Hoe kan er beter naar kinderen geluisterd worden wanneer er (mogelijk) sprake is van kindermishandeling? Een onafhankelijke steunfiguur kan kinderen en jongeren helpen om gehoord en serieus genomen te worden genomen bij beslissingen die hen aangaan, bleek in het Verenigd Koninkrijk. Nederlands onderzoek moest uitwijzen of dit ook werkt in Nederland. Het includeren van deelnemers voor onderzoek bleek echter lastig.

Voorafgaand aan het onderzoek was er veel enthousiasme over de methode. De onafhankelijke steunfiguren lijken er namelijk voor te zorgen dat  gehoor kan worden gegeven aan het VN-Kinderrechtenverdrag. Hierin staat dat kinderen en jongeren geïnformeerd moeten worden, serieus genomen moeten worden en dat er naar hen geluisterd moet worden wanneer er beslissingen worden genomen die over hen gaan.  

Vooronderzoek

De studie startte met een literatuurstudie, gesprekken met jongeren, ouders, hulpverleners, een aantal ‘advocacy services’ in het Verenigd Koninkrijk en met Nederlandse organisaties die al aspecten van ‘advocacy’ toepassen.

Een onafhankelijke steunfiguur kan iemand zijn uit het eigen netwerk van de jongere, een professional of een ervaringsdeskundige. Tijdens de gesprekken in het vooronderzoek gaven ervaringsdeskundige jongeren aan dat zij veel gehad zouden hebben aan een steunfiguur. Ze vinden het belangrijk dat een steunfiguur er exclusief voor hem of haar is, onafhankelijk van ouders en organisaties, op een manier die past bij hun wensen. Daarom geven jongeren aan bij voorkeur een professional als ervaringsdeskundige te willen als steunfiguur, omdat deze verder af staat van de thuissituatie dan iemand uit het eigen netwerk. Daarnaast vinden zij het belangrijk dat een steunfiguur continuïteit kan bieden, maar de hulpverlening niet vervangt.

Handreiking voor steunfiguren

Samen met een ontwikkelgroep van professionals, ouders en jongeren is vervolgens een concept-handreiking gemaakt over het werken met een onafhankelijke steunfiguur voor jeugdigen die (mogelijk) met kindermishandeling te maken hebben.

Tegenvallende werving

Het plan was om een pilot uit te zetten waarin werd nagegaan of dit aanbod zinvol is, wat de ervaringen met een onafhankelijke steunfiguur zijn en hoe de handreiking diende te worden aangescherpt. Toch bleek het na het positieve vooronderzoek lastig om deelnemers te includeren, vanwege verschillende redenen. Zo bleek de periode rond een melding bij Veilig Thuis niet het geschikte moment, was het aanbod van een steunfiguur nog onbekend, gaven (één of beide) ouders geen toestemming en was er veel wantrouwen bij ouders voor een nieuw gezicht.

Steunfiguur wel onderschreven

Door een evaluatie van de tegenvallende werving, de gesprekken die wel gevoerd zijn en het literatuuronderzoek, kan wel het belang van en de behoefte aan een onafhankelijke steunfiguur wel onderschreven worden.

‘Advocacy’ zou volgens ouders en jongeren een standaard, laagdrempelig en vanzelfsprekend moeten zijn. Hiervoor zou de steunfiguur een geaccepteerde rol in het jeugddomein moeten worden. Jeugdigen moeten daarnaast (tijdig) weten dat zij gebruik kunnen maken van een steunfiguur. Vertrouwen in en bekendheid met een steunfiguur, en de daarvoor benodigde infrastructuur opbouwen lijken nodig alvorens jongeren en ouders voor (vervolg)onderzoek te werven.

Meer informatie

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website