ongerustheid van patienten over de mogelijke oorzaak van hun klachten en de ervaring en expertise van huisartsen bij het inschatten van de kans op een ernstige ziekte. Deze factoren zijn vaak van grote invloed op diagnostische beslissingen.

 

De conclusies van dit project zijn als volgt:

Het inschatten van de kosteneffectiviteit van diagnostische strategieën bij patienten met niet-acute buikklachten in de huisartsenpraktijk op basis van beschikbare gegevens is op dit moment nog niet mogelijk. De analyse zou niet leiden tot realistische of waardevolle schattingen.

Er is een grote behoefte aan nieuw onderzoek naar de diagnostiek van buikklachten dat van hoge kwaliteit is en dat goed aansluit bij de gebruikelijke aanpak in de huisartspraktijk. De deelnemende huisartsen gaven aan dat zij sterke behoefte hebben aan een set van simpele en accurate testen die hen kan helpen bij de diagnostiek van niet-acute buikklachten. In het eindverslag worden specifieke aanbevelingen gedaan voor toekomstig onderzoek.

 

Voortgangsverslag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Achtergrond - Elke week wordt de huisarts minimaal tweemaal geconsulteerd voor buikpijn. Specifieke oorzaken (darmziekten of gynaecologische aandoeningen) worden vastgesteld in circa 20% van de nieuwe gevallen, maar bij hooguit 5% is er sprake van een ernstige ziekte (bijv. dikke darmkanker). Aanvullende diagnostische testen worden vaak aangevraagd, maar zijn alleen van waarde indien de testen voldoende diagnostische informatie opleveren en beleidsbeslissingen van de huisarts beïnvloeden.

De doelstellingen van dit project zijn: 1) het samenvatten van gegevens over de diagnostische waarde van anamnese, lichamelijk onderzoek, laboratoriumtesten en echografie bij patiënten met niet-acute buikpijn, 2) het bestuderen van de invloed van verschillen in setting, onderzoekspopulatie, testkenmerken en onderzoeksopzet op de resultaten van diagnostisch onderzoek (‘potentiële bronnen van heterogeniteit’), en 3) het schatten van de kosten-effectiviteit en kosten-utiliteit van diagnostische strategieën voor patiënten met buikpijn in de huisartspraktijk aan de hand van een besliskundig simulatiemodel.

Systematische reviews - Wij werken momenteel aan een serie van 8 systematische reviews waarin beschikbare gegevens worden samengevat over de diagnostische waarde van testen voor het vaststellen van darmziekten of gynaecologische aandoeningen bij patiënten met buikklachten in de huisartspraktijk. Twee reviewers zijn verantwoordelijk voor de definitieve selectie van relevante publicaties. Onafhankelijk van elkaar beoordelen twee reviewers eveneens de methodologische kwaliteit van de geselecteerde publicaties en extraheren zij relevante gegevens betreffende de setting, de onderzoekspopulatie, de kenmerken van de testen en de resultaten (‘diagnostische twee-bij-twee tabellen’). Indien mogelijk worden gepoolde schattingen berekend voor de diagnostische waarde van aspecten van anamnese, lichamelijk onderzoek, laboratoriumonderzoek en echografie. Met behulp van regressie modellen wordt de invloed van potentiële bronnen van heterogeniteit op de uitkomsten bestudeerd. De resultaten van alle reviews over darmziekten zullen begin 2008 beschikbaar zijn; die van de gynaecologische aandoeningen volgen medio 2008.

Diagnostisch model - Er wordt gebruik gemaakt van nationale databestanden en aanvullend literatuuronderzoek om schattingen te verkrijgen van de prevalenties (prior kans) van darmziekten en gynaecologische aandoeningen in de huisartspraktijk. Schattingen van utiliteiten van relevante gezondheidstoestanden bij patiënten met buikaandoeningen worden eveneens verkregen uit de literatuur. Al deze gegevens én de gegevens verkregen via de systematische reviews zullen de basis vormen van een besliskundig simulatiemodel, welke in 2008 ontwikkeld zal worden.

Economische evaluatie - Gegevens over diagnostiek bij buikpijn in de dagelijkse praktijk worden verkregen uit de 2e Nationale Studie en door middel van interviews met huisartsen. De kosten en effecten van deze gebruikelijke beslissingen kunnen nu vergeleken worden met de optimale diagnostische strategieën, zoals verkregen in ons besliskundig simulatiemodel. Dit zal begin 2009 plaatsvinden.

Resultaten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De eerste resultaten van dit project worden in 2008 verwacht.

