Behandeling van mensen met chronisch depressieve klachten met het Cognitive Behavioral Analysis System of Psychotherapy (CBASP) levert op termijn betere resultaten op dan de gebruikelijke behandelingen. Daarmee biedt CBASP perspectief op een beter leven voor deze groep patiënten met moeilijk behandelbare klachten. Projectleider Patricia van Oppen, werkzaam bij de Academische Werkplaats van het VUMC en GGz inGeest, heeft op 8 november de ZonMw Parel ontvangen uit handen van Henk Smid, directeur van ZonMw.

Bij 25 procent van de patiënten met een depressie in de eerste- en tweedelijns ggz zijn deze klachten chronisch. Zij hebben ook nog andere psychiatrische klachten. Bijna driekwart van deze patiënten heeft traumatische ervaringen in de jeugd. Hun ziektelast en zorggebruik zijn hoog. Tot dusver bestond de aanbevolen behandeling in Nederland uit antidepressiva, in combinatie met cognitieve gedragstherapie (CGT) of interpersoonlijke therapie (IPT). Maar deze behandeling helpt vaak onvoldoende om de klachten bij deze patiënten te verminderen.

De nieuwe behandelmethode

CBASP is een gestructureerde behandelmethode, die onder meer technieken uit CGT, IPT en de psychodynamische psychotherapie combineert. Centraal in de behandeling staan de interacties tussen de patiënt en diens omgeving.  In de Verenigde Staten is de effectiviteit van CBASP in combinatie met medicatie reeds eerder met onderzoek aangetoond. Toepassing in ons land duurde tot 2006, toen projectleider Patricia van Oppen (GZ-psycholoog) samen met Anneke van Schaik (psychiater) deze behandelmethode in Nederland introduceerde. In samenwerking met onderzoekster Jenneke Wiersma van GGZinGeest en met medewerking van Arkin en PsyQ onderzochten zij de bruikbaarheid van CBASP in Nederland in een randomized controlled trial (RCT). Honderd twee en veertig patiënten kregen óf CBASP, al dan niet in combinatie met antidepressiva (dat was hun eigen keuze), of de gebruikelijke zorg.

Resultaten

Het eerste half jaar lieten beide behandelingen geen verschil in resultaten zien. Maar na deze periode bleek een behandeling met CBASP meer en langdurigere verbetering op te leveren dan de gebruikelijke zorg. Na één jaar had 45.8 procent van de patiënten die met CBASP behandeld waren aanzienlijk minder klachten, tegen 16 procent van de patiënten uit andere groep. Deze resultaten laten zien dat CBASP een belangrijke aanvulling kan bieden op het bestaande behandelaanbod. De chroniciteit van de klachten kan verklaren waarom het betere resultaat zich pas later in de behandeling voordoet.

Implementatie

De behandelmethode zou duidelijker moeten worden opgenomen in de richtlijn voor de behandeling van mensen met chronische depressieve klachten. Een grootschaligere implementatie zal extra training en coaching met zich meebrengen (en financiële middelen). Dit verloopt moeizaam omdat veel GGZ instellingen financieel onder druk staan.

Project

  • De effectiviteit van 'Cognitive behavioral analysis system of psychotherapy' (CBASP) voor chronische depressies

Download

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website