De samenwerking doorontwikkelen en professionaliseren. Dat hebben lokale netwerken samenhangende ouderenzorg kunnen doen met Ontwikkelsubsidie – fase 1 van het ZonMw-programma Langdurige Zorg en Ondersteuning (LZO). Waar zijn ze trots op en waar lopen zij tegenaan? Hoe zien zij de volgende stap, inclusief de inzet van actieonderzoek? Op 12 september 2019 ontmoetten projectleiders, actieonderzoekers en overige geïnteresseerden elkaar om ervaringen uit te wisselen en meer te horen over de Uitwerkingssubsidie.

Meer de diepte in

‘We zeiden altijd: we kunnen veel meer samen! Maar de praktijk is weerbarstig. Met de subsidie van het programma LZO hebben we de aanleiding én de middelen om het ontwikkelproces te versnellen.’ Dat vertelde een deelnemer aan de projectleiderslunch tijdens de ontmoetingsmiddag. Het werd duidelijk dat netwerken die eerder de Ontwikkelsubsidie ontvingen veel stappen hebben gezet. Een andere deelnemer: ‘Wij hadden al een netwerk, maar we konden zo meer de diepte in met onze ontwikkelplannen.’ En: ‘Bij ons is de gemeente zelfs medefinancier geworden. We hebben nu een heuse coalitie van gemeente, zorg en welzijn. Hun commitment aan de samenwerking in de wijk werkt heel stimulerend.’

Samen ontdekken wat werkt

Voor fase 2 is een zogeheten Uitwerkingssubsidie beschikbaar, onder meer voor het doen van actieonderzoek. Sessiebegeleider Bettine Pluut, strategisch adviseur bij Pluut & Partners: ‘Sommigen worden zenuwachtig bij het woord “actieonderzoek”. Moeten we óók nog eens iets met wetenschap doen…? Mensen uit de zorgpraktijk vinden onderzoek soms te academisch. Wat heeft de praktijk daaraan?’ Volgens Pluut is deze vrees ongegrond: ‘Je wilt ontdekken wat werkt en wat niet, en hiervan leren. Kun je dingen beter doen of wat gaat er al goed? Wetenschappers hebben geleerd hoe je dat slim uitzoekt en zichtbaar maakt.’ De kracht van actieonderzoek: kies een probleem uit de praktijk, vraag je samen af hoe dat het handigst aan te pakken is en wat je kunt leren tijdens de uitvoering.

Praktijk bepaalt onderzoeksvraag

Op een dia staan de redenen waarom het programma LZO bij de Uitwerkingssubsidie (fase 2) gekozen heeft voor actieonderzoek . Bijvoorbeeld: ‘Stimuleren van leren en reflecteren in de praktijk’. En: ‘expliciet maken van impliciete kennis’ . Een actieonderzoeker schetst haar mogelijke bijdrage. ‘Ik sluit aan bij een netwerk en vraag: wat willen jullie bereiken? In gesprek met elkaar bedenken we samen wat de beste manier is om daar te komen. De onderzoeksvraag wordt dan of die werkwijze in het echt ook werkt. Het netwerk bepaalt dus wat we gaan onderzoeken.’ Een deelnemer heeft ervaren dat het inderdaad zo uitpakt. ‘Bij ons stelde een actieonderzoeker vragen die ons prikkelden beter in beeld te krijgen wat we eigenlijk wilden. Dat heeft echt geholpen onze doelen scherp te krijgen.’

Samen doen

Actieonderzoek gaat vooral om doen en leren, zo kwam ook naar voren tijdens de ‘matchmaking’ tussen deelnemers en onderzoekers. Een actieonderzoeker: ‘Een netwerk op bestuurlijk niveau is vaak vrij eenvoudig te realiseren. Maar hoe vind je manieren om ook mensen uit de praktijk en in de wijk van verschillende organisaties te laten samenwerken rondom de thuiswonende ouderen? Samenwerken klinkt simpel, maar dat is het niet.’ Actieonderzoek kan daarbij een extra prikkel geven. Door te werken aan inhoudelijke en procesmatige onderwerpen, leren alle betrokkenen over wat goed gaat, wat beter kan én waarom dit zo is.

Lees hier het verhaal van drie deelnemers aan de bijeenkomst

Rick Kwekkeboom, actieonderzoeker Hogeschool van Amsterdam, lector Langdurige Zorg en Ondersteuning
Leny Geertsen en Annelies Hopman, praktijkverpleegkundigen Groepsprakrijk St. Anna, Nijmegen
Peter de Goede, tandarts-geriatrie, ouderenpraktijk ViTant in ’s Hertogenbosch

Meer weten over de Ontwikkelsubsidie of de Uitwerkingssubsidie voor lokale netwerken samenhangende ouderenzorg? Bekijk dan ook de handreiking actieonderzoek voor meer informatie over actieonderzoek,  actieonderzoekers en voorbeelden.

Meer informatie

VWS programma 'Langer Thuis'

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website