Werkgroepen waarin medewerkers, management en een arbocoördinator samen gezondheidsrisico's op de werkvloer definiëren en oplossen. Dat is de kern van Stay@Work, een project van de afdeling Sociale Geneeskunde van het Vrije Universiteit medisch centrum, dat op woensdag 6 april 2011 de Parel van ZonMw kreeg uitgereikt. De werkwijze helpt om de gebruikelijke barrières voor het uitvoeren van passende maatregelen te overwinnen: gebrek aan steun van het management en tekort aan motivatie bij werknemers.

Stay@Work is een project van het ZonMw-programma Participatie en Gezondheid naar de preventie van nek- en rugklachten waaraan 37 afdelingen van vier bedrijven deelnamen. Nek- en rugklachten komen veel voor. Meestal gaan zij vanzelf weer over, maar als rugklachten chronisch worden, leiden zij vaak tot langdurige uitval en zelfs arbeidsongeschiktheid. De kosten van chronische rugklachten voor werkgevers en samenleving bedragen jaarlijks naar schatting € 3,5 miljard euro. Hoe deze klachten het beste voorkomen kunnen worden, is nog niet wetenschappelijk aangetoond. Wel is duidelijk dat de invoering van maatregelen om nek en rug te ontlasten op barrières stuit, zowel van de kant van het management als op de werkvloer zelf. Vandaar dat gekozen werd voor een aanpak waarbij alle partijen betrokken waren. 

Stay@Work was een vergelijkend onderzoek: in 19 afdelingen werd de nieuwe aanpak ingevoerd, 18 andere afdelingen fungeerden als controlegroep. De nieuwe aanpak staat bekend als 'participatieve ergonomie'. Ergonomie is het organiseren van het werk op een manier die zo min mogelijk gezondheidsklachten veroorzaakt. 'Participatief' houdt in dat er een sterke nadruk ligt op de gezamenlijkheid.

Zo werden in Stay@Work werkgroepen geformeerd bestaande uit acht werknemers, een vertegenwoordiger van het management en een arbocoördinator. Gezamenlijk stelden zij vast wat de belangrijkste knelpunten zijn, kwamen zij in overleg tot oplossingen en zetten zij stappen om deze daadwerkelijk in de praktijk brengen. Om dat laatste te bevorderen, zijn medewerkers op de werkvloer getraind als 'ergocoaches'. Zij kregen een korte opleiding om hun collega's te motiveren en om informatie te verstrekken. De overige 18 afdelingen vormden de controlegroep.

Uit het onderzoek bleek dat de nieuwe benadering in elk geval helpt om mensen die al rugklachten hebben, sneller weer aan de slag te krijgen. Een duidelijk effect op preventie van nek- of rugklachten werd niet gevonden. Toch waren de betrokken bedrijven zo enthousiast dat zij doorgaan met de gekozen aanpak. Een vergelijkbare benadering kan ook op andere terreinen worden ingezet. Onlangs is het VUmc samen met twee andere UMC's een groot onderzoek gestart, gericht op de preventie van handeczeem in de verpleging en verzorging.

De parel is uitgereikt tijdens het Nederlands Congres Volksgezondheid. Ronald de Leij reikte de parel uit aan sociaal geneeskundige prof. dr. Han Anema van het VUmc.

Het ZonMw programma Participatie en Gezondheid is gericht op het terugdringen van de uitval door (langdurige) ziekte. Werkgevers krijgen handvatten voor het maken van beleid dat uitval van werknemers voorkomt, een duurzaam gezonde werkomgeving bevordert en zorgt dat zieke werknemers zo snel mogelijk weer aan het werk gaan (re-integratie). Het programma wordt ondersteund door de ministeries van VWS, Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Binnenlandse Zaken. 

Downloads

Meer informatie

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website