Samenvatting van de aanvraag

Samenvatting
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Background - Objectives - The general practitioner (GP) is consulted at least two times each week for abdominal pain. Specific causes are found in approximately 20% of all patients, and serious disease (e.g. colorectal cancer) in only 5%. Diagnostic tests are frequently ordered, but are only of value if they add sufficient diagnostic information, and influence management decisions by the GP

Objectives are: 1) to summarize evidence on diagnostic accuracy of history taking, physical examination, laboratory tests, and diagnostic imaging in the classification of non-acute abdominal pain; 2) To explore the influence of differences in study population, test characteristics, and study design on the outcome of diagnostic research; and 3) to estimate the cost-effectiveness of diagnostic strategies for abdominal pain in general practice using a decision model based on the results of objectives 1) and 2).

Study design - Systematic reviews of diagnostic accuracy research, and decision modelling.

Datasets - Medline, Embase, York databases, Medion.

Outcome measures - Diagnostic accuracy, costs per detected case of gastrointestinal or gynaecological disease, costs per quality adjusted life year (QALY).

Data-analysis - Pooled estimates of diagnostic accuracy will be computed for history taking, physical examination, laboratory tests, and ultrasonography. Regression models are used to address the influence of potential sources of heterogeneity on diagnostic accuracy. The results of additional literature searches and national databases will provide estimates of the prevalence (prior probability) of disease. Estimates of utilities associated with relevant health states in patients with abdominal pain can be obtained from the literature or from studies among representative patient samples. The information on accuracy of diagnostic testing, probabilities of disease, and utilities is used to construct a decision model.

Economic evaluation - Diagnostic testing for abdominal pain in everyday practice is assessed using data from the 2nd National Survey, and interviews among GPs. The costs and effects of these usual or preferred decisions are compared to those of optimal diagnostic strategies obtained from the decision model.

Time schedule - 36 months.

 

Doel - Elke week wordt de huisarts minimaal twee maal geconsulteerd voor buikpijn. Specifieke oorzaken (darmziekten of gynaecologische aandoeningen) worden vastgesteld in circa 20% van de nieuwe gevallen, maar bij hooguit 5% is er sprake van een ernstige ziekte (bijv. dikke darmkanker). Aanvullende diagnostische testen worden vaak aangevraagd, maar zijn alleen van waarde indien de testen voldoende diagnostische informatie opleveren en beleidsbeslissingen van de huisarts beïnvloeden.

De doelstellingen van dit project zijn: 1) het samenvatten van gegevens over de diagnostische waarde van anamnese, lichamelijk onderzoek, laboratoriumtesten en echografie bij patiënten met niet-acute buikpijn, 2) het bestuderen van de invloed van verschillen in setting, onderzoekspopulatie, testkenmerken en onderzoeksopzet op de resultaten van diagnostisch onderzoek, en 3) het schatten van de kosten-effectiviteit en kosten-utiliteit van diagnostische strategieën voor patiënten met buikpijn in de huisartspraktijk aan de hand van een besliskundig simulatiemodel.

Studie-opzet - Systematische reviews van diagnostisch onderzoek en een simulatiemodel.

Databronnen - Medline, Embase, York literatuurbestanden, Medion.

Uitkomstmaten - diagnostische waarde van testen, kosten per gediagnosticeerd ziektegeval en kosten per 'quality adjusted life year'.

Data-analyse - Gepoolde schattingen van de predictieve waarden van diagnostische testen worden berekend voor klinisch relevante subgroepen van patiënten. Regressiemodellen worden gebruikt om de invloed van bronnen van heterogeniteit te bestuderen. Er wordt gebruik gemaakt van nationale databestanden en aanvullend literatuuronderzoek om schattingen te verkrijgen van de prevalentie (prior kans) op ziekte in de huisartspraktijk. Schattingen van utiliteiten van relevante gezondheidstoestanden bij patiënten met buikaandoeningen worden verkregen uit de literatuur en op basis van onderzoek in representatieve groepen patiënten. De gegevens over de predictieve waarde van testen, de kans op ziekte en gevolgen van ziekte worden gebruikt voor de ontwikkeling van een besliskundig model.

Economische evaluatie - Gegevens over diagnostiek bij buikpijn in de dagelijkse praktijk worden verkregen uit de 2e Nationale Studie en door middel van interviews met huisartsen. De kosten en effecten van deze gebruikelijke beslissingen worden vergeleken met optimale diagnostische strategieën, zoals verkregen in het besliskundig simulatiemodel. Deze analyse maakt schattingen mogelijk van de kosten-effectiviteit en kosten-utiliteit van diagnostiek bij patiënten die de huisarts consulteren vanwege niet-acute buikpijn.

Tijdplanning - 36 maanden.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website